Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / પટ્ઠાનપાળિ • Paṭṭhānapāḷi

૧૮. અતીતત્તિકં

18. Atītattikaṃ

૭. પઞ્હાવારો

7. Pañhāvāro

૧. પચ્ચયાનુલોમં

1. Paccayānulomaṃ

૧. વિભઙ્ગવારો

1. Vibhaṅgavāro

હેતુપચ્ચયો

Hetupaccayo

. પચ્ચુપ્પન્નો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ હેતુપચ્ચયેન પચ્ચયો – પચ્ચુપ્પન્ના હેતૂ સમ્પયુત્તકાનં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં હેતુપચ્ચયેન પચ્ચયો. પટિસન્ધિક્ખણે…પે॰…. (૧)

1. Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa hetupaccayena paccayo – paccuppannā hetū sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ hetupaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)

આરમ્મણપચ્ચયો

Ārammaṇapaccayo

. અતીતો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો – દાનં દત્વા સીલં સમાદિયિત્વા ઉપોસથકમ્મં…પે॰… પચ્ચવેક્ખતિ, પુબ્બે સુચિણ્ણાનિ પચ્ચવેક્ખતિ, ઝાના વુટ્ઠહિત્વા ઝાનં પચ્ચવેક્ખતિ. અરિયા મગ્ગા વુટ્ઠહિત્વા મગ્ગં પચ્ચવેક્ખન્તિ, ફલં પચ્ચવેક્ખન્તિ, પહીને કિલેસે પચ્ચવેક્ખન્તિ, વિક્ખમ્ભિતે કિલેસે પચ્ચવેક્ખન્તિ, પુબ્બે સમુદાચિણ્ણે કિલેસે જાનન્તિ. અતીતં ચક્ખું અનિચ્ચતો દુક્ખતો અનત્તતો વિપસ્સતિ…પે॰… દોમનસ્સં ઉપ્પજ્જતિ. અતીતં સોતં…પે॰… ઘાનં… જિવ્હં… કાયં… રૂપે… સદ્દે… ગન્ધે… રસે… ફોટ્ઠબ્બે… વત્થું… અતીતે ખન્ધે અનિચ્ચતો દુક્ખતો અનત્તતો વિપસ્સતિ , અસ્સાદેતિ અભિનન્દતિ, તં આરબ્ભ રાગો ઉપ્પજ્જતિ, દિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતિ, વિચિકિચ્છા… ઉદ્ધચ્ચં… દોમનસ્સં ઉપ્પજ્જતિ, આકાસાનઞ્ચાયતનં વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો. આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો. અતીતા ખન્ધા ઇદ્ધિવિધઞાણસ્સ, ચેતોપરિયઞાણસ્સ, પુબ્બેનિવાસાનુસ્સતિઞાણસ્સ, યથાકમ્મૂપગઞાણસ્સ, આવજ્જનાય આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

2. Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – dānaṃ datvā sīlaṃ samādiyitvā uposathakammaṃ…pe… paccavekkhati, pubbe suciṇṇāni paccavekkhati, jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṃ paccavekkhati. Ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṃ paccavekkhanti, phalaṃ paccavekkhanti, pahīne kilese paccavekkhanti, vikkhambhite kilese paccavekkhanti, pubbe samudāciṇṇe kilese jānanti. Atītaṃ cakkhuṃ aniccato dukkhato anattato vipassati…pe… domanassaṃ uppajjati. Atītaṃ sotaṃ…pe… ghānaṃ… jivhaṃ… kāyaṃ… rūpe… sadde… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… vatthuṃ… atīte khandhe aniccato dukkhato anattato vipassati , assādeti abhinandati, taṃ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā… uddhaccaṃ… domanassaṃ uppajjati, ākāsānañcāyatanaṃ viññāṇañcāyatanassa ārammaṇapaccayena paccayo. Ākiñcaññāyatanaṃ nevasaññānāsaññāyatanassa ārammaṇapaccayena paccayo. Atītā khandhā iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammūpagañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. (1)

. અનાગતો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો – અનાગતં ચક્ખું…પે॰… વત્થું… અનાગતે ખન્ધે અનિચ્ચતો…પે॰… દોમનસ્સં ઉપ્પજ્જતિ. અનાગતા ખન્ધા ઇદ્ધિવિધઞાણસ્સ, ચેતોપરિયઞાણસ્સ, અનાગતંસઞાણસ્સ, આવજ્જનાય આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

3. Anāgato dhammo paccuppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – anāgataṃ cakkhuṃ…pe… vatthuṃ… anāgate khandhe aniccato…pe… domanassaṃ uppajjati. Anāgatā khandhā iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, anāgataṃsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. (1)

પચ્ચુપ્પન્નો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો – પચ્ચુપ્પન્નં ચક્ખું…પે॰… કાયં… રૂપે… સદ્દે… ગન્ધે… રસે… ફોટ્ઠબ્બે… વત્થું… પચ્ચુપ્પન્ને ખન્ધે અનિચ્ચતો…પે॰… દોમનસ્સં ઉપ્પજ્જતિ, દિબ્બેન ચક્ખુના રૂપં પસ્સતિ, દિબ્બાય સોતધાતુયા સદ્દં સુણાતિ, રૂપાયતનં ચક્ખુવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… ફોટ્ઠબ્બાયતનં કાયવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… પચ્ચુપ્પન્ના ખન્ધા ઇદ્ધિવિધઞાણસ્સ, આવજ્જનાય આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – paccuppannaṃ cakkhuṃ…pe… kāyaṃ… rūpe… sadde… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… vatthuṃ… paccuppanne khandhe aniccato…pe… domanassaṃ uppajjati, dibbena cakkhunā rūpaṃ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṃ suṇāti, rūpāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ kāyaviññāṇassa…pe… paccuppannā khandhā iddhividhañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. (1)

અધિપતિપચ્ચયો

Adhipatipaccayo

. અતીતો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ અધિપતિપચ્ચયેન પચ્ચયો . આરમ્મણાધિપતિ – દાનં દત્વા સીલં સમાદિયિત્વા…પે॰… પુબ્બે સુચિણ્ણાનિ ગરું કત્વા પચ્ચવેક્ખતિ, ઝાના વુટ્ઠહિત્વા ઝાનં ગરું કત્વા પચ્ચવેક્ખતિ. અરિયા મગ્ગા વુટ્ઠહિત્વા મગ્ગં ગરું કત્વા પચ્ચવેક્ખન્તિ, ફલં ગરું કત્વા પચ્ચવેક્ખન્તિ. અતીતં ચક્ખું…પે॰… કાયં… રૂપે… સદ્દે… ગન્ધે… રસે… ફોટ્ઠબ્બે… વત્થું… અતીતે ખન્ધે ગરું કત્વા અસ્સાદેતિ અભિનન્દતિ, તં ગરું કત્વા રાગો ઉપ્પજ્જતિ, દિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતિ. (૧) અનાગતો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ અધિપતિપચ્ચયેન પચ્ચયો. આરમ્મણાધિપતિ – અનાગતં ચક્ખું…પે॰… વત્થું… અનાગતે ખન્ધે ગરું કત્વા અસ્સાદેતિ અભિનન્દતિ, તં ગરું કત્વા રાગો ઉપ્પજ્જતિ, દિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતિ. (૧)

4. Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo . Ārammaṇādhipati – dānaṃ datvā sīlaṃ samādiyitvā…pe… pubbe suciṇṇāni garuṃ katvā paccavekkhati, jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṃ garuṃ katvā paccavekkhati. Ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṃ garuṃ katvā paccavekkhanti, phalaṃ garuṃ katvā paccavekkhanti. Atītaṃ cakkhuṃ…pe… kāyaṃ… rūpe… sadde… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… vatthuṃ… atīte khandhe garuṃ katvā assādeti abhinandati, taṃ garuṃ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. (1) Anāgato dhammo paccuppannassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. Ārammaṇādhipati – anāgataṃ cakkhuṃ…pe… vatthuṃ… anāgate khandhe garuṃ katvā assādeti abhinandati, taṃ garuṃ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. (1)

પચ્ચુપ્પન્નો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ અધિપતિપચ્ચયેન પચ્ચયો – આરમ્મણાધિપતિ, સહજાતાધિપતિ. આરમ્મણાધિપતિ – પચ્ચુપ્પન્નં ચક્ખું…પે॰… વત્થું… પચ્ચુપ્પન્ને ખન્ધે ગરું કત્વા અસ્સાદેતિ અભિનન્દતિ, તં ગરું કત્વા રાગો ઉપ્પજ્જતિ, દિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતિ. સહજાતાધિપતિ – પચ્ચુપ્પન્નાધિપતિ સમ્પયુત્તકાનં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં અધિપતિપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo – ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. Ārammaṇādhipati – paccuppannaṃ cakkhuṃ…pe… vatthuṃ… paccuppanne khandhe garuṃ katvā assādeti abhinandati, taṃ garuṃ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. Sahajātādhipati – paccuppannādhipati sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ adhipatipaccayena paccayo. (1)

અનન્તરપચ્ચયો

Anantarapaccayo

. અતીતો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ અનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો – પુરિમા પુરિમા અતીતા ખન્ધા પચ્છિમાનં પચ્છિમાનં પચ્ચુપ્પન્નાનં ખન્ધાનં અનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો. અનુલોમં ગોત્રભુસ્સ… અનુલોમં વોદાનસ્સ… ગોત્રભુ મગ્ગસ્સ… વોદાનં મગ્ગસ્સ… મગ્ગો ફલસ્સ… ફલં ફલસ્સ… અનુલોમં ફલસમાપત્તિયા… નિરોધા વુટ્ઠહન્તસ્સ નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં ફલસમાપત્તિયા અનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

5. Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa anantarapaccayena paccayo – purimā purimā atītā khandhā pacchimānaṃ pacchimānaṃ paccuppannānaṃ khandhānaṃ anantarapaccayena paccayo. Anulomaṃ gotrabhussa… anulomaṃ vodānassa… gotrabhu maggassa… vodānaṃ maggassa… maggo phalassa… phalaṃ phalassa… anulomaṃ phalasamāpattiyā… nirodhā vuṭṭhahantassa nevasaññānāsaññāyatanaṃ phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo. (1)

સમનન્તરપચ્ચયો

Samanantarapaccayo

. અતીતો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ સમનન્તરપચ્ચયેન પચ્ચયો (અનન્તરસદિસં). (૧)

6. Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa samanantarapaccayena paccayo (anantarasadisaṃ). (1)

સહજાતપચ્ચયાદિ

Sahajātapaccayādi

. પચ્ચુપ્પન્નો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો… અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયેન પચ્ચયો… નિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો (સંખિત્તં). (૧)

7. Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa sahajātapaccayena paccayo… aññamaññapaccayena paccayo… nissayapaccayena paccayo (saṃkhittaṃ). (1)

ઉપનિસ્સયપચ્ચયો

Upanissayapaccayo

. અતીતો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો – આરમ્મણૂપનિસ્સયો, અનન્તરૂપનિસ્સયો, પકતૂપનિસ્સયો…પે॰…. પકતૂપનિસ્સયો – અતીતં સદ્ધં ઉપનિસ્સાય દાનં દેતિ, સીલં સમાદિયતિ, ઉપોસથકમ્મં કરોતિ, ઝાનં ઉપ્પાદેતિ, વિપસ્સનં… મગ્ગં… અભિઞ્ઞં… સમાપત્તિં ઉપ્પાદેતિ, માનં જપ્પેતિ, દિટ્ઠિં ગણ્હાતિ. અતીતં સીલં…પે॰… પઞ્ઞં… રાગં…પે॰… પત્થનં… કાયિકં સુખં… કાયિકં દુક્ખં ઉપનિસ્સાય દાનં દેતિ સીલં સમાદિયતિ, ઉપોસથકમ્મં…પે॰… સમાપત્તિં ઉપ્પાદેતિ, પાણં હનતિ…પે॰… સઙ્ઘં ભિન્દતિ. અતીતા સદ્ધા…પે॰… પઞ્ઞા, રાગો…પે॰… પત્થના, કાયિકં સુખં… કાયિકં દુક્ખં… પચ્ચુપ્પન્નાય સદ્ધાય…પે॰… પઞ્ઞાય, રાગસ્સ…પે॰… પત્થનાય…પે॰… ફલસમાપત્તિયા ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

8. Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo – ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo…pe…. Pakatūpanissayo – atītaṃ saddhaṃ upanissāya dānaṃ deti, sīlaṃ samādiyati, uposathakammaṃ karoti, jhānaṃ uppādeti, vipassanaṃ… maggaṃ… abhiññaṃ… samāpattiṃ uppādeti, mānaṃ jappeti, diṭṭhiṃ gaṇhāti. Atītaṃ sīlaṃ…pe… paññaṃ… rāgaṃ…pe… patthanaṃ… kāyikaṃ sukhaṃ… kāyikaṃ dukkhaṃ upanissāya dānaṃ deti sīlaṃ samādiyati, uposathakammaṃ…pe… samāpattiṃ uppādeti, pāṇaṃ hanati…pe… saṅghaṃ bhindati. Atītā saddhā…pe… paññā, rāgo…pe… patthanā, kāyikaṃ sukhaṃ… kāyikaṃ dukkhaṃ… paccuppannāya saddhāya…pe… paññāya, rāgassa…pe… patthanāya…pe… phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo. (1)

અનાગતો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો – આરમ્મણૂપનિસ્સયો, પકતૂપનિસ્સયો…પે॰…. પકતૂપનિસ્સયો – અનાગતં ચક્ખુસમ્પદં પત્થયમાનો…પે॰… સોતસમ્પદં… ઘાનસમ્પદં જિવ્હાસમ્પદં… કાયસમ્પદં… વણ્ણસમ્પદં… સદ્દસમ્પદં… ગન્ધસમ્પદં… રસસમ્પદં… ફોટ્ઠબ્બસમ્પદં…પત્થયમાનો…પે॰… અનાગતે ખન્ધે પત્થયમાનો દાનં દેતિ, સીલં સમાદિયતિ, ઉપોસથકમ્મં… અનાગતા ચક્ખુસમ્પદા…પે॰… વણ્ણસમ્પદા…પે॰… ફોટ્ઠબ્બસમ્પદા… અનાગતા ખન્ધા પચ્ચુપ્પન્નાય સદ્ધાય…પે॰… પઞ્ઞાય, કાયિકસ્સ સુખસ્સ, કાયિકસ્સ દુક્ખસ્સ, મગ્ગસ્સ, ફલસમાપત્તિયા ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

Anāgato dhammo paccuppannassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo – ārammaṇūpanissayo, pakatūpanissayo…pe…. Pakatūpanissayo – anāgataṃ cakkhusampadaṃ patthayamāno…pe… sotasampadaṃ… ghānasampadaṃ jivhāsampadaṃ… kāyasampadaṃ… vaṇṇasampadaṃ… saddasampadaṃ… gandhasampadaṃ… rasasampadaṃ… phoṭṭhabbasampadaṃ…patthayamāno…pe… anāgate khandhe patthayamāno dānaṃ deti, sīlaṃ samādiyati, uposathakammaṃ… anāgatā cakkhusampadā…pe… vaṇṇasampadā…pe… phoṭṭhabbasampadā… anāgatā khandhā paccuppannāya saddhāya…pe… paññāya, kāyikassa sukhassa, kāyikassa dukkhassa, maggassa, phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo. (1)

પચ્ચુપ્પન્નો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો – આરમ્મણૂપનિસ્સયો, પકતૂપનિસ્સયો…પે॰…. પકતૂપનિસ્સયો – પચ્ચુપ્પન્નં ઉતું ઉપનિસ્સાય ઝાનં ઉપ્પાદેતિ, વિપસ્સનં…પે॰… પચ્ચુપ્પન્નં ભોજનં સેનાસનં ઉપનિસ્સાય ઝાનં ઉપ્પાદેતિ…પે॰… સમાપત્તિં ઉપ્પાદેતિ. પચ્ચુપ્પન્નં ઉતુ… ભોજનં… સેનાસનં પચ્ચુપ્પન્નાય સદ્ધાય…પે॰… પઞ્ઞાય કાયિકસ્સ…પે॰… ફલસમાપત્તિયા ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo – ārammaṇūpanissayo, pakatūpanissayo…pe…. Pakatūpanissayo – paccuppannaṃ utuṃ upanissāya jhānaṃ uppādeti, vipassanaṃ…pe… paccuppannaṃ bhojanaṃ senāsanaṃ upanissāya jhānaṃ uppādeti…pe… samāpattiṃ uppādeti. Paccuppannaṃ utu… bhojanaṃ… senāsanaṃ paccuppannāya saddhāya…pe… paññāya kāyikassa…pe… phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo. (1)

પુરેજાતપચ્ચયો

Purejātapaccayo

. પચ્ચુપ્પન્નો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો – આરમ્મણપુરેજાતં, વત્થુપુરેજાતં. આરમ્મણપુરેજાતં – ચક્ખું…પે॰… વત્થું અનિચ્ચતો…પે॰… દોમનસ્સં ઉપ્પજ્જતિ, દિબ્બેન ચક્ખુના રૂપં પસ્સતિ, દિબ્બાય સોતધાતુયા સદ્દં સુણાતિ, રૂપાયતનં ચક્ખુવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… ફોટ્ઠબ્બાયતનં કાયવિઞ્ઞાણસ્સ પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. વત્થુપુરેજાતં – ચક્ખાયતનં ચક્ખુવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… કાયાયતનં કાયવિઞ્ઞાણસ્સ… વત્થુ પચ્ચુપ્પન્નાનં ખન્ધાનં પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

9. Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa purejātapaccayena paccayo – ārammaṇapurejātaṃ, vatthupurejātaṃ. Ārammaṇapurejātaṃ – cakkhuṃ…pe… vatthuṃ aniccato…pe… domanassaṃ uppajjati, dibbena cakkhunā rūpaṃ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṃ suṇāti, rūpāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ kāyaviññāṇassa purejātapaccayena paccayo. Vatthupurejātaṃ – cakkhāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… kāyāyatanaṃ kāyaviññāṇassa… vatthu paccuppannānaṃ khandhānaṃ purejātapaccayena paccayo. (1)

પચ્છાજાતપચ્ચયો

Pacchājātapaccayo

૧૦. પચ્ચુપ્પન્નો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો – પચ્છાજાતા પચ્ચુપ્પન્ના ખન્ધા પુરેજાતસ્સ ઇમસ્સ કાયસ્સ પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

10. Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa pacchājātapaccayena paccayo – pacchājātā paccuppannā khandhā purejātassa imassa kāyassa pacchājātapaccayena paccayo. (1)

આસેવનપચ્ચયો

Āsevanapaccayo

૧૧. અતીતો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આસેવનપચ્ચયેન પચ્ચયો – પુરિમા પુરિમા અતીતા ખન્ધા પચ્છિમાનં પચ્છિમાનં પચ્ચુપ્પન્નાનં ખન્ધાનં આસેવનપચ્ચયેન પચ્ચયો. અનુલોમં ગોત્રભુસ્સ… અનુલોમં વોદાનસ્સ… ગોત્રભુ મગ્ગસ્સ… વોદાનં મગ્ગસ્સ આસેવનપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

11. Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa āsevanapaccayena paccayo – purimā purimā atītā khandhā pacchimānaṃ pacchimānaṃ paccuppannānaṃ khandhānaṃ āsevanapaccayena paccayo. Anulomaṃ gotrabhussa… anulomaṃ vodānassa… gotrabhu maggassa… vodānaṃ maggassa āsevanapaccayena paccayo. (1)

કમ્મપચ્ચયો

Kammapaccayo

૧૨. અતીતો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ કમ્મપચ્ચયેન પચ્ચયો. નાનાક્ખણિકા – અતીતા ચેતના પચ્ચુપ્પન્નાનં વિપાકાનં ખન્ધાનં કટત્તા ચ રૂપાનં કમ્મપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

12. Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa kammapaccayena paccayo. Nānākkhaṇikā – atītā cetanā paccuppannānaṃ vipākānaṃ khandhānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ kammapaccayena paccayo. (1)

પચ્ચુપ્પન્નો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ કમ્મપચ્ચયેન પચ્ચયો – પચ્ચુપ્પન્ના ચેતના સમ્પયુત્તકાનં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં કમ્મપચ્ચયેન પચ્ચયો. પટિસન્ધિક્ખણે પચ્ચુપ્પન્ના ચેતના સમ્પયુત્તકાનં ખન્ધાનં કટત્તા ચ રૂપાનં કમ્મપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa kammapaccayena paccayo – paccuppannā cetanā sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ kammapaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe paccuppannā cetanā sampayuttakānaṃ khandhānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ kammapaccayena paccayo. (1)

વિપાકપચ્ચયો

Vipākapaccayo

૧૩. પચ્ચુપ્પન્નો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ વિપાકપચ્ચયેન પચ્ચયો – વિપાકો પચ્ચુપ્પનો એકો ખન્ધો તિણ્ણન્નં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં વિપાકપચ્ચયેન પચ્ચયો…પે॰… દ્વે ખન્ધા…પે॰… પટિસન્ધિક્ખણે…પે॰… ખન્ધા વત્થુસ્સ વિપાકપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

13. Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa vipākapaccayena paccayo – vipāko paccuppano eko khandho tiṇṇannaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ vipākapaccayena paccayo…pe… dve khandhā…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe… khandhā vatthussa vipākapaccayena paccayo. (1)

આહારપચ્ચયાદિ

Āhārapaccayādi

૧૪. પચ્ચુપ્પન્નો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આહારપચ્ચયેન પચ્ચયો… ઇન્દ્રિયપચ્ચયેન પચ્ચયો… ઝાનપચ્ચયેન પચ્ચયો… મગ્ગપચ્ચયેન પચ્ચયો… સમ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો… વિપ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો – સહજાતં, પુરેજાતં, પચ્છાજાતં. સહજાતા – પચ્ચુપ્પન્ના ખન્ધા ચિત્તસમુટ્ઠાનાનં રૂપાનં વિપ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો. પટિસન્ધિક્ખણે પચ્ચુપ્પન્ના ખન્ધા કટત્તારૂપાનં વિપ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો, ખન્ધા વત્થુસ્સ વિપ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો, વત્થુ ખન્ધાનં વિપ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો. પુરેજાતં – ચક્ખાયતનં ચક્ખુવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… કાયાયતનં કાયવિઞ્ઞાણસ્સ… વત્થુ પચ્ચુપ્પન્નાનં ખન્ધાનં વિપ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો. પચ્છાજાતા – પચ્ચુપ્પન્ના ખન્ધા પુરેજાતસ્સ ઇમસ્સ કાયસ્સ વિપ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

14. Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa āhārapaccayena paccayo… indriyapaccayena paccayo… jhānapaccayena paccayo… maggapaccayena paccayo… sampayuttapaccayena paccayo… vippayuttapaccayena paccayo – sahajātaṃ, purejātaṃ, pacchājātaṃ. Sahajātā – paccuppannā khandhā cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ vippayuttapaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe paccuppannā khandhā kaṭattārūpānaṃ vippayuttapaccayena paccayo, khandhā vatthussa vippayuttapaccayena paccayo, vatthu khandhānaṃ vippayuttapaccayena paccayo. Purejātaṃ – cakkhāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… kāyāyatanaṃ kāyaviññāṇassa… vatthu paccuppannānaṃ khandhānaṃ vippayuttapaccayena paccayo. Pacchājātā – paccuppannā khandhā purejātassa imassa kāyassa vippayuttapaccayena paccayo. (1)

અત્થિપચ્ચયો

Atthipaccayo

૧૫. પચ્ચુપ્પન્નો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ અત્થિપચ્ચયેન પચ્ચયો (ઉપ્પન્નત્તિકે અત્થિસદિસં). (૧)

15. Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa atthipaccayena paccayo (uppannattike atthisadisaṃ). (1)

નત્થિવિગતાવિગતપચ્ચયા

Natthivigatāvigatapaccayā

૧૬. અતીતો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ નત્થિપચ્ચયેન પચ્ચયો… વિગતપચ્ચયેન પચ્ચયો.

16. Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa natthipaccayena paccayo… vigatapaccayena paccayo.

પચ્ચુપ્પન્નો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ અવિગતપચ્ચયેન પચ્ચયો…પે॰….

Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa avigatapaccayena paccayo…pe….

૧. પચ્ચયાનુલોમં

1. Paccayānulomaṃ

૨. સઙ્ખ્યાવારો

2. Saṅkhyāvāro

૧૭. હેતુયા એકં, આરમ્મણે તીણિ, અધિપતિયા તીણિ, અનન્તરે એકં, સમનન્તરે એકં, સહજાતે અઞ્ઞમઞ્ઞે નિસ્સયે એકં, ઉપનિસ્સયે તીણિ, પુરેજાતે પચ્છાજાતે આસેવને એકં, કમ્મે દ્વે, વિપાકે આહારે એકં…પે॰… અવિગતે એકં (એવં ગણેતબ્બં).

17. Hetuyā ekaṃ, ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā tīṇi, anantare ekaṃ, samanantare ekaṃ, sahajāte aññamaññe nissaye ekaṃ, upanissaye tīṇi, purejāte pacchājāte āsevane ekaṃ, kamme dve, vipāke āhāre ekaṃ…pe… avigate ekaṃ (evaṃ gaṇetabbaṃ).

અનુલોમં.

Anulomaṃ.

પચ્ચનીયુદ્ધારો

Paccanīyuddhāro

૧૮. અતીતો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો… ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો… કમ્મપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

18. Atīto dhammo paccuppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo… upanissayapaccayena paccayo… kammapaccayena paccayo. (1)

અનાગતો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો… ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

Anāgato dhammo paccuppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo… upanissayapaccayena paccayo. (1)

પચ્ચુપ્પન્નો ધમ્મો પચ્ચુપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો… સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો… ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો… પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો… પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો… આહારપચ્ચયેન પચ્ચયો… ઇન્દ્રિયપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)

Paccuppanno dhammo paccuppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo… sahajātapaccayena paccayo… upanissayapaccayena paccayo… purejātapaccayena paccayo… pacchājātapaccayena paccayo… āhārapaccayena paccayo… indriyapaccayena paccayo. (1)

૨. પચ્ચયપચ્ચનીયં

2. Paccayapaccanīyaṃ

૨. સઙ્ખ્યાવારો

2. Saṅkhyāvāro

૧૯. નહેતુયા તીણિ, નઆરમ્મણે તીણિ, નઅધિપતિયા તીણિ, નઅનન્તરે તીણિ …પે॰… નસમ્પયુત્તે તીણિ, નવિપ્પયુત્તે તીણિ, નોઅત્થિયા દ્વે, નોનત્થિયા તીણિ, નોવિગતે તીણિ, નોઅવિગતે દ્વે (એવં ગણેતબ્બં).

19. Nahetuyā tīṇi, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā tīṇi, naanantare tīṇi …pe… nasampayutte tīṇi, navippayutte tīṇi, noatthiyā dve, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi, noavigate dve (evaṃ gaṇetabbaṃ).

પચ્ચનીયં.

Paccanīyaṃ.

૩. પચ્ચયાનુલોમપચ્ચનીયં

3. Paccayānulomapaccanīyaṃ

૨૦. હેતુપચ્ચયા નઆરમ્મણે એકં, નઅધિપતિયા નઅનન્તરે નસમનન્તરે નઅઞ્ઞમઞ્ઞે નઉપનિસ્સયે…પે॰… નસમ્પયુત્તે નવિપ્પયુત્તે નોનત્થિયા નોવિગતે એકં (એવં ગણેતબ્બં).

20. Hetupaccayā naārammaṇe ekaṃ, naadhipatiyā naanantare nasamanantare naaññamaññe naupanissaye…pe… nasampayutte navippayutte nonatthiyā novigate ekaṃ (evaṃ gaṇetabbaṃ).

અનુલોમપચ્ચનીયં.

Anulomapaccanīyaṃ.

૪. પચ્ચયપચ્ચનીયાનુલોમં

4. Paccayapaccanīyānulomaṃ

૨૧. નહેતુપચ્ચયા આરમ્મણે તીણિ, અધિપતિયા તીણિ, અનન્તરે સમનન્તરે સહજાતે અઞ્ઞમઞ્ઞે નિસ્સયે એકં, ઉપનિસ્સયે તીણિ, પુરેજાતે એકં, પચ્છાજાતે આસેવને એકં…પે॰… કમ્મે દ્વે, વિપાકે એકં (ઇમેસુ પદેસુ એકંયેવ), અવિગતે એકં (એવં ગણેતબ્બં).

21. Nahetupaccayā ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā tīṇi, anantare samanantare sahajāte aññamaññe nissaye ekaṃ, upanissaye tīṇi, purejāte ekaṃ, pacchājāte āsevane ekaṃ…pe… kamme dve, vipāke ekaṃ (imesu padesu ekaṃyeva), avigate ekaṃ (evaṃ gaṇetabbaṃ).

પચ્ચનીયાનુલોમં.

Paccanīyānulomaṃ.

પઞ્હાવારો.

Pañhāvāro.

અતીતત્તિકં નિટ્ઠિતં.

Atītattikaṃ niṭṭhitaṃ.







Related texts:



અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / અભિધમ્મપિટક (અટ્ઠકથા) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / પઞ્ચપકરણ-અટ્ઠકથા • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ૫-૨૨. સઙ્કિલિટ્ઠત્તિકાદિવણ્ણના • 5-22. Saṅkiliṭṭhattikādivaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact