2. Upavānattheraapadānaṃ

52.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Jalitvā aggikkhandhova, sambuddho parinibbuto.

53.

‘‘Mahājanā samāgamma, pūjayitvā tathāgataṃ;

Citaṃ katvāna sukataṃ, sarīraṃ abhiropayuṃ.

54.

‘‘Sarīrakiccaṃ katvāna, dhātuṃ tattha samānayuṃ;

Sadevamānusā sabbe, buddhathūpaṃ akaṃsu te.

55.

‘‘Paṭhamā kañcanamayā, dutiyāsi maṇīmayā;

Tatiyā rūpiyamayā, catutthī phalikāmayā.

56.

‘‘Tathā ³ pañcamiyā bhūmi ⁴, lohitaṅgamayā ahu;

Chaṭṭhā masāragallassa, sabbaratanamayūpari.

57.

‘‘Jaṅghā maṇimayā āsi, vedikā ratanamayā;

Sabbasoṇṇamayo thūpo, uddhaṃ yojanamuggato.

58.

‘‘Devā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino.

59.

‘‘Dhātu āveṇikā natthi, sarīraṃ ekapiṇḍitaṃ;

Imamhi buddhathūpamhi, kassāma kañcukaṃ mayaṃ.

60.

‘‘Devā sattahi ratnehi ⁶, aññaṃ vaḍḍhesu yojanaṃ;

Thūpo dviyojanubbedho, timiraṃ byapahanti so.

61.

‘‘Nāgā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

Manussā ceva devā ca, buddhathūpaṃ akaṃsu te.

62.

‘‘Mā no pamattā assumha ⁸, appamattā sadevakā;

Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino.

63.

‘‘Indanīlaṃ mahānīlaṃ, atho jotirasaṃ maṇiṃ;

Ekato sannipātetvā, buddhathūpaṃ achādayuṃ.

64.

‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ āsi, tāvatā buddhacetiyaṃ;

Tiyojanasamubbiddhaṃ ¹⁰, ālokakaraṇaṃ tadā.

65.

‘‘Garuḷā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

Manussā devā nāgā ca, buddhathūpaṃ akaṃsu te.

66.

‘‘‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā;

Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.

67.

‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ thūpaṃ, akaruṃ te ca kañcukaṃ ¹²;

Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ.

68.

‘‘Catuyojanamubbiddho, buddhathūpo virocati;

Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato.

69.

‘‘Kumbhaṇḍā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

Manussā ceva devā ca, nāgā ca garuḷā tathā.

Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ.

70.

‘‘‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā;

Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino;

Ratanehi chādessāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’.

71.

‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ;

Pañcayojanamubbiddho, thūpo obhāsate tadā.

72.

‘‘Yakkhā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

Manussā devā nāgā ca, garuḷā kumbhaaṇḍakā.

73.

‘‘Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ;

‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā.

74.

‘‘‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino;

Phalikāhi chādessāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’.

75.

‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ;

Cha yojanāni ubbiddho, thūpo obhāsate tadā.

76.

‘‘Gandhabbā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

‘Manujā devatā nāgā, garuḷā kumbhayakkhakā.

77.

‘‘‘Sabbekaṃsu buddhathūpaṃ, mayamettha akārakā;

Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.

78.

‘‘Vediyo satta katvāna, chattamāropayiṃsu te;

Sabbasoṇṇamayaṃ thūpaṃ, gandhabbā kārayuṃ tadā.

79.

‘‘Sattayojanamubbiddho, thūpo obhāsate tadā;

Rattindivā na ñāyanti, āloko hoti ¹⁴ sabbadā.

80.

‘‘Abhibhonti na tassābhā, candasūrā satārakā;

Samantā yojanasate, padīpopi na pajjali.

81.

‘‘Tena kālena ye keci, thūpaṃ pūjenti mānusā;

Na te thūpamāruhanti, ambare ukkhipanti te.

82.

‘‘Devehi ṭhapito yakkho, abhisammatanāmako;

Dhajaṃ vā pupphadāmaṃ vā, abhiropeti uttari.

83.

‘‘Na te passanti taṃ yakkhaṃ, dāmaṃ passanti gacchato;

Evaṃ passitvā gacchantā, sabbe gacchanti suggatiṃ.

84.

‘‘Viruddhā ¹⁶ ye pāvacane, pasannā ye ca sāsane;

Pāṭiheraṃ daṭṭhukāmā, thūpaṃ pūjenti mānusā.

85.

‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ bhatako ¹⁸ tadā;

Āmoditaṃ janaṃ disvā, evaṃ cintesahaṃ tadā.

86.

‘‘‘Uḷāro bhagavā heso, yassa dhātudharedisaṃ;

Imā ca janatā tuṭṭhā, kāraṃ kubbaṃ na tappare ²⁰.

87.

‘‘‘Ahampi kāraṃ kassāmi, lokanāthassa tādino;

Tassa dhammesu dāyādo, bhavissāmi anāgate’.

88.

‘‘Sudhotaṃ rajakenāhaṃ, uttareyyapaṭaṃ mama;

Veḷagge ālagetvāna, dhajaṃ ukkhipimambare.

89.

‘‘Abhisammatako gayha, ambarehāsi me dhajaṃ;

Vāteritaṃ dhajaṃ disvā, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ.

90.

‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, samaṇaṃ upasaṅkamiṃ;

Taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā, vipākaṃ pucchahaṃ dhaje.

91.

‘‘So me kathesi ānanda, pītisañjananaṃ mama;

‘Tassa dhajassa vipākaṃ, anubhossasi sabbadā.

92.

‘‘‘Hatthī assā rathā pattī, senā ca caturaṅginī;

Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.

93.

‘‘‘Saṭṭhitūriyasahassāni, bheriyo samalaṅkatā;

Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.

94.

‘‘‘Chaḷāsītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Vicittavatthābharaṇā, āmuttamaṇikuṇḍalā.

95.

‘‘‘Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;

Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.

96.

‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissasi;

Asītikkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi.

97.

‘‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

98.

‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

99.

‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;

Puññakammena saṃyutto, brahmabandhu bhavissasi.

100.

‘‘‘Asītikoṭiṃ chaḍḍetvā, dāse kammakare bahū;

Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissasi.

101.

‘‘‘Ārādhayitvā sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;

Upavānoti nāmena, hessasi satthu sāvako’.

102.

‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;

Sumutto saravegova kilese jhāpayī mama.

103.

‘‘Cakkavattissa santassa, catudīpissarassa me;

Tiyojanāni samantā, ussīsanti dhajā sadā.

104.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dhajadānassidaṃ phalaṃ.

105.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā upavāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Upavānattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.