| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
៨. ឧបស្សុតិសិក្ខាបទំ
8. Upassutisikkhāpadaṃ
៤៧១. អដ្ឋមេ ‘‘អធិករណជាតាន’’ន្តិ ឯត្ថ អធិករណស្ស បករណតោ វិវាទាធិករណភាវញ្ច វិសេសនបរបទភាវញ្ច ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ឧប្បន្នវិវាទាធិករណាន’’ន្តិ។ តត្ថ ឧប្បន្នសទ្ទេន ជាតសទ្ទស្សត្ថំ ទស្សេតិ ។ វិវាទសទ្ទេន អធិករណស្ស សរូបំ ទស្សេតិ។ សុយ្យតីតិ សុតិ វចនំ, សុតិយា សមីបំ ឧបស្សុតិ ឋានន្តិ អត្ថំ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘សុតិសមីប’’ន្តិ។ ‘‘សមីប’’ន្តិ ឥមិនា ឧបសទ្ទស្សត្ថំ ទស្សេតិ។ ‘‘យត្ថា’’តិអាទិនា ‘‘ឧបស្សុតី’’តិ ឯត្ថ ឧបសទ្ទស្ស បធានត្តា តស្ស សរូបំ ទស្សេតិ។ យត្ថាតិ យស្មិំ ឋានេ។ មន្តេន្តន្តិ ឯត្ថ ឧបយោគវចនស្ស ភុម្មត្ថេ អធិប្បេតត្តា វុត្តំ ‘‘មន្តយមានេ’’តិ។
471. Aṭṭhame ‘‘adhikaraṇajātāna’’nti ettha adhikaraṇassa pakaraṇato vivādādhikaraṇabhāvañca visesanaparapadabhāvañca dassento āha ‘‘uppannavivādādhikaraṇāna’’nti. Tattha uppannasaddena jātasaddassatthaṃ dasseti . Vivādasaddena adhikaraṇassa sarūpaṃ dasseti. Suyyatīti suti vacanaṃ, sutiyā samīpaṃ upassuti ṭhānanti atthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘sutisamīpa’’nti. ‘‘Samīpa’’nti iminā upasaddassatthaṃ dasseti. ‘‘Yatthā’’tiādinā ‘‘upassutī’’ti ettha upasaddassa padhānattā tassa sarūpaṃ dasseti. Yatthāti yasmiṃ ṭhāne. Mantentanti ettha upayogavacanassa bhummatthe adhippetattā vuttaṃ ‘‘mantayamāne’’ti.
៤៧៣. ‘‘វូបសមិស្សាមី’’តិ ឯត្ថ ឥធាតុយា គត្យត្ថំ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘វូបសមំ គមិស្សាមី’’តិ។ អការកភាវន្តិ និទ្ទោសភាវំ។ សោតុកាមតាយ គមនវសេន សិយា កិរិយន្តិ យោជនា។ បរតោបិ ឯសេវ នយោតិ។ អដ្ឋមំ។
473.‘‘Vūpasamissāmī’’ti ettha idhātuyā gatyatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘vūpasamaṃ gamissāmī’’ti. Akārakabhāvanti niddosabhāvaṃ. Sotukāmatāya gamanavasena siyā kiriyanti yojanā. Paratopi eseva nayoti. Aṭṭhamaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៨. សហធម្មិកវគ្គោ • 8. Sahadhammikavaggo
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៨. ឧបស្សុតិសិក្ខាបទវណ្ណនា • 8. Upassutisikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ៨. ឧបស្សុតិសិក្ខាបទវណ្ណនា • 8. Upassutisikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៨. ឧបស្សុតិសិក្ខាបទវណ្ណនា • 8. Upassutisikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ៨. ឧបស្សុតិសិក្ខាបទវណ្ណនា • 8. Upassutisikkhāpadavaṇṇanā
