5. Upasīvattheraapadānaṃ

100.

‘‘Himavantassāvidūre , anomo nāma pabbato;

Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.

101.

‘‘Nadī ca sandatī tattha, supatitthā manoramā;

Anūpatitthe jāyanti, padumuppalakā bahū.

102.

‘‘Pāṭhīnā pāvusā macchā, balajā muñjarohitā;

Macchakacchapasañchannā ², nadikā sandate tadā.

103.

‘‘Timirā pupphitā tattha, asokā khuddamālakā;

Punnāgā giripunnāgā, sampavanti mamassamaṃ.

104.

‘‘Kuṭajā pupphitā tattha, tiṇasūlavanāni ca;

Sālā ca saḷalā tattha, campakā pupphitā bahū.

105.

‘‘Ajjunā atimuttā ca, mahānāmā ca pupphitā;

Asanā madhugandhī ca, pupphitā te mamassame.

106.

‘‘Uddālakā pāṭalikā, yūthikā ca piyaṅgukā;

Bimbijālakasañchannā, samantā aḍḍhayojanaṃ.

107.

‘‘Mātaggārā ⁴ sattaliyo, pāṭalī sinduvārakā;

Aṅkolakā bahū tattha, tālakuṭṭhi ⁶ ca pupphitā;

Seleyyakā bahū tattha, pupphitā mama assame.

108.

‘‘Etesu pupphajātesu ⁸, sobhanti pādapā bahū;

Samantā tena gandhena, vāyate mama assamo.

109.

‘‘Harītakā āmalakā, ambajambuvibhītakā ¹⁰;

Kolā bhallātakā billā, phārusakaphalāni ca.

110.

‘‘Tindukā ca piyālā ca, madhukā kāsumārayo;

Labujā panasā tattha, kadalī badarīphalā ¹².

111.

‘‘Ambāṭakā bahū tattha, vallikāraphalāni ca;

Bījapūrasapāriyo ¹⁴, phalitā mama assame.

112.

‘‘Āḷakā isimuggā ca, tato modaphalā bahū;

Avaṭā pakkabharitā ¹⁶, pilakkhudumbarāni ca.

113.

‘‘Pipphilī marīcā tattha, nigrodhā ca kapitthanā;

Udumbarakā bahavo, kaṇḍupaṇṇā ca hariyo ¹⁸.

114.

‘‘Ete caññe ca bahavo, phalitā assame mama;

Puppharukkhāpi bahavo, pupphitā mama assame.

115.

‘‘Āluvā ca kaḷambā ca, biḷālī takkalāni ca;

Ālakā tālakā ceva, vijjanti assame mama.

116.

‘‘Assamassāvidūre me, mahājātassaro ahu;

Acchodako sītajalo, supatittho manoramo.

117.

‘‘Padumuppalā bahū tattha, puṇḍarīkasamāyutā;

Mandālakehi sañchannā, nānāgandhasameritā.

118.

‘‘Gabbhaṃ gaṇhanti padumā, aññe pupphanti kesarī;

Opupphapattā tiṭṭhanti, padumākaṇṇikā bahū.

119.

‘‘Madhu bhisamhā savati, khīraṃ sappi mulāḷibhi;

Samantā tena gandhena, nānāgandhasameritā.

120.

‘‘Kumudā ambagandhi ca, nayitā dissare bahū;

Jātassarassānukūlaṃ, ketakā pupphitā bahū.

121.

‘‘Suphullā bandhujīvā ca, setavārī sugandhikā;

Kumbhilā susumārā ca, gahakā tattha jāyare.

122.

‘‘Uggāhakā ajagarā, tattha jātassare bahū;

Pāṭhīnā pāvusā macchā, balajā muñjarohitā.

123.

‘‘Macchakacchapasañchannā, atho papaṭakāhi ²⁰ ca;

Pārevatā ravihaṃsā, kukutthā ²² ca nadīcarā.

124.

‘‘Dindibhā ²⁴ cakkavākā ca, pampakā jīvajīvakā;

Kalandakā ukkusā ca, senakā uddharā bahū.

125.

‘‘Koṭṭhakā sukapotā ca, tuliyā camarā bahū;

Kāreniyo ²⁷ ca tilakā ²⁸, upajīvanti taṃ saraṃ.

126.

‘‘Sīhā byagghā ca dīpī ca, acchakokataracchakā;

Vānarā kinnarā ceva, dissanti mama assame.

127.

‘‘Tāni gandhāni ghāyanto, bhakkhayanto phalānahaṃ;

Gandhodakaṃ pivanto ca, vasāmi mama assame.

128.

‘‘Eṇīmigā varāhā ca, pasadā khuddarūpakā;

Aggikā jotikā ceva, vasanti mama assame.

129.

‘‘Haṃsā koñcā mayūrā ca, sālikāpi ca kokilā;

Majjārikā ³⁰ bahū tattha, kosikā poṭṭhasīsakā.

130.

‘‘Pisācā dānavā ceva, kumbhaṇḍā rakkhasā bahū;

Garuḷā pannagā ceva, vasanti mama assame.

131.

‘‘Mahānubhāvā isayo, santacittā samāhitā;

Kamaṇḍaludharā sabbe, ajinuttaravāsanā;

Jaṭābhārabharitāva ³², vasanti mama assame.

132.

‘‘Yugamattañca pekkhantā, nipakā santavuttino;

Lābhālābhena santuṭṭhā, vasanti mama assame.

133.

‘‘Vākacīraṃ dhunantā te, phoṭentājinacammakaṃ;

Sabalehi upatthaddhā, gacchanti ambare tadā.

134.

‘‘Na te dakaṃ āharanti, kaṭṭhaṃ vā aggidārukaṃ;

Sayañca upasampannā, pāṭihīrassidaṃ phalaṃ.

135.

‘‘Lohadoṇiṃ gahetvāna, vanamajjhe vasanti te;

Kuñjarāva mahānāgā, asambhītāva kesarī.

136.

‘‘Aññe gacchanti goyānaṃ, aññe pubbavidehakaṃ ³⁴;

Aññe ca uttarakuruṃ, sakaṃ balamavassitā ³⁶.

137.

‘‘Tato piṇḍaṃ āharitvā, paribhuñjanti ekato;

Sabbesaṃ pakkamantānaṃ, uggatejāna tādinaṃ.

138.

‘‘Ajinacammasaddena , vanaṃ saddāyate tadā;

Edisā te mahāvīra, sissā uggatapā mama.

139.

‘‘Parivuto ahaṃ tehi, vasāmi mama assame;

Tositā sakakammena, vinītāpi samāgatā.

140.

‘‘Ārādhayiṃsu maṃ ete, sakakammābhilāsino;

Sīlavanto ca nipakā, appamaññāsu kovidā.

141.

‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Samayaṃ saṃviditvāna, upagacchi vināyako.

142.

‘‘Upagantvāna sambuddho, ātāpī nipako muni;

Pattaṃ paggayha sambuddho, bhikkhāya mamupāgami.

143.

‘‘Upāgataṃ mahāvīraṃ, jalajuttamanāyakaṃ;

Tiṇasantharaṃ ³⁸ paññāpetvā, sālapupphehi okiriṃ.

144.

‘‘Nisādetvāna ⁴⁰ sambuddhaṃ, haṭṭho saṃviggamānaso;

Khippaṃ pabbatamāruyha, agaḷuṃ ⁴² aggahiṃ ahaṃ.

145.

‘‘Kumbhamattaṃ gahetvāna, panasaṃ devagandhikaṃ;

Khandhe āropayitvāna, upagacchiṃ vināyakaṃ.

146.

‘‘Phalaṃ buddhassa datvāna, agaḷuṃ anulimpahaṃ;

Pasannacitto sumano, buddhaseṭṭhaṃ avandihaṃ.

147.

‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Isimajjhe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.

148.

‘‘‘Yo me phalañca agaḷuṃ, āsanañca adāsi me;

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

149.

‘‘‘Gāme vā yadi vāraññe, pabbhāresu guhāsu vā;

Imassa cittamaññāya, nibbattissati bhojanaṃ.

150.

‘‘‘Devaloke manusse vā, upapanno ayaṃ naro;

Bhojanehi ca vatthehi, parisaṃ tappayissati.

151.

‘‘‘Upapajjati yaṃ yoniṃ, devattaṃ atha mānusaṃ;

Akkhobhabhogo hutvāna, saṃsarissatiyaṃ naro.

152.

‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissati;

Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati.

153.

‘‘‘Ekasattatikkhattuñca, devarajjaṃ karissati;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

154.

‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

155.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito ⁴⁴;

Sabbāsave pariññāya, viharissatināsavo’.

156.

‘‘Suladdhalābho laddho me, yohaṃ addakkhiṃ nāyakaṃ;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

157.

‘‘Gāme vā yadi vāraññe, pabbhāresu guhāsu vā;

Mama saṅkappamaññāya, bhojanaṃ hoti me sadā.

158.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

159.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

160.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā upasīvo ⁴⁶ thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Upasīvattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.