| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
ឧបសម្បាទេតព្ពបញ្ចកកថាវណ្ណនា
Upasampādetabbapañcakakathāvaṇṇanā
៨៤. បញ្ចហិ , ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតេនាតិអាទីសុ ន សាមណេរោ ឧបដ្ឋាបេតព្ពោតិ ឧបជ្ឈាយេន ហុត្វា សាមណេរោ ន គហេតព្ពោ។ អយមត្ថោ អង្គុត្តរនិកាយដ្ឋកថាយំ (អ. និ. អដ្ឋ. ៣.៥.២៥១-២៥៣) វុត្តោយេវ។
84.Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatenātiādīsu na sāmaṇero upaṭṭhāpetabboti upajjhāyena hutvā sāmaṇero na gahetabbo. Ayamattho aṅguttaranikāyaṭṭhakathāyaṃ (a. ni. aṭṭha. 3.5.251-253) vuttoyeva.
‘‘អត្តានមេវ បឋមំ, បតិរូបេ និវេសយេ;
‘‘Attānameva paṭhamaṃ, patirūpe nivesaye;
អថញ្ញមនុសាសេយ្យ, ន កិលិស្សេយ្យ បណ្ឌិតោ’’តិ។ (ធ. ប. ១៥៨) –
Athaññamanusāseyya, na kilisseyya paṇḍito’’ti. (dha. pa. 158) –
ឥមស្ស អនុរូបវសេន បឋមំ តាវ អត្តសម្បត្តិយំ និយោជេតុំ ‘‘ន អសេក្ខេន សីលក្ខន្ធេនា’’តិអាទិ វុត្តំ, ន អាបត្តិអង្គវសេន។ តត្ថ អសេក្ខេន សីលក្ខន្ធេនាតិ អសេក្ខស្ស សីលក្ខន្ធោ អសេក្ខោ សីលក្ខន្ធោ នាម។ អសេក្ខស្ស អយន្តិ ហិ អសេក្ខោ, សីលក្ខន្ធោ។ ឯវំ សព្ពត្ថ។ ឯវញ្ច កត្វា វិមុត្តិញាណទស្សនសង្ខាតស្ស បច្ចវេក្ខណញាណស្សបិ អសេក្ខតា ឧបបន្នា។ អសេក្ខសីលន្តិ ច ន មគ្គផលមេវ អធិប្បេតំ, អថ ខោ យំកិញ្ចិ អសេក្ខសន្តានេ បវត្តសីលំ លោកិយលោកុត្តរមិស្សកស្ស សីលស្ស ឥធាធិប្បេតត្តា។ សមាធិក្ខន្ធាទីសុបិ វិមុត្តិក្ខន្ធបរិយោសានេសុ អយមេវ នយោ។ តស្មា យថា សីលសមាធិបញ្ញក្ខន្ធា មិស្សកា អធិប្បេតា, ឯវំ វិមុត្តិក្ខន្ធោបីតិ តទង្គវិមុត្តិអាទយោបិ វេទិតព្ពា, ន បដិប្បស្សទ្ធិវិមុត្តិ ឯវ។ វិមុត្តិញាណទស្សនំ បន លោកិយមេវ។ តេនេវ សំយុត្តនិកាយដ្ឋកថាយំ (សំ. និ. អដ្ឋ. ១.១.១៣៥) វុត្តំ ‘‘បុរិមេហិ ចតូហិ បទេហិ លោកិយលោកុត្តរសីលសមាធិបញ្ញាវិមុត្តិយោ កថិតា, វិមុត្តិញាណទស្សនំ បច្ចវេក្ខណញាណំ ហោតិ, តំ លោកិយមេវា’’តិ។
Imassa anurūpavasena paṭhamaṃ tāva attasampattiyaṃ niyojetuṃ ‘‘na asekkhena sīlakkhandhenā’’tiādi vuttaṃ, na āpattiaṅgavasena. Tattha asekkhena sīlakkhandhenāti asekkhassa sīlakkhandho asekkho sīlakkhandho nāma. Asekkhassa ayanti hi asekkho, sīlakkhandho. Evaṃ sabbattha. Evañca katvā vimuttiñāṇadassanasaṅkhātassa paccavekkhaṇañāṇassapi asekkhatā upapannā. Asekkhasīlanti ca na maggaphalameva adhippetaṃ, atha kho yaṃkiñci asekkhasantāne pavattasīlaṃ lokiyalokuttaramissakassa sīlassa idhādhippetattā. Samādhikkhandhādīsupi vimuttikkhandhapariyosānesu ayameva nayo. Tasmā yathā sīlasamādhipaññakkhandhā missakā adhippetā, evaṃ vimuttikkhandhopīti tadaṅgavimuttiādayopi veditabbā, na paṭippassaddhivimutti eva. Vimuttiñāṇadassanaṃ pana lokiyameva. Teneva saṃyuttanikāyaṭṭhakathāyaṃ (saṃ. ni. aṭṭha. 1.1.135) vuttaṃ ‘‘purimehi catūhi padehi lokiyalokuttarasīlasamādhipaññāvimuttiyo kathitā, vimuttiñāṇadassanaṃ paccavekkhaṇañāṇaṃ hoti, taṃ lokiyamevā’’ti.
អស្សទ្ធោតិអាទីសុ តីសុ វត្ថូសុ សទ្ធា ឯតស្ស នត្ថីតិ អស្សទ្ធោ។ សុក្កបក្ខេ សទ្ទហតីតិ សទ្ធោ, សទ្ធា វា ឯតស្ស អត្ថីតិបិ សទ្ធោ។ នត្ថិ ឯតស្ស ហិរីតិ អហិរិកោ, អកុសលសមាបត្តិយា អជិគុច្ឆមានស្សេតំ អធិវចនំ។ ហិរី ឯតស្ស អត្ថីតិ ហិរិមា។ ន ឱត្តប្បតីតិ អនោត្តប្បី, អកុសលសមាបត្តិយា ន ភាយតីតិ វុត្តំ ហោតិ។ តព្ពិបរីតោ ឱត្តប្បី។ កុច្ឆិតំ សីទតីតិ កុសីតោ, ហីនវីរិយស្សេតំ អធិវចនំ។ អារទ្ធំ វីរិយំ ឯតស្សាតិ អារទ្ធវីរិយោ, សម្មប្បធានយុត្តស្សេតំ អធិវចនំ។ មុដ្ឋា សតិ ឯតស្សាតិ មុដ្ឋស្សតិ, នដ្ឋស្សតីតិ វុត្តំ ហោតិ។ ឧបដ្ឋិតា សតិ ឯតស្សាតិ ឧបដ្ឋិតស្សតិ, និច្ចំ អារម្មណាភិមុខប្បវត្តសតិស្សេតំ អធិវចនំ។
Assaddhotiādīsu tīsu vatthūsu saddhā etassa natthīti assaddho. Sukkapakkhe saddahatīti saddho, saddhā vā etassa atthītipi saddho. Natthi etassa hirīti ahiriko, akusalasamāpattiyā ajigucchamānassetaṃ adhivacanaṃ. Hirī etassa atthīti hirimā. Na ottappatīti anottappī, akusalasamāpattiyā na bhāyatīti vuttaṃ hoti. Tabbiparīto ottappī. Kucchitaṃ sīdatīti kusīto, hīnavīriyassetaṃ adhivacanaṃ. Āraddhaṃ vīriyaṃ etassāti āraddhavīriyo, sammappadhānayuttassetaṃ adhivacanaṃ. Muṭṭhā sati etassāti muṭṭhassati, naṭṭhassatīti vuttaṃ hoti. Upaṭṭhitā sati etassāti upaṭṭhitassati, niccaṃ ārammaṇābhimukhappavattasatissetaṃ adhivacanaṃ.
អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ច អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ច អាបជ្ជិត្វា អវុដ្ឋិតោ។ សស្សតុច្ឆេទសង្ខាតំ អន្តំ គណ្ហាតិ គាហយតីតិ វា អន្តគ្គាហិកា, មិច្ឆាទិដ្ឋិ។ បុរិមានិ ទ្វេ បទានីតិ ‘‘ន បដិពលោ ហោតិ អន្តេវាសិំ វា សទ្ធិវិហារិំ វា គិលានំ ឧបដ្ឋាតុំ វា ឧបដ្ឋាបេតុំ វា, អនភិរតំ វូបកាសេតុំ វា វូបកាសាបេតុំ វា’’តិ ឥមានិ ទ្វេ បទានិ។
Adhisīlesīlavipanno ca ajjhācāre ācāravipanno ca āpajjitvā avuṭṭhito. Sassatucchedasaṅkhātaṃ antaṃ gaṇhāti gāhayatīti vā antaggāhikā, micchādiṭṭhi. Purimāni dve padānīti ‘‘na paṭibalo hoti antevāsiṃ vā saddhivihāriṃ vā gilānaṃ upaṭṭhātuṃ vā upaṭṭhāpetuṃ vā, anabhirataṃ vūpakāsetuṃ vā vūpakāsāpetuṃ vā’’ti imāni dve padāni.
អភិវិសិដ្ឋោ ឧត្តមោ សមាចារោតិ អភិសមាចារោ, អភិសមាចារោវ សិក្ខិតព្ពតោ សិក្ខាតិ អាភិសមាចារិកា សិក្ខា, អភិសមាចារំ វា អារព្ភ បញ្ញត្តា សិក្ខា អាភិសមាចារិកា។ មគ្គព្រហ្មចរិយស្ស អាទិភូតាតិ អាទិព្រហ្មចរិយកា, ឧភតោវិភង្គបរិយាបន្នសិក្ខាយេតំ អធិវចនំ។ តេនេវ ‘‘ឧភតោវិភង្គបរិយាបន្នំ អាទិព្រហ្មចរិយកំ, ខន្ធកវត្តបរិយាបន្នំ អាភិសមាចារិក’’ន្តិ វិសុទ្ធិមគ្គេ (វិសុទ្ធិ. ១.១១) វុត្តំ។ តស្មា សេក្ខបណ្ណត្តិយន្តិ ឯត្ថ សិក្ខិតព្ពតោ សព្ពាបិ ឧភតោវិភង្គបរិយាបន្នា បណ្ណត្តីតិ គហេតព្ពា។ តេនេវ គណ្ឋិបទេបិ វុត្តំ ‘‘សេក្ខបណ្ណត្តិយន្តិ បារាជិកមាទិំ កត្វា សិក្ខិតព្ពសិក្ខាបទបញ្ញត្តិយ’’ន្តិ។ សេសមេត្ថ ឧត្តានត្ថមេវ។
Abhivisiṭṭho uttamo samācāroti abhisamācāro, abhisamācārova sikkhitabbato sikkhāti ābhisamācārikā sikkhā, abhisamācāraṃ vā ārabbha paññattā sikkhā ābhisamācārikā. Maggabrahmacariyassa ādibhūtāti ādibrahmacariyakā, ubhatovibhaṅgapariyāpannasikkhāyetaṃ adhivacanaṃ. Teneva ‘‘ubhatovibhaṅgapariyāpannaṃ ādibrahmacariyakaṃ, khandhakavattapariyāpannaṃ ābhisamācārika’’nti visuddhimagge (visuddhi. 1.11) vuttaṃ. Tasmā sekkhapaṇṇattiyanti ettha sikkhitabbato sabbāpi ubhatovibhaṅgapariyāpannā paṇṇattīti gahetabbā. Teneva gaṇṭhipadepi vuttaṃ ‘‘sekkhapaṇṇattiyanti pārājikamādiṃ katvā sikkhitabbasikkhāpadapaññattiya’’nti. Sesamettha uttānatthameva.
ឧបសម្បាទេតព្ពបញ្ចកកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Upasampādetabbapañcakakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ២៣. ឧបសម្បាទេតព្ពបញ្ចកំ • 23. Upasampādetabbapañcakaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / ឧបសម្បាទេតព្ពបញ្ចកកថា • Upasampādetabbapañcakakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ឧបសម្បាទេតព្ពបញ្ចកកថាវណ្ណនា • Upasampādetabbapañcakakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ឧបសម្បាទេតព្ពបញ្ចកកថាវណ្ណនា • Upasampādetabbapañcakakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ២៣. ឧបសម្បាទេតព្ពបញ្ចកកថា • 23. Upasampādetabbapañcakakathā
