| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
២៣. ឧបសម្បាទេតព្ពបញ្ចកកថា
23. Upasampādetabbapañcakakathā
៨៤. ឥទានិ =០១ យំ លក្ខណំ វុត្តន្តិ សម្ពន្ធោ។ សង្ខេបតោតិ អង្គានិ អនុទ្ធរិត្វា សមាសតោ។ តត្ថាតិ យំ ‘‘បញ្ចហិ ភិក្ខវេ អង្គេហិ សមន្នាគតេន ភិក្ខុនា’’តិអាទិមាហ, តត្ថ។ អគុណង្គេហីតិ គុណវិរហិតេហិ អង្គេហិ។ សោតិ ភិក្ខុ។ ន ឧបសម្បាទេតព្ពន្តិ ឯត្ថ កម្មវាចាចរិយេន ហុត្វា ន ឧបសម្បាទេតព្ពន្តិ អាសង្កា ភវេយ្យាតិ អាហ ‘‘ឧបជ្ឈាយេន ហុត្វា ន ឧបសម្បាទេតព្ព’’ន្តិ។ ឯត្ថាតិ ឯតេសុ បញ្ចកេសុ។ អាទីសូតិ ឯត្ថ បុព្ពោ និទស្សនត្ថោ ឥតិសទ្ទោ លោបោ ហោតិ។ ឥតិអាទីសូតិ ហិ អត្ថោ។ អយុត្តវសេនាតិ អននុរូបវសេន។ យោតិ ភិក្ខុ។ ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា។ បរេ ច សមាទបេតុន្តិ សម្ពន្ធោ។ តត្ថាតិ សីលក្ខន្ធាទិកេ។ បរិហរតីតិ បរិសំ បរិស្សយតោ ហរតិ អបនេតិ។ តស្សាតិ ភិក្ខុនោ។ ‘‘សីលាទីហី’’តិបទំ ‘‘បរិហាយតិយេវា’’តិបទេ អបាទានំ, ‘‘ន វឌ្ឍតី’’តិបទេ ករណំ។ តស្មាតិអាទិ លទ្ធគុណំ។ តេនាតិ ភិក្ខុនា។ កស្មា អាបត្តិអង្គវសេន ន វុត្តន្តិ អាហ ‘‘ន ហី’’តិអាទិ។ ហីតិ យស្មា។ តស្សេវាតិ ខីណាសវស្សេវ។ ន វទេយ្យាតិ ខីណាសវានំ អនភិរតិយា អនុប្បន្នត្តា ន វទេយ្យ។ យទិ ន ខីណាសវស្សេវ ឧបជ្ឈាយាចរិយភាវោ អនុញ្ញាតោ, អថ កស្មា ខីណាសវបញ្ចកោ វុត្តោតិ អាហ ‘‘យស្មា បនា’’តិអាទិ។ យស្មា ន បរិហាយតីតិ សម្ពន្ធោ។
84. Idāni =01 yaṃ lakkhaṇaṃ vuttanti sambandho. Saṅkhepatoti aṅgāni anuddharitvā samāsato. Tatthāti yaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgatena bhikkhunā’’tiādimāha, tattha. Aguṇaṅgehīti guṇavirahitehi aṅgehi. Soti bhikkhu. Na upasampādetabbanti ettha kammavācācariyena hutvā na upasampādetabbanti āsaṅkā bhaveyyāti āha ‘‘upajjhāyena hutvā na upasampādetabba’’nti. Etthāti etesu pañcakesu. Ādīsūti ettha pubbo nidassanattho itisaddo lopo hoti. Itiādīsūti hi attho. Ayuttavasenāti ananurūpavasena. Yoti bhikkhu. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Pare ca samādapetunti sambandho. Tatthāti sīlakkhandhādike. Pariharatīti parisaṃ parissayato harati apaneti. Tassāti bhikkhuno. ‘‘Sīlādīhī’’tipadaṃ ‘‘parihāyatiyevā’’tipade apādānaṃ, ‘‘na vaḍḍhatī’’tipade karaṇaṃ. Tasmātiādi laddhaguṇaṃ. Tenāti bhikkhunā. Kasmā āpattiaṅgavasena na vuttanti āha ‘‘na hī’’tiādi. Hīti yasmā. Tassevāti khīṇāsavasseva. Na vadeyyāti khīṇāsavānaṃ anabhiratiyā anuppannattā na vadeyya. Yadi na khīṇāsavasseva upajjhāyācariyabhāvo anuññāto, atha kasmā khīṇāsavapañcako vuttoti āha ‘‘yasmā panā’’tiādi. Yasmā na parihāyatīti sambandho.
អន្តគ្គាហិកាយាតិ សស្សតុច្ឆេទសង្ខាតំ អន្តំ លាមកំ គណ្ហាតិ, គណ្ហាបេតីតិ វា អន្តគ្គាហិកា, តាយ។ ទិដ្ឋិយាតិ មិច្ឆាទិដ្ឋិយា។ យត្តកំ សុតន្តិ ភិក្ខុនោវាទកសិក្ខាបទេ (បាចិ. អដ្ឋ. ១៤៥-១៤៧) វុត្តំ យត្តកំ សុតំ។ តេនាតិ សុតេន ऋ។ យំ អាបត្តាទិ តេន ជានិតព្ពន្តិ យោជនា។
Antaggāhikāyāti sassatucchedasaṅkhātaṃ antaṃ lāmakaṃ gaṇhāti, gaṇhāpetīti vā antaggāhikā, tāya. Diṭṭhiyāti micchādiṭṭhiyā. Yattakaṃ sutanti bhikkhunovādakasikkhāpade (pāci. aṭṭha. 145-147) vuttaṃ yattakaṃ sutaṃ. Tenāti sutena ऋ. Yaṃ āpattādi tena jānitabbanti yojanā.
អាបត្តិំ ន ជានាតីតិ ឯត្ថ អាបត្តិំ អាបន្នោតិ ន ជានាតីតិ អត្ថំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ឥទំ នាមា’’តិអាទិ។ តត្ថ ‘‘អាបន្នោ’’តិ ឥមិនា ‘‘អាបត្តិ’’ន្តិបទំ ‘‘អាបន្នោ’’តិបាឋសេសេន យោជេតព្ពន្តិ ទស្សេតិ។
Āpattiṃna jānātīti ettha āpattiṃ āpannoti na jānātīti atthaṃ dassento āha ‘‘idaṃ nāmā’’tiādi. Tattha ‘‘āpanno’’ti iminā ‘‘āpatti’’ntipadaṃ ‘‘āpanno’’tipāṭhasesena yojetabbanti dasseti.
អាភិសមាចារិកាយាតិ ឯត្ថ ឧភតោវិភង្គបរិយាបន្នសីលតោ អភិវិសេសេន សម្មា ចរិតព្ពន្តិ អាភិសមាចារំ, ខន្ធកបរិយាបន្នំ វត្តបដិបត្តិសីលំ, តំ អារព្ភ បញ្ញត្តា អាភិសមាចារិកា, ខន្ធកបរិយាបន្នា សិក្ខា, តាយ។ អាទិព្រហ្មចារិយកាយាតិ ឯត្ថ មគ្គសង្ខាតស្ស ព្រហ្មចរិយស្ស អាទិ មរិយាទោ អាទិព្រហ្មចរិយោ, តស្មិំ បវត្តា អាទិព្រហ្មចរិយកា =០២, ឧភតោវិភង្គបរិយាបន្នា សិក្ខា, តាយ។ សេក្ខបណ្ណត្តិយន្តិ សិក្ខិតព្ពដ្ឋេន សិក្ខា, សា ឯវ ភគវតា បញ្ញត្តត្តា សេក្ខបណ្ណត្តិ។ អថ វា សិក្ខនំ សិក្ខា, តាយ សិក្ខនត្ថាយ ភគវតា បញ្ញបីយតីតិ សេក្ខបណ្ណត្តិ ឧភតោវិភង្គបរិយាបន្នសិក្ខាយេវ, តស្សំ។ អភិធម្មេតិ ឯត្ថ សុត្តន្តបាឡិតោ អភិ អតិរេកោ, អភិវិសិដ្ឋោ វា ធម្មោ អភិធម្មោតិ វុត្តេ នាមរូបបរិច្ឆេទកំ អភិធម្មបិដកន្តិ អាហ ‘‘នាមរូបបរិច្ឆេទេ’’តិ។ អភិវិនយេតិ ឯត្ថ អភិភវិត្វា កាយវាចំ វិនេតីតិ អភិវិនយោ, អភិភវិត្វា កាយវាចំ វិនេតិ ឯត្ថ, ឯតេនាតិ វា អភិវិនយោតិ វុត្តេ វិនយបិដកន្តិ អាហ ‘‘សកលេ វិនយបិដកេ’’តិ។ សព្ពត្ថាតិ សព្ពេសុ បទេសុ, សព្ពេសំ វា បទានំ។ អត្ថោ ទដ្ឋព្ពោតិ យោជនា។ ‘‘ការណេនា’’តិ ឯត្ថ ការណសទ្ទេន ‘‘ធម្មតោ’’តិ ឯត្ថ ធម្មសទ្ទស្ស សភាវត្ថាទយោ និវារេត្វា ការណត្ថតំ ទីបេតិ, ឯនសទ្ទេន តោបច្ចយស្ស វិសេសនត្ថំ។ ឥតីតិ ឯវំ យថាវុត្តនយេនាតិ អត្ថោ។ ចតុត្ថេតិ ចតុត្ថបញ្ចកេ។ ចតុត្ថបញ្ចកតោ តីណិ បទានិ, បញ្ចមបញ្ចកតោ ទ្វេ បទានិ គហេត្វា បញ្ចកំ កត្វា វុត្តំ ‘‘ចត្តារោ បញ្ចកា’’តិ។ អដ្ឋសុ បញ្ចកេសូតិ សម្ពន្ធោ។
Ābhisamācārikāyāti ettha ubhatovibhaṅgapariyāpannasīlato abhivisesena sammā caritabbanti ābhisamācāraṃ, khandhakapariyāpannaṃ vattapaṭipattisīlaṃ, taṃ ārabbha paññattā ābhisamācārikā, khandhakapariyāpannā sikkhā, tāya. Ādibrahmacāriyakāyāti ettha maggasaṅkhātassa brahmacariyassa ādi mariyādo ādibrahmacariyo, tasmiṃ pavattā ādibrahmacariyakā =02, ubhatovibhaṅgapariyāpannā sikkhā, tāya. Sekkhapaṇṇattiyanti sikkhitabbaṭṭhena sikkhā, sā eva bhagavatā paññattattā sekkhapaṇṇatti. Atha vā sikkhanaṃ sikkhā, tāya sikkhanatthāya bhagavatā paññapīyatīti sekkhapaṇṇatti ubhatovibhaṅgapariyāpannasikkhāyeva, tassaṃ. Abhidhammeti ettha suttantapāḷito abhi atireko, abhivisiṭṭho vā dhammo abhidhammoti vutte nāmarūpaparicchedakaṃ abhidhammapiṭakanti āha ‘‘nāmarūpaparicchede’’ti. Abhivinayeti ettha abhibhavitvā kāyavācaṃ vinetīti abhivinayo, abhibhavitvā kāyavācaṃ vineti ettha, etenāti vā abhivinayoti vutte vinayapiṭakanti āha ‘‘sakale vinayapiṭake’’ti. Sabbatthāti sabbesu padesu, sabbesaṃ vā padānaṃ. Attho daṭṭhabboti yojanā. ‘‘Kāraṇenā’’ti ettha kāraṇasaddena ‘‘dhammato’’ti ettha dhammasaddassa sabhāvatthādayo nivāretvā kāraṇatthataṃ dīpeti, enasaddena topaccayassa visesanatthaṃ. Itīti evaṃ yathāvuttanayenāti attho. Catuttheti catutthapañcake. Catutthapañcakato tīṇi padāni, pañcamapañcakato dve padāni gahetvā pañcakaṃ katvā vuttaṃ ‘‘cattāro pañcakā’’ti. Aṭṭhasu pañcakesūti sambandho.
ឥតិ សោឡសបញ្ចកវិនិច្ឆយេ យោជនា សមត្តា។
Iti soḷasapañcakavinicchaye yojanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ២៣. ឧបសម្បាទេតព្ពបញ្ចកំ • 23. Upasampādetabbapañcakaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / ឧបសម្បាទេតព្ពបញ្ចកកថា • Upasampādetabbapañcakakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ឧបសម្បាទេតព្ពបញ្ចកកថាវណ្ណនា • Upasampādetabbapañcakakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ឧបសម្បាទេតព្ពបញ្ចកកថាវណ្ណនា • Upasampādetabbapañcakakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ឧបសម្បាទេតព្ពបញ្ចកកថាវណ្ណនា • Upasampādetabbapañcakakathāvaṇṇanā
