| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಸುತ್ತನಿಪಾತ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Suttanipāta-aṭṭhakathā |
೧೪. ತುವಟಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
14. Tuvaṭakasuttavaṇṇanā
೯೨೨. ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತನ್ತಿ ತುವಟಕಸುತ್ತಂ। ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಇದಮ್ಪಿ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಮಹಾಸಮಯೇ ‘‘ಕಾ ನು ಖೋ ಅರಹತ್ತಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಪಟಿಪತ್ತೀ’’ತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಚಿತ್ತಾನಂ ಏಕಚ್ಚಾನಂ ದೇವತಾನಂ ತಮತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇತುಂ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ನಿಮ್ಮಿತಬುದ್ಧೇನ ಅತ್ತಾನಂ ಪುಚ್ಛಾಪೇತ್ವಾ ವುತ್ತಂ।
922.Pucchāmitanti tuvaṭakasuttaṃ. Kā uppatti? Idampi tasmiṃyeva mahāsamaye ‘‘kā nu kho arahattappattiyā paṭipattī’’ti uppannacittānaṃ ekaccānaṃ devatānaṃ tamatthaṃ pakāsetuṃ purimanayeneva nimmitabuddhena attānaṃ pucchāpetvā vuttaṃ.
ತತ್ಥ ಆದಿಗಾಥಾಯ ತಾವ ಪುಚ್ಛಾಮೀತಿ ಏತ್ಥ ಅದಿಟ್ಠಜೋತನಾದಿವಸೇನ ಪುಚ್ಛಾ ವಿಭಜಿತಾ। ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನ್ತಿ ಆದಿಚ್ಚಸ್ಸ ಗೋತ್ತಬನ್ಧುಂ। ವಿವೇಕಂ ಸನ್ತಿಪದಞ್ಚಾತಿ ವಿವೇಕಞ್ಚ ಸನ್ತಿಪದಞ್ಚ। ಕಥಂ ದಿಸ್ವಾತಿ ಕೇನ ಕಾರಣೇನ ದಿಸ್ವಾ, ಕಥಂ ಪವತ್ತದಸ್ಸನೋ ಹುತ್ವಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ।
Tattha ādigāthāya tāva pucchāmīti ettha adiṭṭhajotanādivasena pucchā vibhajitā. Ādiccabandhunti ādiccassa gottabandhuṃ. Vivekaṃ santipadañcāti vivekañca santipadañca. Kathaṃ disvāti kena kāraṇena disvā, kathaṃ pavattadassano hutvāti vuttaṃ hoti.
೯೨೩. ಅಥ ಭಗವಾ ಯಸ್ಮಾ ಯಥಾ ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಕಿಲೇಸೇ ಉಪರುನ್ಧತಿ, ತಥಾ ಪವತ್ತದಸ್ಸನೋ ಹುತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಮತ್ಥಂ ಆವಿಕರೋನ್ತೋ ನಾನಪ್ಪಕಾರೇನ ತಂ ದೇವಪರಿಸಂ ಕಿಲೇಸಪ್ಪಹಾನೇ ನಿಯೋಜೇನ್ತೋ ‘‘ಮೂಲಂ ಪಪಞ್ಚಸಙ್ಖಾಯಾ’’ತಿ ಆರಭಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ।
923. Atha bhagavā yasmā yathā passanto kilese uparundhati, tathā pavattadassano hutvā parinibbāti, tasmā tamatthaṃ āvikaronto nānappakārena taṃ devaparisaṃ kilesappahāne niyojento ‘‘mūlaṃ papañcasaṅkhāyā’’ti ārabhitvā pañca gāthā abhāsi.
ತತ್ಥ ಆದಿಗಾಥಾಯ ತಾವ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ಪಪಞ್ಚಾತಿ ಸಙ್ಖಾತತ್ತಾ ಪಪಞ್ಚಾ ಏವ ಪಪಞ್ಚಸಙ್ಖಾ। ತಸ್ಸಾ ಅವಿಜ್ಜಾದಯೋ ಕಿಲೇಸಾ ಮೂಲಂ, ತಂ ಪಪಞ್ಚಸಙ್ಖಾಯ ಮೂಲಂ ಅಸ್ಮೀತಿ ಪವತ್ತಮಾನಞ್ಚ ಸಬ್ಬಂ ಮನ್ತಾಯ ಉಪರುನ್ಧೇ। ಯಾ ಕಾಚಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ತಣ್ಹಾ ಉಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ, ತಾಸಂ ವಿನಯಾ ಸದಾ ಸತೋ ಸಿಕ್ಖೇ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿ ಹುತ್ವಾ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯಾತಿ।
Tattha ādigāthāya tāva saṅkhepattho – papañcāti saṅkhātattā papañcā eva papañcasaṅkhā. Tassā avijjādayo kilesā mūlaṃ, taṃ papañcasaṅkhāya mūlaṃ asmīti pavattamānañca sabbaṃ mantāya uparundhe. Yā kāci ajjhattaṃ taṇhā upajjeyyuṃ, tāsaṃ vinayā sadā sato sikkhe upaṭṭhitassati hutvā sikkheyyāti.
೯೨೪. ಏವಂ ತಾವ ಪಠಮಗಾಥಾಯ ಏವ ತಿಸಿಕ್ಖಾಯುತ್ತಂ ದೇಸನಂ ಅರಹತ್ತನಿಕೂಟೇನ ದೇಸೇತ್ವಾ ಪುನ ಮಾನಪ್ಪಹಾನವಸೇನ ದೇಸೇತುಂ ‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚೀ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಧಮ್ಮಮಭಿಜಞ್ಞಾ ಅಜ್ಝತ್ತನ್ತಿ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಉಚ್ಚಾಕುಲೀನತಾದಿಕಂ ಅತ್ತನೋ ಗುಣಂ ಜಾನೇಯ್ಯ ಅಥ ವಾಪಿ ಬಹಿದ್ಧಾತಿ ಅಥ ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾಪಿ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾನಂ ವಾ ಗುಣಂ ಜಾನೇಯ್ಯ। ನ ತೇನ ಥಾಮಂ ಕುಬ್ಬೇಥಾತಿ ತೇನ ಗುಣೇನ ಥಾಮಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ।
924. Evaṃ tāva paṭhamagāthāya eva tisikkhāyuttaṃ desanaṃ arahattanikūṭena desetvā puna mānappahānavasena desetuṃ ‘‘yaṃ kiñcī’’ti gāthamāha. Tattha yaṃ kiñci dhammamabhijaññā ajjhattanti yaṃ kiñci uccākulīnatādikaṃ attano guṇaṃ jāneyya atha vāpi bahiddhāti atha vā bahiddhāpi ācariyupajjhāyānaṃ vā guṇaṃ jāneyya. Na tena thāmaṃ kubbethāti tena guṇena thāmaṃ na kareyya.
೯೨೫. ಇದಾನಿಸ್ಸ ಅಕರಣವಿಧಿಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸೇಯ್ಯೋ ನ ತೇನಾ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ। ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ತೇನ ಚ ಮಾನೇನ ‘‘ಸೇಯ್ಯೋಹ’’ನ್ತಿ ವಾ ‘‘ನೀಚೋಹ’’ನ್ತಿ ವಾ ‘‘ಸರಿಕ್ಖೋಹ’’ನ್ತಿ ವಾಪಿ ನ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯ, ತೇಹಿ ಚ ಉಚ್ಚಾಕುಲೀನತಾದೀಹಿ ಗುಣೇಹಿ ಫುಟ್ಠೋ ಅನೇಕರೂಪೇಹಿ ‘‘ಅಹಂ ಉಚ್ಚಾಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಅತ್ತಾನಂ ವಿಕಪ್ಪೇನ್ತೋ ನ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ।
925. Idānissa akaraṇavidhiṃ dassento ‘‘seyyo na tenā’’ti gāthamāha. Tassattho – tena ca mānena ‘‘seyyoha’’nti vā ‘‘nīcoha’’nti vā ‘‘sarikkhoha’’nti vāpi na maññeyya, tehi ca uccākulīnatādīhi guṇehi phuṭṭho anekarūpehi ‘‘ahaṃ uccākulā pabbajito’’tiādinā nayena attānaṃ vikappento na tiṭṭheyya.
೯೨೬. ಏವಂ ಮಾನಪ್ಪಹಾನವಸೇನಪಿ ದೇಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸೂಪಸಮವಸೇನಪಿ ದೇಸೇತುಂ ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತಮೇವಾ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ಅಜ್ಝತ್ತಮೇವುಪಸಮೇತಿ ಅತ್ತನಿ ಏವ ರಾಗಾದಿಸಬ್ಬಕಿಲೇಸೇ ಉಪಸಮೇಯ್ಯ। ನ ಅಞ್ಞತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ತಿಮೇಸೇಯ್ಯಾತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಚ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅಞ್ಞೇನ ಉಪಾಯೇನ ಸನ್ತಿಂ ನ ಪರಿಯೇಸೇಯ್ಯ। ಕುತೋ ನಿರತ್ತಾ ವಾತಿ ನಿರತ್ತಾ ಕುತೋ ಏವ।
926. Evaṃ mānappahānavasenapi desetvā idāni sabbakilesūpasamavasenapi desetuṃ ‘‘ajjhattamevā’’ti gāthamāha. Tattha ajjhattamevupasameti attani eva rāgādisabbakilese upasameyya. Na aññato bhikkhu santimeseyyāti ṭhapetvā ca satipaṭṭhānādīni aññena upāyena santiṃ na pariyeseyya. Kuto nirattā vāti nirattā kuto eva.
೯೨೭. ಇದಾನಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಸನ್ತಸ್ಸ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ತಾದಿಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಮಜ್ಝೇ ಯಥಾ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ। ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯಥಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಉಪರಿಮಹೇಟ್ಠಿಮಭಾಗಾನಂ ವೇಮಜ್ಝಸಙ್ಖಾತೇ ಚತುಯೋಜನಸಹಸ್ಸಪ್ಪಮಾಣೇ ಮಜ್ಝೇ ಪಬ್ಬತನ್ತರೇ ಠಿತಸ್ಸ ವಾ ಮಜ್ಝೇ ಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಊಮಿ ನ ಜಾಯತಿ, ಠಿತೋವ ಸೋ ಹೋತಿ ಅವಿಕಮ್ಪಮಾನೋ, ಏವಂ ಅನೇಜೋ ಖೀಣಾಸವೋ ಲಾಭಾದೀಸು ಠಿತೋ ಅಸ್ಸ ಅವಿಕಮ್ಪಮಾನೋ, ಸೋ ತಾದಿಸೋ ರಾಗಾದಿಉಸ್ಸದಂ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕರೇಯ್ಯ ಕುಹಿಞ್ಚೀತಿ।
927. Idāni ajjhattaṃ upasantassa khīṇāsavassa tādibhāvaṃ dassento ‘‘majjhe yathā’’ti gāthamāha. Tassattho – yathā mahāsamuddassa uparimaheṭṭhimabhāgānaṃ vemajjhasaṅkhāte catuyojanasahassappamāṇe majjhe pabbatantare ṭhitassa vā majjhe samuddassa ūmi na jāyati, ṭhitova so hoti avikampamāno, evaṃ anejo khīṇāsavo lābhādīsu ṭhito assa avikampamāno, so tādiso rāgādiussadaṃ bhikkhu na kareyya kuhiñcīti.
೯೨೮. ಇದಾನಿ ಏತಂ ಅರಹತ್ತನಿಕೂಟೇನ ದೇಸಿತಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಅಬ್ಭನುಮೋದನ್ತೋ ತಸ್ಸ ಚ ಅರಹತ್ತಸ್ಸ ಆದಿಪಟಿಪದಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ನಿಮ್ಮಿತಬುದ್ಧೋ ‘‘ಅಕಿತ್ತಯೀ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ಅಕಿತ್ತಯೀತಿ ಆಚಿಕ್ಖಿ। ವಿವಟಚಕ್ಖೂತಿ ವಿವಟೇಹಿ ಅನಾವರಣೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಚಕ್ಖೂಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ। ಸಕ್ಖಿಧಮ್ಮನ್ತಿ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾತಂ ಅತ್ತಪಚ್ಚಕ್ಖಂ ಧಮ್ಮಂ। ಪರಿಸ್ಸಯವಿನಯನ್ತಿ ಪರಿಸ್ಸಯವಿನಯನಂ। ಪಟಿಪದಂ ವದೇಹೀತಿ ಇದಾನಿ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ವದೇಹಿ। ಭದ್ದನ್ತೇತಿ ‘‘ಭದ್ದಂ ತವ ಅತ್ಥೂ’’ತಿ ಭಗವನ್ತಂ ಆಲಪನ್ತೋ ಆಹ। ಅಥ ವಾ ಭದ್ದಂ ಸುನ್ದರಂ ತವ ಪಟಿಪದಂ ವದೇಹೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ। ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಅಥ ವಾಪಿ ಸಮಾಧಿನ್ತಿ ತಮೇವ ಪಟಿಪದಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛತಿ। ಪಟಿಪದನ್ತಿ ಏತೇನ ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಪುಚ್ಛತಿ। ಇತರೇಹಿ ಸೀಲಂ ಸಮಾಧಿಞ್ಚ ಪುಚ್ಛತಿ।
928. Idāni etaṃ arahattanikūṭena desitaṃ dhammadesanaṃ abbhanumodanto tassa ca arahattassa ādipaṭipadaṃ pucchanto nimmitabuddho ‘‘akittayī’’ti gāthamāha. Tattha akittayīti ācikkhi. Vivaṭacakkhūti vivaṭehi anāvaraṇehi pañcahi cakkhūhi samannāgato. Sakkhidhammanti sayaṃ abhiññātaṃ attapaccakkhaṃ dhammaṃ. Parissayavinayanti parissayavinayanaṃ. Paṭipadaṃ vadehīti idāni paṭipattiṃ vadehi. Bhaddanteti ‘‘bhaddaṃ tava atthū’’ti bhagavantaṃ ālapanto āha. Atha vā bhaddaṃ sundaraṃ tava paṭipadaṃ vadehīti vuttaṃ hoti. Pātimokkhaṃ atha vāpi samādhinti tameva paṭipadaṃ bhinditvā pucchati. Paṭipadanti etena vā maggaṃ pucchati. Itarehi sīlaṃ samādhiñca pucchati.
೯೨೯-೩೦. ಅಥಸ್ಸ ಭಗವಾ ಯಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಸೀಲಸ್ಸ ರಕ್ಖಾ , ಯಸ್ಮಾ ವಾ ಇಮಿನಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ದೇಸಿಯಮಾನಾ ಅಯಂ ದೇಸನಾ ತಾಸಂ ದೇವತಾನಂ ಸಪ್ಪಾಯಾ, ತಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರತೋ ಪಭುತಿ ಪಟಿಪದಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಚಕ್ಖೂಹೀ’’ತಿಆದಿಮಾರದ್ಧೋ। ತತ್ಥ ಚಕ್ಖೂಹಿ ನೇವ ಲೋಲಸ್ಸಾತಿ ಅದಿಟ್ಠದಕ್ಖಿತಬ್ಬಾದಿವಸೇನ ಚಕ್ಖೂಹಿ ಲೋಲೋ ನೇವಸ್ಸ। ಗಾಮಕಥಾಯ ಆವರಯೇ ಸೋತನ್ತಿ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಾತೋ ಸೋತಂ ಆವರೇಯ್ಯ। ಫಸ್ಸೇನಾತಿ ರೋಗಫಸ್ಸೇನ। ಭವಞ್ಚ ನಾಭಿಜಪ್ಪೇಯ್ಯಾತಿ ತಸ್ಸ ಫಸ್ಸಸ್ಸ ವಿನೋದನತ್ಥಾಯ ಕಾಮಭವಾದಿಭವಞ್ಚ ನ ಪತ್ಥೇಯ್ಯ। ಭೇರವೇಸು ಚ ನ ಸಮ್ಪವೇಧೇಯ್ಯಾತಿ ತಸ್ಸ ಫಸ್ಸಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಭೂತೇಸು ಸೀಹಬ್ಯಗ್ಘಾದೀಸು ಭೇರವೇಸು ಚ ನ ಸಮ್ಪವೇಧೇಯ್ಯ, ಅವಸೇಸೇಸು ವಾ ಘಾನಿನ್ದ್ರಿಯಮನಿನ್ದ್ರಿಯವಿಸಯೇಸು ನಪ್ಪವೇಧೇಯ್ಯ। ಏವಂ ಪರಿಪೂರೋ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ವುತ್ತೋ ಹೋತಿ। ಪುರಿಮೇಹಿ ವಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇಮಿನಾ ‘‘ಅರಞ್ಞೇ ವಸತಾ ಭೇರವಂ ದಿಸ್ವಾ ವಾ ಸುತ್ವಾ ವಾ ನ ವೇಧಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ।
929-30. Athassa bhagavā yasmā indriyasaṃvaro sīlassa rakkhā , yasmā vā iminā anukkamena desiyamānā ayaṃ desanā tāsaṃ devatānaṃ sappāyā, tasmā indriyasaṃvarato pabhuti paṭipadaṃ dassento ‘‘cakkhūhī’’tiādimāraddho. Tattha cakkhūhi neva lolassāti adiṭṭhadakkhitabbādivasena cakkhūhi lolo nevassa. Gāmakathāya āvaraye sotanti tiracchānakathāto sotaṃ āvareyya. Phassenāti rogaphassena. Bhavañcanābhijappeyyāti tassa phassassa vinodanatthāya kāmabhavādibhavañca na pattheyya. Bheravesu ca na sampavedheyyāti tassa phassassa paccayabhūtesu sīhabyagghādīsu bheravesu ca na sampavedheyya, avasesesu vā ghānindriyamanindriyavisayesu nappavedheyya. Evaṃ paripūro indriyasaṃvaro vutto hoti. Purimehi vā indriyasaṃvaraṃ dassetvā iminā ‘‘araññe vasatā bheravaṃ disvā vā sutvā vā na vedhitabba’’nti dasseti.
೯೩೧. ಲದ್ಧಾ ನ ಸನ್ನಿಧಿಂ ಕಯಿರಾತಿ ಏತೇಸಂ ಅನ್ನಾದೀನಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಧಮ್ಮೇನ ಲಭಿತ್ವಾ ‘‘ಅರಞ್ಞೇ ಚ ಸೇನಾಸನೇ ವಸತಾ ಸದಾ ದುಲ್ಲಭ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಸನ್ನಿಧಿಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ।
931.Laddhā na sannidhiṃ kayirāti etesaṃ annādīnaṃ yaṃkiñci dhammena labhitvā ‘‘araññe ca senāsane vasatā sadā dullabha’’nti cintetvā sannidhiṃ na kareyya.
೯೩೨. ಝಾಯೀ ನ ಪಾದಲೋಲಸ್ಸಾತಿ ಝಾನಾಭಿರತೋ ಚ ನ ಪಾದಲೋಲೋ ಅಸ್ಸ। ವಿರಮೇ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾ ನಪ್ಪಮಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ ಹತ್ಥಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾದಿಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ವಿನೋದೇಯ್ಯ। ಸಕ್ಕಚ್ಚಕಾರಿತಾಯ ಚೇತ್ಥ ನಪ್ಪಮಜ್ಜೇಯ್ಯ।
932.Jhāyīna pādalolassāti jhānābhirato ca na pādalolo assa. Virame kukkuccā nappamajjeyyāti hatthakukkuccādikukkuccaṃ vinodeyya. Sakkaccakāritāya cettha nappamajjeyya.
೯೩೩. ತನ್ದಿಂ ಮಾಯಂ ಹಸ್ಸಂ ಖಿಡ್ಡನ್ತಿ ಆಲಸಿಯಞ್ಚ ಮಾಯಞ್ಚ ಹಸ್ಸಞ್ಚ ಕಾಯಿಕಚೇತಸಿಕಖಿಡ್ಡಞ್ಚ। ಸವಿಭೂಸನ್ತಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಭೂಸಾಯ।
933.Tandiṃ māyaṃ hassaṃ khiḍḍanti ālasiyañca māyañca hassañca kāyikacetasikakhiḍḍañca. Savibhūsanti saddhiṃ vibhūsāya.
೯೩೪-೭. ಆಥಬ್ಬಣನ್ತಿ ಆಥಬ್ಬಣಿಕಮನ್ತಪ್ಪಯೋಗಂ। ಸುಪಿನನ್ತಿ ಸುಪಿನಸತ್ಥಂ। ಲಕ್ಖಣನ್ತಿ ಮಣಿಲಕ್ಖಣಾದಿಂ। ನೋ ವಿದಹೇತಿ ನಪ್ಪಯೋಜೇಯ್ಯ। ವಿರುತನ್ತಿ ಮಿಗಾದೀನಂ ವಸ್ಸಿತಂ। ಪೇಸುಣಿಯನ್ತಿ ಪೇಸುಞ್ಞಂ। ಕಯವಿಕ್ಕಯೇತಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಞ್ಚನಾವಸೇನ ವಾ ಉದಯಪತ್ಥನಾವಸೇನ ವಾ ನ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ। ಉಪವಾದಂ ಭಿಕ್ಖು ನ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ ಉಪವಾದಕರೇ ಕಿಲೇಸೇ ಅನಿಬ್ಬತ್ತೇನ್ತೋ ಅತ್ತನಿ ಪರೇಹಿ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ಉಪವಾದಂ ನ ಜನೇಯ್ಯ। ಗಾಮೇ ಚ ನಾಭಿಸಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ ಗಾಮೇ ಚ ಗಿಹಿಸಂಸಗ್ಗಾದೀಹಿ ನಾಭಿಸಜ್ಜೇಯ್ಯ। ಲಾಭಕಮ್ಯಾ ಜನಂ ನ ಲಪಯೇಯ್ಯಾತಿ ಲಾಭಕಾಮತಾಯ ಜನಂ ನಾಲಪಯೇಯ್ಯ। ಪಯುತ್ತನ್ತಿ ಚೀವರಾದೀಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ , ತದತ್ಥಂ ವಾ ಪಯೋಜಿತಂ।
934-7.Āthabbaṇanti āthabbaṇikamantappayogaṃ. Supinanti supinasatthaṃ. Lakkhaṇanti maṇilakkhaṇādiṃ. No vidaheti nappayojeyya. Virutanti migādīnaṃ vassitaṃ. Pesuṇiyanti pesuññaṃ. Kayavikkayeti pañcahi sahadhammikehi saddhiṃ vañcanāvasena vā udayapatthanāvasena vā na tiṭṭheyya. Upavādaṃ bhikkhu na kareyyāti upavādakare kilese anibbattento attani parehi samaṇabrāhmaṇehi upavādaṃ na janeyya. Gāme ca nābhisajjeyyāti gāme ca gihisaṃsaggādīhi nābhisajjeyya. Lābhakamyā janaṃ na lapayeyyāti lābhakāmatāya janaṃ nālapayeyya. Payuttanti cīvarādīhi sampayuttaṃ , tadatthaṃ vā payojitaṃ.
೯೩೮-೯. ಮೋಸವಜ್ಜೇ ನ ನೀಯೇಥಾತಿ ಮುಸಾವಾದೇ ನ ನೀಯೇಥ। ಜೀವಿತೇನಾತಿ ಜೀವಿಕಾಯ। ಸುತ್ವಾ ರುಸಿತೋ ಬಹುಂ ವಾಚಂ, ಸಮಣಾನಂ ವಾ ಪುಥುಜನಾನನ್ತಿ ರುಸಿತೋ ಘಟ್ಟಿತೋ ಪರೇಹಿ ತೇಸ ಸಮಣಾನಂ ವಾ ಖತ್ತಿಯಾದಿಭೇದಾನಂ ವಾ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಪುಥುಜನಾನಂ ಬಹುಮ್ಪಿ ಅನಿಟ್ಠವಾಚಂ ಸುತ್ವಾ। ನ ಪಟಿವಜ್ಜಾತಿ ನ ಪಟಿವದೇಯ್ಯ। ಕಿಂ ಕಾರಣಂ? ನ ಹಿ ಸನ್ತೋ ಪಟಿಸೇನಿಕರೋನ್ತಿ।
938-9.Mosavajje na nīyethāti musāvāde na nīyetha. Jīvitenāti jīvikāya. Sutvā rusito bahuṃ vācaṃ, samaṇānaṃ vā puthujanānanti rusito ghaṭṭito parehi tesa samaṇānaṃ vā khattiyādibhedānaṃ vā aññesaṃ puthujanānaṃ bahumpi aniṭṭhavācaṃ sutvā. Na paṭivajjāti na paṭivadeyya. Kiṃ kāraṇaṃ? Na hi santo paṭisenikaronti.
೯೪೦. ಏತಞ್ಚ ಧಮ್ಮಮಞ್ಞಾಯಾತಿ ಸಬ್ಬಮೇತಂ ಯಥಾವುತ್ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಞತ್ವಾ। ವಿಚಿನನ್ತಿ ವಿಚಿನನ್ತೋ। ಸನ್ತೀತಿ ನಿಬ್ಬುತಿಂ ಞತ್ವಾತಿ ನಿಬ್ಬುತಿಂ ರಾಗಾದೀನಂ ಸನ್ತೀತಿ ಞತ್ವಾ।
940.Etañca dhammamaññāyāti sabbametaṃ yathāvuttaṃ dhammaṃ ñatvā. Vicinanti vicinanto. Santīti nibbutiṃ ñatvāti nibbutiṃ rāgādīnaṃ santīti ñatvā.
೯೪೧. ಕಿಂಕಾರಣಾ ನಪ್ಪಮಜ್ಜೇಇತಿ ಚೇ – ಅಭಿಭೂ ಹಿ ಸೋತಿ ಗಾಥಾ। ತತ್ಥ ಅಭಿಭೂತಿ ರೂಪಾದೀನಂ ಅಭಿಭವಿತಾ। ಅನಭಿಭೂತೋತಿ ತೇಹಿ ಅನಭಿಭೂತೋ। ಸಕ್ಖಿಧಮ್ಮಮನೀತಿಹಮದಸ್ಸೀತಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖಮೇವ ಅನೀತಿಹಂ ಧಮ್ಮಮದ್ದಕ್ಖಿ। ಸದಾ ನಮಸ್ಸಮನುಸಿಕ್ಖೇತಿ ಸದಾ ನಮಸ್ಸನ್ತೋ ತಿಸ್ಸೋ ಸಿಕ್ಖಾಯೋ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ। ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಾಕಟಮೇವ।
941. Kiṃkāraṇā nappamajjeiti ce – abhibhū hi soti gāthā. Tattha abhibhūti rūpādīnaṃ abhibhavitā. Anabhibhūtoti tehi anabhibhūto. Sakkhidhammamanītihamadassīti paccakkhameva anītihaṃ dhammamaddakkhi. Sadā namassamanusikkheti sadā namassanto tisso sikkhāyo sikkheyya. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
ಕೇವಲಂ ಪನ ಏತ್ಥ ‘‘ಚಕ್ಖೂಹಿ ನೇವ ಲೋಲೋ’’ತಿಆದೀಹಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ, ‘‘ಅನ್ನಾನಮಥೋ ಪಾನಾನ’’ನ್ತಿಆದೀಹಿ ಸನ್ನಿಧಿಪಟಿಕ್ಖೇಪಮುಖೇನ ಪಚ್ಚಯಪಟಿಸೇವನಸೀಲಂ, ಮೇಥುನಮೋಸವಜ್ಜಪೇಸುಣಿಯಾದೀಹಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಸೀಲಂ, ‘‘ಆಥಬ್ಬಣಂ ಸುಪಿನಂ ಲಕ್ಖಣ’’ನ್ತಿಆದೀಹಿ ಆಜೀವಪಾರಿಸುದ್ಧಿಸೀಲಂ, ‘‘ಝಾಯೀ ಅಸ್ಸಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮಾಧಿ, ‘‘ವಿಚಿನಂ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಞ್ಞಾ, ‘‘ಸದಾ ಸತೋ ಸಿಕ್ಖೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪುನ ಸಙ್ಖೇಪತೋ ತಿಸ್ಸೋಪಿ ಸಿಕ್ಖಾ, ‘‘ಅಥ ಆಸನೇಸು ಸಯನೇಸು, ಅಪ್ಪಸದ್ದೇಸು ಭಿಕ್ಖು ವಿಹರೇಯ್ಯ, ನಿದ್ದಂ ನ ಬಹುಲೀಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿಆದೀಹಿ ಸೀಲಸಮಾಧಿಪಞ್ಞಾನಂ ಉಪಕಾರಾಪಕಾರಸಙ್ಗಣ್ಹನವಿನೋದನಾನಿ ವುತ್ತಾನೀತಿ। ಏವಂ ಭಗವಾ ನಿಮ್ಮಿತಸ್ಸ ಪರಿಪುಣ್ಣಪಟಿಪದಂ ವತ್ವಾ ಅರಹತ್ತನಿಕೂಟೇನ ದೇಸನಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ, ದೇಸನಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಪುರಾಭೇದಸುತ್ತೇ ವುತ್ತಸದಿಸೋಯೇವಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸೀತಿ।
Kevalaṃ pana ettha ‘‘cakkhūhi neva lolo’’tiādīhi indriyasaṃvaro, ‘‘annānamatho pānāna’’ntiādīhi sannidhipaṭikkhepamukhena paccayapaṭisevanasīlaṃ, methunamosavajjapesuṇiyādīhi pātimokkhasaṃvarasīlaṃ, ‘‘āthabbaṇaṃ supinaṃ lakkhaṇa’’ntiādīhi ājīvapārisuddhisīlaṃ, ‘‘jhāyī assā’’ti iminā samādhi, ‘‘vicinaṃ bhikkhū’’ti iminā paññā, ‘‘sadā sato sikkhe’’ti iminā puna saṅkhepato tissopi sikkhā, ‘‘atha āsanesu sayanesu, appasaddesu bhikkhu vihareyya, niddaṃ na bahulīkareyyā’’tiādīhi sīlasamādhipaññānaṃ upakārāpakārasaṅgaṇhanavinodanāni vuttānīti. Evaṃ bhagavā nimmitassa paripuṇṇapaṭipadaṃ vatvā arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi, desanāpariyosāne purābhedasutte vuttasadisoyevābhisamayo ahosīti.
ಪರಮತ್ಥಜೋತಿಕಾಯ ಖುದ್ದಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ
Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
ಸುತ್ತನಿಪಾತ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ತುವಟಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Suttanipāta-aṭṭhakathāya tuvaṭakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಸುತ್ತನಿಪಾತಪಾಳಿ • Suttanipātapāḷi / ೧೪. ತುವಟಕಸುತ್ತಂ • 14. Tuvaṭakasuttaṃ
