| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សុត្តនិបាត-អដ្ឋកថា • Suttanipāta-aṭṭhakathā |
២. តិស្សមេត្តេយ្យសុត្តវណ្ណនា
2. Tissametteyyasuttavaṇṇanā
១០៤៧. កោធ សន្តុស្សិតោតិ តិស្សមេត្តេយ្យសុត្តំ។ កា ឧប្បត្តិ? សព្ពសុត្តានំ បុច្ឆាវសិកា ឯវ ឧប្បត្តិ។ តេ ហិ ព្រាហ្មណា ‘‘កតាវកាសា បុច្ឆវ្ហោ’’តិ ភគវតា បវារិតត្តា អត្តនោ អត្តនោ សំសយំ បុច្ឆិំសុ។ បុដ្ឋោ បុដ្ឋោ ច តេសំ ភគវា ព្យាកាសិ។ ឯវំ បុច្ឆាវសិកានេវេតានិ សុត្តានីតិ វេទិតព្ពានិ។
1047.Kodhasantussitoti tissametteyyasuttaṃ. Kā uppatti? Sabbasuttānaṃ pucchāvasikā eva uppatti. Te hi brāhmaṇā ‘‘katāvakāsā pucchavho’’ti bhagavatā pavāritattā attano attano saṃsayaṃ pucchiṃsu. Puṭṭho puṭṭho ca tesaṃ bhagavā byākāsi. Evaṃ pucchāvasikānevetāni suttānīti veditabbāni.
និដ្ឋិតេ បន អជិតបញ្ហេ ‘‘កថំ លោកំ អវេក្ខន្តំ, មច្ចុរាជា ន បស្សតី’’តិ (សុ. និ. ១១២៤; ចូឡនិ. បិង្គិយមាណវបុច្ឆា ១៤៤) ឯវំ មោឃរាជា បុច្ឆិតុំ អារភិ។ តំ ‘‘ន តាវស្ស ឥន្ទ្រិយានិ បរិបាកំ គតានី’’តិ ញត្វា ភគវា ‘‘តិដ្ឋ ត្វំ, មោឃរាជ, អញ្ញោ បុច្ឆតូ’’តិ បដិក្ខិបិ។ តតោ តិស្សមេត្តេយ្យោ អត្តនោ សំសយំ បុច្ឆន្តោ ‘‘កោធា’’តិ គាថមាហ។ តត្ថ កោធ សន្តុស្សិតោតិ កោ ឥធ តុដ្ឋោ។ ឥញ្ជិតាតិ តណ្ហាទិដ្ឋិវិប្ផន្ទិតានិ។ ឧភន្តមភិញ្ញាយាតិ ឧភោ អន្តេ អភិជានិត្វា។ មន្តា ន លិប្បតីតិ បញ្ញាយ ន លិប្បតិ។
Niṭṭhite pana ajitapañhe ‘‘kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passatī’’ti (su. ni. 1124; cūḷani. piṅgiyamāṇavapucchā 144) evaṃ mogharājā pucchituṃ ārabhi. Taṃ ‘‘na tāvassa indriyāni paripākaṃ gatānī’’ti ñatvā bhagavā ‘‘tiṭṭha tvaṃ, mogharāja, añño pucchatū’’ti paṭikkhipi. Tato tissametteyyo attano saṃsayaṃ pucchanto ‘‘kodhā’’ti gāthamāha. Tattha kodha santussitoti ko idha tuṭṭho. Iñjitāti taṇhādiṭṭhivipphanditāni. Ubhantamabhiññāyāti ubho ante abhijānitvā. Mantā na lippatīti paññāya na lippati.
១០៤៨-៩. តស្សេតមត្ថំ ព្យាករោន្តោ ភគវា ‘‘កាមេសូ’’តិ គាថាទ្វយមាហ។ តត្ថ កាមេសុ ព្រហ្មចរិយវាតិ កាមនិមិត្តំ ព្រហ្មចរិយវា, កាមេសុ អាទីនវំ ទិស្វា មគ្គព្រហ្មចរិយេន សមន្នាគតោតិ វុត្តំ ហោតិ។ ឯត្តាវតា សន្តុសិតំ ទស្សេតិ, ‘‘វីតតណ្ហោ’’តិអាទីហិ អនិញ្ជិតំ ។ តត្ថ សង្ខាយ និព្ពុតោតិ អនិច្ចាទិវសេន ធម្មេ វីមំសិត្វា រាគាទិនិព្ពានេន និព្ពុតោ។ សេសំ តត្ថ តត្ថ វុត្តនយត្តា បាកដមេវ។
1048-9. Tassetamatthaṃ byākaronto bhagavā ‘‘kāmesū’’ti gāthādvayamāha. Tattha kāmesu brahmacariyavāti kāmanimittaṃ brahmacariyavā, kāmesu ādīnavaṃ disvā maggabrahmacariyena samannāgatoti vuttaṃ hoti. Ettāvatā santusitaṃ dasseti, ‘‘vītataṇho’’tiādīhi aniñjitaṃ . Tattha saṅkhāya nibbutoti aniccādivasena dhamme vīmaṃsitvā rāgādinibbānena nibbuto. Sesaṃ tattha tattha vuttanayattā pākaṭameva.
ឯវំ ភគវា ឥមម្បិ សុត្តំ អរហត្តនិកូដេនេវ ទេសេសិ។ ទេសនាបរិយោសានេ អយម្បិ ព្រាហ្មណោ អរហត្តេ បតិដ្ឋាសិ សទ្ធិំ អន្តេវាសិសហស្សេន, អញ្ញេសញ្ច អនេកសហស្សានំ ធម្មចក្ខុំ ឧទបាទិ។ សេសំ បុព្ពសទិសមេវាតិ។
Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi. Desanāpariyosāne ayampi brāhmaṇo arahatte patiṭṭhāsi saddhiṃ antevāsisahassena, aññesañca anekasahassānaṃ dhammacakkhuṃ udapādi. Sesaṃ pubbasadisamevāti.
បរមត្ថជោតិកាយ ខុទ្ទក-អដ្ឋកថាយ
Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
សុត្តនិបាត-អដ្ឋកថាយ តិស្សមេត្តេយ្យសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Suttanipāta-aṭṭhakathāya tissametteyyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / សុត្តនិបាតបាឡិ • Suttanipātapāḷi / ២. តិស្សមេត្តេយ្យមាណវបុច្ឆា • 2. Tissametteyyamāṇavapucchā
