| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរីគាថា-អដ្ឋកថា • Therīgāthā-aṭṭhakathā |
៥-១០. តិស្សាទិថេរីគាថាវណ្ណនា
5-10. Tissāditherīgāthāvaṇṇanā
តិស្សេ យុញ្ជស្សុ ធម្មេហីតិ តិស្សាយ ថេរិយា គាថា ។ តស្សា វត្ថុ តិស្សាសិក្ខមានាយ វត្ថុសទិសំ។ អយំ បន ថេរី ហុត្វា អរហត្តំ បាបុណិ។ យថា ច អយំ, ឯវំ ឥតោ បរំ ធីរា, វីរា, មិត្តា, ភទ្រា, ឧបសមាតិ បញ្ចន្នំ ថេរីនំ វត្ថុ ឯកសទិសមេវ។ សព្ពាបិ ឥមា កបិលវត្ថុវាសិនិយោ ពោធិសត្តស្ស ឱរោធភូតា មហាបជាបតិគោតមិយា សទ្ធិំ និក្ខន្តា ឱភាសគាថាយ ច អរហត្តំ បត្តា ឋបេត្វា សត្តមិំ។ សា បន ឱភាសគាថាយ វិនា បគេវ សត្ថុ សន្តិកេ លទ្ធំ ឱវាទំ និស្សាយ វិបស្សនំ ឧស្សុក្កាបេត្វា អរហត្តំ បាបុណិត្វា ឧទានវសេន ‘‘វីរា វីរេហី’’តិ គាថំ អភាសិ។ ឥតរាបិ អរហត្តំ បត្វា –
Tisseyuñjassu dhammehīti tissāya theriyā gāthā . Tassā vatthu tissāsikkhamānāya vatthusadisaṃ. Ayaṃ pana therī hutvā arahattaṃ pāpuṇi. Yathā ca ayaṃ, evaṃ ito paraṃ dhīrā, vīrā, mittā, bhadrā, upasamāti pañcannaṃ therīnaṃ vatthu ekasadisameva. Sabbāpi imā kapilavatthuvāsiniyo bodhisattassa orodhabhūtā mahāpajāpatigotamiyā saddhiṃ nikkhantā obhāsagāthāya ca arahattaṃ pattā ṭhapetvā sattamiṃ. Sā pana obhāsagāthāya vinā pageva satthu santike laddhaṃ ovādaṃ nissāya vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇitvā udānavasena ‘‘vīrā vīrehī’’ti gāthaṃ abhāsi. Itarāpi arahattaṃ patvā –
៥.
5.
‘‘តិស្សេ យុញ្ជស្សុ ធម្មេហិ, ខណោ តំ មា ឧបច្ចគា;
‘‘Tisse yuñjassu dhammehi, khaṇo taṃ mā upaccagā;
ខណាតីតា ហិ សោចន្តិ, និរយម្ហិ សមប្បិតា។
Khaṇātītā hi socanti, nirayamhi samappitā.
៦.
6.
‘‘ធីរេ និរោធំ ផុសេហិ, សញ្ញាវូបសមំ សុខំ;
‘‘Dhīre nirodhaṃ phusehi, saññāvūpasamaṃ sukhaṃ;
អារាធយាហិ និព្ពានំ, យោគក្ខេមមនុត្តរំ។
Ārādhayāhi nibbānaṃ, yogakkhemamanuttaraṃ.
៧.
7.
‘‘វីរា វីរេហិ ធម្មេហិ, ភិក្ខុនី ភាវិតិន្ទ្រិយា;
‘‘Vīrā vīrehi dhammehi, bhikkhunī bhāvitindriyā;
ធារេតិ អន្តិមំ ទេហំ, ជេត្វា មារំ សវាហនំ។
Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhanaṃ.
៨.
8.
‘‘សទ្ធាយ បព្ពជិត្វាន, មិត្តេ មិត្តរតា ភវ;
‘‘Saddhāya pabbajitvāna, mitte mittaratā bhava;
ភាវេហិ កុសលេ ធម្មេ, យោគក្ខេមស្ស បត្តិយា។
Bhāvehi kusale dhamme, yogakkhemassa pattiyā.
៩.
9.
‘‘សទ្ធាយ បព្ពជិត្វាន, ភទ្រេ ភទ្ររតា ភវ;
‘‘Saddhāya pabbajitvāna, bhadre bhadraratā bhava;
ភាវេហិ កុសលេ ធម្មេ, យោគក្ខេមមនុត្តរំ។
Bhāvehi kusale dhamme, yogakkhemamanuttaraṃ.
១០.
10.
‘‘ឧបសមេ តរេ ឱឃំ, មច្ចុធេយ្យំ សុទុត្តរំ;
‘‘Upasame tare oghaṃ, maccudheyyaṃ suduttaraṃ;
ធារេហិ អន្តិមំ ទេហំ, ជេត្វា មារំ សវាហន’’ន្តិ។ – គាថាយោ អភាសិំសុ;
Dhārehi antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhana’’nti. – gāthāyo abhāsiṃsu;
តត្ថ យុញ្ជស្សុ ធម្មេហីតិ សមថវិបស្សនាធម្មេហិ អរិយេហិ ពោធិបក្ខិយធម្មេហិ ច យុញ្ជ យោគំ ករោហិ។ ខណោ តំ មា ឧបច្ចគាតិ យោ ឯវំ យោគភាវនំ ន ករោតិ, តំ បុគ្គលំ បតិរូបទេសេ ឧប្បត្តិក្ខណោ, ឆន្នំ អាយតនានំ អវេកល្លក្ខណោ, ពុទ្ធុប្បាទក្ខណោ, សទ្ធាយ បដិលទ្ធក្ខណោ, សព្ពោបិ អយំ ខណោ អតិក្កមតិ នាម។ សោ ខណោ តំ មា អតិក្កមិ។ ខណាតីតាតិ យេ ហិ ខណំ អតីតា, យេ ច បុគ្គលេ សោ ខណោ អភីតោ, តេ និរយម្ហិ សមប្បិតា ហុត្វា សោចន្តិ, តត្ថ និព្ពត្តិត្វា មហាទុក្ខំ បច្ចនុភវន្តីតិ អត្ថោ។
Tattha yuñjassu dhammehīti samathavipassanādhammehi ariyehi bodhipakkhiyadhammehi ca yuñja yogaṃ karohi. Khaṇo taṃ mā upaccagāti yo evaṃ yogabhāvanaṃ na karoti, taṃ puggalaṃ patirūpadese uppattikkhaṇo, channaṃ āyatanānaṃ avekallakkhaṇo, buddhuppādakkhaṇo, saddhāya paṭiladdhakkhaṇo, sabbopi ayaṃ khaṇo atikkamati nāma. So khaṇo taṃ mā atikkami. Khaṇātītāti ye hi khaṇaṃ atītā, ye ca puggale so khaṇo abhīto, te nirayamhi samappitā hutvā socanti, tattha nibbattitvā mahādukkhaṃ paccanubhavantīti attho.
និរោធំ ផុសេហីតិ កិលេសនិរោធំ ផុស្ស បដិលភ។ សញ្ញាវូបសមំ សុខំ, អារាធយាហិ និព្ពានន្តិ កាមសញ្ញាទីនំ បាបសញ្ញានំ ឧបសមនិមិត្តំ អច្ចន្តសុខំ និព្ពានំ អារាធេហិ។
Nirodhaṃ phusehīti kilesanirodhaṃ phussa paṭilabha. Saññāvūpasamaṃ sukhaṃ, ārādhayāhi nibbānanti kāmasaññādīnaṃ pāpasaññānaṃ upasamanimittaṃ accantasukhaṃ nibbānaṃ ārādhehi.
វីរា វីរេហិ ធម្មេហីតិ វីរិយបធានតាយ វីរេហិ តេជុស្សទេហិ អរិយមគ្គធម្មេហិ ភាវិតិន្ទ្រិយា វឌ្ឍិតសទ្ធាទិឥន្ទ្រិយា វីរា ភិក្ខុនី វត្ថុកាមេហិ សវាហនំ កិលេសមារំ ជិនិត្វា អាយតិំ បុនព្ភវាភាវតោ អន្តិមំ ទេហំ ធារេតីតិ ថេរី អញ្ញំ វិយ កត្វា អត្តានំ ទស្សេតិ។
Vīrā vīrehi dhammehīti vīriyapadhānatāya vīrehi tejussadehi ariyamaggadhammehi bhāvitindriyā vaḍḍhitasaddhādiindriyā vīrā bhikkhunī vatthukāmehi savāhanaṃ kilesamāraṃ jinitvā āyatiṃ punabbhavābhāvato antimaṃ dehaṃ dhāretīti therī aññaṃ viya katvā attānaṃ dasseti.
មិត្តេតិ តំ អាលបតិ។ មិត្តរតាតិ កល្យាណមិត្តេសុ អភិរតា។ តត្ថ សក្ការសម្មានករណតា ហោហិ។ ភាវេហិ កុសលេ ធម្មេតិ អរិយមគ្គធម្មេ វឌ្ឍេហិ។ យោគក្ខេមស្សាតិ អរហត្តស្ស និព្ពានស្ស ច បត្តិយា អធិគមាយ។
Mitteti taṃ ālapati. Mittaratāti kalyāṇamittesu abhiratā. Tattha sakkārasammānakaraṇatā hohi. Bhāvehi kusale dhammeti ariyamaggadhamme vaḍḍhehi. Yogakkhemassāti arahattassa nibbānassa ca pattiyā adhigamāya.
ភទ្រេតិ តំ អាលបតិ។ ភទ្ររតាតិ ភទ្រេសុ សីលាទិធម្មេសុ រតា អភិរតា ហោហិ។ យោគក្ខេមមនុត្តរន្តិ ចតូហិ យោគេហិ ខេមំ អនុបទ្ទវំ អនុត្តរំ និព្ពានំ, តស្ស បត្តិយា កុសលេ ពោធិបក្ខិយធម្មេ ភាវេហីតិ អត្ថោ។
Bhadreti taṃ ālapati. Bhadraratāti bhadresu sīlādidhammesu ratā abhiratā hohi. Yogakkhemamanuttaranti catūhi yogehi khemaṃ anupaddavaṃ anuttaraṃ nibbānaṃ, tassa pattiyā kusale bodhipakkhiyadhamme bhāvehīti attho.
ឧបសមេតិ តំ អាលបតិ។ តរេ ឱឃំ មច្ចុធេយ្យំ សុទុត្តរន្តិ មច្ចុ ឯត្ថ ធីយតីតិ មច្ចុធេយ្យំ, អនុបចិតកុសលសម្ភារេហិ សុដ្ឋុ ទុត្តរន្តិ សុទុត្តរំ, សំសារមហោឃំ តរេ អរិយមគ្គនាវាយ តរេយ្យាសិ។ ធារេហិ អន្តិមំ ទេហន្តិ តស្ស តរណេនេវ អន្តិមទេហធរា ហោហីតិ អត្ថោ។
Upasameti taṃ ālapati. Tare oghaṃ maccudheyyaṃ suduttaranti maccu ettha dhīyatīti maccudheyyaṃ, anupacitakusalasambhārehi suṭṭhu duttaranti suduttaraṃ, saṃsāramahoghaṃ tare ariyamagganāvāya tareyyāsi. Dhārehi antimaṃ dehanti tassa taraṇeneva antimadehadharā hohīti attho.
តិស្សាទិថេរីគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Tissāditherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
និដ្ឋិតា បឋមវគ្គវណ្ណនា។
Niṭṭhitā paṭhamavaggavaṇṇanā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ថេរីគាថាបាឡិ • Therīgāthāpāḷi
៥. អញ្ញតរាតិស្សាថេរីគាថា • 5. Aññatarātissātherīgāthā
៦. ធីរាថេរីគាថា • 6. Dhīrātherīgāthā
៧. វីរាថេរីគាថា • 7. Vīrātherīgāthā
៨. មិត្តាថេរីគាថា • 8. Mittātherīgāthā
៩. ភទ្រាថេរីគាថា • 9. Bhadrātherīgāthā
១០. ឧបសមាថេរីគាថា • 10. Upasamātherīgāthā
