| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
៤. តិរច្ឆានកថាវណ្ណនា
4. Tiracchānakathāvaṇṇanā
៨៦៩-៨៧១. ឥទានិ តិរច្ឆានកថា នាម ហោតិ។ តត្ថ ទេវេសុ ឯរាវណាទយោ ទេវបុត្តា ហត្ថិវណ្ណំ អស្សវណ្ណំ វិកុព្ពន្តិ, នត្ថិ តត្ថ តិរច្ឆានគតា។ យេសំ បន តិរច្ឆានវណ្ណិនោ ទេវបុត្តេ ទិស្វា ‘‘អត្ថិ ទេវេសុ តិរច្ឆានគតា’’តិ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ អន្ធកានំ ; តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស។ អថ នំ ‘‘យទិ ទេវយោនិយំ តិរច្ឆានគតា សិយុំ, តិរច្ឆានយោនិយម្បិ ទេវា សិយុ’’ន្តិ ចោទេតុំ អត្ថិ តិរច្ឆានគតេសូតិអាទិមាហ។ កីដាតិអាទិ យេសំ សោ អភាវំ ឥច្ឆតិ, តេ ទស្សេតុំ វុត្តំ។ ឯរាវណោតិ បញ្ហេ តស្ស អត្ថិតាយ បដិញ្ញា សកវាទិស្ស , ន តិរច្ឆានគតស្ស។ ហត្ថិពន្ធាតិអាទិ ‘‘យទិ តត្ថ ហត្ថិអាទយោ សិយុំ, ហត្ថិពន្ធាទយោបិ សិយុ’’ន្តិ ចោទនត្ថំ វុត្តំ។ តត្ថ យាវសិកាតិ យវស្ស ទាយកា។ ការណិកាតិ ហត្ថាចរិយាទយោ, យេហិ តេ នានាវិធំ ការណំ ករេយ្យុំ។ ភត្តការកាតិ ហត្ថិអាទីនំ ភត្តរន្ធកា។ ន ហេវន្តិ តថា អនិច្ឆន្តោ បដិក្ខិបតីតិ។
869-871. Idāni tiracchānakathā nāma hoti. Tattha devesu erāvaṇādayo devaputtā hatthivaṇṇaṃ assavaṇṇaṃ vikubbanti, natthi tattha tiracchānagatā. Yesaṃ pana tiracchānavaṇṇino devaputte disvā ‘‘atthi devesu tiracchānagatā’’ti laddhi, seyyathāpi andhakānaṃ ; te sandhāya pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Atha naṃ ‘‘yadi devayoniyaṃ tiracchānagatā siyuṃ, tiracchānayoniyampi devā siyu’’nti codetuṃ atthi tiracchānagatesūtiādimāha. Kīṭātiādi yesaṃ so abhāvaṃ icchati, te dassetuṃ vuttaṃ. Erāvaṇoti pañhe tassa atthitāya paṭiññā sakavādissa , na tiracchānagatassa. Hatthibandhātiādi ‘‘yadi tattha hatthiādayo siyuṃ, hatthibandhādayopi siyu’’nti codanatthaṃ vuttaṃ. Tattha yāvasikāti yavassa dāyakā. Kāraṇikāti hatthācariyādayo, yehi te nānāvidhaṃ kāraṇaṃ kareyyuṃ. Bhattakārakāti hatthiādīnaṃ bhattarandhakā. Na hevanti tathā anicchanto paṭikkhipatīti.
តិរច្ឆានកថាវណ្ណនា។
Tiracchānakathāvaṇṇanā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / កថាវត្ថុបាឡិ • Kathāvatthupāḷi / (១៩៧) ៤. តិរច្ឆានកថា • (197) 4. Tiracchānakathā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ៤. តិរច្ឆានកថាវណ្ណនា • 4. Tiracchānakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ៤. តិរច្ឆានកថាវណ្ណនា • 4. Tiracchānakathāvaṇṇanā
