| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / चरियापिटकपाळि • Cariyāpiṭakapāḷi |
६. तेमियचरिया
6. Temiyacariyā
४८.
48.
‘‘पुनापरं यदा होमि, कासिराजस्स अत्रजो।
‘‘Punāparaṃ yadā homi, kāsirājassa atrajo;
मूगपक्खोति नामेन, तेमियोति वदन्ति मं॥
Mūgapakkhoti nāmena, temiyoti vadanti maṃ.
४९.
49.
अहोरत्तानं अच्चयेन, निब्बत्तो अहमेकको॥
Ahorattānaṃ accayena, nibbatto ahamekako.
५०.
50.
‘‘किच्छा लद्धं पियं पुत्तं, अभिजातं जुतिन्धरं।
‘‘Kicchā laddhaṃ piyaṃ puttaṃ, abhijātaṃ jutindharaṃ;
सेतच्छत्तं धारयित्वान, सयने पोसेति मं पिता॥
Setacchattaṃ dhārayitvāna, sayane poseti maṃ pitā.
५१.
51.
‘‘निद्दायमानो सयनवरे, पबुज्झित्वानहं तदा।
‘‘Niddāyamāno sayanavare, pabujjhitvānahaṃ tadā;
अद्दसं पण्डरं छत्तं, येनाहं निरयं गतो॥
Addasaṃ paṇḍaraṃ chattaṃ, yenāhaṃ nirayaṃ gato.
५२.
52.
‘‘सह दिट्ठस्स मे छत्तं, तासो उप्पज्जि भेरवो।
‘‘Saha diṭṭhassa me chattaṃ, tāso uppajji bheravo;
विनिच्छयं समापन्नो, ‘कथाहं इमं मुञ्चिस्सं’॥
Vinicchayaṃ samāpanno, ‘kathāhaṃ imaṃ muñcissaṃ’.
५३.
53.
‘‘पुब्बसालोहिता मय्हं, देवता अत्थकामिनी।
‘‘Pubbasālohitā mayhaṃ, devatā atthakāminī;
सा मं दिस्वान दुक्खितं, तीसु ठानेसु योजयि॥
Sā maṃ disvāna dukkhitaṃ, tīsu ṭhānesu yojayi.
५४.
54.
‘‘‘मा पण्डिच्चयं विभावय, बालमतो भव सब्बपाणिनं।
‘‘‘Mā paṇḍiccayaṃ vibhāvaya, bālamato bhava sabbapāṇinaṃ;
सब्बो तं जनो ओचिनायतु, एवं तव अत्थो भविस्सति’॥
Sabbo taṃ jano ocināyatu, evaṃ tava attho bhavissati’.
५५.
55.
‘‘एवं वुत्तायहं तस्सा, इदं वचनमब्रविं।
‘‘Evaṃ vuttāyahaṃ tassā, idaṃ vacanamabraviṃ;
‘करोमि ते तं वचनं, यं त्वं भणसि देवते।
‘Karomi te taṃ vacanaṃ, yaṃ tvaṃ bhaṇasi devate;
अत्थकामासि मे अम्म, हितकामासि देवते’॥
Atthakāmāsi me amma, hitakāmāsi devate’.
५६.
56.
‘‘तस्साहं वचनं सुत्वा, सागरेव थलं लभिं।
‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, sāgareva thalaṃ labhiṃ;
हट्ठो संविग्गमानसो, तयो अङ्गे अधिट्ठहिं॥
Haṭṭho saṃviggamānaso, tayo aṅge adhiṭṭhahiṃ.
५७.
57.
‘‘मूगो अहोसिं बधिरो, पक्खो गतिविवज्जितो।
‘‘Mūgo ahosiṃ badhiro, pakkho gativivajjito;
एते अङ्गे अधिट्ठाय, वस्सानि सोळसं वसिं॥
Ete aṅge adhiṭṭhāya, vassāni soḷasaṃ vasiṃ.
५८.
58.
‘‘ततो मे हत्थपादे च, जिव्हं सोतञ्च मद्दिय।
‘‘Tato me hatthapāde ca, jivhaṃ sotañca maddiya;
अनूनतं मे पस्सित्वा, ‘काळकण्णी’ति निन्दिसुं॥
Anūnataṃ me passitvā, ‘kāḷakaṇṇī’ti nindisuṃ.
५९.
59.
‘‘ततो जानपदा सब्बे, सेनापतिपुरोहिता।
‘‘Tato jānapadā sabbe, senāpatipurohitā;
सब्बे एकमना हुत्वा, छड्डनं अनुमोदिसुं॥
Sabbe ekamanā hutvā, chaḍḍanaṃ anumodisuṃ.
६०.
60.
‘‘सोहं तेसं मतिं सुत्वा, हट्ठो संविग्गमानसो।
‘‘Sohaṃ tesaṃ matiṃ sutvā, haṭṭho saṃviggamānaso;
यस्सत्थाय तपोचिण्णो, सो मे अत्थो समिज्झथ॥
Yassatthāya tapociṇṇo, so me attho samijjhatha.
६१.
61.
‘‘न्हापेत्वा अनुलिम्पित्वा, वेठेत्वा राजवेठनं।
‘‘Nhāpetvā anulimpitvā, veṭhetvā rājaveṭhanaṃ;
छत्तेन अभिसिञ्चित्वा, कारेसुं पुरं पदक्खिणं॥
Chattena abhisiñcitvā, kāresuṃ puraṃ padakkhiṇaṃ.
६२.
62.
‘‘सत्ताहं धारयित्वान, उग्गते रविमण्डले।
‘‘Sattāhaṃ dhārayitvāna, uggate ravimaṇḍale;
रथेन मं नीहरित्वा, सारथी वनमुपागमि॥
Rathena maṃ nīharitvā, sārathī vanamupāgami.
६३.
63.
सारथी खणती कासुं, निखातुं पथविया ममं॥
Sārathī khaṇatī kāsuṃ, nikhātuṃ pathaviyā mamaṃ.
६४.
64.
‘‘अधिट्ठितमधिट्ठानं, तज्जेन्तो विविधकारणा।
‘‘Adhiṭṭhitamadhiṭṭhānaṃ, tajjento vividhakāraṇā;
न भिन्दिं तमधिट्ठानं, बोधियायेव कारणा॥
Na bhindiṃ tamadhiṭṭhānaṃ, bodhiyāyeva kāraṇā.
६५.
65.
‘‘मातापिता न मे देस्सा, अत्ता मे न च देस्सियो।
‘‘Mātāpitā na me dessā, attā me na ca dessiyo;
सब्बञ्ञुतं पियं मय्हं, तस्मा वतमधिट्ठहिं॥
Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ, tasmā vatamadhiṭṭhahiṃ.
६६.
66.
‘‘एते अङ्गे अधिट्ठाय, वस्सानि सोळसं वसिं।
‘‘Ete aṅge adhiṭṭhāya, vassāni soḷasaṃ vasiṃ;
अधिट्ठानेन मे समो नत्थि, एसा मे अधिट्ठानपारमी’’ति॥
Adhiṭṭhānena me samo natthi, esā me adhiṭṭhānapāramī’’ti.
तेमियचरियं छट्ठं।
Temiyacariyaṃ chaṭṭhaṃ.
Footnotes:
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / खुद्दकनिकाय (अट्ठकथा) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / चरियापिटक-अट्ठकथा • Cariyāpiṭaka-aṭṭhakathā / ६. तेमियचरियावण्णना • 6. Temiyacariyāvaṇṇanā
