| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / धम्मसङ्गणी-मूलटीका • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā |
ततियचतुत्थमग्गवण्णना
Tatiyacatutthamaggavaṇṇanā
३६२. मग्गङ्गानि न पूरेन्ति अकिच्चकत्ता सम्मादिट्ठियाति अधिप्पायो। मारेन्तो गच्छतीति हि मग्गो, न चेताय मारेतब्बं अत्थीति। मानस्स दिट्ठिसदिसा पवत्ति अहमस्मीति पवत्तमानस्स दिट्ठिट्ठाने ठानं। आलोकस्सेव पवत्तिकालो वियाति चिरप्पवत्तिं सन्धायाह। एकदेससामञ्ञेन हि यथाधिप्पेतेन उपमा होतीति। खारे वाति कट्ठादीनं खारच्छारिकायं। सम्मद्दित्वाति किलेदेत्वा। छन्दोति तण्हा। अनुसयोति तण्हा मानानुसयो च। एतस्मिञ्च सुत्ते असमूहतस्स गन्धस्स समुग्घाटनं विय असमूहतमानादिसमुग्घातं दस्सेन्तेन अञ्ञमञ्ञे किलेसे पजहतीति दस्सितन्ति आनीतं, न यथावुत्तनयेन उपमाय वुत्तत्ताति दट्ठब्बं। निरन्तरं पवत्तमाने चित्ते तस्स संकिलेसवोदानकरा सावज्जानवज्जा चेतसिका उप्पज्जमाना तस्सङ्गभूता अवयवा विय होन्तीति ‘‘चित्तङ्गवसेना’’ति वुत्तं।
362. Maggaṅgāni na pūrenti akiccakattā sammādiṭṭhiyāti adhippāyo. Mārento gacchatīti hi maggo, na cetāya māretabbaṃ atthīti. Mānassa diṭṭhisadisā pavatti ahamasmīti pavattamānassa diṭṭhiṭṭhāne ṭhānaṃ. Ālokasseva pavattikālo viyāti cirappavattiṃ sandhāyāha. Ekadesasāmaññena hi yathādhippetena upamā hotīti. Khāre vāti kaṭṭhādīnaṃ khāracchārikāyaṃ. Sammadditvāti kiledetvā. Chandoti taṇhā. Anusayoti taṇhā mānānusayo ca. Etasmiñca sutte asamūhatassa gandhassa samugghāṭanaṃ viya asamūhatamānādisamugghātaṃ dassentena aññamaññe kilese pajahatīti dassitanti ānītaṃ, na yathāvuttanayena upamāya vuttattāti daṭṭhabbaṃ. Nirantaraṃ pavattamāne citte tassa saṃkilesavodānakarā sāvajjānavajjā cetasikā uppajjamānā tassaṅgabhūtā avayavā viya hontīti ‘‘cittaṅgavasenā’’ti vuttaṃ.
लोकुत्तरकुसलवण्णना निट्ठिता।
Lokuttarakusalavaṇṇanā niṭṭhitā.
कुसलकथावण्णना निट्ठिता।
Kusalakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / अभिधम्मपिटक • Abhidhammapiṭaka / धम्मसङ्गणीपाळि • Dhammasaṅgaṇīpāḷi / लोकुत्तरकुसलं • Lokuttarakusalaṃ
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / अभिधम्मपिटक (अट्ठकथा) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / धम्मसङ्गणि-अट्ठकथा • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā / ततियचतुत्थमग्गा • Tatiyacatutthamaggā
टीका • Tīkā / अभिधम्मपिटक (टीका) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / धम्मसङ्गणी-अनुटीका • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā / चतुमग्गनयसहस्सवण्णना • Catumagganayasahassavaṇṇanā
