| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಮಿಲಿನ್ದಪಞ್ಹಪಾಳಿ • Milindapañhapāḷi |
೧೦. ತಚ್ಛಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
10. Tacchakaṅgapañho
೧೦. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ತಚ್ಛಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ತಚ್ಛಕೋ ಕಾಳಸುತ್ತಂ ಅನುಲೋಮೇತ್ವಾ ರುಕ್ಖಂ ತಚ್ಛತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಜಿನಸಾಸನಮನುಲೋಮಯಿತ್ವಾ ಸೀಲಪಥವಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಸದ್ಧಾಹತ್ಥೇನ ಪಞ್ಞಾವಾಸಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಕಿಲೇಸಾ ತಚ್ಛೇತಬ್ಬಾ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಚ್ಛಕಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
10. ‘‘Bhante nāgasena, ‘tacchakassa dve aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni dve aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, tacchako kāḷasuttaṃ anulometvā rukkhaṃ tacchati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena jinasāsanamanulomayitvā sīlapathaviyaṃ patiṭṭhahitvā saddhāhatthena paññāvāsiṃ gahetvā kilesā tacchetabbā. Idaṃ, mahārāja, tacchakassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಚ್ಛಕೋ ಫೇಗ್ಗುಂ ಅಪಹರಿತ್ವಾ ಸಾರಮಾದಿಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಸ್ಸತಂ ಉಚ್ಛೇದಂ ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರಂ ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರಂ ತದುತ್ತಮಂ ಅಞ್ಞದುತ್ತಮಂ ಅಕತಮಭಬ್ಬಂ ಅಪುರಿಸಕಾರಂ ಅಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಂ ಸತ್ತವಿನಾಸಂ ನವಸತ್ತಪಾತುಭಾವಂ ಸಙ್ಖಾರಸಸ್ಸತಭಾವಂ ಯೋ ಕರೋತಿ, ಸೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಅಞ್ಞೋ ಕರೋತಿ, ಅಞ್ಞೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಕಮ್ಮಫಲದಸ್ಸನಾ ಚ ಕಿರಿಯಫಲದಿಟ್ಠಿ ಚ ಇತಿ ಏವರೂಪಾನಿ ಚೇವ ಅಞ್ಞಾನಿ ಚ ವಿವಾದಪಥಾನಿ ಅಪನೇತ್ವಾ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಸಭಾವಂ ಪರಮಸುಞ್ಞತಂ ನಿರೀಹನಿಜ್ಜೀವತಂ 1 ಅಚ್ಚನ್ತಂ ಸುಞ್ಞತಂ ಆದಿಯಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಚ್ಛಕಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಸುತ್ತನಿಪಾತೇ –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, tacchako phegguṃ apaharitvā sāramādiyati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sassataṃ ucchedaṃ taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ taduttamaṃ aññaduttamaṃ akatamabhabbaṃ apurisakāraṃ abrahmacariyavāsaṃ sattavināsaṃ navasattapātubhāvaṃ saṅkhārasassatabhāvaṃ yo karoti, so paṭisaṃvedeti, añño karoti, añño paṭisaṃvedeti, kammaphaladassanā ca kiriyaphaladiṭṭhi ca iti evarūpāni ceva aññāni ca vivādapathāni apanetvā saṅkhārānaṃ sabhāvaṃ paramasuññataṃ nirīhanijjīvataṃ 2 accantaṃ suññataṃ ādiyitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, tacchakassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena suttanipāte –
‘‘‘ಕಾರಣ್ಡವಂ ನಿದ್ಧಮಥ, ಕಸಮ್ಬುಂ ಅಪಕಸ್ಸಥ।
‘‘‘Kāraṇḍavaṃ niddhamatha, kasambuṃ apakassatha;
ತತೋ ಪಲಾಪೇ ವಾಹೇಥ, ಅಸ್ಸಮಣೇ ಸಮಣಮಾನಿನೇ॥
Tato palāpe vāhetha, assamaṇe samaṇamānine.
‘‘‘ನಿದ್ಧಮಿತ್ವಾನ ಪಾಪಿಚ್ಛೇ, ಪಾಪಆಚಾರಗೋಚರೇ।
‘‘‘Niddhamitvāna pāpicche, pāpaācāragocare;
ಸುದ್ಧಾ ಸುದ್ಧೇಹಿ ಸಂವಾಸಂ, ಕಪ್ಪಯವ್ಹೋ ಪತಿಸ್ಸತಾ।
Suddhā suddhehi saṃvāsaṃ, kappayavho patissatā;
ತತೋ ಸಮಗ್ಗಾ ನಿಪಕಾ, ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’’’ತಿ॥
Tato samaggā nipakā, dukkhassantaṃ karissathā’’’ti.
ತಚ್ಛಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದಸಮೋ।
Tacchakaṅgapañho dasamo.
ಮಕ್ಕಟಕವಗ್ಗೋ ಛಟ್ಠೋ।
Makkaṭakavaggo chaṭṭho.
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
Tassuddānaṃ –
ಮಕ್ಕಟೋ ದಾರಕೋ ಕುಮ್ಮೋ, ವನಂ ರುಕ್ಖೋ ಚ ಪಞ್ಚಮೋ।
Makkaṭo dārako kummo, vanaṃ rukkho ca pañcamo;
ಮೇಘೋ ಮಣಿ ಮಾಗವಿಕೋ, ಬಾಳಿಸೀ ತಚ್ಛಕೇನ ಚಾತಿ॥
Megho maṇi māgaviko, bāḷisī tacchakena cāti.
Footnotes:
