| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi |
১০. তচ্ছকঙ্গপঞ্হো
10. Tacchakaṅgapañho
১০. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ‘তচ্ছকস্স দ্ৰে অঙ্গানি গহেতব্বানী’তি যং ৰদেসি, কতমানি তানি দ্ৰে অঙ্গানি গহেতব্বানী’’তি? ‘‘যথা, মহারাজ, তচ্ছকো কাল়সুত্তং অনুলোমেত্ৰা রুক্খং তচ্ছতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন জিনসাসনমনুলোমযিত্ৰা সীলপথৰিযং পতিট্ঠহিত্ৰা সদ্ধাহত্থেন পঞ্ঞাৰাসিং গহেত্ৰা কিলেসা তচ্ছেতব্বা। ইদং, মহারাজ, তচ্ছকস্স পঠমং অঙ্গং গহেতব্বং।
10. ‘‘Bhante nāgasena, ‘tacchakassa dve aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni dve aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, tacchako kāḷasuttaṃ anulometvā rukkhaṃ tacchati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena jinasāsanamanulomayitvā sīlapathaviyaṃ patiṭṭhahitvā saddhāhatthena paññāvāsiṃ gahetvā kilesā tacchetabbā. Idaṃ, mahārāja, tacchakassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘পুন চপরং, মহারাজ, তচ্ছকো ফেগ্গুং অপহরিত্ৰা সারমাদিযতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন সস্সতং উচ্ছেদং তং জীৰং তং সরীরং অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরং তদুত্তমং অঞ্ঞদুত্তমং অকতমভব্বং অপুরিসকারং অব্রহ্মচরিযৰাসং সত্তৰিনাসং নৰসত্তপাতুভাৰং সঙ্খারসস্সতভাৰং যো করোতি, সো পটিসংৰেদেতি, অঞ্ঞো করোতি, অঞ্ঞো পটিসংৰেদেতি, কম্মফলদস্সনা চ কিরিযফলদিট্ঠি চ ইতি এৰরূপানি চেৰ অঞ্ঞানি চ ৰিৰাদপথানি অপনেত্ৰা সঙ্খারানং সভাৰং পরমসুঞ্ঞতং নিরীহনিজ্জীৰতং 1 অচ্চন্তং সুঞ্ঞতং আদিযিতব্বং। ইদং, মহারাজ, তচ্ছকস্স দুতিযং অঙ্গং গহেতব্বং। ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ভগৰতা দেৰাতিদেৰেন সুত্তনিপাতে –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, tacchako phegguṃ apaharitvā sāramādiyati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sassataṃ ucchedaṃ taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ taduttamaṃ aññaduttamaṃ akatamabhabbaṃ apurisakāraṃ abrahmacariyavāsaṃ sattavināsaṃ navasattapātubhāvaṃ saṅkhārasassatabhāvaṃ yo karoti, so paṭisaṃvedeti, añño karoti, añño paṭisaṃvedeti, kammaphaladassanā ca kiriyaphaladiṭṭhi ca iti evarūpāni ceva aññāni ca vivādapathāni apanetvā saṅkhārānaṃ sabhāvaṃ paramasuññataṃ nirīhanijjīvataṃ 2 accantaṃ suññataṃ ādiyitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, tacchakassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena suttanipāte –
‘‘‘কারণ্ডৰং নিদ্ধমথ, কসম্বুং অপকস্সথ।
‘‘‘Kāraṇḍavaṃ niddhamatha, kasambuṃ apakassatha;
ততো পলাপে ৰাহেথ, অস্সমণে সমণমানিনে॥
Tato palāpe vāhetha, assamaṇe samaṇamānine.
‘‘‘নিদ্ধমিত্ৰান পাপিচ্ছে, পাপআচারগোচরে।
‘‘‘Niddhamitvāna pāpicche, pāpaācāragocare;
সুদ্ধা সুদ্ধেহি সংৰাসং, কপ্পযৰ্হো পতিস্সতা।
Suddhā suddhehi saṃvāsaṃ, kappayavho patissatā;
ততো সমগ্গা নিপকা, দুক্খস্সন্তং করিস্সথা’’’তি॥
Tato samaggā nipakā, dukkhassantaṃ karissathā’’’ti.
তচ্ছকঙ্গপঞ্হো দসমো।
Tacchakaṅgapañho dasamo.
মক্কটকৰগ্গো ছট্ঠো।
Makkaṭakavaggo chaṭṭho.
তস্সুদ্দানং –
Tassuddānaṃ –
মক্কটো দারকো কুম্মো, ৰনং রুক্খো চ পঞ্চমো।
Makkaṭo dārako kummo, vanaṃ rukkho ca pañcamo;
মেঘো মণি মাগৰিকো, বাল়িসী তচ্ছকেন চাতি॥
Megho maṇi māgaviko, bāḷisī tacchakena cāti.
Footnotes:
