| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / संयुत्तनिकाय • Saṃyuttanikāya |
१०. सूरियसुत्तं
10. Sūriyasuttaṃ
९१. सावत्थिनिदानं। तेन खो पन समयेन सूरियो देवपुत्तो राहुना असुरिन्देन गहितो होति। अथ खो सूरियो देवपुत्तो भगवन्तं अनुस्सरमानो तायं वेलायं इमं गाथं अभासि –
91. Sāvatthinidānaṃ. Tena kho pana samayena sūriyo devaputto rāhunā asurindena gahito hoti. Atha kho sūriyo devaputto bhagavantaṃ anussaramāno tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘नमो ते बुद्ध वीरत्थु, विप्पमुत्तोसि सब्बधि।
‘‘Namo te buddha vīratthu, vippamuttosi sabbadhi;
सम्बाधपटिपन्नोस्मि, तस्स मे सरणं भवा’’ति॥
Sambādhapaṭipannosmi, tassa me saraṇaṃ bhavā’’ti.
अथ खो भगवा सूरियं देवपुत्तं आरब्भ राहुं असुरिन्दं गाथाहि अज्झभासि –
Atha kho bhagavā sūriyaṃ devaputtaṃ ārabbha rāhuṃ asurindaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
‘‘तथागतं अरहन्तं, सूरियो सरणं गतो।
‘‘Tathāgataṃ arahantaṃ, sūriyo saraṇaṃ gato;
‘‘यो अन्धकारे तमसि पभङ्करो,
‘‘Yo andhakāre tamasi pabhaṅkaro,
वेरोचनो मण्डली उग्गतेजो।
Verocano maṇḍalī uggatejo;
मा राहु गिली चरमन्तलिक्खे,
Mā rāhu gilī caramantalikkhe,
पजं ममं राहु पमुञ्च सूरिय’’न्ति॥
Pajaṃ mamaṃ rāhu pamuñca sūriya’’nti.
अथ खो राहु असुरिन्दो सूरियं देवपुत्तं मुञ्चित्वा तरमानरूपो येन वेपचित्ति असुरिन्दो तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा संविग्गो लोमहट्ठजातो एकमन्तं अट्ठासि। एकमन्तं ठितं खो राहुं असुरिन्दं वेपचित्ति असुरिन्दो गाथाय अज्झभासि –
Atha kho rāhu asurindo sūriyaṃ devaputtaṃ muñcitvā taramānarūpo yena vepacitti asurindo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā saṃviggo lomahaṭṭhajāto ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho rāhuṃ asurindaṃ vepacitti asurindo gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘किं नु सन्तरमानोव, राहु सूरियं पमुञ्चसि।
‘‘Kiṃ nu santaramānova, rāhu sūriyaṃ pamuñcasi;
संविग्गरूपो आगम्म, किं नु भीतोव तिट्ठसी’’ति॥
Saṃviggarūpo āgamma, kiṃ nu bhītova tiṭṭhasī’’ti.
‘‘सत्तधा मे फले मुद्धा, जीवन्तो न सुखं लभे।
‘‘Sattadhā me phale muddhā, jīvanto na sukhaṃ labhe;
बुद्धगाथाभिगीतोम्हि, नो चे मुञ्चेय्य सूरिय’’न्ति॥
Buddhagāthābhigītomhi, no ce muñceyya sūriya’’nti.
पठमो वग्गो।
Paṭhamo vaggo.
तस्सुद्दानं –
Tassuddānaṃ –
द्वे कस्सपा च माघो च, मागधो दामलि कामदो।
Dve kassapā ca māgho ca, māgadho dāmali kāmado;
पञ्चालचण्डो तायनो, चन्दिमसूरियेन ते दसाति॥
Pañcālacaṇḍo tāyano, candimasūriyena te dasāti.
Footnotes:
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / संयुत्तनिकाय (अट्ठकथा) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / १०. सूरियसुत्तवण्णना • 10. Sūriyasuttavaṇṇanā
टीका • Tīkā / सुत्तपिटक (टीका) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / संयुत्तनिकाय (टीका) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / १०. सूरियसुत्तवण्णना • 10. Sūriyasuttavaṇṇanā
