| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ကင္ခာဝိတရဏီ-အဘိနဝ-ဋီကာ • Kaṅkhāvitaraṇī-abhinava-ṭīkā |
၆. သုရာပာနဝဂ္ဂော
6. Surāpānavaggo
၁. သုရာပာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
1. Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā
ပိဋ္ဌာဒီဟိ ကတံ မဇ္ဇံ သုရာတိ ပိဋ္ဌပူဝဩဒနကိဏ္ဏသမ္ဘာရေဟိ ကတံ မဇ္ဇံ သုရာတိ အတ္ထော။ ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ပိဋ္ဌသုရာ, ပူဝသုရာ, ဩဒနသုရာ, ကိဏ္ဏပက္ခိတ္တာ, သမ္ဘာရသံယုတ္တာတိ (ပာစိ. ၃၂၈) ဣမာနိ ပဉ္စ သုရာ နာမာတိ။ တတ္ထ ပိဋ္ဌံ ဘာဇနေ ပက္ခိပိတ္ဝာ တဇ္ဇံ ဥဒကံ ဒတ္ဝာ မဒ္ဒိတ္ဝာ ကတာ ပိဋ္ဌသုရာ (သာရတ္ထ. ဋီ. ပာစိတ္တိယ ၃.၃၂၆-၃၂၈)။ ဧဝံ သေသာသုပိ။ ကိဏ္ဏာတိ ပန တသ္သာ သုရာယ ဗီဇံ ဝုစ္စတိ။ ယေ ‘‘သုရာမောဒကာ’’တိပိ ဝုစ္စန္တိ, တေ ပက္ခိပိတ္ဝာ ကတာ ကိဏ္ဏပက္ခိတ္တာ။ ဟရီတကိသာသပာဒိနာနာသမ္ဘာရေဟိ သံယောဇိတာ သမ္ဘာရသံယုတ္တာ။
Piṭṭhādīhikataṃ majjaṃ surāti piṭṭhapūvaodanakiṇṇasambhārehi kataṃ majjaṃ surāti attho. Idaṃ vuttaṃ hoti – piṭṭhasurā, pūvasurā, odanasurā, kiṇṇapakkhittā, sambhārasaṃyuttāti (pāci. 328) imāni pañca surā nāmāti. Tattha piṭṭhaṃ bhājane pakkhipitvā tajjaṃ udakaṃ datvā madditvā katā piṭṭhasurā (sārattha. ṭī. pācittiya 3.326-328). Evaṃ sesāsupi. Kiṇṇāti pana tassā surāya bījaṃ vuccati. Ye ‘‘surāmodakā’’tipi vuccanti, te pakkhipitvā katā kiṇṇapakkhittā. Harītakisāsapādinānāsambhārehi saṃyojitā sambhārasaṃyuttā.
ပုပ္ဖာဒီဟိ ကတော အာသဝော မေရယန္တိ ပုပ္ဖဖလမဓုဂုဠသမ္ဘာရေဟိ ကတော စိရပရိဝာသိတော မေရယန္တိ အတ္ထော။ ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ပုပ္ဖာသဝော, ဖလာသဝော, မဓ္ဝာသဝော, ဂုဠာသဝော, သမ္ဘာရသံယုတ္တောတိ ပဉ္စမေရယံ နာမာတိ။ တတ္ထ မဓုကတာလနာဠိကေရာဒိ ပုပ္ဖရသော စိရပရိဝာသိတော ပုပ္ဖာသဝော။ ပနသာဒိဖလရသော ဖလာသဝော။ မုဒ္ဒိကာရသော မဓ္ဝာသဝော။ သမန္တပာသာဒိကာယံ ပန ‘‘ဖလာသဝော နာမ မုဒ္ဒိကာဖလာဒီနိ မဒ္ဒိတ္ဝာ တေသံ ရသေန ကတော။ မဓ္ဝာသဝော နာမ မုဒ္ဒိကာနံ ဇာတိရသေန ကတော, မက္ခိကာမဓုနာပိ ကရီယတီတိ ဝဒန္တီ’’တိ (ပာစိ. အဋ္ဌ. ၃၂၈) ဝုတ္တံ။ ဥစ္ဆုရသော ဂုဠာသဝော။ ဟရီတကာမလကကဋုကဘဏ္ဍာဒိနာနာသမ္ဘာရာနံ ရသော စိရပရိဝာသိတော သမ္ဘာရသံယုတ္တော။ ဧတ္ထ စ သုရာယ, မေရယသ္သ စ သမာနေပိ သမ္ဘာရသံယောဂေ မဒ္ဒိတ္ဝာ ကတာ သုရာ, စိရပရိဝာသိတမတ္တေန မေရယန္တိ ဧဝမိမေသံ နာနာကရဏံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ဗီဇတော ပဋ္ဌာယာတိ သမ္ဘာရေ ပဋိယာဒေတ္ဝာ စာဋိယံ ပက္ခိတ္တကာလတော စေဝ တာလနာဠိကေရာဒီနံ ပုပ္ဖရသသ္သ အဘိနဝကာလတော စ ပဋ္ဌာယ။
Pupphādīhi kato āsavo merayanti pupphaphalamadhuguḷasambhārehi kato ciraparivāsito merayanti attho. Idaṃ vuttaṃ hoti – pupphāsavo, phalāsavo, madhvāsavo, guḷāsavo, sambhārasaṃyuttoti pañcamerayaṃ nāmāti. Tattha madhukatālanāḷikerādi puppharaso ciraparivāsito pupphāsavo. Panasādiphalaraso phalāsavo. Muddikāraso madhvāsavo. Samantapāsādikāyaṃ pana ‘‘phalāsavo nāma muddikāphalādīni madditvā tesaṃ rasena kato. Madhvāsavo nāma muddikānaṃ jātirasena kato, makkhikāmadhunāpi karīyatīti vadantī’’ti (pāci. aṭṭha. 328) vuttaṃ. Ucchuraso guḷāsavo. Harītakāmalakakaṭukabhaṇḍādinānāsambhārānaṃ raso ciraparivāsito sambhārasaṃyutto. Ettha ca surāya, merayassa ca samānepi sambhārasaṃyoge madditvā katā surā, ciraparivāsitamattena merayanti evamimesaṃ nānākaraṇaṃ daṭṭhabbaṃ. Bījato paṭṭhāyāti sambhāre paṭiyādetvā cāṭiyaṃ pakkhittakālato ceva tālanāḷikerādīnaṃ puppharasassa abhinavakālato ca paṭṭhāya.
လောဏသောဝီရကံ ဝာ သုတ္တံ ဝာတိ ဣမေ ဒ္ဝေ အနေကေဟိ ဘေသဇ္ဇေဟိ အဘိသင္ခတာ အာသဝဝိသေသာ။ ဝာသဂ္ဂာဟာပနတ္ထန္တိ သုဂန္ဓဘာဝဂာဟာပနတ္ထံ။ ဝတ္ထုံ အဇာနနတာယ စေတ္ထ အစိတ္တကတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ အကုသလေနေဝ ပာတဗ္ဗတာယ လောကဝဇ္ဇံ။ ယံ ပနေတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ, တံ သဗ္ဗံ ပဌမပာရာဇိကဝဏ္ဏနာယ ဝုတ္တနယမေဝ။
Loṇasovīrakaṃ vā suttaṃ vāti ime dve anekehi bhesajjehi abhisaṅkhatā āsavavisesā. Vāsaggāhāpanatthanti sugandhabhāvagāhāpanatthaṃ. Vatthuṃ ajānanatāya cettha acittakatā veditabbā. Akusaleneva pātabbatāya lokavajjaṃ. Yaṃ panettha vattabbaṃ siyā, taṃ sabbaṃ paṭhamapārājikavaṇṇanāya vuttanayameva.
သုရာပာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
