| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / កង្ខាវិតរណី-អភិនវ-ដីកា • Kaṅkhāvitaraṇī-abhinava-ṭīkā |
៦. សុរាបានវគ្គោ
6. Surāpānavaggo
១. សុរាបានសិក្ខាបទវណ្ណនា
1. Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā
បិដ្ឋាទីហិ កតំ មជ្ជំ សុរាតិ បិដ្ឋបូវឱទនកិណ្ណសម្ភារេហិ កតំ មជ្ជំ សុរាតិ អត្ថោ។ ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – បិដ្ឋសុរា, បូវសុរា, ឱទនសុរា, កិណ្ណបក្ខិត្តា, សម្ភារសំយុត្តាតិ (បាចិ. ៣២៨) ឥមានិ បញ្ច សុរា នាមាតិ។ តត្ថ បិដ្ឋំ ភាជនេ បក្ខិបិត្វា តជ្ជំ ឧទកំ ទត្វា មទ្ទិត្វា កតា បិដ្ឋសុរា (សារត្ថ. ដី. បាចិត្តិយ ៣.៣២៦-៣២៨)។ ឯវំ សេសាសុបិ។ កិណ្ណាតិ បន តស្សា សុរាយ ពីជំ វុច្ចតិ។ យេ ‘‘សុរាមោទកា’’តិបិ វុច្ចន្តិ, តេ បក្ខិបិត្វា កតា កិណ្ណបក្ខិត្តា។ ហរីតកិសាសបាទិនានាសម្ភារេហិ សំយោជិតា សម្ភារសំយុត្តា។
Piṭṭhādīhikataṃ majjaṃ surāti piṭṭhapūvaodanakiṇṇasambhārehi kataṃ majjaṃ surāti attho. Idaṃ vuttaṃ hoti – piṭṭhasurā, pūvasurā, odanasurā, kiṇṇapakkhittā, sambhārasaṃyuttāti (pāci. 328) imāni pañca surā nāmāti. Tattha piṭṭhaṃ bhājane pakkhipitvā tajjaṃ udakaṃ datvā madditvā katā piṭṭhasurā (sārattha. ṭī. pācittiya 3.326-328). Evaṃ sesāsupi. Kiṇṇāti pana tassā surāya bījaṃ vuccati. Ye ‘‘surāmodakā’’tipi vuccanti, te pakkhipitvā katā kiṇṇapakkhittā. Harītakisāsapādinānāsambhārehi saṃyojitā sambhārasaṃyuttā.
បុប្ផាទីហិ កតោ អាសវោ មេរយន្តិ បុប្ផផលមធុគុឡសម្ភារេហិ កតោ ចិរបរិវាសិតោ មេរយន្តិ អត្ថោ។ ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – បុប្ផាសវោ, ផលាសវោ, មធ្វាសវោ, គុឡាសវោ, សម្ភារសំយុត្តោតិ បញ្ចមេរយំ នាមាតិ។ តត្ថ មធុកតាលនាឡិកេរាទិ បុប្ផរសោ ចិរបរិវាសិតោ បុប្ផាសវោ។ បនសាទិផលរសោ ផលាសវោ។ មុទ្ទិការសោ មធ្វាសវោ។ សមន្តបាសាទិកាយំ បន ‘‘ផលាសវោ នាម មុទ្ទិកាផលាទីនិ មទ្ទិត្វា តេសំ រសេន កតោ។ មធ្វាសវោ នាម មុទ្ទិកានំ ជាតិរសេន កតោ, មក្ខិកាមធុនាបិ ករីយតីតិ វទន្តី’’តិ (បាចិ. អដ្ឋ. ៣២៨) វុត្តំ។ ឧច្ឆុរសោ គុឡាសវោ។ ហរីតកាមលកកដុកភណ្ឌាទិនានាសម្ភារានំ រសោ ចិរបរិវាសិតោ សម្ភារសំយុត្តោ។ ឯត្ថ ច សុរាយ, មេរយស្ស ច សមានេបិ សម្ភារសំយោគេ មទ្ទិត្វា កតា សុរា, ចិរបរិវាសិតមត្តេន មេរយន្តិ ឯវមិមេសំ នានាករណំ ទដ្ឋព្ពំ។ ពីជតោ បដ្ឋាយាតិ សម្ភារេ បដិយាទេត្វា ចាដិយំ បក្ខិត្តកាលតោ ចេវ តាលនាឡិកេរាទីនំ បុប្ផរសស្ស អភិនវកាលតោ ច បដ្ឋាយ។
Pupphādīhi kato āsavo merayanti pupphaphalamadhuguḷasambhārehi kato ciraparivāsito merayanti attho. Idaṃ vuttaṃ hoti – pupphāsavo, phalāsavo, madhvāsavo, guḷāsavo, sambhārasaṃyuttoti pañcamerayaṃ nāmāti. Tattha madhukatālanāḷikerādi puppharaso ciraparivāsito pupphāsavo. Panasādiphalaraso phalāsavo. Muddikāraso madhvāsavo. Samantapāsādikāyaṃ pana ‘‘phalāsavo nāma muddikāphalādīni madditvā tesaṃ rasena kato. Madhvāsavo nāma muddikānaṃ jātirasena kato, makkhikāmadhunāpi karīyatīti vadantī’’ti (pāci. aṭṭha. 328) vuttaṃ. Ucchuraso guḷāsavo. Harītakāmalakakaṭukabhaṇḍādinānāsambhārānaṃ raso ciraparivāsito sambhārasaṃyutto. Ettha ca surāya, merayassa ca samānepi sambhārasaṃyoge madditvā katā surā, ciraparivāsitamattena merayanti evamimesaṃ nānākaraṇaṃ daṭṭhabbaṃ. Bījato paṭṭhāyāti sambhāre paṭiyādetvā cāṭiyaṃ pakkhittakālato ceva tālanāḷikerādīnaṃ puppharasassa abhinavakālato ca paṭṭhāya.
លោណសោវីរកំ វា សុត្តំ វាតិ ឥមេ ទ្វេ អនេកេហិ ភេសជ្ជេហិ អភិសង្ខតា អាសវវិសេសា។ វាសគ្គាហាបនត្ថន្តិ សុគន្ធភាវគាហាបនត្ថំ។ វត្ថុំ អជាននតាយ ចេត្ថ អចិត្តកតា វេទិតព្ពា។ អកុសលេនេវ បាតព្ពតាយ លោកវជ្ជំ។ យំ បនេត្ថ វត្តព្ពំ សិយា, តំ សព្ពំ បឋមបារាជិកវណ្ណនាយ វុត្តនយមេវ។
Loṇasovīrakaṃ vā suttaṃ vāti ime dve anekehi bhesajjehi abhisaṅkhatā āsavavisesā. Vāsaggāhāpanatthanti sugandhabhāvagāhāpanatthaṃ. Vatthuṃ ajānanatāya cettha acittakatā veditabbā. Akusaleneva pātabbatāya lokavajjaṃ. Yaṃ panettha vattabbaṃ siyā, taṃ sabbaṃ paṭhamapārājikavaṇṇanāya vuttanayameva.
សុរាបានសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
