| Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³-அட்ட²கதா² • Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā |
10. ஸுஞ்ஞகதா²
10. Suññakathā
ஸுஞ்ஞகதா²வண்ணனா
Suññakathāvaṇṇanā
46. இதா³னி லோகுத்தரப³லபரியோஸானாய ப³லகதா²ய அனந்தரங் கதி²தாய லோகுத்தரஸுஞ்ஞதாபரியோஸானாய ஸுத்தந்தபுப்³ப³ங்க³மாய ஸுஞ்ஞதாகதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. ஸுத்தந்தே தாவ அதா²தி வசனோபாதா³னே நிபாதோ. ஏதேன ஆயஸ்மாதிஆதி³வசனஸ்ஸ உபாதா³னங் கதங் ஹோதி. கோ²தி பத³பூரணத்தே² நிபாதோ. யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீதி பு⁴ம்மத்தே² கரணவசனங். தஸ்மா யத்த² ப⁴க³வா, தத்த² உபஸங்கமீதி ஏவமெத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. யேன வா காரணேன ப⁴க³வா தே³வமனுஸ்ஸேஹி உபஸங்கமிதப்³போ³, தேனேவ காரணேன உபஸங்கமீதி ஏவமெத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. கேன ச காரணேன ப⁴க³வா உபஸங்கமிதப்³போ³? நானப்பகாரகு³ணவிஸேஸாதி⁴க³மாதி⁴ப்பாயேன, ஸாது³ப²லூபபோ⁴கா³தி⁴ப்பாயேன தி³ஜக³ணேஹி நிச்சப²லிதமஹாருக்கோ² விய, தேன காரணேன உபஸங்கமீதி ஏவமெத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. உபஸங்கமீதி ச க³தோதி வுத்தங் ஹோதி. உபஸங்கமித்வாதி உபஸங்கமனபரியோஸானதீ³பனங். அத² வா ஏவஞ்ச க³தோ ததோ ஆஸன்னதரங் டா²னங் ப⁴க³வதோ ஸமீபஸங்கா²தங் க³ந்த்வாதிபி வுத்தங் ஹோதி.
46. Idāni lokuttarabalapariyosānāya balakathāya anantaraṃ kathitāya lokuttarasuññatāpariyosānāya suttantapubbaṅgamāya suññatākathāya apubbatthānuvaṇṇanā. Suttante tāva athāti vacanopādāne nipāto. Etena āyasmātiādivacanassa upādānaṃ kataṃ hoti. Khoti padapūraṇatthe nipāto. Yena bhagavā tenupasaṅkamīti bhummatthe karaṇavacanaṃ. Tasmā yattha bhagavā, tattha upasaṅkamīti evamettha attho daṭṭhabbo. Yena vā kāraṇena bhagavā devamanussehi upasaṅkamitabbo, teneva kāraṇena upasaṅkamīti evamettha attho daṭṭhabbo. Kena ca kāraṇena bhagavā upasaṅkamitabbo? Nānappakāraguṇavisesādhigamādhippāyena, sāduphalūpabhogādhippāyena dijagaṇehi niccaphalitamahārukkho viya, tena kāraṇena upasaṅkamīti evamettha attho daṭṭhabbo. Upasaṅkamīti ca gatoti vuttaṃ hoti. Upasaṅkamitvāti upasaṅkamanapariyosānadīpanaṃ. Atha vā evañca gato tato āsannataraṃ ṭhānaṃ bhagavato samīpasaṅkhātaṃ gantvātipi vuttaṃ hoti.
அபி⁴வாதெ³த்வாதி பஞ்சபதிட்டி²தேன வந்தி³த்வா. இதா³னி யேனட்டே²ன லோகே அக்³க³புக்³க³லஸ்ஸ உபட்டா²னங் ஆக³தோ, தங் புச்சி²துகாமோ த³ஸனக²ஸமோதா⁴னஸமுஜ்ஜலங் அஞ்ஜலிங் ஸிரஸி பதிட்ட²பெத்வா ஏகமந்தங் நிஸீதி³. ஏகமந்தந்தி ச பா⁴வனபுங்ஸகனித்³தே³ஸோ ‘‘விஸமங் சந்தி³மஸூரியா பரிஹரந்தீ’’திஆதீ³ஸு (அ॰ நி॰ 4.70) விய. தஸ்மா யதா² நிஸின்னோ ஏகமந்தங் நிஸின்னோ ஹோதி, ததா² நிஸீதீ³தி ஏவமெத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. பு⁴ம்மத்தே² வா ஏதங் உபயோக³வசனங். நிஸீதீ³தி நிஸஜ்ஜங் கப்பேஸி. பண்டி³தா ஹி தே³வமனுஸ்ஸா க³ருட்டா²னீயங் உபஸங்கமித்வா ஆஸனகுஸலதாய ஏகமந்தங் நிஸீத³ந்தி, அயஞ்ச தே²ரோ தேஸங் அஞ்ஞதரோ, தஸ்மா ஏகமந்தங் நிஸீதி³.
Abhivādetvāti pañcapatiṭṭhitena vanditvā. Idāni yenaṭṭhena loke aggapuggalassa upaṭṭhānaṃ āgato, taṃ pucchitukāmo dasanakhasamodhānasamujjalaṃ añjaliṃ sirasi patiṭṭhapetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantanti ca bhāvanapuṃsakaniddeso ‘‘visamaṃ candimasūriyā pariharantī’’tiādīsu (a. ni. 4.70) viya. Tasmā yathā nisinno ekamantaṃ nisinno hoti, tathā nisīdīti evamettha attho daṭṭhabbo. Bhummatthe vā etaṃ upayogavacanaṃ. Nisīdīti nisajjaṃ kappesi. Paṇḍitā hi devamanussā garuṭṭhānīyaṃ upasaṅkamitvā āsanakusalatāya ekamantaṃ nisīdanti, ayañca thero tesaṃ aññataro, tasmā ekamantaṃ nisīdi.
கத²ங் நிஸின்னோ பன ஏகமந்தங் நிஸின்னோ ஹோதீதி? ச² நிஸஜ்ஜதோ³ஸே வஜ்ஜெத்வா. ஸெய்யதி²த³ங் – அதிதூ³ரங் அச்சாஸன்னங் உபரிவாதங் உன்னதப்பதே³ஸங் அதிஸம்முக²ங் அதிபச்சா²தி. அதிதூ³ரே நிஸின்னோ ஹி ஸசே கதே²துகாமோ ஹோதி, உச்சாஸத்³தே³ன கதே²தப்³ப³ங் ஹோதி. அச்சாஸன்னே நிஸின்னோ ஸங்க⁴ட்டனங் கரோதி. உபரிவாதே நிஸின்னோ ஸரீரக³ந்தே⁴ன பா³த⁴தி. உன்னதப்பதே³ஸே நிஸின்னோ அகா³ரவங் பகாஸேதி. அதிஸம்முகா² நிஸின்னோ ஸசே த³ட்டு²காமோ ஹோதி, சக்கு²னா சக்கு²ங் ஆஹச்ச த³ட்ட²ப்³ப³ங் ஹோதி. அதிபச்சா² நிஸின்னோ ஸசே த³ட்டு²காமோ ஹோதி, கீ³வங் பஸாரெத்வா த³ட்ட²ப்³ப³ங் ஹோதி. தஸ்மா அயம்பி ஏதே ச² நிஸஜ்ஜதோ³ஸே வஜ்ஜெத்வா நிஸீதி³. தேன வுத்தங் ‘‘ஏகமந்தங் நிஸீதீ³’’தி. ஏதத³வோசாதி ஏதங் அவோச.
Kathaṃ nisinno pana ekamantaṃ nisinno hotīti? Cha nisajjadose vajjetvā. Seyyathidaṃ – atidūraṃ accāsannaṃ uparivātaṃ unnatappadesaṃ atisammukhaṃ atipacchāti. Atidūre nisinno hi sace kathetukāmo hoti, uccāsaddena kathetabbaṃ hoti. Accāsanne nisinno saṅghaṭṭanaṃ karoti. Uparivāte nisinno sarīragandhena bādhati. Unnatappadese nisinno agāravaṃ pakāseti. Atisammukhā nisinno sace daṭṭhukāmo hoti, cakkhunā cakkhuṃ āhacca daṭṭhabbaṃ hoti. Atipacchā nisinno sace daṭṭhukāmo hoti, gīvaṃ pasāretvā daṭṭhabbaṃ hoti. Tasmā ayampi ete cha nisajjadose vajjetvā nisīdi. Tena vuttaṃ ‘‘ekamantaṃ nisīdī’’ti. Etadavocāti etaṃ avoca.
ஸுஞ்ஞோ லோகோ ஸுஞ்ஞோ லோகோதி, ப⁴ந்தே, வுச்சதீதி இமஸ்மிங் ஸாஸனே படிபன்னேஹி தேஹி தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ‘‘ஸுஞ்ஞோ லோகோ ஸுஞ்ஞோ லோகோ’’தி கதீ²யதீதி அத்தோ². தஹிங் தஹிங் தாதி³ஸானங் வசனானங் ப³ஹுகத்தா தேஸங் ஸப்³பே³ஸங் ஸங்க³ண்ஹனத்த²ங் ஆமேடி³தவசனங் கதங். ஏவஞ்ஹி வுத்தே ஸப்³பா³னி தானி வசனானி ஸங்க³ஹிதானி ஹொந்தி. கித்தாவதாதி கித்தகேன பரிமாணேன. நு-இதி ஸங்ஸயத்தே² நிபாதோ. ஸுஞ்ஞங் அத்தேன வா அத்தனியேன வாதி ‘‘காரகோ வேத³கோ ஸயங்வஸீ’’தி ஏவங் லோகபரிகப்பிதேன அத்தனா ச அத்தாபா⁴வதோயேவ அத்தனோ ஸந்தகேன பரிக்கா²ரேன ச ஸுஞ்ஞங். ஸப்³ப³ங் சக்கா²தி³ லோகியங் த⁴ம்மஜாதங், தங்யேவ லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன லோகோ நாம. யஸ்மா ச அத்தா ச எத்த² நத்தி², அத்தனியஞ்ச எத்த² நத்தி², தஸ்மா ஸுஞ்ஞோ லோகோதி வுச்சதீதி அத்தோ². லோகுத்தரோபி ச த⁴ம்மோ அத்தத்தனியேஹி ஸுஞ்ஞோ ஏவ, புச்சா²னுரூபேன பன லோகியோவ த⁴ம்மோ வுத்தோ. ஸுஞ்ஞோதி ச த⁴ம்மோ நத்தீ²தி வுத்தங் ந ஹோதி, தஸ்மிங் த⁴ம்மே அத்தத்தனியஸாரஸ்ஸ நத்தி²பா⁴வோ வுத்தோ ஹோதி. லோகே ச ‘‘ஸுஞ்ஞங் க⁴ரங், ஸுஞ்ஞோ க⁴டோ’’தி வுத்தே க⁴ரஸ்ஸ க⁴டஸ்ஸ ச நத்தி²பா⁴வோ வுத்தோ ந ஹோதி, தஸ்மிங் க⁴ரே க⁴டே ச அஞ்ஞஸ்ஸ நத்தி²பா⁴வோ வுத்தோ ஹோதி. ப⁴க³வதா ச ‘‘இதி யஞ்ஹி கோ² தத்த² ந ஹோதி, தேன தங் ஸுஞ்ஞங் ஸமனுபஸ்ஸதி. யங் பன தத்த² அவஸிட்ட²ங் ஹோதி, தங் ஸந்தங் இத³மத்தீ²தி பஜானாதீ’’தி அயமேவ அத்தோ² வுத்தோ. ததா² ஞாயக³ந்தே² ச ஸத்³த³க³ந்தே² ச அயமேவ அத்தோ². இதி இமஸ்மிங் ஸுத்தந்தே அனத்தலக்க²ணமேவ கதி²தங்.
Suñño loko suñño lokoti, bhante, vuccatīti imasmiṃ sāsane paṭipannehi tehi tehi bhikkhūhi ‘‘suñño loko suñño loko’’ti kathīyatīti attho. Tahiṃ tahiṃ tādisānaṃ vacanānaṃ bahukattā tesaṃ sabbesaṃ saṅgaṇhanatthaṃ āmeḍitavacanaṃ kataṃ. Evañhi vutte sabbāni tāni vacanāni saṅgahitāni honti. Kittāvatāti kittakena parimāṇena. Nu-iti saṃsayatthe nipāto. Suññaṃ attena vā attaniyena vāti ‘‘kārako vedako sayaṃvasī’’ti evaṃ lokaparikappitena attanā ca attābhāvatoyeva attano santakena parikkhārena ca suññaṃ. Sabbaṃ cakkhādi lokiyaṃ dhammajātaṃ, taṃyeva lujjanapalujjanaṭṭhena loko nāma. Yasmā ca attā ca ettha natthi, attaniyañca ettha natthi, tasmā suñño lokoti vuccatīti attho. Lokuttaropi ca dhammo attattaniyehi suñño eva, pucchānurūpena pana lokiyova dhammo vutto. Suññoti ca dhammo natthīti vuttaṃ na hoti, tasmiṃ dhamme attattaniyasārassa natthibhāvo vutto hoti. Loke ca ‘‘suññaṃ gharaṃ, suñño ghaṭo’’ti vutte gharassa ghaṭassa ca natthibhāvo vutto na hoti, tasmiṃ ghare ghaṭe ca aññassa natthibhāvo vutto hoti. Bhagavatā ca ‘‘iti yañhi kho tattha na hoti, tena taṃ suññaṃ samanupassati. Yaṃ pana tattha avasiṭṭhaṃ hoti, taṃ santaṃ idamatthīti pajānātī’’ti ayameva attho vutto. Tathā ñāyaganthe ca saddaganthe ca ayameva attho. Iti imasmiṃ suttante anattalakkhaṇameva kathitaṃ.
47. ஸுத்தந்தனித்³தே³ஸே ஸுஞ்ஞஸுஞ்ஞந்திஆதீ³னி பஞ்சவீஸதி மாதிகாபதா³னி ஸுஞ்ஞஸம்ப³ந்தே⁴ன உத்³தி³ஸித்வா தேஸங் நித்³தே³ஸோ கதோ. தத்த² மாதிகாய தாவ ஸுஞ்ஞஸங்கா²தங் ஸுஞ்ஞங், ந அஞ்ஞேன உபபதே³ன விஸேஸிதந்தி ஸுஞ்ஞஸுஞ்ஞங். அஸுகந்தி அனித்³தி³ட்ட²த்தா செத்த² ஸுஞ்ஞத்தமேவ வா அபெக்கி²த்வா நபுங்ஸகவசனங் கதங். ஏவங் ஸேஸேஸுபி. ஸங்கா²ரோயேவ ஸேஸஸங்கா²ரேஹி ஸுஞ்ஞோதி ஸங்கா²ரஸுஞ்ஞங். ஜராப⁴ங்க³வஸேன விரூபோ பரிணாமோ விபரிணாமோ, தேன விபரிணாமேன ஸுஞ்ஞங் விபரிணாமஸுஞ்ஞங். அக்³க³ஞ்ச தங் அத்தத்தனியேஹி, ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஹி வா ஸுஞ்ஞஞ்சாதி அக்³க³ஸுஞ்ஞங். லக்க²ணமேவ ஸேஸலக்க²ணேஹி ஸுஞ்ஞந்தி லக்க²ணஸுஞ்ஞங். நெக்க²ம்மாதி³னா விக்க²ம்ப⁴னேன ஸுஞ்ஞங். விக்க²ம்ப⁴னஸுஞ்ஞங். தத³ங்க³ஸுஞ்ஞாதீ³ஸுபி சதூஸு ஏஸேவ நயோ. அஜ்ஜ²த்தஞ்ச தங் அத்தத்தனியாதீ³ஹி ஸுஞ்ஞஞ்சாதி அஜ்ஜ²த்தஸுஞ்ஞங். ப³ஹித்³தா⁴ ச தங் அத்தத்தனியாதீ³ஹி ஸுஞ்ஞஞ்சாதி ப³ஹித்³தா⁴ஸுஞ்ஞங். தது³ப⁴யங் அத்தத்தனியாதீ³ஹி ஸுஞ்ஞந்தி து³ப⁴தோஸுஞ்ஞங். ஸமானோ பா⁴கோ³ ஏதஸ்ஸாதி ஸபா⁴க³ங், ஸபா⁴க³ஞ்ச தங் அத்தத்தனியாதீ³ஹி ஸுஞ்ஞஞ்சாதி ஸபா⁴க³ஸுஞ்ஞங், ஸதி³ஸஸுஞ்ஞந்தி அத்தோ². விக³தங் ஸபா⁴க³ங் விஸபா⁴க³ங், விஸபா⁴க³ஞ்ச தங் அத்தத்தனியாதீ³ஹி ஸுஞ்ஞஞ்சாதி விஸபா⁴க³ஸுஞ்ஞங், விஸதி³ஸஸுஞ்ஞந்தி அத்தோ². கேஸுசி பொத்த²கேஸு ஸபா⁴க³ஸுஞ்ஞங் விஸபா⁴க³ஸுஞ்ஞங் நிஸ்ஸரணஸுஞ்ஞானந்தரங் லிகி²தங். நெக்க²ம்மாதி³ஏஸனா காமச்ச²ந்தா³தி³னா ஸுஞ்ஞாதி ஏஸனாஸுஞ்ஞங். பரிக்³க³ஹஸுஞ்ஞாதீ³ஸு தீஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏகாரம்மணே பதிட்டி²தத்தா நானாரம்மணவிக்கே²பாபா⁴வதோ ஏகத்தஞ்ச தங் நானத்தேன ஸுஞ்ஞஞ்சாதி ஏகத்தஸுஞ்ஞங். தப்³பி³பரீதேன நானத்தஞ்ச தங் ஏகத்தேன ஸுஞ்ஞஞ்சாதி நானத்தஸுஞ்ஞங். நெக்க²ம்மாதி³க²ந்தி காமச்ச²ந்தா³தி³னா ஸுஞ்ஞாதி க²ந்திஸுஞ்ஞங். அதி⁴ட்டா²னஸுஞ்ஞே பரியோகா³ஹனஸுஞ்ஞே ச ஏஸேவ நயோ. பரியோக³ஹனஸுஞ்ஞந்திபி பாடோ². ஸம்பஜானஸ்ஸாதி ஸம்பஜஞ்ஞேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பரினிப்³பா³யந்தஸ்ஸ அரஹதோ. பவத்தபரியாதா³னந்தி அனுபாதா³பரினிப்³பா³னங். ஸப்³ப³ஸுஞ்ஞதானந்தி ஸப்³ப³ஸுஞ்ஞானங். பரமத்த²ஸுஞ்ஞந்தி ஸப்³ப³ஸங்கா²ராபா⁴வதோ உத்தமத்த²பூ⁴தங் ஸுஞ்ஞங்.
47. Suttantaniddese suññasuññantiādīni pañcavīsati mātikāpadāni suññasambandhena uddisitvā tesaṃ niddeso kato. Tattha mātikāya tāva suññasaṅkhātaṃ suññaṃ, na aññena upapadena visesitanti suññasuññaṃ. Asukanti aniddiṭṭhattā cettha suññattameva vā apekkhitvā napuṃsakavacanaṃ kataṃ. Evaṃ sesesupi. Saṅkhāroyeva sesasaṅkhārehi suññoti saṅkhārasuññaṃ. Jarābhaṅgavasena virūpo pariṇāmo vipariṇāmo, tena vipariṇāmena suññaṃ vipariṇāmasuññaṃ. Aggañca taṃ attattaniyehi, sabbasaṅkhārehi vā suññañcāti aggasuññaṃ. Lakkhaṇameva sesalakkhaṇehi suññanti lakkhaṇasuññaṃ. Nekkhammādinā vikkhambhanena suññaṃ. Vikkhambhanasuññaṃ. Tadaṅgasuññādīsupi catūsu eseva nayo. Ajjhattañca taṃ attattaniyādīhi suññañcāti ajjhattasuññaṃ. Bahiddhā ca taṃ attattaniyādīhi suññañcāti bahiddhāsuññaṃ. Tadubhayaṃ attattaniyādīhi suññanti dubhatosuññaṃ. Samāno bhāgo etassāti sabhāgaṃ, sabhāgañca taṃ attattaniyādīhi suññañcāti sabhāgasuññaṃ, sadisasuññanti attho. Vigataṃ sabhāgaṃ visabhāgaṃ, visabhāgañca taṃ attattaniyādīhi suññañcāti visabhāgasuññaṃ, visadisasuññanti attho. Kesuci potthakesu sabhāgasuññaṃ visabhāgasuññaṃ nissaraṇasuññānantaraṃ likhitaṃ. Nekkhammādiesanā kāmacchandādinā suññāti esanāsuññaṃ. Pariggahasuññādīsu tīsupi eseva nayo. Ekārammaṇe patiṭṭhitattā nānārammaṇavikkhepābhāvato ekattañca taṃ nānattena suññañcāti ekattasuññaṃ. Tabbiparītena nānattañca taṃ ekattena suññañcāti nānattasuññaṃ. Nekkhammādikhanti kāmacchandādinā suññāti khantisuññaṃ. Adhiṭṭhānasuññe pariyogāhanasuññe ca eseva nayo. Pariyogahanasuññantipi pāṭho. Sampajānassāti sampajaññena samannāgatassa parinibbāyantassa arahato. Pavattapariyādānanti anupādāparinibbānaṃ. Sabbasuññatānanti sabbasuññānaṃ. Paramatthasuññanti sabbasaṅkhārābhāvato uttamatthabhūtaṃ suññaṃ.
48. மாதிகானித்³தே³ஸே நிச்சேன வாதி ப⁴ங்க³ங் அதிக்கமித்வா பவத்தமானஸ்ஸ கஸ்ஸசி நிச்சஸ்ஸ அபா⁴வதோ நிச்சேன ச ஸுஞ்ஞங். து⁴வேன வாதி விஜ்ஜமானகாலேபி பச்சயாயத்தவுத்திதாய தி²ரஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ து⁴வேன ச ஸுஞ்ஞங். ஸஸ்ஸதேன வாதி அப்³பொ³ச்சி²ன்னஸ்ஸ ஸப்³ப³காலே விஜ்ஜமானஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ ஸஸ்ஸதேன ச ஸுஞ்ஞங். அவிபரிணாமத⁴ம்மேன வாதி ஜராப⁴ங்க³வஸேன அவிபரிணாமபகதிகஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மேன ச ஸுஞ்ஞங். ஸுத்தந்தே அத்தஸுஞ்ஞதாய ஏவ வுத்தாயபி நிச்சஸுஞ்ஞதஞ்ச ஸுக²ஸுஞ்ஞதஞ்ச த³ஸ்ஸேதுங் இத⁴ நிச்சேன வாதிஆதீ³னிபி வுத்தானி. அனிச்சஸ்ஸேவ ஹி பீளாயோகே³ன து³க்க²த்தா நிச்சஸுஞ்ஞதாய வுத்தாய ஸுக²ஸுஞ்ஞதாபி வுத்தாவ ஹோதி. ரூபாத³யோ பனெத்த² ச² விஸயா, சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி ச² விஞ்ஞாணானி, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாத³யோ ச² ப²ஸ்ஸா, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னாத³யோ ச² வேத³னா ச² ஸங்கி²த்தாதி வேதி³தப்³ப³ங்.
48. Mātikāniddese niccena vāti bhaṅgaṃ atikkamitvā pavattamānassa kassaci niccassa abhāvato niccena ca suññaṃ. Dhuvena vāti vijjamānakālepi paccayāyattavuttitāya thirassa kassaci abhāvato dhuvena ca suññaṃ. Sassatena vāti abbocchinnassa sabbakāle vijjamānassa kassaci abhāvato sassatena ca suññaṃ. Avipariṇāmadhammena vāti jarābhaṅgavasena avipariṇāmapakatikassa kassaci abhāvato avipariṇāmadhammena ca suññaṃ. Suttante attasuññatāya eva vuttāyapi niccasuññatañca sukhasuññatañca dassetuṃ idha niccena vātiādīnipi vuttāni. Aniccasseva hi pīḷāyogena dukkhattā niccasuññatāya vuttāya sukhasuññatāpi vuttāva hoti. Rūpādayo panettha cha visayā, cakkhuviññāṇādīni cha viññāṇāni, cakkhusamphassādayo cha phassā, cakkhusamphassajā vedanādayo cha vedanā cha saṅkhittāti veditabbaṃ.
புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோதிஆதீ³ஸு புனாதி அத்தனோ காரகங், பூரேதி சஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயங், புஜ்ஜஞ்ச ப⁴வங் நிப்³ப³த்தேதீதி புஞ்ஞங், அபி⁴ஸங்க²ரோதி விபாகங் கடத்தாரூபஞ்சாதி அபி⁴ஸங்கா²ரோ, புஞ்ஞங் அபி⁴ஸங்கா²ரோ புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ. புஞ்ஞபடிபக்க²தோ அபுஞ்ஞங் அபி⁴ஸங்கா²ரோ அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ. ந இஞ்ஜங் அனேஞ்ஜங், அனேஞ்ஜங் ப⁴வங் அபி⁴ஸங்க²ரோதீதி ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரோ. புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ தா³னஸீலபா⁴வனாவஸேன பவத்தா அட்ட² காமாவசரகுஸலசேதனா, பா⁴வனாவஸேனேவ பவத்தா பஞ்ச ரூபாவசரகுஸலசேதனாதி தேரஸ சேதனா ஹொந்தி, அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ பாணாதிபாதாதி³வஸேன பவத்தா த்³வாத³ஸ அகுஸலசேதனா, ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரோ பா⁴வனாவஸேனேவ பவத்தா சதஸ்ஸோ அரூபாவசரசேதனாதி தயோபி ஸங்கா²ரா ஏகூனதிங்ஸ சேதனா ஹொந்தி. காயஸங்கா²ரோதிஆதீ³ஸு காயதோ வா பவத்தோ, காயஸ்ஸ வா ஸங்கா²ரோதி காயஸங்கா²ரோ. வசீஸங்கா²ரசித்தஸங்கா²ரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயங் திகோ கம்மாயூஹனக்க²ணே புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ராதீ³னங் த்³வாரதோ பவத்தித³ஸ்ஸனத்த²ங் வுத்தோ. காயவிஞ்ஞத்திங் ஸமுட்டா²பெத்வா ஹி காயத்³வாரதோ பவத்தா அட்ட² காமாவசரகுஸலசேதனா, த்³வாத³ஸ அகுஸலசேதனா, அபி⁴ஞ்ஞாசேதனா சாதி ஏகவீஸதி சேதனா காயஸங்கா²ரோ நாம, தா ஏவ ச வசீவிஞ்ஞத்திங் ஸமுட்டா²பெத்வா வசீத்³வாரதோ பவத்தா வசீஸங்கா²ரோ நாம, மனொத்³வாரே பவத்தா பன ஸப்³பா³பி ஏகூனதிங்ஸ சேதனா சித்தஸங்கா²ரோ நாம. அதீதா ஸங்கா²ராதிஆதீ³ஸு ஸப்³பே³பி ஸங்க²தத⁴ம்மா ஸகக்க²ணங் பத்வா நிருத்³தா⁴ அதீதா ஸங்கா²ரா, ஸகக்க²ணங் அப்பத்தா அனாக³தா ஸங்கா²ரா, ஸகக்க²ணங் பத்தா பச்சுப்பன்னா ஸங்கா²ராதி.
Puññābhisaṅkhārotiādīsu punāti attano kārakaṃ, pūreti cassa ajjhāsayaṃ, pujjañca bhavaṃ nibbattetīti puññaṃ, abhisaṅkharoti vipākaṃ kaṭattārūpañcāti abhisaṅkhāro, puññaṃ abhisaṅkhāro puññābhisaṅkhāro. Puññapaṭipakkhato apuññaṃ abhisaṅkhāro apuññābhisaṅkhāro. Na iñjaṃ aneñjaṃ, aneñjaṃ bhavaṃ abhisaṅkharotīti āneñjābhisaṅkhāro. Puññābhisaṅkhāro dānasīlabhāvanāvasena pavattā aṭṭha kāmāvacarakusalacetanā, bhāvanāvaseneva pavattā pañca rūpāvacarakusalacetanāti terasa cetanā honti, apuññābhisaṅkhāro pāṇātipātādivasena pavattā dvādasa akusalacetanā, āneñjābhisaṅkhāro bhāvanāvaseneva pavattā catasso arūpāvacaracetanāti tayopi saṅkhārā ekūnatiṃsa cetanā honti. Kāyasaṅkhārotiādīsu kāyato vā pavatto, kāyassa vā saṅkhāroti kāyasaṅkhāro. Vacīsaṅkhāracittasaṅkhāresupi eseva nayo. Ayaṃ tiko kammāyūhanakkhaṇe puññābhisaṅkhārādīnaṃ dvārato pavattidassanatthaṃ vutto. Kāyaviññattiṃ samuṭṭhāpetvā hi kāyadvārato pavattā aṭṭha kāmāvacarakusalacetanā, dvādasa akusalacetanā, abhiññācetanā cāti ekavīsati cetanā kāyasaṅkhāro nāma, tā eva ca vacīviññattiṃ samuṭṭhāpetvā vacīdvārato pavattā vacīsaṅkhāro nāma, manodvāre pavattā pana sabbāpi ekūnatiṃsa cetanā cittasaṅkhāro nāma. Atītā saṅkhārātiādīsu sabbepi saṅkhatadhammā sakakkhaṇaṃ patvā niruddhā atītā saṅkhārā, sakakkhaṇaṃ appattā anāgatā saṅkhārā, sakakkhaṇaṃ pattā paccuppannā saṅkhārāti.
விபரிணாமஸுஞ்ஞே பச்சுப்பன்னங் த³ஸ்ஸெத்வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ விபரிணாமோ ஸுகே²ன வத்துங் ஸக்காதி பட²மங் பச்சுப்பன்னத⁴ம்மா த³ஸ்ஸிதா. தத்த² ஜாதங் ரூபந்தி பச்சுப்பன்னங் ரூபங். ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞந்தி எத்த² ஸயங் பா⁴வோ ஸபா⁴வோ, ஸயமேவ உப்பாதோ³தி அத்தோ². ஸதோ வா பா⁴வோ ஸபா⁴வோ, அத்ததோயேவ உப்பாதோ³தி அத்தோ². பச்சயாயத்தவுத்தித்தா பச்சயங் வினா ஸயமேவ பா⁴வோ, அத்ததோ ஏவ வா பா⁴வோ ஏதஸ்மிங் நத்தீ²தி ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞங், ஸயமேவ பா⁴வேன, அத்ததோ ஏவ வா பா⁴வேன ஸுஞ்ஞந்தி வுத்தங் ஹோதி. அத² வா ஸகஸ்ஸ பா⁴வோ ஸபா⁴வோ. பத²வீதா⁴துஆதீ³ஸு ஹி அனேகேஸு ரூபாரூபத⁴ம்மேஸு ஏகேகோ த⁴ம்மோ பரங் உபாதா³ய ஸகோ நாம. பா⁴வோதி ச த⁴ம்மபரியாயவசனமேதங். ஏகஸ்ஸ ச த⁴ம்மஸ்ஸ அஞ்ஞோ பா⁴வஸங்கா²தோ த⁴ம்மோ நத்தி², தஸ்மா ஸகஸ்ஸ அஞ்ஞேன பா⁴வேன ஸுஞ்ஞங், ஸகோ அஞ்ஞேன பா⁴வேன ஸுஞ்ஞோதி அத்தோ². தேன ஏகஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஏகஸபா⁴வதா வுத்தா ஹோதி. அத² வா ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞந்தி ஸுஞ்ஞஸபா⁴வேனேவ ஸுஞ்ஞங். கிங் வுத்தங் ஹோதி? ஸுஞ்ஞஸுஞ்ஞதாய ஏவ ஸுஞ்ஞங், ந அஞ்ஞாஹி பரியாயஸுஞ்ஞதாஹி ஸுஞ்ஞந்தி வுத்தங் ஹோதி.
Vipariṇāmasuññe paccuppannaṃ dassetvā tassa tassa vipariṇāmo sukhena vattuṃ sakkāti paṭhamaṃ paccuppannadhammā dassitā. Tattha jātaṃ rūpanti paccuppannaṃ rūpaṃ. Sabhāvena suññanti ettha sayaṃ bhāvo sabhāvo, sayameva uppādoti attho. Sato vā bhāvo sabhāvo, attatoyeva uppādoti attho. Paccayāyattavuttittā paccayaṃ vinā sayameva bhāvo, attato eva vā bhāvo etasmiṃ natthīti sabhāvena suññaṃ, sayameva bhāvena, attato eva vā bhāvena suññanti vuttaṃ hoti. Atha vā sakassa bhāvo sabhāvo. Pathavīdhātuādīsu hi anekesu rūpārūpadhammesu ekeko dhammo paraṃ upādāya sako nāma. Bhāvoti ca dhammapariyāyavacanametaṃ. Ekassa ca dhammassa añño bhāvasaṅkhāto dhammo natthi, tasmā sakassa aññena bhāvena suññaṃ, sako aññena bhāvena suññoti attho. Tena ekassa dhammassa ekasabhāvatā vuttā hoti. Atha vā sabhāvena suññanti suññasabhāveneva suññaṃ. Kiṃ vuttaṃ hoti? Suññasuññatāya eva suññaṃ, na aññāhi pariyāyasuññatāhi suññanti vuttaṃ hoti.
ஸசே பன கேசி வதெ³ய்யுங் ‘‘ஸகோ பா⁴வோ ஸபா⁴வோ, தேன ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞ’’ந்தி. கிங் வுத்தங் ஹோதி? பா⁴வோதி த⁴ம்மோ, ஸோ பரங் உபாதா³ய ஸபதே³ன விஸேஸிதோ ஸபா⁴வோ நாம ஹோதி. த⁴ம்மஸ்ஸ கஸ்ஸசி அவிஜ்ஜமானத்தா ‘‘ஜாதங் ரூபங் ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞ’’ந்தி ரூபஸ்ஸ அவிஜ்ஜமானதா வுத்தா ஹோதீதி. ஏவங் ஸதி ‘‘ஜாதங் ரூப’’ந்திவசனேன விருஜ்ஜ²தி. ந ஹி உப்பாத³ரஹிதங் ஜாதங் நாம ஹோதி. நிப்³பா³னஞ்ஹி உப்பாத³ரஹிதங், தங் ஜாதங் நாம ந ஹோதி, ஜாதிஜராமரணானி ச உப்பாத³ரஹிதானி ஜாதானி நாம ந ஹொந்தி. தேனேவெத்த² ‘‘ஜாதா ஜாதி ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞா , ஜாதங் ஜராமரணங் ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞ’’ந்தி ஏவங் அனுத்³த⁴ரித்வா ப⁴வமேவ அவஸானங் கத்வா நித்³தி³ட்ட²ங். யதி³ உப்பாத³ரஹிதஸ்ஸாபி ‘‘ஜாத’’ந்திவசனங் யுஜ்ஜெய்ய, ‘‘ஜாதா ஜாதி, ஜாதங் ஜராமரண’’ந்தி வத்தப்³ப³ங் ப⁴வெய்ய. யஸ்மா உப்பாத³ரஹிதேஸு ஜாதிஜராமரணேஸு ‘‘ஜாத’’ந்திவசனங் ந வுத்தங், தஸ்மா ‘‘ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞங் அவிஜ்ஜமான’’ந்தி வசனங் அவிஜ்ஜமானஸ்ஸ உப்பாத³ரஹிதத்தா ‘‘ஜாத’’ந்திவசனேன விருஜ்ஜ²தி. அவிஜ்ஜமானஸ்ஸ ச ‘‘ஸுஞ்ஞ’’ந்திவசனங் ஹெட்டா² வுத்தேன லோகவசனேன ச ப⁴க³வதோ வசனேன ச ஞாயஸத்³த³க³ந்த²வசனேன ச விருஜ்ஜ²தி, அனேகாஹி ச யுத்தீஹி விருஜ்ஜ²தி, தஸ்மா தங் வசனங் கசவரமிவ ச²ட்³டி³தப்³ப³ங். ‘‘யங், பி⁴க்க²வே, அத்தி²ஸம்மதங் லோகே பண்டி³தானங், அஹம்பி தங் அத்தீ²தி வதா³மி. யங், பி⁴க்க²வே, நத்தி²ஸம்மதங் லோகே பண்டி³தானங், அஹம்பி தங் நத்தீ²தி வதா³மி. கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அத்தி²ஸம்மதங் லோகே பண்டி³தானங், யமஹங் அத்தீ²தி வதா³மி? ரூபங், பி⁴க்க²வே, அனிச்சங் து³க்க²ங் விபரிணாமத⁴ம்மங் அத்தி²ஸம்மதங் லோகே பண்டி³தானங், அஹம்பி தங் அத்தீ²தி வதா³மீ’’திஆதீ³ஹி (ஸங்॰ நி॰ 3.94) அனேகேஹி பு³த்³த⁴வசனப்பமாணேஹி அனேகாஹி ச யுத்தீஹி த⁴ம்மா ஸகக்க²ணே விஜ்ஜமானா ஏவாதி நிட்ட²மெத்த² க³ந்தப்³ப³ங்.
Sace pana keci vadeyyuṃ ‘‘sako bhāvo sabhāvo, tena sabhāvena suñña’’nti. Kiṃ vuttaṃ hoti? Bhāvoti dhammo, so paraṃ upādāya sapadena visesito sabhāvo nāma hoti. Dhammassa kassaci avijjamānattā ‘‘jātaṃ rūpaṃ sabhāvena suñña’’nti rūpassa avijjamānatā vuttā hotīti. Evaṃ sati ‘‘jātaṃ rūpa’’ntivacanena virujjhati. Na hi uppādarahitaṃ jātaṃ nāma hoti. Nibbānañhi uppādarahitaṃ, taṃ jātaṃ nāma na hoti, jātijarāmaraṇāni ca uppādarahitāni jātāni nāma na honti. Tenevettha ‘‘jātā jāti sabhāvena suññā , jātaṃ jarāmaraṇaṃ sabhāvena suñña’’nti evaṃ anuddharitvā bhavameva avasānaṃ katvā niddiṭṭhaṃ. Yadi uppādarahitassāpi ‘‘jāta’’ntivacanaṃ yujjeyya, ‘‘jātā jāti, jātaṃ jarāmaraṇa’’nti vattabbaṃ bhaveyya. Yasmā uppādarahitesu jātijarāmaraṇesu ‘‘jāta’’ntivacanaṃ na vuttaṃ, tasmā ‘‘sabhāvena suññaṃ avijjamāna’’nti vacanaṃ avijjamānassa uppādarahitattā ‘‘jāta’’ntivacanena virujjhati. Avijjamānassa ca ‘‘suñña’’ntivacanaṃ heṭṭhā vuttena lokavacanena ca bhagavato vacanena ca ñāyasaddaganthavacanena ca virujjhati, anekāhi ca yuttīhi virujjhati, tasmā taṃ vacanaṃ kacavaramiva chaḍḍitabbaṃ. ‘‘Yaṃ, bhikkhave, atthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ, ahampi taṃ atthīti vadāmi. Yaṃ, bhikkhave, natthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ, ahampi taṃ natthīti vadāmi. Kiñca, bhikkhave, atthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ, yamahaṃ atthīti vadāmi? Rūpaṃ, bhikkhave, aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ atthisammataṃ loke paṇḍitānaṃ, ahampi taṃ atthīti vadāmī’’tiādīhi (saṃ. ni. 3.94) anekehi buddhavacanappamāṇehi anekāhi ca yuttīhi dhammā sakakkhaṇe vijjamānā evāti niṭṭhamettha gantabbaṃ.
விக³தங் ரூபந்தி உப்பஜ்ஜித்வா ப⁴ங்க³ங் பத்வா நிருத்³த⁴ங் அதீதங் ரூபங். விபரிணதஞ்சேவ ஸுஞ்ஞஞ்சாதி ஜராப⁴ங்க³வஸேன விரூபங் பரிணாமங் பத்தஞ்ச வத்தமானஸ்ஸேவ விபரிணாமஸப்³பா⁴வதோ அதீதஸ்ஸ விபரிணாமாபா⁴வதோ தேன விபரிணாமேன ஸுஞ்ஞஞ்சாதி அத்தோ². ஜாதா வேத³னாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஜாதிஜராமரணங் பன அனிப்ப²ன்னத்தா ஸகபா⁴வேன அனுபலப்³ப⁴னீயதோ இத⁴ ந யுஜ்ஜதி, தஸ்மா ‘‘ஜாதா ஜாதி, ஜாதங் ஜராமரண’’ந்திஆதி³கே த்³வே நயே பஹாய ப⁴வாதி³கமேவ நயங் பரியோஸானங் கத்வா ட²பிதங்.
Vigataṃ rūpanti uppajjitvā bhaṅgaṃ patvā niruddhaṃ atītaṃ rūpaṃ. Vipariṇatañceva suññañcāti jarābhaṅgavasena virūpaṃ pariṇāmaṃ pattañca vattamānasseva vipariṇāmasabbhāvato atītassa vipariṇāmābhāvato tena vipariṇāmena suññañcāti attho. Jātā vedanātiādīsupi eseva nayo. Jātijarāmaraṇaṃ pana anipphannattā sakabhāvena anupalabbhanīyato idha na yujjati, tasmā ‘‘jātā jāti, jātaṃ jarāmaraṇa’’ntiādike dve naye pahāya bhavādikameva nayaṃ pariyosānaṃ katvā ṭhapitaṃ.
அக்³க³ந்தி அக்³கே³ ப⁴வங். ஸெட்ட²ந்தி அதிவிய பஸங்ஸனீயங். விஸிட்ட²ந்தி அதிஸயபூ⁴தங். விஸெட்ட²ந்திபி பாடோ². திதா⁴பி பஸத்த²ங் நிப்³பா³னங் ஸம்மாபடிபதா³ய படிபஜ்ஜிதப்³ப³தோ பத³ங் நாம. யதி³த³ந்தி யங் இத³ங். இதா³னி வத்தப்³ப³ங் நிப்³பா³னங் நித³ஸ்ஸேதி. யஸ்மா நிப்³பா³னங் ஆக³ம்ம ஸப்³ப³ஸங்கா²ரானங் ஸமதோ² ஹோதி, க²ந்தூ⁴பதி⁴கிலேஸூபதி⁴அபி⁴ஸங்கா²ரூபதி⁴காமகு³ணூபதி⁴ஸங்கா²தானங் உபதீ⁴னங் படினிஸ்ஸக்³கோ³ ஹோதி, தண்ஹானங் க²யோ விராகோ³ நிரோதோ⁴ ச ஹோதி, தஸ்மா ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ² ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³கோ³ தண்ஹக்க²யோ விராகோ³ நிரோதோ⁴தி வுச்சதி. நிப்³பா³னந்தி ஸபா⁴வலக்க²ணேன நிக³மிதங்.
Agganti agge bhavaṃ. Seṭṭhanti ativiya pasaṃsanīyaṃ. Visiṭṭhanti atisayabhūtaṃ. Viseṭṭhantipi pāṭho. Tidhāpi pasatthaṃ nibbānaṃ sammāpaṭipadāya paṭipajjitabbato padaṃ nāma. Yadidanti yaṃ idaṃ. Idāni vattabbaṃ nibbānaṃ nidasseti. Yasmā nibbānaṃ āgamma sabbasaṅkhārānaṃ samatho hoti, khandhūpadhikilesūpadhiabhisaṅkhārūpadhikāmaguṇūpadhisaṅkhātānaṃ upadhīnaṃ paṭinissaggo hoti, taṇhānaṃ khayo virāgo nirodho ca hoti, tasmā sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggotaṇhakkhayo virāgo nirodhoti vuccati. Nibbānanti sabhāvalakkhaṇena nigamitaṃ.
லக்க²ணேஸு ஹி ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, பா³லஸ்ஸ பா³லலக்க²ணானி பா³லனிமித்தானி பா³லாபதா³னானி. கதமானி தீணி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பா³லோ து³ச்சிந்திதசிந்தீ ச ஹோதி து³ப்³பா⁴ஸிதபா⁴ஸீ ச து³க்கடகம்மகாரீ ச. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி பா³லஸ்ஸ பா³லலக்க²ணானி பா³லனிமித்தானி பா³லாபதா³னானீ’’தி (அ॰ நி॰ 3.3; ம॰ நி॰ 3.246) வுத்தங். பண்டி³தேஹி பா³லஸ்ஸ பா³லோதி ஸல்லக்க²ணதோ திவித⁴ங் பா³லலக்க²ணங். ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, பண்டி³தஸ்ஸ பண்டி³தலக்க²ணானி பண்டி³தனிமித்தானி பண்டி³தாபதா³னானி. கதமானி தீணி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பண்டி³தோ ஸுசிந்திதசிந்தீ ச ஹோதி ஸுபா⁴ஸிதபா⁴ஸீ ச ஸுகதகம்மகாரீ ச. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி பண்டி³தஸ்ஸ பண்டி³தலக்க²ணானி பண்டி³தனிமித்தானி பண்டி³தாபதா³னானீ’’தி (அ॰ நி॰ 3.3; ம॰ நி॰ 3.253) வுத்தங். பண்டி³தேஹி பண்டி³தஸ்ஸ பண்டி³தோதி ஸல்லக்க²ணதோ திவித⁴ங் பண்டி³தலக்க²ணங்.
Lakkhaṇesu hi ‘‘tīṇimāni, bhikkhave, bālassa bālalakkhaṇāni bālanimittāni bālāpadānāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, bālo duccintitacintī ca hoti dubbhāsitabhāsī ca dukkaṭakammakārī ca. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi bālassa bālalakkhaṇāni bālanimittāni bālāpadānānī’’ti (a. ni. 3.3; ma. ni. 3.246) vuttaṃ. Paṇḍitehi bālassa bāloti sallakkhaṇato tividhaṃ bālalakkhaṇaṃ. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, paṇḍitassa paṇḍitalakkhaṇāni paṇḍitanimittāni paṇḍitāpadānāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, paṇḍito sucintitacintī ca hoti subhāsitabhāsī ca sukatakammakārī ca. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi paṇḍitassa paṇḍitalakkhaṇāni paṇḍitanimittāni paṇḍitāpadānānī’’ti (a. ni. 3.3; ma. ni. 3.253) vuttaṃ. Paṇḍitehi paṇḍitassa paṇḍitoti sallakkhaṇato tividhaṃ paṇḍitalakkhaṇaṃ.
‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸங்க²தஸ்ஸ ஸங்க²தலக்க²ணானி. கதமானி தீணி? உப்பாதோ³ பஞ்ஞாயதி, வயோ பஞ்ஞாயதி, டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தங் பஞ்ஞாயதி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி ஸங்க²தஸ்ஸ ஸங்க²தலக்க²ணானீ’’தி (அ॰ நி॰ 3.47-48) வுத்தங். உப்பாதோ³ ஏவ ஸங்க²தமிதி லக்க²ணந்தி ஸங்க²தலக்க²ணங். ஏவமிதரத்³வயேபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இமினா உப்பாத³க்க²ணே ஸேஸத்³வின்னங், டி²திக்க²ணே ஸேஸத்³வின்னங், ப⁴ங்க³க்க²ணே ச ஸேஸத்³வின்னங் அபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. யங் பனெத்த² பெய்யாலமுகே²ன ஜாதியா ச ஜராமரணஸ்ஸ ச உப்பாதா³தி³லக்க²ணங் வுத்தங், தங் விபரிணாமஸுஞ்ஞதாய ஜாதிஜராமரணானி ஹித்வா ப⁴வபரியோஸானஸ்ஸேவ நயஸ்ஸ வசனேன ச உப்பாதா³தீ³னங் உப்பாதா³தி³அவசனஸமயேன ச விருஜ்ஜ²தி. லக்க²ணஸோதே பதிதத்தா பன ஸோதபதிதங் கத்வா லிகி²தந்தி வேதி³தப்³ப³ங். யதா² ச அபி⁴த⁴ம்மே (த⁴॰ ஸ॰ 562-565) அஹேதுகவிபாகமனோதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூனங் ஸங்க³ஹவாரே லப்³ப⁴மானம்பி ஜா²னங்க³ங் பஞ்சவிஞ்ஞாணஸோதே பதித்வா க³தந்தி ந உத்³த⁴டந்தி வுத்தங், ஏவமிதா⁴பி ஸோதபதிததா வேதி³தப்³பா³. அத² வா ஜாதிஜராமரணவந்தானங் ஸங்கா²ரானங் உப்பாதா³த³யோ ‘‘ஜாதிஜராமரணங் அனிச்சதோ’’திஆதீ³ஸு (படி॰ ம॰ 1.73; 2.4) விய தேஸங் விய கத்வா வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ங்.
‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, saṅkhatassa saṅkhatalakkhaṇāni. Katamāni tīṇi? Uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṃ paññāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi saṅkhatassa saṅkhatalakkhaṇānī’’ti (a. ni. 3.47-48) vuttaṃ. Uppādo eva saṅkhatamiti lakkhaṇanti saṅkhatalakkhaṇaṃ. Evamitaradvayepi attho veditabbo. Iminā uppādakkhaṇe sesadvinnaṃ, ṭhitikkhaṇe sesadvinnaṃ, bhaṅgakkhaṇe ca sesadvinnaṃ abhāvo dassito. Yaṃ panettha peyyālamukhena jātiyā ca jarāmaraṇassa ca uppādādilakkhaṇaṃ vuttaṃ, taṃ vipariṇāmasuññatāya jātijarāmaraṇāni hitvā bhavapariyosānasseva nayassa vacanena ca uppādādīnaṃ uppādādiavacanasamayena ca virujjhati. Lakkhaṇasote patitattā pana sotapatitaṃ katvā likhitanti veditabbaṃ. Yathā ca abhidhamme (dha. sa. 562-565) ahetukavipākamanodhātumanoviññāṇadhātūnaṃ saṅgahavāre labbhamānampi jhānaṅgaṃ pañcaviññāṇasote patitvā gatanti na uddhaṭanti vuttaṃ, evamidhāpi sotapatitatā veditabbā. Atha vā jātijarāmaraṇavantānaṃ saṅkhārānaṃ uppādādayo ‘‘jātijarāmaraṇaṃ aniccato’’tiādīsu (paṭi. ma. 1.73; 2.4) viya tesaṃ viya katvā vuttanti veditabbaṃ.
நெக்க²ம்மேன காமச்ச²ந்தோ³ விக்க²ம்பி⁴தோ சேவ ஸுஞ்ஞோ சாதி காமச்ச²ந்தோ³ நெக்க²ம்மேன விக்க²ம்பி⁴தோ சேவ நெக்க²ம்மஸ்ஸ தத்த² அபா⁴வதோ தேனேவ விக்க²ம்ப⁴னஸங்கா²தேன நெக்க²ம்மேன ஸுஞ்ஞோ ச. ஏவங் ஸேஸேஸுபி யோஜனா காதப்³பா³. தத³ங்க³ப்பஹானஸமுச்சே²த³ப்பஹானேஸுபி செத்த² தத³ங்க³வஸேன ச ஸமுச்சே²த³வஸேன ச பஹீனங் தூ³ரீகதமேவ ஹோதீதி இமினா தூ³ரீகரணட்டே²ன விக்க²ம்ப⁴னங் வுத்தங்.
Nekkhammenakāmacchando vikkhambhito ceva suñño cāti kāmacchando nekkhammena vikkhambhito ceva nekkhammassa tattha abhāvato teneva vikkhambhanasaṅkhātena nekkhammena suñño ca. Evaṃ sesesupi yojanā kātabbā. Tadaṅgappahānasamucchedappahānesupi cettha tadaṅgavasena ca samucchedavasena ca pahīnaṃ dūrīkatameva hotīti iminā dūrīkaraṇaṭṭhena vikkhambhanaṃ vuttaṃ.
நெக்க²ம்மேன காமச்ச²ந்தோ³ தத³ங்க³ஸுஞ்ஞோதி நெக்க²ம்மேன பஹீனோ காமச்ச²ந்தோ³ தேன நெக்க²ம்மஸங்கா²தேன அங்கே³ன ஸுஞ்ஞோ. அத² வா யோ கோசி காமச்ச²ந்தோ³ நெக்க²ம்மஸ்ஸ தத்த² அபா⁴வதோ நெக்க²ம்மேன தேன அங்கே³ன ஸுஞ்ஞோ. ஏவங் ஸேஸேஸுபி யோஜனா காதப்³பா³. தஸ்ஸ தஸ்ஸ அங்க³ஸ்ஸ தத்த² தத்த² அபா⁴வமத்தேனேவ செத்த² உபசாரப்பனாஜா²னவஸேன ச விபஸ்ஸனாவஸேன ச தத³ங்க³ஸுஞ்ஞதா நித்³தி³ட்டா². பஹானதீ³பகஸ்ஸ வசனஸ்ஸ அபா⁴வேன பன விவட்டனானுபஸ்ஸனங்யேவ பரியோஸானங் கத்வா விபஸ்ஸனா நித்³தி³ட்டா², சத்தாரோ மக்³கா³ ந நித்³தி³ட்டா². நெக்க²ம்மேன காமச்ச²ந்தோ³ ஸமுச்சி²ன்னோ சேவ ஸுஞ்ஞோ சாதிஆதீ³ஸு விக்க²ம்ப⁴னே வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பஹீனானிபி செத்த² ஸமுதா³சாராபா⁴வதோ ஸமுச்சி²ன்னானி நாம ஹொந்தீதி இமினா பரியாயேன ஸமுச்சே²தோ³ வுத்தோ, தங்தங்ஸமுச்சே²த³கிச்சஸாத⁴னவஸேன வா மக்³க³ஸம்பயுத்தனெக்க²ம்மாதி³வஸேன வுத்தந்திபி வேதி³தப்³ப³ங். படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴னிஸ்ஸரணஸுஞ்ஞேஸு ச இத⁴ வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னஸமுச்சே²த³பஹானேஸு பனெத்த² படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴மத்தத்தங் நிஸ்ஸடமத்தத்தஞ்ச க³ஹெத்வா வுத்தங். பஞ்சஸுபி ஏதேஸு ஸுஞ்ஞேஸு நெக்க²ம்மாதீ³னியேவ விக்க²ம்ப⁴னதத³ங்க³ஸமுச்சே²த³படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴னிஸ்ஸரணனாமேன வுத்தானி. அஜ்ஜ²த்தந்தி அஜ்ஜ²த்தபூ⁴தங். ப³ஹித்³தா⁴தி ப³ஹித்³தா⁴பூ⁴தங். து³ப⁴தோஸுஞ்ஞந்தி உப⁴யஸுஞ்ஞங். பச்சத்தாதீ³ஸுபி ஹி தோ-இதிவசனங் ஹோதியேவ.
Nekkhammenakāmacchando tadaṅgasuññoti nekkhammena pahīno kāmacchando tena nekkhammasaṅkhātena aṅgena suñño. Atha vā yo koci kāmacchando nekkhammassa tattha abhāvato nekkhammena tena aṅgena suñño. Evaṃ sesesupi yojanā kātabbā. Tassa tassa aṅgassa tattha tattha abhāvamatteneva cettha upacārappanājhānavasena ca vipassanāvasena ca tadaṅgasuññatā niddiṭṭhā. Pahānadīpakassa vacanassa abhāvena pana vivaṭṭanānupassanaṃyeva pariyosānaṃ katvā vipassanā niddiṭṭhā, cattāro maggā na niddiṭṭhā. Nekkhammena kāmacchando samucchinno ceva suñño cātiādīsu vikkhambhane vuttanayeneva attho veditabbo. Tadaṅgavikkhambhanavasena pahīnānipi cettha samudācārābhāvato samucchinnāni nāma hontīti iminā pariyāyena samucchedo vutto, taṃtaṃsamucchedakiccasādhanavasena vā maggasampayuttanekkhammādivasena vuttantipi veditabbaṃ. Paṭippassaddhinissaraṇasuññesu ca idha vuttanayeneva attho veditabbo. Tadaṅgavikkhambhanasamucchedapahānesu panettha paṭippassaddhimattattaṃ nissaṭamattattañca gahetvā vuttaṃ. Pañcasupi etesu suññesu nekkhammādīniyeva vikkhambhanatadaṅgasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇanāmena vuttāni. Ajjhattanti ajjhattabhūtaṃ. Bahiddhāti bahiddhābhūtaṃ. Dubhatosuññanti ubhayasuññaṃ. Paccattādīsupi hi to-itivacanaṃ hotiyeva.
ச² அஜ்ஜ²த்திகாயதனாதீ³னி ச²அஜ்ஜ²த்திகாயதனாதீ³னங் பா⁴வேன ஸபா⁴கா³னி. பரேஹி விஸபா⁴கா³னி. விஞ்ஞாணகாயாதிஆதீ³ஸு செத்த² காயவசனேன விஞ்ஞாணாதீ³னியேவ வுத்தானி. நெக்க²ம்மேஸனாதீ³ஸு நெக்க²ம்மாதீ³னியேவ தத³த்தி²கேஹி விஞ்ஞூஹி ஏஸீயந்தீதி ஏஸனா. அத² வா புப்³ப³பா⁴கே³ நெக்க²ம்மாதீ³னங் ஏஸனாபி காமச்ச²ந்தா³தீ³ஹி ஸுஞ்ஞா, கிங் பன நெக்க²ம்மாதீ³னீதிபி வுத்தங் ஹோதி? பரிக்³க³ஹாதீ³ஸு நெக்க²ம்மாதீ³னியேவ புப்³ப³பா⁴கே³ ஏஸிதானி அபரபா⁴கே³ பரிக்³க³ய்ஹந்தீதி பரிக்³க³ஹோதி, பரிக்³க³ஹிதானி பத்திவஸேன படிலப்³ப⁴ந்தீதி படிலாபோ⁴தி, படிலத்³தா⁴னி ஞாணவஸேன படிவிஜ்ஜீ²யந்தீதி படிவேதோ⁴தி ச வுத்தானி. ஏகத்தஸுஞ்ஞஞ்ச நானத்தஸுஞ்ஞஞ்ச ஸகிங்யேவ புச்சி²த்வா ஏகத்தஸுஞ்ஞங் விஸ்ஸஜ்ஜெத்வா நானத்தஸுஞ்ஞங் அவிஸ்ஸஜ்ஜெத்வாவ ஸகிங் நிக³மனங் கதங். கஸ்மா ந விஸ்ஸஜ்ஜிதந்தி சே? வுத்தபரியாயேனேவெத்த² யோஜனா ஞாயதீதி ந விஸ்ஸஜ்ஜிதந்தி வேதி³தப்³ப³ங். அயங் பனெத்த² யோஜனா – நெக்க²ம்மங் ஏகத்தங், காமச்ச²ந்தோ³ நானத்தங், காமச்ச²ந்தோ³ நானத்தங், நெக்க²ம்மேகத்தேன ஸுஞ்ஞந்தி. ஏவங் ஸேஸேஸுபி யோஜனா வேதி³தப்³பா³.
Cha ajjhattikāyatanādīni chaajjhattikāyatanādīnaṃ bhāvena sabhāgāni. Parehi visabhāgāni. Viññāṇakāyātiādīsu cettha kāyavacanena viññāṇādīniyeva vuttāni. Nekkhammesanādīsu nekkhammādīniyeva tadatthikehi viññūhi esīyantīti esanā. Atha vā pubbabhāge nekkhammādīnaṃ esanāpi kāmacchandādīhi suññā, kiṃ pana nekkhammādīnītipi vuttaṃ hoti? Pariggahādīsu nekkhammādīniyeva pubbabhāge esitāni aparabhāge pariggayhantīti pariggahoti, pariggahitāni pattivasena paṭilabbhantīti paṭilābhoti, paṭiladdhāni ñāṇavasena paṭivijjhīyantīti paṭivedhoti ca vuttāni. Ekattasuññañca nānattasuññañca sakiṃyeva pucchitvā ekattasuññaṃ vissajjetvā nānattasuññaṃ avissajjetvāva sakiṃ nigamanaṃ kataṃ. Kasmā na vissajjitanti ce? Vuttapariyāyenevettha yojanā ñāyatīti na vissajjitanti veditabbaṃ. Ayaṃ panettha yojanā – nekkhammaṃ ekattaṃ, kāmacchando nānattaṃ, kāmacchando nānattaṃ, nekkhammekattena suññanti. Evaṃ sesesupi yojanā veditabbā.
க²ந்திஆதீ³ஸு நெக்க²ம்மாதீ³னியேவ க²மனதோ ருச்சனதோ க²ந்தீதி, ரோசிதானியேவ பவிஸித்வா திட்ட²னதோ அதி⁴ட்டா²னந்தி, பவிஸித்வா டி²தானங் யதா²ருசிமேவ ஸேவனதோ பரியோகா³ஹனந்தி ச வுத்தானி. இத⁴ ஸம்பஜானோதிஆதி³கோ பரமத்த²ஸுஞ்ஞனித்³தே³ஸோ பரினிப்³பா³னஞாணனித்³தே³ஸே வண்ணிதோயேவ.
Khantiādīsu nekkhammādīniyeva khamanato ruccanato khantīti, rocitāniyeva pavisitvā tiṭṭhanato adhiṭṭhānanti, pavisitvā ṭhitānaṃ yathārucimeva sevanato pariyogāhananti ca vuttāni. Idhasampajānotiādiko paramatthasuññaniddeso parinibbānañāṇaniddese vaṇṇitoyeva.
இமேஸு ச ஸப்³பே³ஸு ஸுஞ்ஞேஸு ஸங்கா²ரஸுஞ்ஞங் விபரிணாமஸுஞ்ஞங் லக்க²ணஸுஞ்ஞஞ்ச யதா²வுத்தானங் த⁴ம்மானங் அஞ்ஞமஞ்ஞஅஸம்மிஸ்ஸதாத³ஸ்ஸனத்த²ங். யத்த² பன அகுஸலபக்கி²கானங் குஸலபக்கி²கேன ஸுஞ்ஞதா வுத்தா, தேன அகுஸலே ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனத்த²ங். யத்த² பன குஸலபக்கி²கானங் அகுஸலபக்கி²கேன ஸுஞ்ஞதா வுத்தா, தேன குஸலே ஆனிஸங்ஸத³ஸ்ஸனத்த²ங். யத்த² அத்தத்தனியாதீ³ஹி ஸுஞ்ஞதா வுத்தா, தங் ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³தா³ஜனநத்த²ங். அக்³க³ஸுஞ்ஞங் பரமத்த²ஸுஞ்ஞஞ்ச நிப்³பா³னே உஸ்ஸாஹஜனநத்த²ங் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ங்.
Imesu ca sabbesu suññesu saṅkhārasuññaṃ vipariṇāmasuññaṃ lakkhaṇasuññañca yathāvuttānaṃ dhammānaṃ aññamaññaasammissatādassanatthaṃ. Yattha pana akusalapakkhikānaṃ kusalapakkhikena suññatā vuttā, tena akusale ādīnavadassanatthaṃ. Yattha pana kusalapakkhikānaṃ akusalapakkhikena suññatā vuttā, tena kusale ānisaṃsadassanatthaṃ. Yattha attattaniyādīhi suññatā vuttā, taṃ sabbasaṅkhāresu nibbidājananatthaṃ. Aggasuññaṃ paramatthasuññañca nibbāne ussāhajananatthaṃ vuttanti veditabbaṃ.
தேஸு அக்³க³ஸுஞ்ஞஞ்ச பரமத்த²ஸுஞ்ஞஞ்சாதி த்³வே ஸுஞ்ஞானி அத்த²தோ ஏகமேவ நிப்³பா³னங் அக்³க³பரமத்த²வஸேன ஸஉபாதி³ஸேஸஅனுபாதி³ஸேஸவஸேன ச த்³விதா⁴ கத்வா வுத்தங். தானி த்³வே அத்தத்தனியஸுஞ்ஞதோ ஸங்கா²ரஸுஞ்ஞதோ ச ஸபா⁴கா³னி. ‘‘ஸுஞ்ஞஸுஞ்ஞங் அஜ்ஜ²த்தஸுஞ்ஞங் ப³ஹித்³தா⁴ஸுஞ்ஞங் து³ப⁴தோஸுஞ்ஞங் ஸபா⁴க³ஸுஞ்ஞங் விஸபா⁴க³ஸுஞ்ஞ’’ந்தி இமானி ச² ஸுஞ்ஞானி ஸுஞ்ஞஸுஞ்ஞமேவ ஹோதி. அஜ்ஜ²த்தாதி³பே⁴த³தோ பன ச²தா⁴ வுத்தானி. தானி ச² ச அத்தத்தனியாதி³ஸுஞ்ஞதோ ஸபா⁴கா³னி. ஸங்கா²ரவிபரிணாமலக்க²ணஸுஞ்ஞானி, விக்க²ம்ப⁴னதத³ங்க³ஸமுச்சே²த³படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴னிஸ்ஸரணஸுஞ்ஞானி, ஏஸனாபரிக்³க³ஹபடிலாப⁴படிவேத⁴ஸுஞ்ஞானி, ஏகத்தனானத்தஸுஞ்ஞானி, க²ந்திஅதி⁴ட்டா²னபரியோகா³ஹனஸுஞ்ஞானி சாதி ஸத்தரஸ ஸுஞ்ஞானி அத்தனி அவிஜ்ஜமானேஹி தேஹி தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸுஞ்ஞத்தா அவிஜ்ஜமானானங் வஸேன விஸுங் விஸுங் வுத்தானி. ஸங்கா²ரவிபரிணாமலக்க²ணஸுஞ்ஞானி பன இதரேன இதரேன அஸம்மிஸ்ஸவஸேன ஸபா⁴கா³னி, விக்க²ம்ப⁴னாதீ³னி பஞ்ச குஸலபக்கே²ன ஸுஞ்ஞத்தா ஸபா⁴கா³னி, ஏஸனாதீ³னி சத்தாரி, க²ந்திஆதீ³னி ச தீணி அகுஸலபக்கே²ன ஸுஞ்ஞத்தா ஸபா⁴கா³னி, ஏகத்தனானத்தஸுஞ்ஞானி அஞ்ஞமஞ்ஞபடிபக்க²வஸேன ஸபா⁴கா³னி.
Tesu aggasuññañca paramatthasuññañcāti dve suññāni atthato ekameva nibbānaṃ aggaparamatthavasena saupādisesaanupādisesavasena ca dvidhā katvā vuttaṃ. Tāni dve attattaniyasuññato saṅkhārasuññato ca sabhāgāni. ‘‘Suññasuññaṃ ajjhattasuññaṃ bahiddhāsuññaṃ dubhatosuññaṃ sabhāgasuññaṃ visabhāgasuñña’’nti imāni cha suññāni suññasuññameva hoti. Ajjhattādibhedato pana chadhā vuttāni. Tāni cha ca attattaniyādisuññato sabhāgāni. Saṅkhāravipariṇāmalakkhaṇasuññāni, vikkhambhanatadaṅgasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇasuññāni, esanāpariggahapaṭilābhapaṭivedhasuññāni, ekattanānattasuññāni, khantiadhiṭṭhānapariyogāhanasuññāni cāti sattarasa suññāni attani avijjamānehi tehi tehi dhammehi suññattā avijjamānānaṃ vasena visuṃ visuṃ vuttāni. Saṅkhāravipariṇāmalakkhaṇasuññāni pana itarena itarena asammissavasena sabhāgāni, vikkhambhanādīni pañca kusalapakkhena suññattā sabhāgāni, esanādīni cattāri, khantiādīni ca tīṇi akusalapakkhena suññattā sabhāgāni, ekattanānattasuññāni aññamaññapaṭipakkhavasena sabhāgāni.
ஸப்³பே³ த⁴ம்மா ஸமாஸேன, திதா⁴ த்³வேதா⁴ ததே²கதா⁴;
Sabbe dhammā samāsena, tidhā dvedhā tathekadhā;
ஸுஞ்ஞாதி ஸுஞ்ஞத்த²விதூ³, வண்ணயந்தீத⁴ ஸாஸனே.
Suññāti suññatthavidū, vaṇṇayantīdha sāsane.
கத²ங்? ஸப்³பே³ தாவ லோகியா த⁴ம்மா து⁴வஸுப⁴ஸுக²அத்தவிரஹிதத்தா து⁴வஸுப⁴ஸுக²அத்தஸுஞ்ஞா. மக்³க³ப²லத⁴ம்மா து⁴வஸுக²த்தவிரஹிதத்தா து⁴வஸுக²த்தஸுஞ்ஞா. அனிச்சத்தாயேவ ஸுகே²ன ஸுஞ்ஞா. அனாஸவத்தா ந ஸுபே⁴ன ஸுஞ்ஞா. நிப்³பா³னத⁴ம்மோ அத்தஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ அத்தஸுஞ்ஞோ. லோகியலோகுத்தரா பன ஸப்³பே³பி ஸங்க²தா த⁴ம்மா ஸத்தஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ ஸத்தஸுஞ்ஞா. அஸங்க²தோ நிப்³பா³னத⁴ம்மோ தேஸங் ஸங்கா²ரானம்பி அபா⁴வதோ ஸங்கா²ரஸுஞ்ஞோ. ஸங்க²தாஸங்க²தா பன ஸப்³பே³பி த⁴ம்மா அத்தஸங்கா²தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அபா⁴வதோ அத்தஸுஞ்ஞாதி.
Kathaṃ? Sabbe tāva lokiyā dhammā dhuvasubhasukhaattavirahitattā dhuvasubhasukhaattasuññā. Maggaphaladhammā dhuvasukhattavirahitattā dhuvasukhattasuññā. Aniccattāyeva sukhena suññā. Anāsavattā na subhena suññā. Nibbānadhammo attasseva abhāvato attasuñño. Lokiyalokuttarā pana sabbepi saṅkhatā dhammā sattassa kassaci abhāvato sattasuññā. Asaṅkhato nibbānadhammo tesaṃ saṅkhārānampi abhāvato saṅkhārasuñño. Saṅkhatāsaṅkhatā pana sabbepi dhammā attasaṅkhātassa puggalassa abhāvato attasuññāti.
ஸத்³த⁴ம்மப்பகாஸினியா படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³அட்ட²கதா²ய
Saddhammappakāsiniyā paṭisambhidāmaggaaṭṭhakathāya
ஸுஞ்ஞகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
Suññakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
யுக³னத்³த⁴வக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.
Yuganaddhavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
நிட்டி²தா ச மஜ்ஜி²மவக்³க³ஸ்ஸ அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா.
Niṭṭhitā ca majjhimavaggassa apubbatthānuvaṇṇanā.
Related texts:
திபிடக (மூல) • Tipiṭaka (Mūla) / ஸுத்தபிடக • Suttapiṭaka / கு²த்³த³கனிகாய • Khuddakanikāya / படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³பாளி • Paṭisambhidāmaggapāḷi / 10. ஸுஞ்ஞகதா² • 10. Suññakathā
