Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಜಾತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Jātaka-aṭṭhakathā

[೨೪೨] ೨. ಸುನಖಜಾತಕವಣ್ಣನಾ

[242] 2. Sunakhajātakavaṇṇanā

ಬಾಲೋ ವತಾಯಂ ಸುನಖೋತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅಮ್ಬಣಕೋಟ್ಠಕೇ ಆಸನಸಾಲಾಯ ಭತ್ತಭುಞ್ಜನಸುನಖಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ। ತಂ ಕಿರ ಜಾತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪಾನೀಯಹಾರಕಾ ಗಹೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪೋಸೇಸುಂ। ಸೋ ಅಪರಭಾಗೇ ತತ್ಥ ಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜನ್ತೋ ಥೂಲಸರೀರೋ ಅಹೋಸಿ। ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಏಕೋ ಗಾಮವಾಸೀ ಪುರಿಸೋ ತಂ ಠಾನಂ ಪತ್ತೋ ಸುನಖಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಾನೀಯಹಾರಕಾನಂ ಉತ್ತರಿಸಾಟಕಞ್ಚ ಕಹಾಪಣಞ್ಚ ದತ್ವಾ ಗದ್ದೂಲೇನ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ತಂ ಆದಾಯ ಪಕ್ಕಾಮಿ। ಸೋ ಗಹೇತ್ವಾ ನೀಯಮಾನೋ ನ ವಸ್ಸಿ, ದಿನ್ನಂ ದಿನ್ನಂ ಖಾದನ್ತೋ ಪಚ್ಛತೋ ಪಚ್ಛತೋ ಅಗಮಾಸಿ। ಅಥ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ‘‘ಅಯಂ ಇದಾನಿ ಮಂ ಪಿಯಾಯತೀ’’ತಿ ಗದ್ದೂಲಂ ಮೋಚೇಸಿ, ಸೋ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಮತ್ತೋ ಏಕವೇಗೇನ ಆಸನಸಾಲಮೇವ ಗತೋ। ಭಿಕ್ಖೂ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತೇನ ಗತಕಾರಣಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಆಸನಸಾಲಾಯ ಸುನಖೋ ಬನ್ಧನಮೋಕ್ಖಕುಸಲೋ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಮತ್ತೋವ ಪುನ ಆಗತೋ’’ತಿ। ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೋ ಸುನಖೋ ಇದಾನೇವ ಬನ್ಧನಮೋಕ್ಖಕುಸಲೋ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಕುಸಲೋಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ।

Bālo vatāyaṃ sunakhoti idaṃ satthā jetavane viharanto ambaṇakoṭṭhake āsanasālāya bhattabhuñjanasunakhaṃ ārabbha kathesi. Taṃ kira jātakālato paṭṭhāya pānīyahārakā gahetvā tattha posesuṃ. So aparabhāge tattha bhattaṃ bhuñjanto thūlasarīro ahosi. Athekadivasaṃ eko gāmavāsī puriso taṃ ṭhānaṃ patto sunakhaṃ disvā pānīyahārakānaṃ uttarisāṭakañca kahāpaṇañca datvā gaddūlena bandhitvā taṃ ādāya pakkāmi. So gahetvā nīyamāno na vassi, dinnaṃ dinnaṃ khādanto pacchato pacchato agamāsi. Atha so puriso ‘‘ayaṃ idāni maṃ piyāyatī’’ti gaddūlaṃ mocesi, so vissaṭṭhamatto ekavegena āsanasālameva gato. Bhikkhū taṃ disvā tena gatakāraṇaṃ jānitvā sāyanhasamaye dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ – ‘‘āvuso, āsanasālāya sunakho bandhanamokkhakusalo vissaṭṭhamattova puna āgato’’ti. Satthā āgantvā ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ti pucchitvā ‘‘imāya nāmā’’ti vutte ‘‘na, bhikkhave, so sunakho idāneva bandhanamokkhakusalo, pubbepi kusaloyevā’’ti vatvā atītaṃ āhari.

ಅತೀತೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೇ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಾಸಿರಟ್ಠೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಮಹಾಭೋಗಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಘರಾವಾಸಂ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ। ತದಾ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಏಕಸ್ಸ ಮನುಸ್ಸಸ್ಸ ಸುನಖೋ ಅಹೋಸಿ, ಸೋ ಪಿಣ್ಡಿಭತ್ತಂ ಲಭನ್ತೋ ಥೂಲಸರೀರೋ ಜಾತೋ। ಅಥೇಕೋ ಗಾಮವಾಸೀ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಆಗತೋ ತಂ ಸುನಖಂ ದಿಸ್ವಾ ತಸ್ಸ ಮನುಸ್ಸಸ್ಸ ಉತ್ತರಿಸಾಟಕಞ್ಚ ಕಹಾಪಣಞ್ಚ ದತ್ವಾ ಸುನಖಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಚಮ್ಮಯೋತ್ತೇನ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಯೋತ್ತಕೋಟಿಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಅಟವಿಮುಖೇ ಏಕಂ ಸಾಲಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸುನಖಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಫಲಕೇ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮಿ। ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕೇನಚಿದೇವ ಕರಣೀಯೇನ ಅಟವಿಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ ತಂ ಸುನಖಂ ಯೋತ್ತೇನ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಠಪಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಠಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto kāsiraṭṭhe ekasmiṃ mahābhogakule nibbattitvā vayappatto gharāvāsaṃ aggahesi. Tadā bārāṇasiyaṃ ekassa manussassa sunakho ahosi, so piṇḍibhattaṃ labhanto thūlasarīro jāto. Atheko gāmavāsī bārāṇasiṃ āgato taṃ sunakhaṃ disvā tassa manussassa uttarisāṭakañca kahāpaṇañca datvā sunakhaṃ gahetvā cammayottena bandhitvā yottakoṭiyaṃ gahetvā gacchanto aṭavimukhe ekaṃ sālaṃ pavisitvā sunakhaṃ bandhitvā phalake nipajjitvā niddaṃ okkami. Tasmiṃ kāle bodhisatto kenacideva karaṇīyena aṭaviṃ paṭipanno taṃ sunakhaṃ yottena bandhitvā ṭhapitaṃ disvā paṭhamaṃ gāthamāha –

೧೮೪.

184.

‘‘ಬಾಲೋ ವತಾಯಂ ಸುನಖೋ, ಯೋ ವರತ್ತಂ ನ ಖಾದತಿ।

‘‘Bālo vatāyaṃ sunakho, yo varattaṃ na khādati;

ಬನ್ಧನಾ ಚ ಪಮುಞ್ಚೇಯ್ಯ, ಅಸಿತೋ ಚ ಘರಂ ವಜೇ’’ತಿ॥

Bandhanā ca pamuñceyya, asito ca gharaṃ vaje’’ti.

ತತ್ಥ ಪಮುಞ್ಚೇಯ್ಯಾತಿ ಪಮೋಚೇಯ್ಯ, ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ। ಅಸಿತೋ ಚ ಘರಂ ವಜೇತಿ ಅಸಿತೋ ಸುಹಿತೋ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ।

Tattha pamuñceyyāti pamoceyya, ayameva vā pāṭho. Asito ca gharaṃ vajeti asito suhito hutvā attano vasanaṭṭhānaṃ gaccheyya.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ಸುನಖೋ ದುತಿಯಂ ಗಾಥಮಾಹ –

Taṃ sutvā sunakho dutiyaṃ gāthamāha –

೧೮೫.

185.

‘‘ಅಟ್ಠಿತಂ ಮೇ ಮನಸ್ಮಿಂ ಮೇ, ಅಥೋ ಮೇ ಹದಯೇ ಕತಂ।

‘‘Aṭṭhitaṃ me manasmiṃ me, atho me hadaye kataṃ;

ಕಾಲಞ್ಚ ಪಟಿಕಙ್ಖಾಮಿ, ಯಾವ ಪಸ್ಸುಪತೂ ಜನೋ’’ತಿ॥

Kālañca paṭikaṅkhāmi, yāva passupatū jano’’ti.

ತತ್ಥ ಅಟ್ಠಿತಂ ಮೇ ಮನಸ್ಮಿಂ ಮೇತಿ ಯಂ ತುಮ್ಹೇ ಕಥೇಥ, ತಂ ಮಯಾ ಅಧಿಟ್ಠಿತಮೇವ, ಮನಸ್ಮಿಂಯೇವ ಮೇ ಏತಂ। ಅಥೋ ಮೇ ಹದಯೇ ಕತನ್ತಿ ಅಥ ಚ ಪನ ಮೇ ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಚನಂ ಹದಯೇ ಕತಮೇವ। ಕಾಲಞ್ಚ ಪಟಿಕಙ್ಖಾಮೀತಿ ಕಾಲಂ ಪಟಿಮಾನೇಮಿ। ಯಾವ ಪಸ್ಸುಪತೂ ಜನೋತಿ ಯಾವಾಯಂ ಮಹಾಜನೋ ಪಸುಪತು ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮತು, ತಾವಾಹಂ ಕಾಲಂ ಪಟಿಮಾನೇಮಿ । ಇತರಥಾ ಹಿ ‘‘ಅಯಂ ಸುನಖೋ ಪಲಾಯತೀ’’ತಿ ರವೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ತಸ್ಮಾ ರತ್ತಿಭಾಗೇ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸುತ್ತಕಾಲೇ ಚಮ್ಮಯೋತ್ತಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಪಲಾಯಿಸ್ಸಾಮೀತಿ। ಸೋ ಏವಂ ವತ್ವಾ ಮಹಾಜನೇ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕನ್ತೇ ಯೋತ್ತಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಸುಹಿತೋ ಹುತ್ವಾ ಪಲಾಯಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸಾಮಿಕಾನಂ ಘರಮೇವ ಗತೋ।

Tattha aṭṭhitaṃ me manasmiṃ meti yaṃ tumhe kathetha, taṃ mayā adhiṭṭhitameva, manasmiṃyeva me etaṃ. Atho me hadaye katanti atha ca pana me tumhākaṃ vacanaṃ hadaye katameva. Kālañca paṭikaṅkhāmīti kālaṃ paṭimānemi. Yāva passupatū janoti yāvāyaṃ mahājano pasupatu niddaṃ okkamatu, tāvāhaṃ kālaṃ paṭimānemi . Itarathā hi ‘‘ayaṃ sunakho palāyatī’’ti ravo uppajjeyya, tasmā rattibhāge sabbesaṃ suttakāle cammayottaṃ khāditvā palāyissāmīti. So evaṃ vatvā mahājane niddaṃ okkante yottaṃ khāditvā suhito hutvā palāyitvā attano sāmikānaṃ gharameva gato.

ಸತ್ಥಾ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಜಾತಕಂ ಸಮೋಧಾನೇಸಿ – ‘‘ತದಾ ಸುನಖೋವ ಏತರಹಿ ಸುನಖೋ, ಪಣ್ಡಿತಪುರಿಸೋ ಪನ ಅಹಮೇವ ಅಹೋಸಿ’’ನ್ತಿ।

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā sunakhova etarahi sunakho, paṇḍitapuriso pana ahameva ahosi’’nti.

ಸುನಖಜಾತಕವಣ್ಣನಾ ದುತಿಯಾ।

Sunakhajātakavaṇṇanā dutiyā.







Related texts:



ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಜಾತಕಪಾಳಿ • Jātakapāḷi / ೨೪೨. ಸುನಖಜಾತಕಂ • 242. Sunakhajātakaṃ


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact