| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / બુદ્ધવંસપાળિ • Buddhavaṃsapāḷi |
૧૩. સુમેધબુદ્ધવંસો
13. Sumedhabuddhavaṃso
૧.
1.
પદુમુત્તરસ્સ અપરેન, સુમેધો નામ નાયકો;
Padumuttarassa aparena, sumedho nāma nāyako;
દુરાસદો ઉગ્ગતેજો, સબ્બલોકુત્તમો મુનિ.
Durāsado uggatejo, sabbalokuttamo muni.
૨.
2.
પસન્નનેત્તો સુમુખો, બ્રહા ઉજુ પતાપવા;
Pasannanetto sumukho, brahā uju patāpavā;
હિતેસી સબ્બસત્તાનં, બહૂ મોચેસિ બન્ધના.
Hitesī sabbasattānaṃ, bahū mocesi bandhanā.
૩.
3.
યદા બુદ્ધો પાપુણિત્વા, કેવલં બોધિમુત્તમં;
Yadā buddho pāpuṇitvā, kevalaṃ bodhimuttamaṃ;
સુદસ્સનમ્હિ નગરે, ધમ્મચક્કં પવત્તયિ.
Sudassanamhi nagare, dhammacakkaṃ pavattayi.
૪.
4.
તસ્સાપિ અભિસમયા તીણિ, અહેસું ધમ્મદેસને;
Tassāpi abhisamayā tīṇi, ahesuṃ dhammadesane;
કોટિસતસહસ્સાનં, પઠમાભિસમયો અહુ.
Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.
૫.
5.
પુનાપરં કુમ્ભકણ્ણં, યક્ખં સો દમયી જિનો;
Punāparaṃ kumbhakaṇṇaṃ, yakkhaṃ so damayī jino;
નવુતિકોટિસહસ્સાનં, દુતિયાભિસમયો અહુ.
Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.
૬.
6.
પુનાપરં અમિતયસો, ચતુસચ્ચં પકાસયિ;
Punāparaṃ amitayaso, catusaccaṃ pakāsayi;
અસીતિકોટિસહસ્સાનં, તતિયાભિસમયો અહુ.
Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.
૭.
7.
સન્નિપાતા તયો આસું, સુમેધસ્સ મહેસિનો;
Sannipātā tayo āsuṃ, sumedhassa mahesino;
ખીણાસવાનં વિમલાનં, સન્તચિત્તાન તાદિનં.
Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.
૮.
8.
સુદસ્સનં નામ નગરં, ઉપગઞ્છિ જિનો યદા;
Sudassanaṃ nāma nagaraṃ, upagañchi jino yadā;
તદા ખીણાસવા ભિક્ખૂ, સમિંસુ સતકોટિયો.
Tadā khīṇāsavā bhikkhū, samiṃsu satakoṭiyo.
૯.
9.
પુનાપરં દેવકૂટે, ભિક્ખૂનં કથિનત્થતે;
Punāparaṃ devakūṭe, bhikkhūnaṃ kathinatthate;
તદા નવુતિકોટીનં, દુતિયો આસિ સમાગમો.
Tadā navutikoṭīnaṃ, dutiyo āsi samāgamo.
૧૦.
10.
પુનાપરં દસબલો, યદા ચરતિ ચારિકં;
Punāparaṃ dasabalo, yadā carati cārikaṃ;
તદા અસીતિકોટીનં, તતિયો આસિ સમાગમો.
Tadā asītikoṭīnaṃ, tatiyo āsi samāgamo.
૧૧.
11.
અહં તેન સમયેન, ઉત્તરો નામ માણવો;
Ahaṃ tena samayena, uttaro nāma māṇavo;
અસીતિકોટિયો મય્હં, ઘરે સન્નિચિતં ધનં.
Asītikoṭiyo mayhaṃ, ghare sannicitaṃ dhanaṃ.
૧૨.
12.
કેવલં સબ્બં દત્વાન, સસઙ્ઘે લોકનાયકે;
Kevalaṃ sabbaṃ datvāna, sasaṅghe lokanāyake;
સરણં તસ્સુપગઞ્છિં, પબ્બજ્જઞ્ચાભિરોચયિં.
Saraṇaṃ tassupagañchiṃ, pabbajjañcābhirocayiṃ.
૧૩.
13.
સોપિ મં બુદ્ધો બ્યાકાસિ, કરોન્તો અનુમોદનં;
Sopi maṃ buddho byākāsi, karonto anumodanaṃ;
‘‘તિંસકપ્પસહસ્સમ્હિ, અયં બુદ્ધો ભવિસ્સતિ.
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, ayaṃ buddho bhavissati.
૧૪.
14.
‘‘પધાનં પદહિત્વાન…પે॰… હેસ્સામ સમ્મુખા ઇમં’’.
‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.
૧૫.
15.
તસ્સાપિ વચનં સુત્વા, ભિય્યો ચિત્તં પસાદયિં;
Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;
ઉત્તરિં વતમધિટ્ઠાસિં, દસપારમિપૂરિયા.
Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.
૧૬.
16.
સુત્તન્તં વિનયઞ્ચાપિ, નવઙ્ગં સત્થુસાસનં;
Suttantaṃ vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;
સબ્બં પરિયાપુણિત્વાન, સોભયિં જિનસાસનં.
Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.
૧૭.
17.
તત્થપ્પમત્તો વિહરન્તો, નિસજ્જટ્ઠાનચઙ્કમે;
Tatthappamatto viharanto, nisajjaṭṭhānacaṅkame;
અભિઞ્ઞાસુ પારમિં ગન્ત્વા, બ્રહ્મલોકમગઞ્છહં.
Abhiññāsu pāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.
૧૮.
18.
સુદસ્સનં નામ નગરં, સુદત્તો નામ ખત્તિયો;
Sudassanaṃ nāma nagaraṃ, sudatto nāma khattiyo;
સુદત્તા નામ જનિકા, સુમેધસ્સ મહેસિનો.
Sudattā nāma janikā, sumedhassa mahesino.
૧૯.
19.
નવવસ્સસહસ્સાનિ, અગારં અજ્ઝ સો વસિ;
Navavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;
સુચન્દકઞ્ચનસિરિવડ્ઢા, તયો પાસાદમુત્તમા.
Sucandakañcanasirivaḍḍhā, tayo pāsādamuttamā.
૨૦.
20.
તિસોળસસહસ્સાનિ, નારિયો સમલઙ્કતા;
Tisoḷasasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
સુમના નામ સા નારી, પુનબ્બસુ નામ અત્રજો.
Sumanā nāma sā nārī, punabbasu nāma atrajo.
૨૧.
21.
નિમિત્તે ચતુરો દિસ્વા, હત્થિયાનેન નિક્ખમિ;
Nimitte caturo disvā, hatthiyānena nikkhami;
અનૂનકં અડ્ઢમાસં, પધાનં પદહી જિનો.
Anūnakaṃ aḍḍhamāsaṃ, padhānaṃ padahī jino.
૨૨.
22.
બ્રહ્મુના યાચિતો સન્તો, સુમેધો લોકનાયકો;
Brahmunā yācito santo, sumedho lokanāyako;
વત્તિ ચક્કં મહાવીરો, સુદસ્સનુય્યાનમુત્તમે.
Vatti cakkaṃ mahāvīro, sudassanuyyānamuttame.
૨૩.
23.
સરણો સબ્બકામો ચ, અહેસું અગ્ગસાવકા;
Saraṇo sabbakāmo ca, ahesuṃ aggasāvakā;
સાગરો નામુપટ્ઠાકો, સુમેધસ્સ મહેસિનો.
Sāgaro nāmupaṭṭhāko, sumedhassa mahesino.
૨૪.
24.
રામા ચેવ સુરામા ચ, અહેસું અગ્ગસાવિકા;
Rāmā ceva surāmā ca, ahesuṃ aggasāvikā;
બોધિ તસ્સ ભગવતો, મહાનીપોતિ વુચ્ચતિ.
Bodhi tassa bhagavato, mahānīpoti vuccati.
૨૫.
25.
ઉરુવેલા યસવા ચ, અહેસું અગ્ગુપટ્ઠકા;
Uruvelā yasavā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;
૨૬.
26.
અટ્ઠાસીતિરતનાનિ, અચ્ચુગ્ગતો મહામુનિ;
Aṭṭhāsītiratanāni, accuggato mahāmuni;
ઓભાસેતિ દિસા સબ્બા, ચન્દો તારગણે યથા.
Obhāseti disā sabbā, cando tāragaṇe yathā.
૨૭.
27.
ચક્કવત્તિમણી નામ, યથા તપતિ યોજનં;
Cakkavattimaṇī nāma, yathā tapati yojanaṃ;
તથેવ તસ્સ રતનં, સમન્તા ફરતિ યોજનં.
Tatheva tassa ratanaṃ, samantā pharati yojanaṃ.
૨૮.
28.
નવુતિવસ્સસહસ્સાનિ , આયુ વિજ્જતિ તાવદે;
Navutivassasahassāni , āyu vijjati tāvade;
તાવતા તિટ્ઠમાનો સો, તારેસિ જનતં બહું.
Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.
૨૯.
29.
તેવિજ્જછળભિઞ્ઞેહિ, બલપ્પત્તેહિ તાદિહિ;
Tevijjachaḷabhiññehi, balappattehi tādihi;
સમાકુલમિદં આસિ, અરહન્તેહિ સાધુહિ.
Samākulamidaṃ āsi, arahantehi sādhuhi.
૩૦.
30.
તેપિ સબ્બે અમિતયસા, વિપ્પમુત્તા નિરૂપધી;
Tepi sabbe amitayasā, vippamuttā nirūpadhī;
ઞાણાલોકં દસ્સયિત્વા, નિબ્બુતા તે મહાયસા.
Ñāṇālokaṃ dassayitvā, nibbutā te mahāyasā.
૩૧.
31.
સુમેધો જિનવરો બુદ્ધો, મેધારામમ્હિ નિબ્બુતો;
Sumedho jinavaro buddho, medhārāmamhi nibbuto;
ધાતુવિત્થારિકં આસિ, તેસુ તેસુ પદેસતોતિ.
Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.
સુમેધસ્સ ભગવતો વંસો એકાદસમો.
Sumedhassa bhagavato vaṃso ekādasamo.
Footnotes:
Related texts:
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / સુત્તપિટક (અટ્ઠકથા) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ખુદ્દકનિકાય (અટ્ઠકથા) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / બુદ્ધવંસ-અટ્ઠકથા • Buddhavaṃsa-aṭṭhakathā / ૧૩. સુમેધબુદ્ધવંસવણ્ણના • 13. Sumedhabuddhavaṃsavaṇṇanā
