| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អបទាន-អដ្ឋកថា • Apadāna-aṭṭhakathā |
៩. សុភទ្ទត្ថេរអបទានវណ្ណនា
9. Subhaddattheraapadānavaṇṇanā
បទុមុត្តរោ លោកវិទូតិអាទិកំ អាយស្មតោ សុភទ្ទត្ថេរស្ស អបទានំ។ អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ និព្ពានាធិគមនត្ថាយ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ កាលេ វិភវសម្បន្នេ សទ្ធាសម្បន្នេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពតោ វិញ្ញុតំ បត្វា ឃរពន្ធនេន ពទ្ធោ រតនត្តយេ បសន្នោ បរិនិព្ពានមញ្ចេ និបន្នំ បទុមុត្តរំ ភគវន្តំ ទិស្វា សន្និបតិតា ទសសហស្សចក្កវាឡទេវតាយោ ច ទិស្វា បសន្នមានសោ និគ្គុណ្ឌិកេដកនីលកាសោកាសិតាទិអនេកេហិ សុគន្ធបុប្ផេហិ បូជេសិ។ សោ តេន បុញ្ញកម្មេន យាវតាយុកំ ឋត្វា តតោ ចវិត្វា តុសិតាទីសុ ទិព្ពសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា តតោ មនុស្សេសុ មនុស្សសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា និព្ពត្តនិព្ពត្តដ្ឋានេសុ ច សុគន្ធេហិ បុប្ផេហិ បូជិតោ អហោសិ។ ឥមស្មិំ បន ពុទ្ធុប្បាទេ ឯកស្មិំ វិភវសម្បន្នេ កុលេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្តោ កាមេសុ អាទីនវំ ទិស្វាបិ យាវ ពុទ្ធស្ស ភគវតោ បរិនិព្ពានកាលោ តាវ អលទ្ធពុទ្ធទស្សនោ ភគវតោ បរិនិព្ពានមញ្ចេ និបន្នកាលេយេវ បព្ពជិត្វា អរហត្តំ បាបុណិ។ បុព្ពេ កតបុញ្ញនាមេន សុភទ្ទោតិ បាកដោ អហោសិ។
Padumuttarolokavidūtiādikaṃ āyasmato subhaddattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave nibbānādhigamanatthāya puññāni upacinanto padumuttarassa bhagavato kāle vibhavasampanne saddhāsampanne ekasmiṃ kulagehe nibbato viññutaṃ patvā gharabandhanena baddho ratanattaye pasanno parinibbānamañce nipannaṃ padumuttaraṃ bhagavantaṃ disvā sannipatitā dasasahassacakkavāḷadevatāyo ca disvā pasannamānaso nigguṇḍikeṭakanīlakāsokāsitādianekehi sugandhapupphehi pūjesi. So tena puññakammena yāvatāyukaṃ ṭhatvā tato cavitvā tusitādīsu dibbasampattiyo anubhavitvā tato manussesu manussasampattiyo anubhavitvā nibbattanibbattaṭṭhānesu ca sugandhehi pupphehi pūjito ahosi. Imasmiṃ pana buddhuppāde ekasmiṃ vibhavasampanne kule nibbattitvā viññutaṃ patto kāmesu ādīnavaṃ disvāpi yāva buddhassa bhagavato parinibbānakālo tāva aladdhabuddhadassano bhagavato parinibbānamañce nipannakāleyeva pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇi. Pubbe katapuññanāmena subhaddoti pākaṭo ahosi.
១០១. សោ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សវសេន បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ បទុមុត្តរោ លោកវិទូតិអាទិមាហ។ តំ ឧត្តានត្ថមេវ។ សុណាថ មម ភាសតោ…បេ.… និព្ពាយិស្សតិនាសវោតិ ឥទំ បរិនិព្ពានមញ្ចេ និបន្នោវ បទុមុត្តរោ ភគវា ព្យាកាសិ។
101. So attano pubbakammaṃ saritvā somanassavasena pubbacaritāpadānaṃ pakāsento padumuttaro lokavidūtiādimāha. Taṃ uttānatthameva. Suṇātha mama bhāsato…pe… nibbāyissatināsavoti idaṃ parinibbānamañce nipannova padumuttaro bhagavā byākāsi.
បញ្ចមភាណវារវណ្ណនា សមត្តា។
Pañcamabhāṇavāravaṇṇanā samattā.
១១៥. សោ អត្តនោ បដិបត្តិំ ទស្សេន្តោ បុព្ពកម្មេន សំយុត្តោតិអាទិមាហ។ ឯកគ្គោតិ ឯកគ្គចិត្តោ។ សុសមាហិតោតិ សុដ្ឋុ សមាហិតោ, សន្តកាយចិត្តោតិ អត្ថោ។ ពុទ្ធស្ស ឱរសោ បុត្តោតិ ពុទ្ធស្ស ឧរសា ហទយេន និគ្គតឱវាទានុសាសនិំ សុត្វា បត្តអរហត្តផលោតិ អត្ថោ។ ធម្មជោម្ហិ សុនិម្មិតោតិ ធម្មតោ កម្មដ្ឋានធម្មតោ ជាតោ អរិយាយ ជាតិយា សុនិម្មិតោ សុដ្ឋុ និប្ប្ផាទិតសព្ពកិច្ចោ អម្ហិ ភវាមីតិ អត្ថោ។
115. So attano paṭipattiṃ dassento pubbakammena saṃyuttotiādimāha. Ekaggoti ekaggacitto. Susamāhitoti suṭṭhu samāhito, santakāyacittoti attho. Buddhassa oraso puttoti buddhassa urasā hadayena niggataovādānusāsaniṃ sutvā pattaarahattaphaloti attho. Dhammajomhi sunimmitoti dhammato kammaṭṭhānadhammato jāto ariyāya jātiyā sunimmito suṭṭhu nippphāditasabbakicco amhi bhavāmīti attho.
១១៦. ធម្មរាជំ ឧបគម្មាតិ ធម្មេន សព្ពសត្តានំ រាជានំ ឥស្សរភូតំ ភគវន្តំ ឧបគន្ត្វា សមីបំ គន្ត្វាតិ អត្ថោ។ អបុច្ឆិំ បញ្ហមុត្តមន្តិ ឧត្តមំ ខន្ធាយតនធាតុសច្ចសមុប្បាទាទិបដិសំយុត្តំ បញ្ហំ អបុច្ឆិន្តិ អត្ថោ។ កថយន្តោ ច មេ បញ្ហន្តិ ឯសោ អម្ហាកំ ភគវា មេ មយ្ហំ បញ្ហំ កថយន្តោ ព្យាករោន្តោ។ ធម្មសោតំ ឧបានយីតិ អនុបាទិសេសនិព្ពានធាតុសង្ខាតំ ធម្មសោតំ ធម្មបវាហំ ឧបានយិ បាវិសីតិ អត្ថោ។
116.Dhammarājaṃ upagammāti dhammena sabbasattānaṃ rājānaṃ issarabhūtaṃ bhagavantaṃ upagantvā samīpaṃ gantvāti attho. Apucchiṃ pañhamuttamanti uttamaṃ khandhāyatanadhātusaccasamuppādādipaṭisaṃyuttaṃ pañhaṃ apucchinti attho. Kathayantoca me pañhanti eso amhākaṃ bhagavā me mayhaṃ pañhaṃ kathayanto byākaronto. Dhammasotaṃ upānayīti anupādisesanibbānadhātusaṅkhātaṃ dhammasotaṃ dhammapavāhaṃ upānayi pāvisīti attho.
១១៨. ជលជុត្តមនាយកោតិ បទុមុត្តរនាមកោ ម-ការស្ស យ-ការំ កត្វា កតវោហារោ។ និព្ពាយិ អនុបាទានោតិ ឧបាទានេ បញ្ចក្ខន្ធេ អគ្គហេត្វា និព្ពាយិ ន បញ្ញាយិ អទស្សនំ អគមាសិ, មនុស្សលោកាទីសុ កត្ថចិបិ អបតិដ្ឋិតោតិ អត្ថោ។ ទីបោវ តេលសង្ខយាតិ វដ្ដិតេលានំ សង្ខយា អភាវា បទីបោ ឥវ និព្ពាយីតិ សម្ពន្ធោ។
118.Jalajuttamanāyakoti padumuttaranāmako ma-kārassa ya-kāraṃ katvā katavohāro. Nibbāyianupādānoti upādāne pañcakkhandhe aggahetvā nibbāyi na paññāyi adassanaṃ agamāsi, manussalokādīsu katthacipi apatiṭṭhitoti attho. Dīpova telasaṅkhayāti vaṭṭitelānaṃ saṅkhayā abhāvā padīpo iva nibbāyīti sambandho.
១១៩. សត្តយោជនិកំ អាសីតិ តស្ស បរិនិព្ពុតស្ស បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ រតនមយំ ថូបំ សត្តយោជនុព្ពេធំ អាសិ អហោសីតិ អត្ថោ។ ធជំ តត្ថ អបូជេសិន្តិ តត្ថ តស្មិំ ចេតិយេ សព្ពភទ្ទំ សព្ពតោ ភទ្ទំ សព្ពសោ មនោរមំ ធជំ បូជេសិន្តិ អត្ថោ។
119.Sattayojanikaṃ āsīti tassa parinibbutassa padumuttarassa bhagavato ratanamayaṃ thūpaṃ sattayojanubbedhaṃ āsi ahosīti attho. Dhajaṃ tattha apūjesinti tattha tasmiṃ cetiye sabbabhaddaṃ sabbato bhaddaṃ sabbaso manoramaṃ dhajaṃ pūjesinti attho.
១២០. កស្សបស្ស ច ពុទ្ធស្សាតិ បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ កាលតោ បដ្ឋាយ អាគតស្ស ទេវមនុស្សេសុ សំសរតោ មេ មយ្ហំ ឱរសោ បុត្តោ តិស្សោ នាម កស្សបស្ស សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស អគ្គសាវកោ ជិនសាសនេ ពុទ្ធសាសនេ ទាយាទោ អាសិ អហោសីតិ សម្ពន្ធោ។
120.Kassapassa ca buddhassāti padumuttarassa bhagavato kālato paṭṭhāya āgatassa devamanussesu saṃsarato me mayhaṃ oraso putto tisso nāma kassapassa sammāsambuddhassa aggasāvako jinasāsane buddhasāsane dāyādo āsi ahosīti sambandho.
១២១. តស្ស ហីនេន មនសាតិ តស្ស មម បុត្តស្ស តិស្សស្ស អគ្គសាវកស្ស ហីនេន លាមកេន មនសា ចិត្តេន អភទ្ទកំ អសុន្ទរំ អយុត្តកំ ‘‘អន្តកោ បច្ឆិមោ’’តិ វាចំ វចនំ អភាសិំ កថេសិន្តិ អត្ថោ។ តេន កម្មវិបាកេនាតិ តេន អរហន្តភក្ខានសង្ខាតស្ស អកុសលកម្មស្ស វិបាកេន។ បច្ឆិមេ អទ្ទសំ ជិនន្តិ បច្ឆិមេ បរិយោសានេ បរិនិព្ពានកាលេ មល្លានំ ឧបវត្តនេ សាលវនេ បរិនិព្ពានមញ្ចេ និបន្នំ ជិនំ ជិតសព្ពមារំ អម្ហាកំ គោតមសម្មាសម្ពុទ្ធំ អទ្ទសំ អហន្តិ អត្ថោ។ ‘‘បច្ឆា មេ អាសិ ភទ្ទក’’ន្តិបិ បាឋោ។ តស្ស បច្ឆា តស្ស ភគវតោ អវសានកាលេ និព្ពានាសន្នកាលេ មេ មយ្ហំ ភទ្ទកំ សុន្ទរំ ចតុសច្ចបដិវិជ្ឈនំ អាសិ អហោសីតិ អត្ថោ។
121.Tassa hīnena manasāti tassa mama puttassa tissassa aggasāvakassa hīnena lāmakena manasā cittena abhaddakaṃ asundaraṃ ayuttakaṃ ‘‘antako pacchimo’’ti vācaṃ vacanaṃ abhāsiṃ kathesinti attho. Tena kammavipākenāti tena arahantabhakkhānasaṅkhātassa akusalakammassa vipākena. Pacchime addasaṃ jinanti pacchime pariyosāne parinibbānakāle mallānaṃ upavattane sālavane parinibbānamañce nipannaṃ jinaṃ jitasabbamāraṃ amhākaṃ gotamasammāsambuddhaṃ addasaṃ ahanti attho. ‘‘Pacchā me āsi bhaddaka’’ntipi pāṭho. Tassa pacchā tassa bhagavato avasānakāle nibbānāsannakāle me mayhaṃ bhaddakaṃ sundaraṃ catusaccapaṭivijjhanaṃ āsi ahosīti attho.
១២២. បព្ពាជេសិ មហាវីរោតិ មហាវីរិយោ សព្ពសត្តហិតោ ករុណាយុត្តោ ជិតមារោ មុនិ មល្លានំ ឧបវត្តនេ សាលវនេ បច្ឆិមេ សយនេ បរិនិព្ពានមញ្ចេ សយិតោវ មំ បព្ពាជេសីតិ សម្ពន្ធោ។
122.Pabbājesi mahāvīroti mahāvīriyo sabbasattahito karuṇāyutto jitamāro muni mallānaṃ upavattane sālavane pacchime sayane parinibbānamañce sayitova maṃ pabbājesīti sambandho.
១២៣. អជ្ជេវ ទានិ បព្ពជ្ជាតិ អជ្ជ ឯវ ភគវតោ បរិនិព្ពានទិវសេយេវ មម បព្ពជ្ជា, តថា អជ្ជ ឯវ ឧបសម្បទា, អជ្ជ ឯវ ទ្វិបទុត្តមស្ស សម្មុខា បរិនិព្ពានំ អហោសីតិ សម្ពន្ធោ។ សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ។
123.Ajjevadāni pabbajjāti ajja eva bhagavato parinibbānadivaseyeva mama pabbajjā, tathā ajja eva upasampadā, ajja eva dvipaduttamassa sammukhā parinibbānaṃ ahosīti sambandho. Sesaṃ suviññeyyamevāti.
សុភទ្ទត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា។
Subhaddattheraapadānavaṇṇanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / អបទានបាឡិ • Apadānapāḷi / ៩. សុភទ្ទត្ថេរអបទានំ • 9. Subhaddattheraapadānaṃ
