| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / พุทฺธวํสปาฬิ • Buddhavaṃsapāḷi |
๘. โสภิตพุทฺธวํโส
8. Sobhitabuddhavaṃso
๑.
1.
เรวตสฺส อปเรน, โสภิโต นาม นายโก;
Revatassa aparena, sobhito nāma nāyako;
สมาหิโต สนฺตจิโตฺต, อสโม อปฺปฎิปุคฺคโลฯ
Samāhito santacitto, asamo appaṭipuggalo.
๒.
2.
โส ชิโน สกเคหมฺหิ, มานสํ วินิวตฺตยิ;
So jino sakagehamhi, mānasaṃ vinivattayi;
ปตฺวาน เกวลํ โพธิํ, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิฯ
Patvāna kevalaṃ bodhiṃ, dhammacakkaṃ pavattayi.
๓.
3.
ยาว เหฎฺฐา อวีจิโต, ภวคฺคา จาปิ อุทฺธโต;
Yāva heṭṭhā avīcito, bhavaggā cāpi uddhato;
เอตฺถนฺตเร เอกปริสา, อโหสิ ธมฺมเทสเนฯ
Etthantare ekaparisā, ahosi dhammadesane.
๔.
4.
ตาย ปริสาย สมฺพุโทฺธ, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ;
Tāya parisāya sambuddho, dhammacakkaṃ pavattayi;
คณนาย น วตฺตโพฺพ, ปฐมาภิสมโย อหุฯ
Gaṇanāya na vattabbo, paṭhamābhisamayo ahu.
๕.
5.
ตโต ปรมฺปิ เทเสเนฺต, มรูนญฺจ สมาคเม;
Tato parampi desente, marūnañca samāgame;
นวุติโกฎิสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุฯ
Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.
๖.
6.
ปุนาปรํ ราชปุโตฺต, ชยเสโน นาม ขตฺติโย;
Punāparaṃ rājaputto, jayaseno nāma khattiyo;
อารามํ โรปยิตฺวาน, พุเทฺธ นิยฺยาทยี ตทาฯ
Ārāmaṃ ropayitvāna, buddhe niyyādayī tadā.
๗.
7.
ตสฺส ยาคํ ปกิเตฺตโนฺต, ธมฺมํ เทเสสิ จกฺขุมา;
Tassa yāgaṃ pakittento, dhammaṃ desesi cakkhumā;
ตทา โกฎิสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุฯ
Tadā koṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.
๘.
8.
สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, โสภิตสฺส มเหสิโน;
Sannipātā tayo āsuṃ, sobhitassa mahesino;
ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํฯ
Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.
๙.
9.
อุคฺคโต นาม โส ราชา, ทานํ เทติ นรุตฺตเม;
Uggato nāma so rājā, dānaṃ deti naruttame;
๑๐.
10.
ตทา นวุติโกฎีนํ, ทุติโย อาสิ สมาคโมฯ
Tadā navutikoṭīnaṃ, dutiyo āsi samāgamo.
๑๑.
11.
เทวโลเก วสิตฺวาน, ยทา โอโรหตี ชิโน;
Devaloke vasitvāna, yadā orohatī jino;
ตทา อสีติโกฎีนํ, ตติโย อาสิ สมาคโมฯ
Tadā asītikoṭīnaṃ, tatiyo āsi samāgamo.
๑๒.
12.
อหํ เตน สมเยน, สุชาโต นาม พฺราหฺมโณ;
Ahaṃ tena samayena, sujāto nāma brāhmaṇo;
ตทา สสาวกํ พุทฺธํ, อนฺนปาเนน ตปฺปยิํฯ
Tadā sasāvakaṃ buddhaṃ, annapānena tappayiṃ.
๑๓.
13.
โสปิ มํ พุโทฺธ พฺยากาสิ, โสภิโต โลกนายโก;
Sopi maṃ buddho byākāsi, sobhito lokanāyako;
‘‘อปริเมยฺยิโต กเปฺป, อยํ พุโทฺธ ภวิสฺสติฯ
‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.
๑๔.
14.
‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป.… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’ฯ
‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.
๑๕.
15.
ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, หโฎฺฐ สํวิคฺคมานโส;
Tassāpi vacanaṃ sutvā, haṭṭho saṃviggamānaso;
ตเมวตฺถมนุปฺปตฺติยา, อุคฺคํ ธิติมกาสหํฯ
Tamevatthamanuppattiyā, uggaṃ dhitimakāsahaṃ.
๑๖.
16.
สุธมฺมํ นาม นครํ, สุธโมฺม นาม ขตฺติโย;
Sudhammaṃ nāma nagaraṃ, sudhammo nāma khattiyo;
สุธมฺมา นาม ชนิกา, โสภิตสฺส มเหสิโนฯ
Sudhammā nāma janikā, sobhitassa mahesino.
๑๗.
17.
นววสฺสสหสฺสานิ , อคารํ อชฺฌ โส วสิ;
Navavassasahassāni , agāraṃ ajjha so vasi;
กุมุโท นาฬิโน ปทุโม, ตโย ปาสาทมุตฺตมาฯ
Kumudo nāḷino padumo, tayo pāsādamuttamā.
๑๘.
18.
สตฺตติํสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;
Sattatiṃsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
๑๙.
19.
นิมิเตฺต จตุโร ทิสฺวา, ปาสาเทนาภินิกฺขมิ;
Nimitte caturo disvā, pāsādenābhinikkhami;
สตฺตาหํ ปธานจารํ, จริตฺวา ปุริสุตฺตโมฯ
Sattāhaṃ padhānacāraṃ, caritvā purisuttamo.
๒๐.
20.
พฺรหฺมุนา ยาจิโต สโนฺต, โสภิโต โลกนายโก;
Brahmunā yācito santo, sobhito lokanāyako;
วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, สุธมฺมุยฺยานมุตฺตเมฯ
Vatti cakkaṃ mahāvīro, sudhammuyyānamuttame.
๒๑.
21.
อสโม จ สุเนโตฺต จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;
Asamo ca sunetto ca, ahesuṃ aggasāvakā;
อโนโม นามุปฎฺฐาโก, โสภิตสฺส มเหสิโนฯ
Anomo nāmupaṭṭhāko, sobhitassa mahesino.
๒๒.
22.
นกุลา จ สุชาตา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;
Nakulā ca sujātā ca, ahesuṃ aggasāvikā;
พุชฺฌมาโน จ โส พุโทฺธ, นาคมูเล อพุชฺฌถฯ
Bujjhamāno ca so buddho, nāgamūle abujjhatha.
๒๓.
23.
รโมฺม เจว สุทโตฺต จ, อเหสุํ อคฺคุปฎฺฐกา;
Rammo ceva sudatto ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;
นกุลา เจว จิตฺตา จ, อเหสุํ อคฺคุปฎฺฐิกาฯ
Nakulā ceva cittā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.
๒๔.
24.
อฎฺฐปณฺณาสรตนํ, อจฺจุคฺคโต มหามุนิ;
Aṭṭhapaṇṇāsaratanaṃ, accuggato mahāmuni;
โอภาเสติ ทิสา สพฺพา, สตรํสีว อุคฺคโตฯ
Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato.
๒๕.
25.
ยถา สุผุลฺลํ ปวนํ, นานาคเนฺธหิ ธูปิตํ;
Yathā suphullaṃ pavanaṃ, nānāgandhehi dhūpitaṃ;
ตเถว ตสฺส ปาวจนํ, สีลคเนฺธหิ ธูปิตํฯ
Tatheva tassa pāvacanaṃ, sīlagandhehi dhūpitaṃ.
๒๖.
26.
ยถาปิ สาคโร นาม, ทสฺสเนน อตปฺปิโย;
Yathāpi sāgaro nāma, dassanena atappiyo;
ตเถว ตสฺส ปาวจนํ, สวเณน อตปฺปิยํฯ
Tatheva tassa pāvacanaṃ, savaṇena atappiyaṃ.
๒๗.
27.
นวุติวสฺสสหสฺสานิ , อายุ วิชฺชติ ตาวเท;
Navutivassasahassāni , āyu vijjati tāvade;
ตาวตา ติฎฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํฯ
Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.
๒๘.
28.
โอวาทํ อนุสิฎฺฐิญฺจ, ทตฺวาน เสสเก ชเน;
Ovādaṃ anusiṭṭhiñca, datvāna sesake jane;
หุตาสโนว ตาเปตฺวา, นิพฺพุโต โส สสาวโกฯ
Hutāsanova tāpetvā, nibbuto so sasāvako.
๒๙.
29.
โส จ พุโทฺธ อสมสโม, เตปิ สาวกา พลปฺปตฺตา;
So ca buddho asamasamo, tepi sāvakā balappattā;
สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขาราฯ
Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.
๓๐.
30.
โสภิโต วรสมฺพุโทฺธ, สีหารามมฺหิ นิพฺพุโต;
Sobhito varasambuddho, sīhārāmamhi nibbuto;
ธาตุวิตฺถาริกํ อาสิ, เตสุ เตสุ ปเทสโตติฯ
Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.
โสภิตสฺส ภควโต วํโส ฉโฎฺฐฯ
Sobhitassa bhagavato vaṃso chaṭṭho.
Footnotes:
Related texts:
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / สุตฺตปิฎก (อฎฺฐกถา) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ขุทฺทกนิกาย (อฎฺฐกถา) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / พุทฺธวํส-อฎฺฐกถา • Buddhavaṃsa-aṭṭhakathā / ๘. โสภิตพุทฺธวํสวณฺณนา • 8. Sobhitabuddhavaṃsavaṇṇanā
