| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
៤២. សិក្ខាបទទណ្ឌកម្មវត្ថុកថា
42. Sikkhāpadadaṇḍakammavatthukathā
១០៦. នាសនវត្ថូតិ លិង្គនាសនាយ អធិដ្ឋានំ, ការណន្តិ វុត្តំ ហោតិ។ បច្ឆិមានំ បញ្ចន្នន្តិ យោជនា។ ទណ្ឌកម្មវត្ថូតិ ទណ្ឌកម្មស្ស ការណំ។
106.Nāsanavatthūti liṅganāsanāya adhiṭṭhānaṃ, kāraṇanti vuttaṃ hoti. Pacchimānaṃ pañcannanti yojanā. Daṇḍakammavatthūti daṇḍakammassa kāraṇaṃ.
១០៧. អប្បតិស្សាតិ ឯត្ថ ភិក្ខូនំ វចនស្ស បដិមុខំ អាទរេន អសវនំ ភិក្ខូ ជេដ្ឋកដ្ឋានេ ន ឋបេន្តិ នាមាតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ភិក្ខូ ជេដ្ឋកដ្ឋានេ’’តិអាទិ។ ‘‘សមានជីវិកា’’តិ ឥមិនា អសភាគវុត្តិកាតិ ឯត្ថ សភាគសទ្ទោ សមានសទ្ទបរិយាយោ, វុត្តិសទ្ទោ ជីវិកបរិយាយោតិ ទស្សេតិ។ បរិសក្កតីតិ ឯត្ថ សក្ក គតិយន្តិធាតុបាឋេសុ (សទ្ទនីតិធាតុមាលាយំ ១៦ ឡការន្តធាតុ) វុត្តត្តា បរិបុព្ពោ សក្កសទ្ទោ គត្យត្ថោតិ អាហ ‘‘បរក្កមតី’’តិ។ កិន្តីតិ កិមេវ។ ឥតិសទ្ទោ ហេត្ថ ឯវសទ្ទត្ថោ, កេន ឯវ ឧបាយេនាតិ ហិ អត្ថោ។ អក្កោសតិ ចេវាតិ ជាតិអាទីហិ អក្កោសតិ ចេវ។ ភេទេតីតិ ភេទាបេតិ។ អាវរណំ កាតុន្តិ ឯត្ថ អាវរណសទ្ទោ និវារណសទ្ទវេវចនោតិ អាហ ‘‘និវារណំ កាតុ’’ន្តិ។ យត្ថាតិ យស្មិំ បរិវេណេ, សេនាសនេ វា។ វស្សគ្គេនាតិ វស្សគណនាយ។ (តស្សាតិ បរិវេណសេនាសនស្ស។ ឧបចារេតិ អាសន្នេ)។ មុខទ្វារិកន្តិ មុខសង្ខាតេន ទ្វារេន អជ្ឈោហរិតព្ពំ។ ‘‘វទតោបី’’តិ ឥមិនា វចីបយោគេន ទុក្កដាបត្តិំ ទស្សេតិ, ‘‘និក្ខិបតោបី’’តិ ឥមិនា កាយបយោគេន។ អនាចារស្សាតិ ទណ្ឌកម្មេ អនាចារស្ស។ ឯត្តកេ នាម ទណ្ឌកម្មេតិ ឯត្តកេ នាម ឧទកាហរាបនាទិសង្ខាតេ ទណ្ឌកម្មេ។ ឥទន្តិ យាគុភត្តាទិំ។ លច្ឆសីតិ លភិស្សសិ។ ‘‘ឯត្តកេ នាម ទណ្ឌកម្មេ’’តិ វុត្តវចនស្ស យុត្តិំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ភគវតា ហី’’តិអាទិ។ ទណ្ឌកម្មន្តិ ទណ្ឌេន្តិ ទមេន្តិ ឯតេនាតិ ទណ្ឌោ, សោយេវ កត្តព្ពត្តា កម្មន្តិ ទណ្ឌកម្មំ អាវរណាទិ។ អបរាធានុរូបន្តិ វីតិក្កមស្ស អបរាធស្ស អនុរូបំ។ តម្បីតិ ឧទកទារុវាលិកាទិអាហរាបណម្បិ។ តញ្ច ខោតិ តញ្ច ករណំ។ ឱរមិស្សតីតិ កាយេន ឱរមិស្សតិ។ វិរមិស្សតីតិ វាចាយ វិរមិស្សតិ។ ឧណ្ហបាសាណេ វាតិអាទីសុ វាសទ្ទេន អញ្ញានិបិ អត្តតាបនបរិតាបនាទីនិ កម្មានិ សង្គណ្ហាតិ។
107.Appatissāti ettha bhikkhūnaṃ vacanassa paṭimukhaṃ ādarena asavanaṃ bhikkhū jeṭṭhakaṭṭhāne na ṭhapenti nāmāti dassento āha ‘‘bhikkhū jeṭṭhakaṭṭhāne’’tiādi. ‘‘Samānajīvikā’’ti iminā asabhāgavuttikāti ettha sabhāgasaddo samānasaddapariyāyo, vuttisaddo jīvikapariyāyoti dasseti. Parisakkatīti ettha sakka gatiyantidhātupāṭhesu (saddanītidhātumālāyaṃ 16 ḷakārantadhātu) vuttattā paripubbo sakkasaddo gatyatthoti āha ‘‘parakkamatī’’ti. Kintīti kimeva. Itisaddo hettha evasaddattho, kena eva upāyenāti hi attho. Akkosati cevāti jātiādīhi akkosati ceva. Bhedetīti bhedāpeti. Āvaraṇaṃ kātunti ettha āvaraṇasaddo nivāraṇasaddavevacanoti āha ‘‘nivāraṇaṃ kātu’’nti. Yatthāti yasmiṃ pariveṇe, senāsane vā. Vassaggenāti vassagaṇanāya. (Tassāti pariveṇasenāsanassa. Upacāreti āsanne). Mukhadvārikanti mukhasaṅkhātena dvārena ajjhoharitabbaṃ. ‘‘Vadatopī’’ti iminā vacīpayogena dukkaṭāpattiṃ dasseti, ‘‘nikkhipatopī’’ti iminā kāyapayogena. Anācārassāti daṇḍakamme anācārassa. Ettake nāma daṇḍakammeti ettake nāma udakāharāpanādisaṅkhāte daṇḍakamme. Idanti yāgubhattādiṃ. Lacchasīti labhissasi. ‘‘Ettake nāma daṇḍakamme’’ti vuttavacanassa yuttiṃ dassento āha ‘‘bhagavatā hī’’tiādi. Daṇḍakammanti daṇḍenti damenti etenāti daṇḍo, soyeva kattabbattā kammanti daṇḍakammaṃ āvaraṇādi. Aparādhānurūpanti vītikkamassa aparādhassa anurūpaṃ. Tampīti udakadāruvālikādiāharāpaṇampi. Tañca khoti tañca karaṇaṃ. Oramissatīti kāyena oramissati. Viramissatīti vācāya viramissati. Uṇhapāsāṇe vātiādīsu vāsaddena aññānipi attatāpanaparitāpanādīni kammāni saṅgaṇhāti.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi
៤២. សិក្ខាបទកថា • 42. Sikkhāpadakathā
៤៣. ទណ្ឌកម្មវត្ថុ • 43. Daṇḍakammavatthu
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / សិក្ខាបទទណ្ឌកម្មវត្ថុកថា • Sikkhāpadadaṇḍakammavatthukathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / សិក្ខាបទទណ្ឌកម្មវត្ថុកថាវណ្ណនា • Sikkhāpadadaṇḍakammavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / សិក្ខាបទទណ្ឌកម្មវត្ថុកថាវណ្ណនា • Sikkhāpadadaṇḍakammavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / សិក្ខាបទទណ្ឌកម្មវត្ថុកថាវណ្ណនា • Sikkhāpadadaṇḍakammavatthukathāvaṇṇanā
