| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អង្គុត្តរនិកាយ (ដីកា) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) |
៤-៥. សីហសេនាបតិសុត្តាទិវណ្ណនា
4-5. Sīhasenāpatisuttādivaṇṇanā
៣៤-៣៥. ចតុត្ថេ សន្ទិដ្ឋិកន្តិ អសម្បរាយិកតាយ សាមំ ទដ្ឋព្ពំ។ សយំ អនុភវិតព្ពំ អត្តបច្ចក្ខំ ទិដ្ឋធម្មិកន្តិ អត្ថោ។ ន សទ្ធាមត្តកេនេវ តិដ្ឋតីតិ ‘‘ទានំ នាម សាធុ សុន្ទរំ, ពុទ្ធាទីហិ បណ្ឌិតេហិ បសត្ថ’’ន្តិ ឯវំ សទ្ធាមត្តកេនេវ ន តិដ្ឋតិ។ យំ ទានំ ទេតីតិ យំ ទេយ្យធម្មំ បរស្ស ទេតិ។ តស្ស បតិ ហុត្វាតិ តព្ពិសយំ លោភំ សុដ្ឋុ អភិភវន្តោ តស្ស អធិបតិ ហុត្វា ទេតិ។ តេន អនធិភវនីយត្តា ន ទាសោ ន សហាយោតិ។ តត្ថ តទុភយំ អន្វយតោ ព្យតិរេកតោ ច ទស្សេតុំ ‘‘យោ ហី’’តិអាទិ វុត្តំ។ ទាសោ ហុត្វា ទេតិ តណ្ហាទាសព្យស្ស ឧបគតត្តា។ សហាយោ ហុត្វា ទេតិ តស្ស បិយភាវាវិស្សជ្ជនតោ។ សាមី ហុត្វា ទេតិ តត្ថ តណ្ហាទាសព្យតោ អត្តានំ មោចេត្វា អភិភុយ្យ បវត្តនតោ។ អថ វា យោ ទានសីលតាយ ទាយកោ បុគ្គលោ, សោ ទានេ បវត្តិភេទេន ទានទាសោ, ទានសហាយោ, ទានបតីតិ តិប្បការោ ហោតិ។ តទស្ស តិប្បការតំ វិភជិត្វា ទស្សេតុំ ‘‘យោ ហី’’តិអាទិ វុត្តំ។ ទាតព្ពដ្ឋេន ទានំ, អន្នបានាទិ។
34-35. Catutthe sandiṭṭhikanti asamparāyikatāya sāmaṃ daṭṭhabbaṃ. Sayaṃ anubhavitabbaṃ attapaccakkhaṃ diṭṭhadhammikanti attho. Na saddhāmattakeneva tiṭṭhatīti ‘‘dānaṃ nāma sādhu sundaraṃ, buddhādīhi paṇḍitehi pasattha’’nti evaṃ saddhāmattakeneva na tiṭṭhati. Yaṃ dānaṃ detīti yaṃ deyyadhammaṃ parassa deti. Tassa pati hutvāti tabbisayaṃ lobhaṃ suṭṭhu abhibhavanto tassa adhipati hutvā deti. Tena anadhibhavanīyattā na dāso na sahāyoti. Tattha tadubhayaṃ anvayato byatirekato ca dassetuṃ ‘‘yo hī’’tiādi vuttaṃ. Dāso hutvā deti taṇhādāsabyassa upagatattā. Sahāyo hutvā deti tassa piyabhāvāvissajjanato. Sāmī hutvā deti tattha taṇhādāsabyato attānaṃ mocetvā abhibhuyya pavattanato. Atha vā yo dānasīlatāya dāyako puggalo, so dāne pavattibhedena dānadāso, dānasahāyo, dānapatīti tippakāro hoti. Tadassa tippakārataṃ vibhajitvā dassetuṃ ‘‘yo hī’’tiādi vuttaṃ. Dātabbaṭṭhena dānaṃ, annapānādi.
តត្ថ យំ អត្តនា បរិភុញ្ជតិ, តណ្ហាធិបន្នតាយ តស្ស វសេន វត្តនតោ ទាសោ វិយ ហោតិ។ យំ បរេសំ ទីយតិ, តត្ថាបិ អន្នបានសាមញ្ញេន ឥទំ វុត្តំ ‘‘ទានសង្ខាតស្ស ទេយ្យធម្មស្ស ទាសោ ហុត្វា’’តិ។ សហាយោ ហុត្វា ទេតិ អត្តនា បរិភុញ្ជិតព្ពស្ស បរេសំ ទាតព្ពស្ស ច សមសមំ ឋបនតោ។ បតិ ហុត្វា ទេតិ សយំ ទេយ្យធម្មស្ស វសេ អវត្តិត្វា តស្ស អត្តនោ វសេ វត្តាបនតោ។ អបរោ នយោ – យោ អត្តនា បណីតំ បរិភុញ្ជិត្វា បរេសំ និហីនំ ទេតិ, សោ ទានទាសោ នាម តន្និមិត្តនិហីនភាវាបត្តិតោ។ យោ យាទិសំ អត្តនា បរិភុញ្ជតិ, តាទិសមេវ បរេសំ ទេតិ, សោ ទានសហាយោ នាម តន្និមិត្តហីនាធិកភាវវិវជ្ជនេន សទិសភាវាបត្តិតោ។ យោ អត្តនា និហីនំ បរិភុញ្ជិត្វា បរេសំ បណីតំ ទេតិ, សោ ទានបតិ នាម តន្និមិត្តសេដ្ឋភាវាបត្តិតោ។
Tattha yaṃ attanā paribhuñjati, taṇhādhipannatāya tassa vasena vattanato dāso viya hoti. Yaṃ paresaṃ dīyati, tatthāpi annapānasāmaññena idaṃ vuttaṃ ‘‘dānasaṅkhātassa deyyadhammassa dāso hutvā’’ti. Sahāyo hutvā deti attanā paribhuñjitabbassa paresaṃ dātabbassa ca samasamaṃ ṭhapanato. Pati hutvā deti sayaṃ deyyadhammassa vase avattitvā tassa attano vase vattāpanato. Aparo nayo – yo attanā paṇītaṃ paribhuñjitvā paresaṃ nihīnaṃ deti, so dānadāso nāma tannimittanihīnabhāvāpattito. Yo yādisaṃ attanā paribhuñjati, tādisameva paresaṃ deti, so dānasahāyo nāma tannimittahīnādhikabhāvavivajjanena sadisabhāvāpattito. Yo attanā nihīnaṃ paribhuñjitvā paresaṃ paṇītaṃ deti, so dānapati nāma tannimittaseṭṭhabhāvāpattito.
និត្តេជភូតោ តេជហានិប្បត្តិយា។ សហ ព្យតិ គច្ឆតីតិ សហព្យោ, សហបវត្តនកោ, តស្ស ភាវោ សហព្យតា, សហបវត្តីតិ អាហ ‘‘សហភាវំ ឯកីភាវំ គតា’’តិ។ អសិតស្សាតិ វា អពន្ធស្ស, តណ្ហាពន្ធនេន អពន្ធស្សាតិ អត្ថោ។ បញ្ចមំ ឧត្តានមេវ។
Nittejabhūto tejahānippattiyā. Saha byati gacchatīti sahabyo, sahapavattanako, tassa bhāvo sahabyatā, sahapavattīti āha ‘‘sahabhāvaṃ ekībhāvaṃ gatā’’ti. Asitassāti vā abandhassa, taṇhābandhanena abandhassāti attho. Pañcamaṃ uttānameva.
សីហសេនាបតិសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Sīhasenāpatisuttādivaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / អង្គុត្តរនិកាយ • Aṅguttaranikāya
៤. សីហសេនាបតិសុត្តំ • 4. Sīhasenāpatisuttaṃ
៥. ទានានិសំសសុត្តំ • 5. Dānānisaṃsasuttaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / អង្គុត្តរនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā)
៤. សីហសេនាបតិសុត្តវណ្ណនា • 4. Sīhasenāpatisuttavaṇṇanā
៥. ទានានិសំសសុត្តវណ្ណនា • 5. Dānānisaṃsasuttavaṇṇanā
