| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi |
២០៦. សេដ្ឋិបុត្តវត្ថុ
206. Seṭṭhiputtavatthu
៣៣៣. តេន ខោ បន សមយេន ពារាណសេយ្យកស្ស សេដ្ឋិបុត្តស្ស មោក្ខចិកាយ កីឡន្តស្ស អន្តគណ្ឋាពាធោ ហោតិ, យេន យាគុបិ បីតា ន សម្មា បរិណាមំ គច្ឆតិ, ភត្តម្បិ ភុត្តំ ន សម្មា បរិណាមំ គច្ឆតិ, ឧច្ចារោបិ បស្សាវោបិ ន បគុណោ។ សោ តេន កិសោ ហោតិ លូខោ ទុព្ពណ្ណោ ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតោ ធមនិសន្ថតគត្តោ។ អថ ខោ ពារាណសេយ្យកស្ស សេដ្ឋិស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘មយ្ហំ ខោ បុត្តស្ស តាទិសោ អាពាធោ, យេន យាគុបិ បីតា ន សម្មា បរិណាមំ គច្ឆតិ, ភត្តម្បិ ភុត្តំ ន សម្មា បរិណាមំ គច្ឆតិ, ឧច្ចារោបិ បស្សាវោបិ ន បគុណោ។ សោ តេន កិសោ លូខោ ទុព្ពណ្ណោ ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតោ ធមនិសន្ថតគត្តោ។ យំនូនាហំ រាជគហំ គន្ត្វា រាជានំ ជីវកំ វេជ្ជំ យាចេយ្យំ បុត្តំ មេ តិកិច្ឆិតុ’’ន្តិ។ អថ ខោ ពារាណសេយ្យកោ សេដ្ឋិ រាជគហំ គន្ត្វា យេន រាជា មាគធោ សេនិយោ ពិម្ពិសារោ តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា រាជានំ មាគធំ សេនិយំ ពិម្ពិសារំ ឯតទវោច – ‘‘មយ្ហំ ខោ, ទេវ, បុត្តស្ស តាទិសោ អាពាធោ, យេន យាគុបិ បីតា ន សម្មា បរិណាមំ គច្ឆតិ, ភត្តម្បិ ភុត្តំ ន សម្មា បរិណាមំ គច្ឆតិ, ឧច្ចារោបិ បស្សាវោបិ ន បគុណោ។ សោ តេន កិសោ លូខោ ទុព្ពណ្ណោ ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតោ ធមនិសន្ថតគត្តោ។ សាធុ ទេវោ ជីវកំ វេជ្ជំ អាណាបេតុ បុត្តំ មេ តិកិច្ឆិតុ’’ន្តិ។
333. Tena kho pana samayena bārāṇaseyyakassa seṭṭhiputtassa mokkhacikāya kīḷantassa antagaṇṭhābādho hoti, yena yāgupi pītā na sammā pariṇāmaṃ gacchati, bhattampi bhuttaṃ na sammā pariṇāmaṃ gacchati, uccāropi passāvopi na paguṇo. So tena kiso hoti lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto. Atha kho bārāṇaseyyakassa seṭṭhissa etadahosi – ‘‘mayhaṃ kho puttassa tādiso ābādho, yena yāgupi pītā na sammā pariṇāmaṃ gacchati, bhattampi bhuttaṃ na sammā pariṇāmaṃ gacchati, uccāropi passāvopi na paguṇo. So tena kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto. Yaṃnūnāhaṃ rājagahaṃ gantvā rājānaṃ jīvakaṃ vejjaṃ yāceyyaṃ puttaṃ me tikicchitu’’nti. Atha kho bārāṇaseyyako seṭṭhi rājagahaṃ gantvā yena rājā māgadho seniyo bimbisāro tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ etadavoca – ‘‘mayhaṃ kho, deva, puttassa tādiso ābādho, yena yāgupi pītā na sammā pariṇāmaṃ gacchati, bhattampi bhuttaṃ na sammā pariṇāmaṃ gacchati, uccāropi passāvopi na paguṇo. So tena kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto. Sādhu devo jīvakaṃ vejjaṃ āṇāpetu puttaṃ me tikicchitu’’nti.
អថ ខោ រាជា មាគធោ សេនិយោ ពិម្ពិសារោ ជីវកំ កោមារភច្ចំ អាណាបេសិ – ‘‘គច្ឆ, ភណេ ជីវក, ពារាណសិំ គន្ត្វា ពារាណសេយ្យកំ សេដ្ឋិបុត្តំ តិកិច្ឆាហី’’តិ។ ‘‘ឯវំ, ទេវា’’តិ ខោ ជីវកោ កោមារភច្ចោ រញ្ញោ មាគធស្ស សេនិយស្ស ពិម្ពិសារស្ស បដិស្សុត្វា ពារាណសិំ គន្ត្វា យេន ពារាណសេយ្យកោ សេដ្ឋិបុត្តោ តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា ពារាណសេយ្យកស្ស សេដ្ឋិបុត្តស្ស វិការំ សល្លក្ខេត្វា ជនំ ឧស្សារេត្វា តិរោករណិយំ បរិក្ខិបិត្វា ថម្ភេ ឧព្ពន្ធិត្វា 1 ភរិយំ បុរតោ ឋបេត្វា ឧទរច្ឆវិំ ឧប្បាដេត្វា អន្តគណ្ឋិំ នីហរិត្វា ភរិយាយ ទស្សេសិ – ‘‘បស្ស តេ សាមិកស្ស អាពាធំ, ឥមិនា យាគុបិ បីតា ន សម្មា បរិណាមំ គច្ឆតិ, ភត្តម្បិ ភុត្តំ ន សម្មា បរិណាមំ គច្ឆតិ, ឧច្ចារោបិ បស្សាវោបិ ន បគុណោ; ឥមិនាយំ កិសោ លូខោ ទុព្ពណ្ណោ ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតោ ធមនិសន្ថតគត្តោ’’តិ។ អន្តគណ្ឋិំ វិនិវេឋេត្វា អន្តានិ បដិបវេសេត្វា ឧទរច្ឆវិំ សិព្ពិត្វា អាលេបំ អទាសិ។ អថ ខោ ពារាណសេយ្យកោ សេដ្ឋិបុត្តោ នចិរស្សេវ អរោគោ អហោសិ។ អថ ខោ ពារាណសេយ្យកោ សេដ្ឋិ ‘បុត្តោ មេ អរោគោ ឋិតោ’តិ 2 ជីវកស្ស កោមារភច្ចស្ស សោឡសសហស្សានិ បាទាសិ។ អថ ខោ ជីវកោ កោមារភច្ចោ តានិ សោឡសសហស្សានិ អាទាយ បុនទេវ រាជគហំ បច្ចាគញ្ឆិ ។
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro jīvakaṃ komārabhaccaṃ āṇāpesi – ‘‘gaccha, bhaṇe jīvaka, bārāṇasiṃ gantvā bārāṇaseyyakaṃ seṭṭhiputtaṃ tikicchāhī’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho jīvako komārabhacco rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissutvā bārāṇasiṃ gantvā yena bārāṇaseyyako seṭṭhiputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bārāṇaseyyakassa seṭṭhiputtassa vikāraṃ sallakkhetvā janaṃ ussāretvā tirokaraṇiyaṃ parikkhipitvā thambhe ubbandhitvā 3 bhariyaṃ purato ṭhapetvā udaracchaviṃ uppāṭetvā antagaṇṭhiṃ nīharitvā bhariyāya dassesi – ‘‘passa te sāmikassa ābādhaṃ, iminā yāgupi pītā na sammā pariṇāmaṃ gacchati, bhattampi bhuttaṃ na sammā pariṇāmaṃ gacchati, uccāropi passāvopi na paguṇo; imināyaṃ kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto’’ti. Antagaṇṭhiṃ viniveṭhetvā antāni paṭipavesetvā udaracchaviṃ sibbitvā ālepaṃ adāsi. Atha kho bārāṇaseyyako seṭṭhiputto nacirasseva arogo ahosi. Atha kho bārāṇaseyyako seṭṭhi ‘putto me arogo ṭhito’ti 4 jīvakassa komārabhaccassa soḷasasahassāni pādāsi. Atha kho jīvako komārabhacco tāni soḷasasahassāni ādāya punadeva rājagahaṃ paccāgañchi .
សេដ្ឋិបុត្តវត្ថុ និដ្ឋិតំ។
Seṭṭhiputtavatthu niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / រាជគហសេដ្ឋិវត្ថុកថា • Rājagahaseṭṭhivatthukathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ២០៥. រាជគហសេដ្ឋិវត្ថុកថា • 205. Rājagahaseṭṭhivatthukathā
