| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
੩. ਸੇਰੀਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
3. Serīsuttavaṇṇanā
੧੦੪. ਯਂ ਦਾਨਂ ਦੇਮੀਤਿ ਯਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਪਰਸ੍ਸ ਦੇਮਿ। ਤਸ੍ਸ ਪਤਿ ਹੁਤ੍વਾਤਿ ਤਬ੍ਬਿਸਯਂ ਲੋਭਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਭਿਭવਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪਤਿ ਹੁਤ੍વਾ ਦੇਮਿ ਤੇਨ ਅਨਾਕਡ੍ਢਨੀਯਤ੍ਤਾ। ‘‘ਨ ਦਾਸੋ ਨ ਸਹਾਯੋ’’ਤਿ વਤ੍વਾ ਤਦੁਭਯਂ ਅਨ੍વਯਤੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ વੁਤ੍ਤਂ। ਦਾਸੋ ਹੁਤ੍વਾ ਦੇਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਦਾਸਬ੍ਯਸ੍ਸ ਉਪਗਤਤ੍ਤਾ। ਸਹਾਯੋ ਹੁਤ੍વਾ ਦੇਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਿਯਭਾવਾવਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤੋ। ਸਾਮੀ ਹੁਤ੍વਾ ਦੇਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਾਸਬ੍ਯਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਮੋਚੇਤ੍વਾ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਪવਤ੍ਤਨਤੋ। ਸਾਮਿਪਰਿਭੋਗਸਦਿਸਾ ਹੇਤਸ੍ਸਾਯਂ ਪવਤ੍ਤਤੀਤਿ।
104.Yaṃdānaṃ demīti yaṃ deyyadhammaṃ parassa demi. Tassa pati hutvāti tabbisayaṃ lobhaṃ suṭṭhu abhibhavanto tassa adhipati hutvā demi tena anākaḍḍhanīyattā. ‘‘Na dāso na sahāyo’’ti vatvā tadubhayaṃ anvayato byatirekato dassetuṃ ‘‘yo hī’’tiādi vuttaṃ. Dāso hutvā deti taṇhāya dāsabyassa upagatattā. Sahāyo hutvā deti tassa piyabhāvāvissajjanato. Sāmī hutvā deti taṇhādāsabyato attānaṃ mocetvā abhibhuyya pavattanato. Sāmiparibhogasadisā hetassāyaṃ pavattatīti.
ਅਥ વਾ ਯੋ ਦਾਨਸੀਲਤਾਯ ਦਾਯਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਸੋ ਦਾਨੇ ਪવਤ੍ਤਿਭੇਦੇਨ ਦਾਨਦਾਸੋ ਦਾਨਸਹਾਯੋ ਦਾਨਪਤੀਤਿ ਤਿਪ੍ਪਕਾਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ। ਤਦਸ੍ਸ ਤਿਪ੍ਪਕਾਰਤਂ વਿਭਜਿਤ੍વਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ વੁਤ੍ਤਂ। ਦਾਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਦਾਨਂ, ਅਨ੍ਨਪਾਨਾਦਿ। ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ ਤਣ੍ਹਾਧਿਪਨ੍ਨਤਾਯ, ਤਸ੍ਸ વਸੇ વਤ੍ਤਨਤੋ ਦਾਸੋ વਿਯ ਹੋਤਿ। ਯਂ ਪਰੇਸਂ ਦੀਯਤਿ, ਤਤ੍ਥਪਿ ਅਨ੍ਨਪਾਨਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਇਦਂ વੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਾਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਾਸੋ ਹੁਤ੍વਾ ਦੇਤੀ’’ਤਿ। ਸਹਾਯੋ ਹੁਤ੍વਾ ਦੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਰੇਸਂ ਦਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਚ ਸਮਸਮਟ੍ਠਪਨੇਨ। ਪਤਿ ਹੁਤ੍વਾ ਦੇਤਿ ਸਯਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ વਸੇ ਅવਤ੍ਤਿਤ੍વਾ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ વਸੇ વਤ੍ਤਾਪਨਤੋ।
Atha vā yo dānasīlatāya dāyako puggalo, so dāne pavattibhedena dānadāso dānasahāyo dānapatīti tippakāro hotīti dasseti. Tadassa tippakārataṃ vibhajitvā dassetuṃ ‘‘yo hī’’tiādi vuttaṃ. Dātabbaṭṭhena dānaṃ, annapānādi. Tattha yaṃ attanā paribhuñjati taṇhādhipannatāya, tassa vase vattanato dāso viya hoti. Yaṃ paresaṃ dīyati, tatthapi annapānasāmaññena idaṃ vuttaṃ ‘‘dānasaṅkhātassa deyyadhammassa dāso hutvā detī’’ti. Sahāyo hutvā deti attanā paribhuñjitabbassa paresaṃ dātabbassa ca samasamaṭṭhapanena. Pati hutvā deti sayaṃ deyyadhammassa vase avattitvā tassa attano vase vattāpanato.
ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਯੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਣੀਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍વਾ ਪਰੇਸਂ ਨਿਹੀਨਂ ਦੇਤਿ, ਸੋ ਦਾਨਦਾਸੋ ਨਾਮ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਨਿਹੀਨਭਾવਾਪਤ੍ਤਿਤੋ। ਯੋ ਯਾਦਿਸਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਤਾਦਿਸਮੇવ ਪਰੇਸਂ ਦੇਤਿ, ਸੋ ਦਾਨਸਹਾਯੋ ਨਾਮ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਨਿਹੀਨਾਧਿਕਭਾવવਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨ ਸਦਿਸਭਾવਾਪਤ੍ਤਿਤੋ। ਯੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਨਿਹੀਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍વਾ ਪਰੇਸਂ ਪਣੀਤਂ ਦੇਤਿ, ਸੋ ਦਾਨਪਤਿ ਨਾਮ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਸੇਟ੍ਠਭਾવਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ। ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕੋ ਹਿ વਿਪਾਕੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੇવਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਦਾਨਪਤੀ’’ਤਿ વਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਹਂ ਤਾਦਿਸੋ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ।
Aparo nayo – yo attanā paṇītaṃ paribhuñjitvā paresaṃ nihīnaṃ deti, so dānadāso nāma tannimittanihīnabhāvāpattito. Yo yādisaṃ attanā paribhuñjati, tādisameva paresaṃ deti, so dānasahāyo nāma tannimittanihīnādhikabhāvavissajjanena sadisabhāvāpattito. Yo attanā nihīnaṃ paribhuñjitvā paresaṃ paṇītaṃ deti, so dānapati nāma tannimittaseṭṭhabhāvappattito. Kammasarikkhako hi vipāko, tasmā devaputto ‘‘dānapatī’’ti vadanto ‘‘ahaṃ tādiso ahosi’’nti dasseti.
‘‘ਚਤੂਸੁ ਦ੍વਾਰੇਸੁ ਦਾਨਂ ਦੀਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ વੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ વਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍વਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ વੁਤ੍ਤਂ। ਦਾਨਨ੍ਤਿ ਯਿਟ੍ਠਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣવਸੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਣ …ਪੇ॰… ਯਾਚਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ। ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਤਾਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਉਪਗਤਾ। ਭੋવਾਦਿਨੋਤਿ ਜਾਤਿਮਤ੍ਤਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ વਦਤਿ। ਨਾਲਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਸੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਤਦਾ ਲੋਕਸ੍ਸ। ਦੁਗ੍ਗਤਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਜੀવਿਕਕਪ੍ਪਕਾ ਕਸਿਰવੁਤ੍ਤਿਕਾ। ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਲਿਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿ। ਕਸਿવਾਣਿਜ੍ਜਾਦਿਜੀવਿਕਂ ਅਨੁਟ੍ਠਾਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾ ਇਧ ‘‘ਕਪਣਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਣਕੁਣਿਆਦਯੋ’’ਤਿ। ਪਥਾવਿਨੋਤਿ ਅਦ੍ਧਿਕਾ। વਨਿਬ੍ਬਕਾਤਿ ਦਾਯਕਾਨਂ ਗੁਣਕਿਤ੍ਤਨਕਮ੍ਮਫਲਕਿਤ੍ਤਨવਸੇਨ ਯਾਚਕਾ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਗ੍ਗਾਦਯੋ। ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਟ੍ਠਂ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ। ਪਸਤਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ વੀਹਿਤਣ੍ਡੁਲਾਦਿવਸੇਨ વੁਤ੍ਤਂ। ਸਰਾવਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਾਦਿવਸੇਨ। ਯਥਾ ਗਾਮਲਾਭੋ ਗਾਮੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕੋ ਆਯਲਾਭੋ, ਏવਂ ਤਤ੍ਥ ਦ੍વਾਰਲਾਭੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸਤਸਹਸ੍ਸੇ’’ਤਿ। ਮਹਨ੍ਤਤਰਂ ਦਾਨਂ ਅਦਂਸੁ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਪਿ ਧਨਸ੍ਸ વਿਨਿਯੋਗਂ ਗਤਤ੍ਤਾ। ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਤਂ ਮਹਨ੍ਤਤਰਂ ਦਾਨਂ ਕਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ। ਰਞ੍ਞੋ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਦਾਨਂ ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਸ੍ਸ ਦਾਨੇਨ ਮਹਤਾ ਅਭਿਭੂਤਂ વਿਯ ਪਟਿਨਿવਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਨਿવਤ੍ਤੀ’’ਤਿ। ਕੋਚੀਤਿ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤવਚਨਂ। ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਤ੍ਥਚੀ’’ਤਿ। ਅਨੇਕવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਕਾਲੇ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਸੀਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸੋ ਰਾਜਾ ਦਾਨਮਦਾਸੀਤਿ।
‘‘Catūsu dvāresu dānaṃ dīyitthā’’ti pāḷiyaṃ saṅkhepato vuttamatthaṃ vitthāretvā dassetuṃ ‘‘tassa kirā’’tiādi vuttaṃ. Dānanti yiṭṭhaṃ, tañca kho sabbasādhāraṇavasena katanti āha ‘‘samaṇa…pe… yācakāna’’nti. Pabbajjūpagatāti yaṃ kiñci pabbajjaṃ upagatā. Bhovādinoti jātimattabrāhmaṇe vadati. Nālattha buddhasuññattā tadā lokassa. Duggatāti dukkhajīvikakappakā kasiravuttikā. Tenāha ‘‘daliddamanussā’’ti. Kasivāṇijjādijīvikaṃ anuṭṭhātuṃ asamatthā idha ‘‘kapaṇā’’ti adhippetāti āha ‘‘kāṇakuṇiādayo’’ti. Pathāvinoti addhikā. Vanibbakāti dāyakānaṃ guṇakittanakammaphalakittanavasena yācakā seyyathāpi naggādayo. Tenāha ‘‘iṭṭhaṃ dinna’’ntiādi. Pasatamattanti vīhitaṇḍulādivasena vuttaṃ. Sarāvamattanti yāgubhattādivasena. Yathā gāmalābho gāme uppajjanako āyalābho, evaṃ tattha dvāralābhoti āha ‘‘tattha uppajjanakasatasahasse’’ti. Mahantataraṃ dānaṃ adaṃsu aññassapi dhanassa viniyogaṃ gatattā. Taṃ sandhāyāti taṃ mahantataraṃ dānaṃ kataṃ sandhāya. Rañño hi tattha dānaṃ itthāgārassa dānena mahatā abhibhūtaṃ viya paṭinivattaṃ hotīti āha ‘‘paṭinivattī’’ti. Kocīti bhummatthe paccattavacanaṃ. Tenāha ‘‘katthacī’’ti. Anekavassasahassāyukakāle tassa uppannattā asītivassasahassāni so rājā dānamadāsīti.
ਸੇਰੀਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Serīsuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya / ੩. ਸੇਰੀਸੁਤ੍ਤਂ • 3. Serīsuttaṃ
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੩-੪. ਸੇਰੀਸੁਤ੍ਤਾਦਿવਣ੍ਣਨਾ • 3-4. Serīsuttādivaṇṇanā
