| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / วินยวินิจฺฉย-อุตฺตรวินิจฺฉย • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya |
เสนาสนกฺขนฺธกกถา
Senāsanakkhandhakakathā
๒๘๒๗.
2827.
อาสนฺทิโก อติกฺกนฺต-ปมาโณปิ จ วฎฺฎติ;
Āsandiko atikkanta-pamāṇopi ca vaṭṭati;
ตถา ปญฺจงฺคปีฐมฺปิ, สตฺตงฺคมฺปิ จ วฎฺฎติฯ
Tathā pañcaṅgapīṭhampi, sattaṅgampi ca vaṭṭati.
๒๘๒๘.
2828.
ตูโลนทฺธา ฆเรเยว, มญฺจปีฐา นิสีทิตุํ;
Tūlonaddhā ghareyeva, mañcapīṭhā nisīdituṃ;
สีสปาทูปธานญฺจ, อคิลานสฺส วฎฺฎติฯ
Sīsapādūpadhānañca, agilānassa vaṭṭati.
๒๘๒๙.
2829.
สนฺถริตฺวา คิลานสฺส, อุปธานานิ ตตฺถ จ;
Santharitvā gilānassa, upadhānāni tattha ca;
ปจฺจตฺถรณกํ ทตฺวา, นิปชฺชนฺตสฺส วฎฺฎติฯ
Paccattharaṇakaṃ datvā, nipajjantassa vaṭṭati.
๒๘๓๐.
2830.
ติริยํ มุฎฺฐิรตนํ, โหติ พิโมฺพหนํ มิตํ;
Tiriyaṃ muṭṭhiratanaṃ, hoti bimbohanaṃ mitaṃ;
ทีฆโต จ ทิยฑฺฒํ วา, ทฺวิหตฺถนฺติ กุรุนฺทิยํฯ
Dīghato ca diyaḍḍhaṃ vā, dvihatthanti kurundiyaṃ.
๒๘๓๑.
2831.
ปูริตา โจฬปณฺณุณฺณ-ติณวาเกหิ ปญฺจหิ;
Pūritā coḷapaṇṇuṇṇa-tiṇavākehi pañcahi;
ภิสิโย ภาสิตา ปญฺจ, ตูลานํ คณนาวสาฯ
Bhisiyo bhāsitā pañca, tūlānaṃ gaṇanāvasā.
๒๘๓๒.
2832.
ภิสิตูลานิ ปเญฺจว, ตถา ตูลานิ ตีณิปิ;
Bhisitūlāni pañceva, tathā tūlāni tīṇipi;
โลมานิ มิคปกฺขีนํ, คพฺภา พิโมฺพหนสฺสิเมฯ
Lomāni migapakkhīnaṃ, gabbhā bimbohanassime.
๒๘๓๓.
2833.
มนุสฺสโลมํ โลเมสุ, ปุเปฺผสุ พกุลาทิกํ;
Manussalomaṃ lomesu, pupphesu bakulādikaṃ;
สุทฺธํ ตมาลปตฺตญฺจ, ปเณฺณสุ น จ วฎฺฎติฯ
Suddhaṃ tamālapattañca, paṇṇesu na ca vaṭṭati.
๒๘๓๔.
2834.
อุณฺณาทิกํ ปญฺจวิธญฺจ ตูลํ;
Uṇṇādikaṃ pañcavidhañca tūlaṃ;
มเหสินา ยํ ภิสิยํ ปวุตฺตํ;
Mahesinā yaṃ bhisiyaṃ pavuttaṃ;
มสูรเก ตํ ปน วฎฺฎตีติ;
Masūrake taṃ pana vaṭṭatīti;
กุรุนฺทิยํ อฎฺฐกถาย วุตฺตํฯ
Kurundiyaṃ aṭṭhakathāya vuttaṃ.
๒๘๓๕.
2835.
ยเทตํ ติวิธํ ตูลํ, ภิสิยํ ตํ อกปฺปิยํ;
Yadetaṃ tividhaṃ tūlaṃ, bhisiyaṃ taṃ akappiyaṃ;
มิสฺสํ ตมาลปตฺตํ ตุ, สพฺพตฺถ ปน วฎฺฎติฯ
Missaṃ tamālapattaṃ tu, sabbattha pana vaṭṭati.
๒๘๓๖.
2836.
รูปํ ตุ ปุริสิตฺถีนํ, ติรจฺฉานคตสฺส วา;
Rūpaṃ tu purisitthīnaṃ, tiracchānagatassa vā;
กาเรนฺตสฺส กโรโต วา, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Kārentassa karoto vā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๒๘๓๗.
2837.
ชาตกํ ปน วตฺถุํ วา, การาเปตุํ ปเรหิ วา;
Jātakaṃ pana vatthuṃ vā, kārāpetuṃ parehi vā;
มาลากมฺมํ ลตากมฺมํ, สยํ กาตุมฺปิ วฎฺฎติฯ
Mālākammaṃ latākammaṃ, sayaṃ kātumpi vaṭṭati.
๒๘๓๘.
2838.
สมานาสนิโก นาม, ทฺวีหิ วเสฺสหิ โย ปน;
Samānāsaniko nāma, dvīhi vassehi yo pana;
วุโฑฺฒ วา ทหโร วาปิ, วเสฺสเนเกน วา ปนฯ
Vuḍḍho vā daharo vāpi, vassenekena vā pana.
๒๘๓๙.
2839.
สมานวเสฺส วตฺตพฺพํ, กิญฺจ นามิธ วิชฺชติ;
Samānavasse vattabbaṃ, kiñca nāmidha vijjati;
สตฺตวสฺสติวเสฺสหิ, ปญฺจวโสฺส นิสีทติฯ
Sattavassativassehi, pañcavasso nisīdati.
๒๘๔๐.
2840.
เหฎฺฐา ทีฆาสนํ ติณฺณํ, ยํ ปโหติ นิสีทิตุํ;
Heṭṭhā dīghāsanaṃ tiṇṇaṃ, yaṃ pahoti nisīdituṃ;
เอกมเญฺจปิ ปีเฐ วา, เทฺว นิสีทนฺติ วฎฺฎติฯ
Ekamañcepi pīṭhe vā, dve nisīdanti vaṭṭati.
๒๘๔๑.
2841.
อุภโตพฺยญฺชนํ อิตฺถิํ, ฐเปตฺวา ปณฺฑกํ ปน;
Ubhatobyañjanaṃ itthiṃ, ṭhapetvā paṇḍakaṃ pana;
ทีฆาสเน อนุญฺญาตํ, สเพฺพหิปิ นิสีทิตุํฯ
Dīghāsane anuññātaṃ, sabbehipi nisīdituṃ.
๒๘๔๒.
2842.
ปุริมิโก ปจฺฉิมิโก, ตเถวนฺตรมุตฺตโก;
Purimiko pacchimiko, tathevantaramuttako;
ตโย เสนาสนคฺคาหา, สมฺพุเทฺธน ปกาสิตาฯ
Tayo senāsanaggāhā, sambuddhena pakāsitā.
๒๘๔๓.
2843.
ปุพฺพารุณา ปาฎิปทสฺส ยาว;
Pubbāruṇā pāṭipadassa yāva;
ปุนารุโณ ภิชฺชติ เนว ตาว;
Punāruṇo bhijjati neva tāva;
อิทญฺหิ เสนาสนคาหกสฺส;
Idañhi senāsanagāhakassa;
เขตฺตนฺติ วสฺสูปคเม วทนฺติฯ
Khettanti vassūpagame vadanti.
๒๘๔๔.
2844.
ปาโตว คาหิเต อโญฺญ, ภิกฺขุ เสนาสเน ปน;
Pātova gāhite añño, bhikkhu senāsane pana;
สเจ ยาจติ อาคนฺตฺวา, วตฺตโพฺพ คาหิตนฺติ โสฯ
Sace yācati āgantvā, vattabbo gāhitanti so.
๒๘๔๕.
2845.
สงฺฆิกํ อปโลเกตฺวา, คหิตํ วสฺสวาสิกํ;
Saṅghikaṃ apaloketvā, gahitaṃ vassavāsikaṃ;
อโนฺตวเสฺสปิ วิพฺภโนฺต, ลภเต ตตฺรชํ สเจฯ
Antovassepi vibbhanto, labhate tatrajaṃ sace.
๒๘๔๖.
2846.
วุฎฺฐวโสฺส สเจ ภิกฺขุ, กิญฺจิ อาวาสิหตฺถโต;
Vuṭṭhavasso sace bhikkhu, kiñci āvāsihatthato;
คเหตฺวา กปฺปิยํ ภณฺฑํ, ทตฺวา ตสฺสตฺตโน ปนฯ
Gahetvā kappiyaṃ bhaṇḍaṃ, datvā tassattano pana.
๒๘๔๗.
2847.
‘‘อสุกสฺมิํ กุเล มยฺหํ, วสฺสาวาสิกจีวรํ;
‘‘Asukasmiṃ kule mayhaṃ, vassāvāsikacīvaraṃ;
คาหิตํ คณฺห’’อิเจฺจวํ, วตฺวา คจฺฉติ โส ทิสํฯ
Gāhitaṃ gaṇha’’iccevaṃ, vatvā gacchati so disaṃ.
๒๘๔๘.
2848.
อุปฺปพฺพชติ เจ ตตฺถ, คตฎฺฐาเน, น ลพฺภติ;
Uppabbajati ce tattha, gataṭṭhāne, na labbhati;
คเหตุํ ตสฺส สมฺปตฺตํ, สงฺฆิกํเยว ตํ สิยาฯ
Gahetuṃ tassa sampattaṃ, saṅghikaṃyeva taṃ siyā.
๒๘๔๙.
2849.
มนุเสฺส สมฺมุขา ตตฺถ, ปฎิจฺฉาเปติ เจ ปน;
Manusse sammukhā tattha, paṭicchāpeti ce pana;
สพฺพํ ลภติ สมฺปตฺตํ, วสฺสาวาสิกจีวรํฯ
Sabbaṃ labhati sampattaṃ, vassāvāsikacīvaraṃ.
๒๘๕๐.
2850.
อาราโม จ วิหาโร จ, วตฺถูนิ ทุวิธสฺสปิ;
Ārāmo ca vihāro ca, vatthūni duvidhassapi;
ภิสิ พิโมฺพหนํ มญฺจ-ปีฐนฺติ ตติยํ ปนฯ
Bhisi bimbohanaṃ mañca-pīṭhanti tatiyaṃ pana.
๒๘๕๑.
2851.
โลหกุมฺภี กฎาหญฺจ, ภาณโก โลหวารโก;
Lohakumbhī kaṭāhañca, bhāṇako lohavārako;
วาสิ ผรสุ กุทฺทาโล, กุฐารี จ นิขาทนํฯ
Vāsi pharasu kuddālo, kuṭhārī ca nikhādanaṃ.
๒๘๕๒.
2852.
วลฺลิ เวฬุ ติณํ ปณฺณํ, มุญฺชปพฺพชเมว จ;
Valli veḷu tiṇaṃ paṇṇaṃ, muñjapabbajameva ca;
มตฺติกา ทารุภณฺฑญฺจ, ปญฺจมํ ตุ ยถาห จฯ
Mattikā dārubhaṇḍañca, pañcamaṃ tu yathāha ca.
๒๘๕๓.
2853.
‘‘ทฺวีหิ สงฺคหิตานิ เทฺว, ตติยํ จตุสงฺคหํ;
‘‘Dvīhi saṅgahitāni dve, tatiyaṃ catusaṅgahaṃ;
จตุตฺถํ นวโกฎฺฐาสํ, ปญฺจมํ อฎฺฐธา มตํฯ
Catutthaṃ navakoṭṭhāsaṃ, pañcamaṃ aṭṭhadhā mataṃ.
๒๘๕๔.
2854.
อิติ ปญฺจหิ ราสีหิ, ปญฺจนิมฺมลโลจโน;
Iti pañcahi rāsīhi, pañcanimmalalocano;
ปญฺจวีสวิธํ นาโถ, ครุภณฺฑํ ปกาสยิ’’ฯ
Pañcavīsavidhaṃ nātho, garubhaṇḍaṃ pakāsayi’’.
๒๘๕๕.
2855.
อิทญฺหิ ปน สงฺฆสฺส, สนฺตกํ ครุภณฺฑกํ;
Idañhi pana saṅghassa, santakaṃ garubhaṇḍakaṃ;
วิสฺสเชฺชโนฺต วิภาเชโนฺต, ภิกฺขุ ถุลฺลจฺจยํ ผุเสฯ
Vissajjento vibhājento, bhikkhu thullaccayaṃ phuse.
๒๘๕๖.
2856.
ภิกฺขุนา ครุภณฺฑํ ตุ, สเงฺฆน หิ คเณน วา;
Bhikkhunā garubhaṇḍaṃ tu, saṅghena hi gaṇena vā;
วิสฺสชฺชิตมวิสฺสฎฺฐํ, วิภตฺตมวิภาชิตํฯ
Vissajjitamavissaṭṭhaṃ, vibhattamavibhājitaṃ.
๒๘๕๗.
2857.
ปุริเมสุ หิ ตีเสฺวตฺถ, น จตฺถาครุภณฺฑกํ;
Purimesu hi tīsvettha, na catthāgarubhaṇḍakaṃ;
โลหกุมฺภี กฎาโห จ, โลหภาณกเมว จฯ
Lohakumbhī kaṭāho ca, lohabhāṇakameva ca.
๒๘๕๘.
2858.
ติวิธํ ขุทฺทกํ วาปิ, ครุภณฺฑกเมวิทํ;
Tividhaṃ khuddakaṃ vāpi, garubhaṇḍakamevidaṃ;
ปาทคณฺหนโก โลห-วารโก ภาชิโย มโตฯ
Pādagaṇhanako loha-vārako bhājiyo mato.
๒๘๕๙.
2859.
อุทฺธํ ปน ตโต โลห-วารโก ครุภณฺฑกํ;
Uddhaṃ pana tato loha-vārako garubhaṇḍakaṃ;
ภิงฺการาทีนิ สพฺพานิ, ครุภณฺฑานิ โหนฺติ หิฯ
Bhiṅkārādīni sabbāni, garubhaṇḍāni honti hi.
๒๘๖๐.
2860.
ภาเชตโพฺพ อโยปโตฺต;
Bhājetabbo ayopatto;
ตมฺพาโยถาลกาปิ จ;
Tambāyothālakāpi ca;
ธูมเนตฺตาทิกํ เนว;
Dhūmanettādikaṃ neva;
ภาเชตพฺพนฺติ ทีปิตํฯ
Bhājetabbanti dīpitaṃ.
๒๘๖๑.
2861.
อตฺตนา ปฎิลทฺธํ ตํ, โลหภณฺฑํ ตุ กิญฺจิปิ;
Attanā paṭiladdhaṃ taṃ, lohabhaṇḍaṃ tu kiñcipi;
น ปุคฺคลิกโภเคน, ภุญฺชิตพฺพญฺหิ ภิกฺขุนาฯ
Na puggalikabhogena, bhuñjitabbañhi bhikkhunā.
๒๘๖๒.
2862.
กํสวฎฺฎกโลหานํ, ภาชนานิปิ สพฺพโส;
Kaṃsavaṭṭakalohānaṃ, bhājanānipi sabbaso;
น ปุคฺคลิกโภเคน, วฎฺฎนฺติ ปริภุญฺชิตุํฯ
Na puggalikabhogena, vaṭṭanti paribhuñjituṃ.
๒๘๖๓.
2863.
ติปุภเณฺฑปิ เอเสว, นโย เญโยฺย วิภาวินา;
Tipubhaṇḍepi eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā;
น โทโส สงฺฆิเก อตฺถิ, คิหีนํ สนฺตเกสุ วาฯ
Na doso saṅghike atthi, gihīnaṃ santakesu vā.
๒๘๖๔.
2864.
ขีรปาสาณสมฺภูตํ, ครุกํ ตฎฺฎกาทิกํ;
Khīrapāsāṇasambhūtaṃ, garukaṃ taṭṭakādikaṃ;
ปาทคณฺหนโต อุทฺธํ, ฆฎโก ครุภณฺฑโกฯ
Pādagaṇhanato uddhaṃ, ghaṭako garubhaṇḍako.
๒๘๖๕.
2865.
สิงฺคิสชฺฌุมยํ หาร-กูฎชํ ผลิกุพฺภวํ;
Siṅgisajjhumayaṃ hāra-kūṭajaṃ phalikubbhavaṃ;
ภาชนานิ น วฎฺฎนฺติ, คิหีนํ สนฺตกานิปิฯ
Bhājanāni na vaṭṭanti, gihīnaṃ santakānipi.
๒๘๖๖.
2866.
วาสิ ภาชนิยา ขุทฺทา, ครุภณฺฑํ มหตฺตรี;
Vāsi bhājaniyā khuddā, garubhaṇḍaṃ mahattarī;
ตถา ผรสุ เวชฺชานํ, สิราเวธนกมฺปิ จฯ
Tathā pharasu vejjānaṃ, sirāvedhanakampi ca.
๒๘๖๗.
2867.
กุฐาริ วาสิ กุทฺทาโล, ครุภณฺฑํ นิขาทนํ;
Kuṭhāri vāsi kuddālo, garubhaṇḍaṃ nikhādanaṃ;
สิขรมฺปิ จ เตเนว, คหิตนฺติ ปกาสิตํฯ
Sikharampi ca teneva, gahitanti pakāsitaṃ.
๒๘๖๘.
2868.
จตุรสฺสมุขํ โทณิ-มุขํ วงฺกมฺปิ ตตฺถ จ;
Caturassamukhaṃ doṇi-mukhaṃ vaṅkampi tattha ca;
สทณฺฑํ ขุทฺทกํ สพฺพํ, ครุภณฺฑํ นิขาทนํฯ
Sadaṇḍaṃ khuddakaṃ sabbaṃ, garubhaṇḍaṃ nikhādanaṃ.
๒๘๖๙.
2869.
มุฎฺฐิกมธิกรณี , สณฺฑาโส วา ตุลาทิกํ;
Muṭṭhikamadhikaraṇī , saṇḍāso vā tulādikaṃ;
กิญฺจิ สงฺฆสฺส ทินฺนํ เจ, ตํ สพฺพํ ครุภณฺฑกํฯ
Kiñci saṅghassa dinnaṃ ce, taṃ sabbaṃ garubhaṇḍakaṃ.
๒๘๗๐.
2870.
นฺหาปิตสฺส จ สณฺฑาโส, กตฺตรี จ มหตฺตรี;
Nhāpitassa ca saṇḍāso, kattarī ca mahattarī;
มหาปิปฺผลกํ ตุนฺน-การานํ ครุภณฺฑกํฯ
Mahāpipphalakaṃ tunna-kārānaṃ garubhaṇḍakaṃ.
๒๘๗๑.
2871.
วลฺลิ สงฺฆสฺส ทินฺนา วา, ตตฺถชาตาปิ รกฺขิตา;
Valli saṅghassa dinnā vā, tatthajātāpi rakkhitā;
อฑฺฒพาหุปฺปมาณาปิ, ครุ เวตฺตลตาทิกาฯ
Aḍḍhabāhuppamāṇāpi, garu vettalatādikā.
๒๘๗๒.
2872.
สุตฺตวากาทินิพฺพตฺตา, รชฺชุกา โยตฺตกานิ วา;
Suttavākādinibbattā, rajjukā yottakāni vā;
สงฺฆสฺส ทินฺนกาเล ตุ, คจฺฉนฺติ ครุภณฺฑตํฯ
Saṅghassa dinnakāle tu, gacchanti garubhaṇḍataṃ.
๒๘๗๓.
2873.
นาฬิเกรสฺส หีเร วา, วาเก วา ปน เกนจิ;
Nāḷikerassa hīre vā, vāke vā pana kenaci;
วเฎฺฎตฺวา หิ กตา เอก-วฎฺฎาปิ ครุภณฺฑกํฯ
Vaṭṭetvā hi katā eka-vaṭṭāpi garubhaṇḍakaṃ.
๒๘๗๔.
2874.
เวฬุ สงฺฆสฺส ทิโนฺน วา, รกฺขิโต ตตฺถชาตโก;
Veḷu saṅghassa dinno vā, rakkhito tatthajātako;
อฎฺฐงฺคุลายโต สูจิ-ทณฺฑมโตฺต ครุํ สิยาฯ
Aṭṭhaṅgulāyato sūci-daṇḍamatto garuṃ siyā.
๒๘๗๕.
2875.
ฉตฺตทณฺฑสลากาโย, ทโณฺฑ กตฺตรยฎฺฐิปิ;
Chattadaṇḍasalākāyo, daṇḍo kattarayaṭṭhipi;
ปาทคณฺหนกา เตล-นาฬี ภาชนิยา อิเมฯ
Pādagaṇhanakā tela-nāḷī bhājaniyā ime.
๒๘๗๖.
2876.
มุญฺชาทีสุปิ ยํ กิญฺจิ, มุฎฺฐิมตฺตํ ครุํ สิยา;
Muñjādīsupi yaṃ kiñci, muṭṭhimattaṃ garuṃ siyā;
ตาลปณฺณาทิเมกมฺปิ, ทินฺนํ วา ตตฺถชาตกํฯ
Tālapaṇṇādimekampi, dinnaṃ vā tatthajātakaṃ.
๒๘๗๗.
2877.
อฎฺฐงฺคุลปฺปมาโณปิ, ครุกํ ริตฺตโปตฺถโก;
Aṭṭhaṅgulappamāṇopi, garukaṃ rittapotthako;
มตฺติกา ปกตี วาปิ, ปญฺจวณฺณา สุธาปิ วาฯ
Mattikā pakatī vāpi, pañcavaṇṇā sudhāpi vā.
๒๘๗๘.
2878.
สิเลสาทีสุ วา กิญฺจิ, ทินฺนํ วา ตตฺถชาตกํ;
Silesādīsu vā kiñci, dinnaṃ vā tatthajātakaṃ;
ตาลปกฺกปมาณํ ตุ, ครุภณฺฑนฺติ ทีปิตํฯ
Tālapakkapamāṇaṃ tu, garubhaṇḍanti dīpitaṃ.
๒๘๗๙.
2879.
วลฺลิเวฬาทิกํ กิญฺจิ, อรกฺขิตมโคปิตํ;
Valliveḷādikaṃ kiñci, arakkhitamagopitaṃ;
ครุภณฺฑํ น โหเตว, คเหตพฺพํ ยถาสุขํฯ
Garubhaṇḍaṃ na hoteva, gahetabbaṃ yathāsukhaṃ.
๒๘๘๐.
2880.
รกฺขิตํ โคปิตํ วาปิ, คเหตพฺพํ ตุ คณฺหตา;
Rakkhitaṃ gopitaṃ vāpi, gahetabbaṃ tu gaṇhatā;
สมกํ อติเรกํ วา, ทตฺวา ผาติกเมว วาฯ
Samakaṃ atirekaṃ vā, datvā phātikameva vā.
๒๘๘๑.
2881.
อญฺชนํ หริตาลญฺจ, ตถา หิงฺคุ มโนสิลา;
Añjanaṃ haritālañca, tathā hiṅgu manosilā;
ภาเชตพฺพนฺติ วิเญฺญยฺยํ, วิญฺญุนา วินยญฺญุนาฯ
Bhājetabbanti viññeyyaṃ, viññunā vinayaññunā.
๒๘๘๒.
2882.
ทารุภเณฺฑปิ โย โกจิ, สูจิทณฺฑปฺปมาณโก;
Dārubhaṇḍepi yo koci, sūcidaṇḍappamāṇako;
อฎฺฐงฺคุลายโต ทารุ-ภณฺฑโก ครุภณฺฑกํฯ
Aṭṭhaṅgulāyato dāru-bhaṇḍako garubhaṇḍakaṃ.
๒๘๘๓.
2883.
มหาอฎฺฐกถายํ ตุ, วิภชิตฺวาว ทสฺสิตํ;
Mahāaṭṭhakathāyaṃ tu, vibhajitvāva dassitaṃ;
อาสนฺทิโกปิ สตฺตโงฺค, ภทฺทปีฐญฺจ ปีฐิกาฯ
Āsandikopi sattaṅgo, bhaddapīṭhañca pīṭhikā.
๒๘๘๔.
2884.
ปีฐเมฬกปาทญฺจ, ตถามณฺฑกวฎฺฎกํ;
Pīṭhameḷakapādañca, tathāmaṇḍakavaṭṭakaṃ;
โกจฺฉํ ปลาลปีฐญฺจ, โธวเน ผลกมฺปิ จฯ
Kocchaṃ palālapīṭhañca, dhovane phalakampi ca.
๒๘๘๕.
2885.
ภณฺฑิกา มุคฺคโร เจว, วตฺถฆฎฺฎนมุคฺคโร;
Bhaṇḍikā muggaro ceva, vatthaghaṭṭanamuggaro;
อมฺพณมฺปิ จ มญฺชูสา, นาวา รชนโทณิกาฯ
Ambaṇampi ca mañjūsā, nāvā rajanadoṇikā.
๒๘๘๖.
2886.
อุฬุโงฺกปิ สมุโคฺคปิ, กรณฺฑมฺปิ กฎจฺฉุปิ;
Uḷuṅkopi samuggopi, karaṇḍampi kaṭacchupi;
เอวมาทิ ตุ สพฺพมฺปิ, สงฺฆิกํ ครุภณฺฑกํฯ
Evamādi tu sabbampi, saṅghikaṃ garubhaṇḍakaṃ.
๒๘๘๗.
2887.
สพฺพํ ทารุมยํ เคห-สมฺภารํ ครุกํ มตํ;
Sabbaṃ dārumayaṃ geha-sambhāraṃ garukaṃ mataṃ;
ภาชิยํ กปฺปิยํ จมฺมํ, อกปฺปิยมภาชิยํฯ
Bhājiyaṃ kappiyaṃ cammaṃ, akappiyamabhājiyaṃ.
๒๘๘๘.
2888.
เอฬจมฺมํ ครุํ วุตฺตํ, ตเถโวทุกฺขลาทิกํ;
Eḷacammaṃ garuṃ vuttaṃ, tathevodukkhalādikaṃ;
เปสการาทิภณฺฑญฺจ, กสิภณฺฑญฺจ สงฺฆิกํฯ
Pesakārādibhaṇḍañca, kasibhaṇḍañca saṅghikaṃ.
๒๘๘๙.
2889.
ตเถวาธารโก ปตฺต-ปิธานํ ตาลวณฺฎกํ;
Tathevādhārako patta-pidhānaṃ tālavaṇṭakaṃ;
พีชนี ปจฺฉิ จโงฺกฎํ, สพฺพา สมฺมุญฺชนี ครุฯ
Bījanī pacchi caṅkoṭaṃ, sabbā sammuñjanī garu.
๒๘๙๐.
2890.
ยํ กิญฺจิ ภูมตฺถรณํ, โย โกจิ กฎสารโก;
Yaṃ kiñci bhūmattharaṇaṃ, yo koci kaṭasārako;
จกฺกยุตฺตกยานญฺจ, สพฺพมฺปิ ครุภณฺฑกํฯ
Cakkayuttakayānañca, sabbampi garubhaṇḍakaṃ.
๒๘๙๑.
2891.
ฉตฺตญฺจ มุฎฺฐิปณฺณญฺจ, วิสาณํตุมฺพภาชนํ;
Chattañca muṭṭhipaṇṇañca, visāṇaṃtumbabhājanaṃ;
อุปาหนารณีธมฺม-กรณาทิ ลหุํ อิทํฯ
Upāhanāraṇīdhamma-karaṇādi lahuṃ idaṃ.
๒๘๙๒.
2892.
หตฺถิทโนฺต วิสาณญฺจ, ยถาคตมตจฺฉิตํ;
Hatthidanto visāṇañca, yathāgatamatacchitaṃ;
มญฺจปาทาทิ ยํ กิญฺจิ, ภาชนียมนิฎฺฐิตํฯ
Mañcapādādi yaṃ kiñci, bhājanīyamaniṭṭhitaṃ.
๒๘๙๓.
2893.
นิฎฺฐิโต ตจฺฉิโต วาปิ, วิโธ หิงฺคุกรณฺฑโก;
Niṭṭhito tacchito vāpi, vidho hiṅgukaraṇḍako;
อญฺชนี จ สลากาโย, ภาชนี อุทปุญฺฉนีฯ
Añjanī ca salākāyo, bhājanī udapuñchanī.
๒๘๙๔.
2894.
สพฺพํ กุลาลภณฺฑมฺปิ, ปริโภคารหํ ปน;
Sabbaṃ kulālabhaṇḍampi, paribhogārahaṃ pana;
ปตฺตงฺคารกฎาหญฺจ, ธูมทานํ กปลฺลิกาฯ
Pattaṅgārakaṭāhañca, dhūmadānaṃ kapallikā.
๒๘๙๕.
2895.
ถูปิกา ทีปรุโกฺข จ, จยนจฺฉทนิฎฺฐกา;
Thūpikā dīparukkho ca, cayanacchadaniṭṭhakā;
สงฺฆิกํ ปน สพฺพมฺปิ, ครุภณฺฑนฺติ ทีปิตํฯ
Saṅghikaṃ pana sabbampi, garubhaṇḍanti dīpitaṃ.
๒๘๙๖.
2896.
ปโตฺต กญฺจนโก เจว, ถาลกํ กุณฺฑิกาปิ จ;
Patto kañcanako ceva, thālakaṃ kuṇḍikāpi ca;
ฆฎโก โลหภเณฺฑปิ, กุณฺฑิกาปิ จ ภาชิยาฯ
Ghaṭako lohabhaṇḍepi, kuṇḍikāpi ca bhājiyā.
๒๘๙๗.
2897.
ครุนา ครุภณฺฑญฺจ, ถาวเรน จ ถาวรํ;
Garunā garubhaṇḍañca, thāvarena ca thāvaraṃ;
สงฺฆสฺส ปริวเตฺตตฺวา, คณฺหิตุํ ปน วฎฺฎติฯ
Saṅghassa parivattetvā, gaṇhituṃ pana vaṭṭati.
๒๘๙๘.
2898.
อโธเตน จ ปาเทน, นกฺกเม สยนาสนํ;
Adhotena ca pādena, nakkame sayanāsanaṃ;
อลฺลปาเทน วา ภิกฺขุ, ตเถว สอุปาหโนฯ
Allapādena vā bhikkhu, tatheva saupāhano.
๒๘๙๙.
2899.
ภูมิยา นิฎฺฐุภนฺตสฺส, ปริกมฺมกตาย วา;
Bhūmiyā niṭṭhubhantassa, parikammakatāya vā;
ปริกมฺมกตํ ภิตฺติํ, อปเสฺสนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ
Parikammakataṃ bhittiṃ, apassentassa dukkaṭaṃ.
๒๙๐๐.
2900.
ปริกมฺมกตํ ภูมิํ, สงฺฆิกํ มญฺจปีฐกํ;
Parikammakataṃ bhūmiṃ, saṅghikaṃ mañcapīṭhakaṃ;
อตฺตโน สนฺตเกเนว, ปตฺถริตฺวาน เกนจิฯ
Attano santakeneva, pattharitvāna kenaci.
๒๙๐๑.
2901.
นิปชฺชิตพฺพํ, สหสา, ตสฺส นิทฺทายโต ยทิ;
Nipajjitabbaṃ, sahasā, tassa niddāyato yadi;
สรีราวยโว โกจิ, มญฺจํ ผุสติ ทุกฺกฎํฯ
Sarīrāvayavo koci, mañcaṃ phusati dukkaṭaṃ.
๒๙๐๒.
2902.
โลเมสุ ปน โลมานํ, คณนาเยว ทุกฺกฎํ;
Lomesu pana lomānaṃ, gaṇanāyeva dukkaṭaṃ;
ตเลน หตฺถปาทานํ, วฎฺฎตกฺกมิตุํ ปนฯ
Talena hatthapādānaṃ, vaṭṭatakkamituṃ pana.
๒๙๐๓.
2903.
สหสฺสคฺฆนโก โกจิ, ปิณฺฑปาโต สจีวโร;
Sahassagghanako koci, piṇḍapāto sacīvaro;
ปโตฺต อวสฺสิกํ ภิกฺขุํ, ลิขิตฺวา ฐปิโตปิ จฯ
Patto avassikaṃ bhikkhuṃ, likhitvā ṭhapitopi ca.
๒๙๐๔.
2904.
ตาทิโส ปิณฺฑปาโตว, สฎฺฐิวสฺสานมจฺจเย;
Tādiso piṇḍapātova, saṭṭhivassānamaccaye;
อุปฺปโนฺน สฎฺฐิวสฺสสฺส, ฐิติกาย ทเท พุโธฯ
Uppanno saṭṭhivassassa, ṭhitikāya dade budho.
๒๙๐๕.
2905.
อุเทฺทสภตฺตํ ภุญฺชิตฺวา, ชาโต เจ สามเณรโก;
Uddesabhattaṃ bhuñjitvā, jāto ce sāmaṇerako;
คเหตุํ ลภติ ตํ ปจฺฉา, สามเณรสฺส ปาฬิยาฯ
Gahetuṃ labhati taṃ pacchā, sāmaṇerassa pāḷiyā.
๒๙๐๖.
2906.
สมฺปุณฺณวีสวโสฺส โย, เสฺว อุเทฺทสํ ลภิสฺสติ;
Sampuṇṇavīsavasso yo, sve uddesaṃ labhissati;
อชฺช โส อุปสมฺปโนฺน, อตีตา ฐิติกา สิยาฯ
Ajja so upasampanno, atītā ṭhitikā siyā.
๒๙๐๗.
2907.
สเจ ปน สลากา ตุ, ลทฺธา ภตฺตํ น ตํทิเน;
Sace pana salākā tu, laddhā bhattaṃ na taṃdine;
ลทฺธํ, ปุนทิเน ตสฺส, คาเหตพฺพํ, น สํสโยฯ
Laddhaṃ, punadine tassa, gāhetabbaṃ, na saṃsayo.
๒๙๐๘.
2908.
อุตฺตรุตฺตริภงฺคสฺส, ภตฺตเสฺสกจรสฺส หิ;
Uttaruttaribhaṅgassa, bhattassekacarassa hi;
วิสุญฺหิ ฐิติกา กตฺวา, ทาตพฺพา ตุ สลากิกาฯ
Visuñhi ṭhitikā katvā, dātabbā tu salākikā.
๒๙๐๙.
2909.
ภตฺตเมว สเจ ลทฺธํ, น ปนุตฺตริภงฺคกํ;
Bhattameva sace laddhaṃ, na panuttaribhaṅgakaṃ;
ลทฺธมุตฺตริภงฺคํ วา, น ลทฺธํ ภตฺตเมว วาฯ
Laddhamuttaribhaṅgaṃ vā, na laddhaṃ bhattameva vā.
๒๙๑๐.
2910.
เยน เยน หิ ยํ ยํ ตุ, น ลทฺธํ, ตสฺส ตสฺส จ;
Yena yena hi yaṃ yaṃ tu, na laddhaṃ, tassa tassa ca;
ตํ ตํ ปุนทิเน จาปิ, คาเหตพฺพนฺติ ทีปิตํฯ
Taṃ taṃ punadine cāpi, gāhetabbanti dīpitaṃ.
๒๙๑๑.
2911.
สงฺฆุเทฺทสาทิกํ ภตฺตํ, อิทํ สตฺตวิธมฺปิ จ;
Saṅghuddesādikaṃ bhattaṃ, idaṃ sattavidhampi ca;
อาคนฺตุกาทิภตฺตญฺจ, จตุพฺพิธมุทีริตํฯ
Āgantukādibhattañca, catubbidhamudīritaṃ.
๒๙๑๒.
2912.
วิหารวารภตฺตญฺจ, นิจฺจญฺจ กุฎิภตฺตกํ;
Vihāravārabhattañca, niccañca kuṭibhattakaṃ;
ปนฺนรสวิธํ ภตฺตํ, อุทฺทิฎฺฐํ สพฺพเมวิธฯ
Pannarasavidhaṃ bhattaṃ, uddiṭṭhaṃ sabbamevidha.
๒๙๑๓.
2913.
ปาฬิมฎฺฐกถเญฺจว, โอโลเกตฺวา ปุนปฺปุนํ;
Pāḷimaṭṭhakathañceva, oloketvā punappunaṃ;
สงฺฆิเก ปจฺจเย สมฺมา, วิภเชยฺย วิจกฺขโณฯ
Saṅghike paccaye sammā, vibhajeyya vicakkhaṇo.
เสนาสนกฺขนฺธกกถาฯ
Senāsanakkhandhakakathā.
