Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / วินยวินิจฺฉย-อุตฺตรวินิจฺฉย • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya

เสนาสนกฺขนฺธกกถา

Senāsanakkhandhakakathā

๒๘๒๗.

2827.

อาสนฺทิโก อติกฺกนฺต-ปมาโณปิ จ วฎฺฎติ;

Āsandiko atikkanta-pamāṇopi ca vaṭṭati;

ตถา ปญฺจงฺคปีฐมฺปิ, สตฺตงฺคมฺปิ จ วฎฺฎติฯ

Tathā pañcaṅgapīṭhampi, sattaṅgampi ca vaṭṭati.

๒๘๒๘.

2828.

ตูโลนทฺธา ฆเรเยว, มญฺจปีฐา นิสีทิตุํ;

Tūlonaddhā ghareyeva, mañcapīṭhā nisīdituṃ;

สีสปาทูปธานญฺจ, อคิลานสฺส วฎฺฎติฯ

Sīsapādūpadhānañca, agilānassa vaṭṭati.

๒๘๒๙.

2829.

สนฺถริตฺวา คิลานสฺส, อุปธานานิ ตตฺถ จ;

Santharitvā gilānassa, upadhānāni tattha ca;

ปจฺจตฺถรณกํ ทตฺวา, นิปชฺชนฺตสฺส วฎฺฎติฯ

Paccattharaṇakaṃ datvā, nipajjantassa vaṭṭati.

๒๘๓๐.

2830.

ติริยํ มุฎฺฐิรตนํ, โหติ พิโมฺพหนํ มิตํ;

Tiriyaṃ muṭṭhiratanaṃ, hoti bimbohanaṃ mitaṃ;

ทีฆโต จ ทิยฑฺฒํ วา, ทฺวิหตฺถนฺติ กุรุนฺทิยํ

Dīghato ca diyaḍḍhaṃ vā, dvihatthanti kurundiyaṃ.

๒๘๓๑.

2831.

ปูริตา โจฬปณฺณุณฺณ-ติณวาเกหิ ปญฺจหิ;

Pūritā coḷapaṇṇuṇṇa-tiṇavākehi pañcahi;

ภิสิโย ภาสิตา ปญฺจ, ตูลานํ คณนาวสาฯ

Bhisiyo bhāsitā pañca, tūlānaṃ gaṇanāvasā.

๒๘๓๒.

2832.

ภิสิตูลานิ ปเญฺจว, ตถา ตูลานิ ตีณิปิ;

Bhisitūlāni pañceva, tathā tūlāni tīṇipi;

โลมานิ มิคปกฺขีนํ, คพฺภา พิโมฺพหนสฺสิเมฯ

Lomāni migapakkhīnaṃ, gabbhā bimbohanassime.

๒๘๓๓.

2833.

มนุสฺสโลมํ โลเมสุ, ปุเปฺผสุ พกุลาทิกํ;

Manussalomaṃ lomesu, pupphesu bakulādikaṃ;

สุทฺธํ ตมาลปตฺตญฺจ, ปเณฺณสุ น จ วฎฺฎติฯ

Suddhaṃ tamālapattañca, paṇṇesu na ca vaṭṭati.

๒๘๓๔.

2834.

อุณฺณาทิกํ ปญฺจวิธญฺจ ตูลํ;

Uṇṇādikaṃ pañcavidhañca tūlaṃ;

มเหสินา ยํ ภิสิยํ ปวุตฺตํ;

Mahesinā yaṃ bhisiyaṃ pavuttaṃ;

มสูรเก ตํ ปน วฎฺฎตีติ;

Masūrake taṃ pana vaṭṭatīti;

กุรุนฺทิยํ อฎฺฐกถาย วุตฺตํฯ

Kurundiyaṃ aṭṭhakathāya vuttaṃ.

๒๘๓๕.

2835.

ยเทตํ ติวิธํ ตูลํ, ภิสิยํ ตํ อกปฺปิยํ;

Yadetaṃ tividhaṃ tūlaṃ, bhisiyaṃ taṃ akappiyaṃ;

มิสฺสํ ตมาลปตฺตํ ตุ, สพฺพตฺถ ปน วฎฺฎติฯ

Missaṃ tamālapattaṃ tu, sabbattha pana vaṭṭati.

๒๘๓๖.

2836.

รูปํ ตุ ปุริสิตฺถีนํ, ติรจฺฉานคตสฺส วา;

Rūpaṃ tu purisitthīnaṃ, tiracchānagatassa vā;

กาเรนฺตสฺส กโรโต วา, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ

Kārentassa karoto vā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.

๒๘๓๗.

2837.

ชาตกํ ปน วตฺถุํ วา, การาเปตุํ ปเรหิ วา;

Jātakaṃ pana vatthuṃ vā, kārāpetuṃ parehi vā;

มาลากมฺมํ ลตากมฺมํ, สยํ กาตุมฺปิ วฎฺฎติฯ

Mālākammaṃ latākammaṃ, sayaṃ kātumpi vaṭṭati.

๒๘๓๘.

2838.

สมานาสนิโก นาม, ทฺวีหิ วเสฺสหิ โย ปน;

Samānāsaniko nāma, dvīhi vassehi yo pana;

วุโฑฺฒ วา ทหโร วาปิ, วเสฺสเนเกน วา ปนฯ

Vuḍḍho vā daharo vāpi, vassenekena vā pana.

๒๘๓๙.

2839.

สมานวเสฺส วตฺตพฺพํ, กิญฺจ นามิธ วิชฺชติ;

Samānavasse vattabbaṃ, kiñca nāmidha vijjati;

สตฺตวสฺสติวเสฺสหิ, ปญฺจวโสฺส นิสีทติฯ

Sattavassativassehi, pañcavasso nisīdati.

๒๘๔๐.

2840.

เหฎฺฐา ทีฆาสนํ ติณฺณํ, ยํ ปโหติ นิสีทิตุํ;

Heṭṭhā dīghāsanaṃ tiṇṇaṃ, yaṃ pahoti nisīdituṃ;

เอกมเญฺจปิ ปีเฐ วา, เทฺว นิสีทนฺติ วฎฺฎติฯ

Ekamañcepi pīṭhe vā, dve nisīdanti vaṭṭati.

๒๘๔๑.

2841.

อุภโตพฺยญฺชนํ อิตฺถิํ, ฐเปตฺวา ปณฺฑกํ ปน;

Ubhatobyañjanaṃ itthiṃ, ṭhapetvā paṇḍakaṃ pana;

ทีฆาสเน อนุญฺญาตํ, สเพฺพหิปิ นิสีทิตุํฯ

Dīghāsane anuññātaṃ, sabbehipi nisīdituṃ.

๒๘๔๒.

2842.

ปุริมิโก ปจฺฉิมิโก, ตเถวนฺตรมุตฺตโก;

Purimiko pacchimiko, tathevantaramuttako;

ตโย เสนาสนคฺคาหา, สมฺพุเทฺธน ปกาสิตาฯ

Tayo senāsanaggāhā, sambuddhena pakāsitā.

๒๘๔๓.

2843.

ปุพฺพารุณา ปาฎิปทสฺส ยาว;

Pubbāruṇā pāṭipadassa yāva;

ปุนารุโณ ภิชฺชติ เนว ตาว;

Punāruṇo bhijjati neva tāva;

อิทญฺหิ เสนาสนคาหกสฺส;

Idañhi senāsanagāhakassa;

เขตฺตนฺติ วสฺสูปคเม วทนฺติฯ

Khettanti vassūpagame vadanti.

๒๘๔๔.

2844.

ปาโตว คาหิเต อโญฺญ, ภิกฺขุ เสนาสเน ปน;

Pātova gāhite añño, bhikkhu senāsane pana;

สเจ ยาจติ อาคนฺตฺวา, วตฺตโพฺพ คาหิตนฺติ โสฯ

Sace yācati āgantvā, vattabbo gāhitanti so.

๒๘๔๕.

2845.

สงฺฆิกํ อปโลเกตฺวา, คหิตํ วสฺสวาสิกํ;

Saṅghikaṃ apaloketvā, gahitaṃ vassavāsikaṃ;

อโนฺตวเสฺสปิ วิพฺภโนฺต, ลภเต ตตฺรชํ สเจฯ

Antovassepi vibbhanto, labhate tatrajaṃ sace.

๒๘๔๖.

2846.

วุฎฺฐวโสฺส สเจ ภิกฺขุ, กิญฺจิ อาวาสิหตฺถโต;

Vuṭṭhavasso sace bhikkhu, kiñci āvāsihatthato;

คเหตฺวา กปฺปิยํ ภณฺฑํ, ทตฺวา ตสฺสตฺตโน ปนฯ

Gahetvā kappiyaṃ bhaṇḍaṃ, datvā tassattano pana.

๒๘๔๗.

2847.

‘‘อสุกสฺมิํ กุเล มยฺหํ, วสฺสาวาสิกจีวรํ;

‘‘Asukasmiṃ kule mayhaṃ, vassāvāsikacīvaraṃ;

คาหิตํ คณฺห’’อิเจฺจวํ, วตฺวา คจฺฉติ โส ทิสํฯ

Gāhitaṃ gaṇha’’iccevaṃ, vatvā gacchati so disaṃ.

๒๘๔๘.

2848.

อุปฺปพฺพชติ เจ ตตฺถ, คตฎฺฐาเน, น ลพฺภติ;

Uppabbajati ce tattha, gataṭṭhāne, na labbhati;

คเหตุํ ตสฺส สมฺปตฺตํ, สงฺฆิกํเยว ตํ สิยาฯ

Gahetuṃ tassa sampattaṃ, saṅghikaṃyeva taṃ siyā.

๒๘๔๙.

2849.

มนุเสฺส สมฺมุขา ตตฺถ, ปฎิจฺฉาเปติ เจ ปน;

Manusse sammukhā tattha, paṭicchāpeti ce pana;

สพฺพํ ลภติ สมฺปตฺตํ, วสฺสาวาสิกจีวรํฯ

Sabbaṃ labhati sampattaṃ, vassāvāsikacīvaraṃ.

๒๘๕๐.

2850.

อาราโม จ วิหาโร จ, วตฺถูนิ ทุวิธสฺสปิ;

Ārāmo ca vihāro ca, vatthūni duvidhassapi;

ภิสิ พิโมฺพหนํ มญฺจ-ปีฐนฺติ ตติยํ ปนฯ

Bhisi bimbohanaṃ mañca-pīṭhanti tatiyaṃ pana.

๒๘๕๑.

2851.

โลหกุมฺภี กฎาหญฺจ, ภาณโก โลหวารโก;

Lohakumbhī kaṭāhañca, bhāṇako lohavārako;

วาสิ ผรสุ กุทฺทาโล, กุฐารี จ นิขาทนํฯ

Vāsi pharasu kuddālo, kuṭhārī ca nikhādanaṃ.

๒๘๕๒.

2852.

วลฺลิ เวฬุ ติณํ ปณฺณํ, มุญฺชปพฺพชเมว จ;

Valli veḷu tiṇaṃ paṇṇaṃ, muñjapabbajameva ca;

มตฺติกา ทารุภณฺฑญฺจ, ปญฺจมํ ตุ ยถาห จฯ

Mattikā dārubhaṇḍañca, pañcamaṃ tu yathāha ca.

๒๘๕๓.

2853.

‘‘ทฺวีหิ สงฺคหิตานิ เทฺว, ตติยํ จตุสงฺคหํ;

‘‘Dvīhi saṅgahitāni dve, tatiyaṃ catusaṅgahaṃ;

จตุตฺถํ นวโกฎฺฐาสํ, ปญฺจมํ อฎฺฐธา มตํฯ

Catutthaṃ navakoṭṭhāsaṃ, pañcamaṃ aṭṭhadhā mataṃ.

๒๘๕๔.

2854.

อิติ ปญฺจหิ ราสีหิ, ปญฺจนิมฺมลโลจโน;

Iti pañcahi rāsīhi, pañcanimmalalocano;

ปญฺจวีสวิธํ นาโถ, ครุภณฺฑํ ปกาสยิ’’ฯ

Pañcavīsavidhaṃ nātho, garubhaṇḍaṃ pakāsayi’’.

๒๘๕๕.

2855.

อิทญฺหิ ปน สงฺฆสฺส, สนฺตกํ ครุภณฺฑกํ;

Idañhi pana saṅghassa, santakaṃ garubhaṇḍakaṃ;

วิสฺสเชฺชโนฺต วิภาเชโนฺต, ภิกฺขุ ถุลฺลจฺจยํ ผุเสฯ

Vissajjento vibhājento, bhikkhu thullaccayaṃ phuse.

๒๘๕๖.

2856.

ภิกฺขุนา ครุภณฺฑํ ตุ, สเงฺฆน หิ คเณน วา;

Bhikkhunā garubhaṇḍaṃ tu, saṅghena hi gaṇena vā;

วิสฺสชฺชิตมวิสฺสฎฺฐํ, วิภตฺตมวิภาชิตํฯ

Vissajjitamavissaṭṭhaṃ, vibhattamavibhājitaṃ.

๒๘๕๗.

2857.

ปุริเมสุ หิ ตีเสฺวตฺถ, น จตฺถาครุภณฺฑกํ;

Purimesu hi tīsvettha, na catthāgarubhaṇḍakaṃ;

โลหกุมฺภี กฎาโห จ, โลหภาณกเมว จฯ

Lohakumbhī kaṭāho ca, lohabhāṇakameva ca.

๒๘๕๘.

2858.

ติวิธํ ขุทฺทกํ วาปิ, ครุภณฺฑกเมวิทํ;

Tividhaṃ khuddakaṃ vāpi, garubhaṇḍakamevidaṃ;

ปาทคณฺหนโก โลห-วารโก ภาชิโย มโตฯ

Pādagaṇhanako loha-vārako bhājiyo mato.

๒๘๕๙.

2859.

อุทฺธํ ปน ตโต โลห-วารโก ครุภณฺฑกํ;

Uddhaṃ pana tato loha-vārako garubhaṇḍakaṃ;

ภิงฺการาทีนิ สพฺพานิ, ครุภณฺฑานิ โหนฺติ หิฯ

Bhiṅkārādīni sabbāni, garubhaṇḍāni honti hi.

๒๘๖๐.

2860.

ภาเชตโพฺพ อโยปโตฺต;

Bhājetabbo ayopatto;

ตมฺพาโยถาลกาปิ จ;

Tambāyothālakāpi ca;

ธูมเนตฺตาทิกํ เนว;

Dhūmanettādikaṃ neva;

ภาเชตพฺพนฺติ ทีปิตํฯ

Bhājetabbanti dīpitaṃ.

๒๘๖๑.

2861.

อตฺตนา ปฎิลทฺธํ ตํ, โลหภณฺฑํ ตุ กิญฺจิปิ;

Attanā paṭiladdhaṃ taṃ, lohabhaṇḍaṃ tu kiñcipi;

น ปุคฺคลิกโภเคน, ภุญฺชิตพฺพญฺหิ ภิกฺขุนาฯ

Na puggalikabhogena, bhuñjitabbañhi bhikkhunā.

๒๘๖๒.

2862.

กํสวฎฺฎกโลหานํ, ภาชนานิปิ สพฺพโส;

Kaṃsavaṭṭakalohānaṃ, bhājanānipi sabbaso;

น ปุคฺคลิกโภเคน, วฎฺฎนฺติ ปริภุญฺชิตุํฯ

Na puggalikabhogena, vaṭṭanti paribhuñjituṃ.

๒๘๖๓.

2863.

ติปุภเณฺฑปิ เอเสว, นโย เญโยฺย วิภาวินา;

Tipubhaṇḍepi eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā;

น โทโส สงฺฆิเก อตฺถิ, คิหีนํ สนฺตเกสุ วาฯ

Na doso saṅghike atthi, gihīnaṃ santakesu vā.

๒๘๖๔.

2864.

ขีรปาสาณสมฺภูตํ, ครุกํ ตฎฺฎกาทิกํ;

Khīrapāsāṇasambhūtaṃ, garukaṃ taṭṭakādikaṃ;

ปาทคณฺหนโต อุทฺธํ, ฆฎโก ครุภณฺฑโกฯ

Pādagaṇhanato uddhaṃ, ghaṭako garubhaṇḍako.

๒๘๖๕.

2865.

สิงฺคิสชฺฌุมยํ หาร-กูฎชํ ผลิกุพฺภวํ;

Siṅgisajjhumayaṃ hāra-kūṭajaṃ phalikubbhavaṃ;

ภาชนานิ น วฎฺฎนฺติ, คิหีนํ สนฺตกานิปิฯ

Bhājanāni na vaṭṭanti, gihīnaṃ santakānipi.

๒๘๖๖.

2866.

วาสิ ภาชนิยา ขุทฺทา, ครุภณฺฑํ มหตฺตรี;

Vāsi bhājaniyā khuddā, garubhaṇḍaṃ mahattarī;

ตถา ผรสุ เวชฺชานํ, สิราเวธนกมฺปิ จฯ

Tathā pharasu vejjānaṃ, sirāvedhanakampi ca.

๒๘๖๗.

2867.

กุฐาริ วาสิ กุทฺทาโล, ครุภณฺฑํ นิขาทนํ;

Kuṭhāri vāsi kuddālo, garubhaṇḍaṃ nikhādanaṃ;

สิขรมฺปิ จ เตเนว, คหิตนฺติ ปกาสิตํฯ

Sikharampi ca teneva, gahitanti pakāsitaṃ.

๒๘๖๘.

2868.

จตุรสฺสมุขํ โทณิ-มุขํ วงฺกมฺปิ ตตฺถ จ;

Caturassamukhaṃ doṇi-mukhaṃ vaṅkampi tattha ca;

สทณฺฑํ ขุทฺทกํ สพฺพํ, ครุภณฺฑํ นิขาทนํฯ

Sadaṇḍaṃ khuddakaṃ sabbaṃ, garubhaṇḍaṃ nikhādanaṃ.

๒๘๖๙.

2869.

มุฎฺฐิกมธิกรณี , สณฺฑาโส วา ตุลาทิกํ;

Muṭṭhikamadhikaraṇī , saṇḍāso vā tulādikaṃ;

กิญฺจิ สงฺฆสฺส ทินฺนํ เจ, ตํ สพฺพํ ครุภณฺฑกํฯ

Kiñci saṅghassa dinnaṃ ce, taṃ sabbaṃ garubhaṇḍakaṃ.

๒๘๗๐.

2870.

นฺหาปิตสฺส จ สณฺฑาโส, กตฺตรี จ มหตฺตรี;

Nhāpitassa ca saṇḍāso, kattarī ca mahattarī;

มหาปิปฺผลกํ ตุนฺน-การานํ ครุภณฺฑกํฯ

Mahāpipphalakaṃ tunna-kārānaṃ garubhaṇḍakaṃ.

๒๘๗๑.

2871.

วลฺลิ สงฺฆสฺส ทินฺนา วา, ตตฺถชาตาปิ รกฺขิตา;

Valli saṅghassa dinnā vā, tatthajātāpi rakkhitā;

อฑฺฒพาหุปฺปมาณาปิ, ครุ เวตฺตลตาทิกาฯ

Aḍḍhabāhuppamāṇāpi, garu vettalatādikā.

๒๘๗๒.

2872.

สุตฺตวากาทินิพฺพตฺตา, รชฺชุกา โยตฺตกานิ วา;

Suttavākādinibbattā, rajjukā yottakāni vā;

สงฺฆสฺส ทินฺนกาเล ตุ, คจฺฉนฺติ ครุภณฺฑตํฯ

Saṅghassa dinnakāle tu, gacchanti garubhaṇḍataṃ.

๒๘๗๓.

2873.

นาฬิเกรสฺส หีเร วา, วาเก วา ปน เกนจิ;

Nāḷikerassa hīre vā, vāke vā pana kenaci;

วเฎฺฎตฺวา หิ กตา เอก-วฎฺฎาปิ ครุภณฺฑกํฯ

Vaṭṭetvā hi katā eka-vaṭṭāpi garubhaṇḍakaṃ.

๒๘๗๔.

2874.

เวฬุ สงฺฆสฺส ทิโนฺน วา, รกฺขิโต ตตฺถชาตโก;

Veḷu saṅghassa dinno vā, rakkhito tatthajātako;

อฎฺฐงฺคุลายโต สูจิ-ทณฺฑมโตฺต ครุํ สิยาฯ

Aṭṭhaṅgulāyato sūci-daṇḍamatto garuṃ siyā.

๒๘๗๕.

2875.

ฉตฺตทณฺฑสลากาโย, ทโณฺฑ กตฺตรยฎฺฐิปิ;

Chattadaṇḍasalākāyo, daṇḍo kattarayaṭṭhipi;

ปาทคณฺหนกา เตล-นาฬี ภาชนิยา อิเมฯ

Pādagaṇhanakā tela-nāḷī bhājaniyā ime.

๒๘๗๖.

2876.

มุญฺชาทีสุปิ ยํ กิญฺจิ, มุฎฺฐิมตฺตํ ครุํ สิยา;

Muñjādīsupi yaṃ kiñci, muṭṭhimattaṃ garuṃ siyā;

ตาลปณฺณาทิเมกมฺปิ, ทินฺนํ วา ตตฺถชาตกํฯ

Tālapaṇṇādimekampi, dinnaṃ vā tatthajātakaṃ.

๒๘๗๗.

2877.

อฎฺฐงฺคุลปฺปมาโณปิ, ครุกํ ริตฺตโปตฺถโก;

Aṭṭhaṅgulappamāṇopi, garukaṃ rittapotthako;

มตฺติกา ปกตี วาปิ, ปญฺจวณฺณา สุธาปิ วาฯ

Mattikā pakatī vāpi, pañcavaṇṇā sudhāpi vā.

๒๘๗๘.

2878.

สิเลสาทีสุ วา กิญฺจิ, ทินฺนํ วา ตตฺถชาตกํ;

Silesādīsu vā kiñci, dinnaṃ vā tatthajātakaṃ;

ตาลปกฺกปมาณํ ตุ, ครุภณฺฑนฺติ ทีปิตํฯ

Tālapakkapamāṇaṃ tu, garubhaṇḍanti dīpitaṃ.

๒๘๗๙.

2879.

วลฺลิเวฬาทิกํ กิญฺจิ, อรกฺขิตมโคปิตํ;

Valliveḷādikaṃ kiñci, arakkhitamagopitaṃ;

ครุภณฺฑํ น โหเตว, คเหตพฺพํ ยถาสุขํฯ

Garubhaṇḍaṃ na hoteva, gahetabbaṃ yathāsukhaṃ.

๒๘๘๐.

2880.

รกฺขิตํ โคปิตํ วาปิ, คเหตพฺพํ ตุ คณฺหตา;

Rakkhitaṃ gopitaṃ vāpi, gahetabbaṃ tu gaṇhatā;

สมกํ อติเรกํ วา, ทตฺวา ผาติกเมว วาฯ

Samakaṃ atirekaṃ vā, datvā phātikameva vā.

๒๘๘๑.

2881.

อญฺชนํ หริตาลญฺจ, ตถา หิงฺคุ มโนสิลา;

Añjanaṃ haritālañca, tathā hiṅgu manosilā;

ภาเชตพฺพนฺติ วิเญฺญยฺยํ, วิญฺญุนา วินยญฺญุนาฯ

Bhājetabbanti viññeyyaṃ, viññunā vinayaññunā.

๒๘๘๒.

2882.

ทารุภเณฺฑปิ โย โกจิ, สูจิทณฺฑปฺปมาณโก;

Dārubhaṇḍepi yo koci, sūcidaṇḍappamāṇako;

อฎฺฐงฺคุลายโต ทารุ-ภณฺฑโก ครุภณฺฑกํฯ

Aṭṭhaṅgulāyato dāru-bhaṇḍako garubhaṇḍakaṃ.

๒๘๘๓.

2883.

มหาอฎฺฐกถายํ ตุ, วิภชิตฺวาว ทสฺสิตํ;

Mahāaṭṭhakathāyaṃ tu, vibhajitvāva dassitaṃ;

อาสนฺทิโกปิ สตฺตโงฺค, ภทฺทปีฐญฺจ ปีฐิกาฯ

Āsandikopi sattaṅgo, bhaddapīṭhañca pīṭhikā.

๒๘๘๔.

2884.

ปีฐเมฬกปาทญฺจ, ตถามณฺฑกวฎฺฎกํ;

Pīṭhameḷakapādañca, tathāmaṇḍakavaṭṭakaṃ;

โกจฺฉํ ปลาลปีฐญฺจ, โธวเน ผลกมฺปิ จฯ

Kocchaṃ palālapīṭhañca, dhovane phalakampi ca.

๒๘๘๕.

2885.

ภณฺฑิกา มุคฺคโร เจว, วตฺถฆฎฺฎนมุคฺคโร;

Bhaṇḍikā muggaro ceva, vatthaghaṭṭanamuggaro;

อมฺพณมฺปิ จ มญฺชูสา, นาวา รชนโทณิกาฯ

Ambaṇampi ca mañjūsā, nāvā rajanadoṇikā.

๒๘๘๖.

2886.

อุฬุโงฺกปิ สมุโคฺคปิ, กรณฺฑมฺปิ กฎจฺฉุปิ;

Uḷuṅkopi samuggopi, karaṇḍampi kaṭacchupi;

เอวมาทิ ตุ สพฺพมฺปิ, สงฺฆิกํ ครุภณฺฑกํฯ

Evamādi tu sabbampi, saṅghikaṃ garubhaṇḍakaṃ.

๒๘๘๗.

2887.

สพฺพํ ทารุมยํ เคห-สมฺภารํ ครุกํ มตํ;

Sabbaṃ dārumayaṃ geha-sambhāraṃ garukaṃ mataṃ;

ภาชิยํ กปฺปิยํ จมฺมํ, อกปฺปิยมภาชิยํฯ

Bhājiyaṃ kappiyaṃ cammaṃ, akappiyamabhājiyaṃ.

๒๘๘๘.

2888.

เอฬจมฺมํ ครุํ วุตฺตํ, ตเถโวทุกฺขลาทิกํ;

Eḷacammaṃ garuṃ vuttaṃ, tathevodukkhalādikaṃ;

เปสการาทิภณฺฑญฺจ, กสิภณฺฑญฺจ สงฺฆิกํฯ

Pesakārādibhaṇḍañca, kasibhaṇḍañca saṅghikaṃ.

๒๘๘๙.

2889.

ตเถวาธารโก ปตฺต-ปิธานํ ตาลวณฺฎกํ;

Tathevādhārako patta-pidhānaṃ tālavaṇṭakaṃ;

พีชนี ปจฺฉิ จโงฺกฎํ, สพฺพา สมฺมุญฺชนี ครุฯ

Bījanī pacchi caṅkoṭaṃ, sabbā sammuñjanī garu.

๒๘๙๐.

2890.

ยํ กิญฺจิ ภูมตฺถรณํ, โย โกจิ กฎสารโก;

Yaṃ kiñci bhūmattharaṇaṃ, yo koci kaṭasārako;

จกฺกยุตฺตกยานญฺจ, สพฺพมฺปิ ครุภณฺฑกํฯ

Cakkayuttakayānañca, sabbampi garubhaṇḍakaṃ.

๒๘๙๑.

2891.

ฉตฺตญฺจ มุฎฺฐิปณฺณญฺจ, วิสาณํตุมฺพภาชนํ;

Chattañca muṭṭhipaṇṇañca, visāṇaṃtumbabhājanaṃ;

อุปาหนารณีธมฺม-กรณาทิ ลหุํ อิทํฯ

Upāhanāraṇīdhamma-karaṇādi lahuṃ idaṃ.

๒๘๙๒.

2892.

หตฺถิทโนฺต วิสาณญฺจ, ยถาคตมตจฺฉิตํ;

Hatthidanto visāṇañca, yathāgatamatacchitaṃ;

มญฺจปาทาทิ ยํ กิญฺจิ, ภาชนียมนิฎฺฐิตํฯ

Mañcapādādi yaṃ kiñci, bhājanīyamaniṭṭhitaṃ.

๒๘๙๓.

2893.

นิฎฺฐิโต ตจฺฉิโต วาปิ, วิโธ หิงฺคุกรณฺฑโก;

Niṭṭhito tacchito vāpi, vidho hiṅgukaraṇḍako;

อญฺชนี จ สลากาโย, ภาชนี อุทปุญฺฉนีฯ

Añjanī ca salākāyo, bhājanī udapuñchanī.

๒๘๙๔.

2894.

สพฺพํ กุลาลภณฺฑมฺปิ, ปริโภคารหํ ปน;

Sabbaṃ kulālabhaṇḍampi, paribhogārahaṃ pana;

ปตฺตงฺคารกฎาหญฺจ, ธูมทานํ กปลฺลิกาฯ

Pattaṅgārakaṭāhañca, dhūmadānaṃ kapallikā.

๒๘๙๕.

2895.

ถูปิกา ทีปรุโกฺข จ, จยนจฺฉทนิฎฺฐกา;

Thūpikā dīparukkho ca, cayanacchadaniṭṭhakā;

สงฺฆิกํ ปน สพฺพมฺปิ, ครุภณฺฑนฺติ ทีปิตํฯ

Saṅghikaṃ pana sabbampi, garubhaṇḍanti dīpitaṃ.

๒๘๙๖.

2896.

ปโตฺต กญฺจนโก เจว, ถาลกํ กุณฺฑิกาปิ จ;

Patto kañcanako ceva, thālakaṃ kuṇḍikāpi ca;

ฆฎโก โลหภเณฺฑปิ, กุณฺฑิกาปิ จ ภาชิยาฯ

Ghaṭako lohabhaṇḍepi, kuṇḍikāpi ca bhājiyā.

๒๘๙๗.

2897.

ครุนา ครุภณฺฑญฺจ, ถาวเรน จ ถาวรํ;

Garunā garubhaṇḍañca, thāvarena ca thāvaraṃ;

สงฺฆสฺส ปริวเตฺตตฺวา, คณฺหิตุํ ปน วฎฺฎติฯ

Saṅghassa parivattetvā, gaṇhituṃ pana vaṭṭati.

๒๘๙๘.

2898.

อโธเตน จ ปาเทน, นกฺกเม สยนาสนํ;

Adhotena ca pādena, nakkame sayanāsanaṃ;

อลฺลปาเทน วา ภิกฺขุ, ตเถว สอุปาหโนฯ

Allapādena vā bhikkhu, tatheva saupāhano.

๒๘๙๙.

2899.

ภูมิยา นิฎฺฐุภนฺตสฺส, ปริกมฺมกตาย วา;

Bhūmiyā niṭṭhubhantassa, parikammakatāya vā;

ปริกมฺมกตํ ภิตฺติํ, อปเสฺสนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ

Parikammakataṃ bhittiṃ, apassentassa dukkaṭaṃ.

๒๙๐๐.

2900.

ปริกมฺมกตํ ภูมิํ, สงฺฆิกํ มญฺจปีฐกํ;

Parikammakataṃ bhūmiṃ, saṅghikaṃ mañcapīṭhakaṃ;

อตฺตโน สนฺตเกเนว, ปตฺถริตฺวาน เกนจิฯ

Attano santakeneva, pattharitvāna kenaci.

๒๙๐๑.

2901.

นิปชฺชิตพฺพํ, สหสา, ตสฺส นิทฺทายโต ยทิ;

Nipajjitabbaṃ, sahasā, tassa niddāyato yadi;

สรีราวยโว โกจิ, มญฺจํ ผุสติ ทุกฺกฎํฯ

Sarīrāvayavo koci, mañcaṃ phusati dukkaṭaṃ.

๒๙๐๒.

2902.

โลเมสุ ปน โลมานํ, คณนาเยว ทุกฺกฎํ;

Lomesu pana lomānaṃ, gaṇanāyeva dukkaṭaṃ;

ตเลน หตฺถปาทานํ, วฎฺฎตกฺกมิตุํ ปนฯ

Talena hatthapādānaṃ, vaṭṭatakkamituṃ pana.

๒๙๐๓.

2903.

สหสฺสคฺฆนโก โกจิ, ปิณฺฑปาโต สจีวโร;

Sahassagghanako koci, piṇḍapāto sacīvaro;

ปโตฺต อวสฺสิกํ ภิกฺขุํ, ลิขิตฺวา ฐปิโตปิ จฯ

Patto avassikaṃ bhikkhuṃ, likhitvā ṭhapitopi ca.

๒๙๐๔.

2904.

ตาทิโส ปิณฺฑปาโตว, สฎฺฐิวสฺสานมจฺจเย;

Tādiso piṇḍapātova, saṭṭhivassānamaccaye;

อุปฺปโนฺน สฎฺฐิวสฺสสฺส, ฐิติกาย ทเท พุโธฯ

Uppanno saṭṭhivassassa, ṭhitikāya dade budho.

๒๙๐๕.

2905.

อุเทฺทสภตฺตํ ภุญฺชิตฺวา, ชาโต เจ สามเณรโก;

Uddesabhattaṃ bhuñjitvā, jāto ce sāmaṇerako;

คเหตุํ ลภติ ตํ ปจฺฉา, สามเณรสฺส ปาฬิยาฯ

Gahetuṃ labhati taṃ pacchā, sāmaṇerassa pāḷiyā.

๒๙๐๖.

2906.

สมฺปุณฺณวีสวโสฺส โย, เสฺว อุเทฺทสํ ลภิสฺสติ;

Sampuṇṇavīsavasso yo, sve uddesaṃ labhissati;

อชฺช โส อุปสมฺปโนฺน, อตีตา ฐิติกา สิยาฯ

Ajja so upasampanno, atītā ṭhitikā siyā.

๒๙๐๗.

2907.

สเจ ปน สลากา ตุ, ลทฺธา ภตฺตํ น ตํทิเน;

Sace pana salākā tu, laddhā bhattaṃ na taṃdine;

ลทฺธํ, ปุนทิเน ตสฺส, คาเหตพฺพํ, น สํสโยฯ

Laddhaṃ, punadine tassa, gāhetabbaṃ, na saṃsayo.

๒๙๐๘.

2908.

อุตฺตรุตฺตริภงฺคสฺส, ภตฺตเสฺสกจรสฺส หิ;

Uttaruttaribhaṅgassa, bhattassekacarassa hi;

วิสุญฺหิ ฐิติกา กตฺวา, ทาตพฺพา ตุ สลากิกาฯ

Visuñhi ṭhitikā katvā, dātabbā tu salākikā.

๒๙๐๙.

2909.

ภตฺตเมว สเจ ลทฺธํ, น ปนุตฺตริภงฺคกํ;

Bhattameva sace laddhaṃ, na panuttaribhaṅgakaṃ;

ลทฺธมุตฺตริภงฺคํ วา, น ลทฺธํ ภตฺตเมว วาฯ

Laddhamuttaribhaṅgaṃ vā, na laddhaṃ bhattameva vā.

๒๙๑๐.

2910.

เยน เยน หิ ยํ ยํ ตุ, น ลทฺธํ, ตสฺส ตสฺส จ;

Yena yena hi yaṃ yaṃ tu, na laddhaṃ, tassa tassa ca;

ตํ ตํ ปุนทิเน จาปิ, คาเหตพฺพนฺติ ทีปิตํฯ

Taṃ taṃ punadine cāpi, gāhetabbanti dīpitaṃ.

๒๙๑๑.

2911.

สงฺฆุเทฺทสาทิกํ ภตฺตํ, อิทํ สตฺตวิธมฺปิ จ;

Saṅghuddesādikaṃ bhattaṃ, idaṃ sattavidhampi ca;

อาคนฺตุกาทิภตฺตญฺจ, จตุพฺพิธมุทีริตํฯ

Āgantukādibhattañca, catubbidhamudīritaṃ.

๒๙๑๒.

2912.

วิหารวารภตฺตญฺจ, นิจฺจญฺจ กุฎิภตฺตกํ;

Vihāravārabhattañca, niccañca kuṭibhattakaṃ;

ปนฺนรสวิธํ ภตฺตํ, อุทฺทิฎฺฐํ สพฺพเมวิธฯ

Pannarasavidhaṃ bhattaṃ, uddiṭṭhaṃ sabbamevidha.

๒๙๑๓.

2913.

ปาฬิมฎฺฐกถเญฺจว, โอโลเกตฺวา ปุนปฺปุนํ;

Pāḷimaṭṭhakathañceva, oloketvā punappunaṃ;

สงฺฆิเก ปจฺจเย สมฺมา, วิภเชยฺย วิจกฺขโณฯ

Saṅghike paccaye sammā, vibhajeyya vicakkhaṇo.

เสนาสนกฺขนฺธกกถาฯ

Senāsanakkhandhakakathā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact