| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / วินยวินิจฺฉย-อุตฺตรวินิจฺฉย • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya |
วตฺตกฺขนฺธกกถา
Vattakkhandhakakathā
๒๙๑๔.
2914.
อาคนฺตุกาวาสิกปิณฺฑจารี-;
Āgantukāvāsikapiṇḍacārī-;
เสนาสนารญฺญนุโมทนาสุ ;
Senāsanāraññanumodanāsu ;
วตฺตานิ ภเตฺต คมิกสฺส ชนฺตา-;
Vattāni bhatte gamikassa jantā-;
ฆเร ตถา วจฺจกุฎิปฺปเวเสฯ
Ghare tathā vaccakuṭippavese.
๒๙๑๕.
2915.
อาจริยุปชฺฌายกสิสฺสสทฺธิ- ;
Ācariyupajjhāyakasissasaddhi- ;
วิหาริวตฺตานิปิ สพฺพโสว;
Vihārivattānipi sabbasova;
วตฺตานิ วุตฺตานิ จตุทฺทเสว;
Vattāni vuttāni catuddaseva;
วิสุทฺธจิเตฺตน วินายเกนฯ
Visuddhacittena vināyakena.
๒๙๑๖.
2916.
อาคนฺตุเกน อารามํ, ปวิสเนฺตน ภิกฺขุนา;
Āgantukena ārāmaṃ, pavisantena bhikkhunā;
ฉตฺตํ ปนาปเนตพฺพํ, มุญฺจิตพฺพา อุปาหนาฯ
Chattaṃ panāpanetabbaṃ, muñcitabbā upāhanā.
๒๙๑๗.
2917.
โอคุณฺฐนํ น กาตพฺพํ, สีเส จีวรเมว วา;
Oguṇṭhanaṃ na kātabbaṃ, sīse cīvarameva vā;
น หิ เตน จ โธตพฺพา, ปาทา ปานียวารินาฯ
Na hi tena ca dhotabbā, pādā pānīyavārinā.
๒๙๑๘.
2918.
วนฺทิตพฺพาว ปุจฺฉิตฺวา, วิหาเร วุฑฺฒภิกฺขุโน;
Vanditabbāva pucchitvā, vihāre vuḍḍhabhikkhuno;
กาเล เสนาสนํ เตน, ปุจฺฉิตพฺพญฺจ ภิกฺขุนาฯ
Kāle senāsanaṃ tena, pucchitabbañca bhikkhunā.
๒๙๑๙.
2919.
วจฺจฎฺฐานญฺจ ปสฺสาว-ฎฺฐานํ ปานียเมว จ;
Vaccaṭṭhānañca passāva-ṭṭhānaṃ pānīyameva ca;
ปริโภชนียํ สงฺฆ-กติกํ โคจราทิกํฯ
Paribhojanīyaṃ saṅgha-katikaṃ gocarādikaṃ.
๒๙๒๐.
2920.
วุฑฺฒมาคนฺตุกํ ทิสฺวา, ภิกฺขุนาวาสิเกนปิ;
Vuḍḍhamāgantukaṃ disvā, bhikkhunāvāsikenapi;
ปตฺตํ ปฎิคฺคเหตพฺพํ, ปจฺจุคฺคนฺตฺวาน จีวรํฯ
Pattaṃ paṭiggahetabbaṃ, paccuggantvāna cīvaraṃ.
๒๙๒๑.
2921.
อาสนํ ปญฺญเปตพฺพํ, ตสฺส ปาโททกมฺปิ จ;
Āsanaṃ paññapetabbaṃ, tassa pādodakampi ca;
อุปนิกฺขิปิตพฺพญฺจ, ปุจฺฉิตพฺพญฺจ วารินาฯ
Upanikkhipitabbañca, pucchitabbañca vārinā.
๒๙๒๒.
2922.
วเนฺทโยฺย ปญฺญเปตพฺพํ, ตสฺส เสนาสนมฺปิ จ;
Vandeyyo paññapetabbaṃ, tassa senāsanampi ca;
อชฺฌาวุตฺถมวุตฺถํ วา, โคจราโคจรมฺปิ จฯ
Ajjhāvutthamavutthaṃ vā, gocarāgocarampi ca.
๒๙๒๓.
2923.
วจฺจฎฺฐานญฺจ ปสฺสาว-ฎฺฐานํ เสกฺขกุลานิ จ;
Vaccaṭṭhānañca passāva-ṭṭhānaṃ sekkhakulāni ca;
ปเวเส นิกฺขเม กาโล, วตฺตโพฺพ ปานิยาทิกํฯ
Pavese nikkhame kālo, vattabbo pāniyādikaṃ.
๒๙๒๔.
2924.
สเจ โส นวโก โหติ;
Sace so navako hoti;
อาคตาคนฺตุโก ยถา;
Āgatāgantuko yathā;
นิสิเนฺนเนว เตนสฺส;
Nisinneneva tenassa;
สพฺพมาวาสิภิกฺขุนาฯ
Sabbamāvāsibhikkhunā.
๒๙๒๕.
2925.
‘‘อตฺร ปตฺตํ ฐเปหีติ, นิสีทาหีทมาสนํ’’;
‘‘Atra pattaṃ ṭhapehīti, nisīdāhīdamāsanaṃ’’;
อิเจฺจวํ ปน วตฺตพฺพํ, เทยฺยํ เสนาสนมฺปิ จฯ
Iccevaṃ pana vattabbaṃ, deyyaṃ senāsanampi ca.
๒๙๒๖.
2926.
ทารุมตฺติกภณฺฑานิ, คนฺตุกาเมน ภิกฺขุนา;
Dārumattikabhaṇḍāni, gantukāmena bhikkhunā;
คนฺตพฺพํ ปฎิสาเมตฺวา, ถเกตฺวาวสถมฺปิ จฯ
Gantabbaṃ paṭisāmetvā, thaketvāvasathampi ca.
๒๙๒๗.
2927.
อาปุจฺฉิตฺวาปิ คนฺตพฺพํ, ภิกฺขุนา สยนาสนํ;
Āpucchitvāpi gantabbaṃ, bhikkhunā sayanāsanaṃ;
ปุจฺฉิตเพฺพ อสเนฺตปิ, โคเปตฺวา วาปิ สาธุกํฯ
Pucchitabbe asantepi, gopetvā vāpi sādhukaṃ.
๒๙๒๘.
2928.
สหสา ปวิเส นาปิ, สหสา น จ นิกฺขเม;
Sahasā pavise nāpi, sahasā na ca nikkhame;
นาติทูเร นจฺจาสเนฺน, ฐาตพฺพํ ปิณฺฑจารินาฯ
Nātidūre naccāsanne, ṭhātabbaṃ piṇḍacārinā.
๒๙๒๙.
2929.
วามหเตฺถน สงฺฆาฎิํ, อุจฺจาเรตฺวาถ ภาชนํ;
Vāmahatthena saṅghāṭiṃ, uccāretvātha bhājanaṃ;
ทกฺขิเณน ปณาเมตฺวา, ภิกฺขํ คเณฺหยฺย ปณฺฑิโตฯ
Dakkhiṇena paṇāmetvā, bhikkhaṃ gaṇheyya paṇḍito.
๒๙๓๐.
2930.
สูปํ วา ทาตุกามาติ, สลฺลเกฺขยฺย มุหุตฺตกํ;
Sūpaṃ vā dātukāmāti, sallakkheyya muhuttakaṃ;
โอโลเกยฺยนฺตรา ภิกฺขุ, น ภิกฺขาทายิกามุขํฯ
Olokeyyantarā bhikkhu, na bhikkhādāyikāmukhaṃ.
๒๙๓๑.
2931.
ปานียาทิ ปนาเนยฺยํ, ภิกฺขุนารญฺญเกนปิ;
Pānīyādi panāneyyaṃ, bhikkhunāraññakenapi;
นกฺขตฺตํ เตน โยโค จ, ชานิตพฺพา ทิสาปิ จฯ
Nakkhattaṃ tena yogo ca, jānitabbā disāpi ca.
๒๙๓๒.
2932.
วจฺจปสฺสาวติตฺถานิ, ภวนฺติ ปฎิปาฎิยา;
Vaccapassāvatitthāni, bhavanti paṭipāṭiyā;
กโรนฺตสฺส ยถาวุฑฺฒํ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Karontassa yathāvuḍḍhaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๒๙๓๓.
2933.
สหสา อุพฺภชิตฺวา วา, น จ วจฺจกุฎิํ วิเส;
Sahasā ubbhajitvā vā, na ca vaccakuṭiṃ vise;
อุกฺกาสิตฺวา พหิ ฐตฺวา, ปวิเส สณิกํ ปนฯ
Ukkāsitvā bahi ṭhatvā, pavise saṇikaṃ pana.
๒๙๓๔.
2934.
วจฺจํ น นิตฺถุนเนฺตน, กาตพฺพํ ปน ภิกฺขุนา;
Vaccaṃ na nitthunantena, kātabbaṃ pana bhikkhunā;
ขาทโต ทนฺตกฎฺฐํ วา, กโรโต โหติ ทุกฺกฎํฯ
Khādato dantakaṭṭhaṃ vā, karoto hoti dukkaṭaṃ.
๒๙๓๕.
2935.
วจฺจํ ปน น กาตพฺพํ, พหิทฺธา วจฺจโทณิยา;
Vaccaṃ pana na kātabbaṃ, bahiddhā vaccadoṇiyā;
ปสฺสาโวปิ น กาตโพฺพ, พหิ ปสฺสาวโทณิยาฯ
Passāvopi na kātabbo, bahi passāvadoṇiyā.
๒๙๓๖.
2936.
ขเรน นาวเลเขยฺย, น กฎฺฐํ วจฺจกูปเก;
Kharena nāvalekheyya, na kaṭṭhaṃ vaccakūpake;
ฉเฑฺฑยฺย น จ ปาเตยฺย, เขฬํ ปสฺสาวโทณิยาฯ
Chaḍḍeyya na ca pāteyya, kheḷaṃ passāvadoṇiyā.
๒๙๓๗.
2937.
ปาทุกาสุ ฐิโตเยว, อุพฺภเชยฺย วิจกฺขโณ;
Pādukāsu ṭhitoyeva, ubbhajeyya vicakkhaṇo;
ปฎิจฺฉาเทยฺย ตเตฺถว, ฐตฺวา นิกฺขมเน ปนฯ
Paṭicchādeyya tattheva, ṭhatvā nikkhamane pana.
๒๙๓๘.
2938.
นาจเมยฺย สเจ วจฺจํ, กตฺวา โย สลิเล สติ;
Nācameyya sace vaccaṃ, katvā yo salile sati;
ตสฺส ทุกฺกฎมุทฺทิฎฺฐํ, มุนินา โมหนาสินาฯ
Tassa dukkaṭamuddiṭṭhaṃ, muninā mohanāsinā.
๒๙๓๙.
2939.
สสทฺทํ นาจเมตพฺพํ, กตฺวา จปุ จปูติ จ;
Sasaddaṃ nācametabbaṃ, katvā capu capūti ca;
อาจมิตฺวา สราเวปิ, เสเสตพฺพํ น ตูทกํฯ
Ācamitvā sarāvepi, sesetabbaṃ na tūdakaṃ.
๒๙๔๐.
2940.
อูหตมฺปิ อโธวิตฺวา, นิกฺขมนฺตสฺส ทุกฺกฎํ;
Ūhatampi adhovitvā, nikkhamantassa dukkaṭaṃ;
อุกฺลาปาปิ สเจ โหนฺติ, โสเธตพฺพํ อเสสโตฯ
Uklāpāpi sace honti, sodhetabbaṃ asesato.
๒๙๔๑.
2941.
อวเลขนกเฎฺฐน, ปูโร เจ ปีฐโร ปน;
Avalekhanakaṭṭhena, pūro ce pīṭharo pana;
ฉเฑฺฑยฺย กุมฺภิ ริตฺตา เจ, กุมฺภิํ ปูเรยฺย วารินาฯ
Chaḍḍeyya kumbhi rittā ce, kumbhiṃ pūreyya vārinā.
๒๙๔๒.
2942.
อนชฺฌิโฎฺฐ หิ วุเฑฺฒน, ปาติโมกฺขํ น อุทฺทิเส;
Anajjhiṭṭho hi vuḍḍhena, pātimokkhaṃ na uddise;
ธมฺมํ น จ ภเณ, ปญฺหํ, น ปุเจฺฉยฺย น วิสฺสเชฯ
Dhammaṃ na ca bhaṇe, pañhaṃ, na puccheyya na vissaje.
๒๙๔๓.
2943.
อาปุจฺฉิตฺวา กเถนฺตสฺส, วุฑฺฒํ วุฑฺฒตราคเม;
Āpucchitvā kathentassa, vuḍḍhaṃ vuḍḍhatarāgame;
ปุน อาปุจฺฉเน กิจฺจํ, นตฺถีติ ปริทีปิตํฯ
Puna āpucchane kiccaṃ, natthīti paridīpitaṃ.
๒๙๔๔.
2944.
วุเฑฺฒเนกวิหารสฺมิํ, สทฺธิํ วิหรตา ปน;
Vuḍḍhenekavihārasmiṃ, saddhiṃ viharatā pana;
อนาปุจฺฉา หิ สชฺฌาโย, น กาตโพฺพ กทาจิปิฯ
Anāpucchā hi sajjhāyo, na kātabbo kadācipi.
๒๙๔๕.
2945.
อุเทฺทโสปิ น กาตโพฺพ, ปริปุจฺฉาย กา กถา;
Uddesopi na kātabbo, paripucchāya kā kathā;
น จ ธโมฺม กเถตโพฺพ, ภิกฺขุนา ธมฺมจกฺขุนาฯ
Na ca dhammo kathetabbo, bhikkhunā dhammacakkhunā.
๒๙๔๖.
2946.
น ทีโป วิชฺฌาเปตโพฺพ, กาตโพฺพ วา น เจว โส;
Na dīpo vijjhāpetabbo, kātabbo vā na ceva so;
วาตปานกวาฎานิ, ถเกยฺย วิวเรยฺย โนฯ
Vātapānakavāṭāni, thakeyya vivareyya no.
๒๙๔๗.
2947.
จงฺกเม จงฺกมโนฺต จ, วุฑฺฒโต ปริวตฺตเย;
Caṅkame caṅkamanto ca, vuḍḍhato parivattaye;
ตมฺปิ จีวรกเณฺณน, กาเยน น จ ฆฎฺฎเยฯ
Tampi cīvarakaṇṇena, kāyena na ca ghaṭṭaye.
๒๙๔๘.
2948.
ปุรโต เนว เถรานํ, นฺหาเยยฺย น ปนูปริ;
Purato neva therānaṃ, nhāyeyya na panūpari;
อุตฺตรํ โอตรนฺตานํ, ทเท มคฺคํ, น ฆฎฺฎเยฯ
Uttaraṃ otarantānaṃ, dade maggaṃ, na ghaṭṭaye.
๒๙๔๙.
2949.
วตฺตํ อปริปูเรโนฺต, น สีลํ ปริปูรติ;
Vattaṃ aparipūrento, na sīlaṃ paripūrati;
อสุทฺธสีโล ทุปฺปโญฺญ, จิเตฺตกคฺคํ น วินฺทติฯ
Asuddhasīlo duppañño, cittekaggaṃ na vindati.
๒๙๕๐.
2950.
วิกฺขิตฺตจิโตฺตเนกโคฺค, สทฺธมฺมํ น จ ปสฺสติ;
Vikkhittacittonekaggo, saddhammaṃ na ca passati;
อปสฺสมาโน สทฺธมฺมํ, ทุกฺขา น ปริมุจฺจติฯ
Apassamāno saddhammaṃ, dukkhā na parimuccati.
๒๙๕๑.
2951.
ตสฺมา หิ วตฺตํ ปูเรยฺย, ชินปุโตฺต วิจกฺขโณ;
Tasmā hi vattaṃ pūreyya, jinaputto vicakkhaṇo;
โอวาทํ พุทฺธเสฎฺฐสฺส, กตฺวา นิพฺพานเมหิติฯ
Ovādaṃ buddhaseṭṭhassa, katvā nibbānamehiti.
วตฺตกฺขนฺธกกถาฯ
Vattakkhandhakakathā.
