| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / маж̇жхиманигааяа • Majjhimanikāya |
3. сзкасуд̇д̇ам̣
3. Sekhasuttaṃ
22. звам̣ мз суд̇ам̣ – згам̣ самаяам̣ бхаг̇аваа саггзсу вихарад̇и габилавад̇т̇усмим̣ ниг̇род̇хаараамз. д̇зна ко бана самаязна гаабилавад̇т̇аваанам̣ 1 сагяаанам̣ навам̣ сант̇ааг̇аарам̣ ажирагаарид̇ам̣ ход̇и анаж̇жхаавудтам̣ 2 саман̣зна ваа б̣раахман̣зна ваа гзнажи ваа мануссабхууд̇зна. ат̇а ко гаабилавад̇т̇аваа сагяаа язна бхаг̇аваа д̇знубасан̇гамим̣су; убасан̇гамид̇ваа бхаг̇аванд̇ам̣ абхиваад̣̇зд̇ваа згаманд̇ам̣ нисийд̣̇им̣су. згаманд̇ам̣ нисиннаа ко гаабилавад̇т̇аваа сагяаа бхаг̇аванд̇ам̣ зд̇ад̣̇авожум̣ – ‘‘ид̇ха, бханд̇з, гаабилавад̇т̇аваанам̣ сагяаанам̣ навам̣ сант̇ааг̇аарам̣ ажирагаарид̇ам̣ 3 анаж̇жхаавудтам̣ саман̣зна ваа б̣раахман̣зна ваа гзнажи ваа мануссабхууд̇зна. д̇ам̣, бханд̇з, бхаг̇аваа батамам̣ барибхун̃ж̇ад̇у. бхаг̇авад̇аа батамам̣ барибхуд̇д̇ам̣ бажчаа гаабилавад̇т̇аваа сагяаа барибхун̃ж̇иссанд̇и. д̇ад̣̇асса гаабилавад̇т̇аваанам̣ сагяаанам̣ д̣̇ийгхарад̇д̇ам̣ хид̇ааяа сукааяаа’’д̇и . ад̇хиваасзси бхаг̇аваа д̇ун̣хийбхаавзна. ат̇а ко гаабилавад̇т̇аваа сагяаа бхаг̇авад̇о ад̇хиваасанам̣ вид̣̇ид̇ваа удтааяаасанаа бхаг̇аванд̇ам̣ абхиваад̣̇зд̇ваа бад̣̇агкин̣ам̣ гад̇ваа язна навам̣ сант̇ааг̇аарам̣ д̇знубасан̇гамим̣су; убасан̇гамид̇ваа саб̣б̣асант̇арим̣ сант̇ааг̇аарам̣ 4 сант̇арид̇ваа аасанаани бан̃н̃абзд̇ваа уд̣̇агаман̣игам̣ убадтабзд̇ваа д̇злаббад̣̇ийбам̣ ааробзд̇ваа язна бхаг̇аваа д̇знубасан̇гамим̣су; убасан̇гамид̇ваа бхаг̇аванд̇ам̣ абхиваад̣̇зд̇ваа згаманд̇ам̣ адтам̣су. згаманд̇ам̣ тид̇аа ко гаабилавад̇т̇аваа сагяаа бхаг̇аванд̇ам̣ зд̇ад̣̇авожум̣ – ‘‘саб̣б̣асант̇арим̣ сант̇ад̇ам̣, бханд̇з, сант̇ааг̇аарам̣, аасанаани бан̃н̃ад̇д̇аани, уд̣̇агаман̣иго убадтаабид̇о, д̇злаббад̣̇ийбо ааробид̇о. яассад̣̇аани, бханд̇з , бхаг̇аваа гаалам̣ ман̃н̃ад̇ий’’д̇и. ат̇а ко бхаг̇аваа ниваасзд̇ваа бад̇д̇ажийварамаад̣̇ааяа сад̣̇д̇хим̣ бхигкусан̇гхзна язна сант̇ааг̇аарам̣ д̇знубасан̇гами; убасан̇гамид̇ваа баад̣̇з багкаалзд̇ваа сант̇ааг̇аарам̣ бависид̇ваа маж̇жхимам̣ т̇амбхам̣ ниссааяа бурад̇т̇аабхимуко нисийд̣̇и. бхигкусан̇гхоби ко баад̣̇з багкаалзд̇ваа сант̇ааг̇аарам̣ бависид̇ваа бажчимам̣ бхид̇д̇им̣ ниссааяа бурад̇т̇аабхимуко нисийд̣̇и, бхаг̇аванд̇ам̣язва бурагкад̇ваа. гаабилавад̇т̇авааби ко сагяаа баад̣̇з багкаалзд̇ваа сант̇ааг̇аарам̣ бависид̇ваа бурад̇т̇имам̣ бхид̇д̇им̣ ниссааяа бажчимаабхимукаа нисийд̣̇им̣су, бхаг̇аванд̇ам̣язва бурагкад̇ваа. ат̇а ко бхаг̇аваа гаабилавад̇т̇авз сагяз б̣ахуд̣̇зва рад̇д̇им̣ д̇хаммияаа гат̇ааяа санд̣̇ассзд̇ваа самаад̣̇абзд̇ваа самуд̇д̇зж̇зд̇ваа самбахам̣сзд̇ваа ааяасманд̇ам̣ аананд̣̇ам̣ ааманд̇зси – ‘‘бадибхаад̇у д̇ам̣, аананд̣̇а, гаабилавад̇т̇аваанам̣ сагяаанам̣ сзко баадибад̣̇о 5. бидти мз ааг̇илааяад̇и; д̇амахам̣ ааяамиссаамий’’д̇и. ‘‘звам̣, бханд̇з’’д̇и ко ааяасмаа аананд̣̇о бхаг̇авад̇о бажжассоси. ат̇а ко бхаг̇аваа жад̇уг̇г̇ун̣ам̣ сан̇гхаадим̣ бан̃н̃аабзд̇ваа д̣̇агкин̣зна бассзна сийхасзяяам̣ габбзси, баад̣̇з баад̣̇ам̣ ажжаад̇хааяа, сад̇о самбаж̇аано, удтаанасан̃н̃ам̣ манаси гарид̇ваа.
22. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena kāpilavatthavānaṃ 6 sakyānaṃ navaṃ santhāgāraṃ acirakāritaṃ hoti anajjhāvuṭṭhaṃ 7 samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena. Atha kho kāpilavatthavā sakyā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho kāpilavatthavā sakyā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘idha, bhante, kāpilavatthavānaṃ sakyānaṃ navaṃ santhāgāraṃ acirakāritaṃ 8 anajjhāvuṭṭhaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena. Taṃ, bhante, bhagavā paṭhamaṃ paribhuñjatu. Bhagavatā paṭhamaṃ paribhuttaṃ pacchā kāpilavatthavā sakyā paribhuñjissanti. Tadassa kāpilavatthavānaṃ sakyānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti . Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho kāpilavatthavā sakyā bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena navaṃ santhāgāraṃ tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā sabbasanthariṃ santhāgāraṃ 9 santharitvā āsanāni paññapetvā udakamaṇikaṃ upaṭṭhapetvā telappadīpaṃ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho kāpilavatthavā sakyā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘sabbasanthariṃ santhataṃ, bhante, santhāgāraṃ, āsanāni paññattāni, udakamaṇiko upaṭṭhāpito, telappadīpo āropito. Yassadāni, bhante , bhagavā kālaṃ maññatī’’ti. Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṃ bhikkhusaṅghena yena santhāgāraṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā santhāgāraṃ pavisitvā majjhimaṃ thambhaṃ nissāya puratthābhimukho nisīdi. Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā santhāgāraṃ pavisitvā pacchimaṃ bhittiṃ nissāya puratthābhimukho nisīdi, bhagavantaṃyeva purakkhatvā. Kāpilavatthavāpi kho sakyā pāde pakkhāletvā santhāgāraṃ pavisitvā puratthimaṃ bhittiṃ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṃsu, bhagavantaṃyeva purakkhatvā. Atha kho bhagavā kāpilavatthave sakye bahudeva rattiṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘paṭibhātu taṃ, ānanda, kāpilavatthavānaṃ sakyānaṃ sekho pāṭipado 10. Piṭṭhi me āgilāyati; tamahaṃ āyamissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi. Atha kho bhagavā catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññāpetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappesi, pāde pādaṃ accādhāya, sato sampajāno, uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā.
23. ат̇а ко ааяасмаа аананд̣̇о махаанаамам̣ саггам̣ ааманд̇зси – ‘‘ид̇ха , махаанаама, арияасааваго сийласамбанно ход̇и, инд̣̇риязсу г̇уд̇д̇ад̣̇вааро ход̇и, бхож̇анз мад̇д̇ан̃н̃уу ход̇и, ж̇ааг̇арияам̣ ануяуд̇д̇о ход̇и, сад̇д̇ахи сад̣̇д̇хаммзхи саманнааг̇ад̇о ход̇и, жад̇уннам̣ жхаанаанам̣ аабхижзд̇асигаанам̣ д̣̇идтад̇хаммасукавихаараанам̣ нигаамалаабхий ход̇и агижчалаабхий агасиралаабхий.
23. Atha kho āyasmā ānando mahānāmaṃ sakkaṃ āmantesi – ‘‘idha , mahānāma, ariyasāvako sīlasampanno hoti, indriyesu guttadvāro hoti, bhojane mattaññū hoti, jāgariyaṃ anuyutto hoti, sattahi saddhammehi samannāgato hoti, catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.
24. ‘‘гат̇ан̃жа, махаанаама , арияасааваго сийласамбанно ход̇и? ид̇ха, махаанаама, арияасааваго сийлаваа ход̇и, баад̇имогкасам̣варасам̣вуд̇о вихарад̇и аажаараг̇ожарасамбанно ан̣умад̇д̇зсу важ̇ж̇зсу бхаяад̣̇ассаавий, самаад̣̇ааяа сигкад̇и сигкаабад̣̇зсу. звам̣ ко, махаанаама, арияасааваго сийласамбанно ход̇и.
24. ‘‘Kathañca, mahānāma , ariyasāvako sīlasampanno hoti? Idha, mahānāma, ariyasāvako sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, mahānāma, ariyasāvako sīlasampanno hoti.
‘‘гат̇ан̃жа, махаанаама, арияасааваго инд̣̇риязсу г̇уд̇д̇ад̣̇вааро ход̇и? ид̇ха, махаанаама, арияасааваго жагкунаа руубам̣ д̣̇исваа на нимид̇д̇аг̇г̇аахий ход̇и наануб̣яан̃ж̇анаг̇г̇аахий. яад̇ваад̇хигаран̣амзнам̣ жагкунд̣̇рияам̣ асам̣вуд̇ам̣ вихаранд̇ам̣ абхиж̇жхаад̣̇оманассаа баабагаа агусалаа д̇хаммаа анваассавзяяум̣ д̇асса сам̣варааяа бадибаж̇ж̇ад̇и, рагкад̇и жагкунд̣̇рияам̣, жагкунд̣̇рияз сам̣варам̣ аабаж̇ж̇ад̇и. сод̇зна сад̣̇д̣̇ам̣ суд̇ваа…бз… гхаанзна г̇анд̇хам̣ гхааяид̇ваа…бз… ж̇ивхааяа расам̣ сааяид̇ваа…бз… гааязна подтаб̣б̣ам̣ пусид̇ваа…бз… манасаа д̇хаммам̣ вин̃н̃ааяа на нимид̇д̇аг̇г̇аахий ход̇и наануб̣яан̃ж̇анаг̇г̇аахий. яад̇ваад̇хигаран̣амзнам̣ манинд̣̇рияам̣ асам̣вуд̇ам̣ вихаранд̇ам̣ абхиж̇жхаад̣̇оманассаа баабагаа агусалаа д̇хаммаа анваассавзяяум̣ д̇асса сам̣варааяа бадибаж̇ж̇ад̇и, рагкад̇и манинд̣̇рияам̣, манинд̣̇рияз сам̣варам̣ аабаж̇ж̇ад̇и . звам̣ ко, махаанаама, арияасааваго инд̣̇риязсу г̇уд̇д̇ад̣̇вааро ход̇и.
‘‘Kathañca, mahānāma, ariyasāvako indriyesu guttadvāro hoti? Idha, mahānāma, ariyasāvako cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā…pe… ghānena gandhaṃ ghāyitvā…pe… jivhāya rasaṃ sāyitvā…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā…pe… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṃ, manindriye saṃvaraṃ āpajjati . Evaṃ kho, mahānāma, ariyasāvako indriyesu guttadvāro hoti.
‘‘гат̇ан̃жа, махаанаама, арияасааваго бхож̇анз мад̇д̇ан̃н̃уу ход̇и? ид̇ха, махаанаама, арияасааваго бадисан̇каа яонисо аахаарам̣ аахаарзд̇и – ‘нзва д̣̇авааяа на мад̣̇ааяа на ман̣д̣анааяа на вибхуусанааяа; яаавад̣̇зва имасса гааяасса тид̇ияаа яаабанааяа вихим̣суубарад̇ияаа б̣рахмажарияаануг̇г̇ахааяа . ид̇и бураан̣ан̃жа взд̣̇анам̣ бадихан̇каами, наван̃жа взд̣̇анам̣ на уббаад̣̇зссаами, яаад̇раа жа мз бхависсад̇и анаваж̇ж̇ад̇аа жа паасувихааро жаа’д̇и. звам̣ ко, махаанаама, арияасааваго бхож̇анз мад̇д̇ан̃н̃уу ход̇и.
‘‘Kathañca, mahānāma, ariyasāvako bhojane mattaññū hoti? Idha, mahānāma, ariyasāvako paṭisaṅkhā yoniso āhāraṃ āhāreti – ‘neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya; yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṃsūparatiyā brahmacariyānuggahāya . Iti purāṇañca vedanaṃ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṃ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti. Evaṃ kho, mahānāma, ariyasāvako bhojane mattaññū hoti.
‘‘гат̇ан̃жа, махаанаама, арияасааваго ж̇ааг̇арияам̣ ануяуд̇д̇о ход̇и? ид̇ха, махаанаама, арияасааваго д̣̇ивасам̣ жан̇гамзна нисаж̇ж̇ааяа ааваран̣ийязхи д̇хаммзхи жид̇д̇ам̣ барисод̇хзд̇и, рад̇д̇ияаа батамам̣ яаамам̣ жан̇гамзна нисаж̇ж̇ааяа ааваран̣ийязхи д̇хаммзхи жид̇д̇ам̣ барисод̇хзд̇и, рад̇д̇ияаа маж̇жхимам̣ яаамам̣ д̣̇агкин̣зна бассзна сийхасзяяам̣ габбзд̇и, баад̣̇з баад̣̇ам̣ ажжаад̇хааяа, сад̇о самбаж̇аано, удтаанасан̃н̃ам̣ манаси гарид̇ваа, рад̇д̇ияаа бажчимам̣ яаамам̣ бажжудтааяа жан̇гамзна нисаж̇ж̇ааяа ааваран̣ийязхи д̇хаммзхи жид̇д̇ам̣ барисод̇хзд̇и. звам̣ ко, махаанаама, арияасааваго ж̇ааг̇арияам̣ ануяуд̇д̇о ход̇и.
‘‘Kathañca, mahānāma, ariyasāvako jāgariyaṃ anuyutto hoti? Idha, mahānāma, ariyasāvako divasaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti, rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti, rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappeti, pāde pādaṃ accādhāya, sato sampajāno, uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā, rattiyā pacchimaṃ yāmaṃ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti. Evaṃ kho, mahānāma, ariyasāvako jāgariyaṃ anuyutto hoti.
25. ‘‘гат̇ан̃жа, махаанаама, арияасааваго сад̇д̇ахи сад̣̇д̇хаммзхи саманнааг̇ад̇о ход̇и? ид̇ха, махаанаама, арияасааваго сад̣̇д̇хо ход̇и, сад̣̇д̣̇ахад̇и д̇ат̇ааг̇ад̇асса б̣од̇хим̣ – ‘ид̇иби со бхаг̇аваа арахам̣ саммаасамб̣уд̣̇д̇хо виж̇ж̇аажаран̣асамбанно суг̇ад̇о логавид̣̇уу ануд̇д̇аро бурисад̣̇аммасаарат̇и сад̇т̇аа д̣̇звамануссаанам̣ б̣уд̣̇д̇хо бхаг̇аваа’д̇и. хиримаа ход̇и, хирийяад̇и гааяад̣̇ужжарид̇зна важийд̣̇ужжарид̇зна манод̣̇ужжарид̇зна, хирийяад̇и баабагаанам̣ агусалаанам̣ д̇хаммаанам̣ самаабад̇д̇ияаа. од̇д̇аббий ход̇и, од̇д̇аббад̇и гааяад̣̇ужжарид̇зна важийд̣̇ужжарид̇зна манод̣̇ужжарид̇зна, од̇д̇аббад̇и баабагаанам̣ агусалаанам̣ д̇хаммаанам̣ самаабад̇д̇ияаа. б̣ахуссуд̇о ход̇и суд̇ад̇харо суд̇асаннижаяо. яз д̇з д̇хаммаа аад̣̇игаляаан̣аа маж̇жхзгаляаан̣аа барияосаанагаляаан̣аа саад̇т̇аа саб̣яан̃ж̇анаа гзвалабарибун̣н̣ам̣ барисуд̣̇д̇хам̣ б̣рахмажарияам̣ абхивад̣̇анд̇и д̇ат̇ааруубаасса д̇хаммаа б̣ахуссуд̇аа 11 хонд̇и д̇хаад̇аа 12 важасаа барижид̇аа манасаанубзгкид̇аа д̣̇идтияаа суббадивид̣̇д̇хаа. аарад̣̇д̇хавийрияо вихарад̇и агусалаанам̣ д̇хаммаанам̣ бахаанааяа, гусалаанам̣ д̇хаммаанам̣ убасамбад̣̇ааяа, т̇аамаваа д̣̇ал̣хабараггамо анигкид̇д̇ад̇хуро гусалзсу д̇хаммзсу. сад̇имаа ход̇и, барамзна сад̇инзбаггзна саманнааг̇ад̇о, жирагад̇амби жирабхаасид̇амби сарид̇аа ануссарид̇аа. бан̃н̃аваа ход̇и, уд̣̇аяад̇т̇аг̇ааминияаа бан̃н̃ааяа саманнааг̇ад̇о, арияааяа ниб̣б̣зд̇хигааяа саммаа д̣̇угкагкаяаг̇ааминияаа. звам̣ ко, махаанаама, арияасааваго сад̇д̇ахи сад̣̇д̇хаммзхи саманнааг̇ад̇о ход̇и.
25. ‘‘Kathañca, mahānāma, ariyasāvako sattahi saddhammehi samannāgato hoti? Idha, mahānāma, ariyasāvako saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Hirimā hoti, hirīyati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena, hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā. Ottappī hoti, ottappati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena, ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā. Bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo. Ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthā sabyañjanā kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti tathārūpāssa dhammā bahussutā 13 honti dhātā 14 vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Satimā hoti, paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā. Paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato, ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Evaṃ kho, mahānāma, ariyasāvako sattahi saddhammehi samannāgato hoti.
26. ‘‘гат̇ан̃жа , махаанаама, арияасааваго жад̇уннам̣ жхаанаанам̣ аабхижзд̇асигаанам̣ д̣̇идтад̇хаммасукавихаараанам̣ нигаамалаабхий ход̇и агижчалаабхий агасиралаабхий? ид̇ха, махаанаама, арияасааваго вивижжзва гаамзхи вивижжа агусалзхи д̇хаммзхи, савид̇аггам̣ савижаарам̣ вивзгаж̇ам̣ бийд̇исукам̣ батамам̣ жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихарад̇и; вид̇аггавижаараанам̣ вуубасамаа аж̇жхад̇д̇ам̣ самбасаад̣̇анам̣…бз… д̣̇уд̇ияам̣ жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихарад̇и; бийд̇ияаа жа вирааг̇аа…бз… д̇ад̇ияам̣ жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихарад̇и; сукасса жа бахаанаа д̣̇угкасса жа бахаанаа буб̣б̣зва соманассад̣̇оманассаанам̣ ад̇т̇ан̇г̇амаа…бз… жад̇уд̇т̇ам̣ жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихарад̇и. звам̣ ко, махаанаама, арияасааваго жад̇уннам̣ жхаанаанам̣ аабхижзд̇асигаанам̣ д̣̇идтад̇хаммасукавихаараанам̣ нигаамалаабхий ход̇и агижчалаабхий агасиралаабхий.
26. ‘‘Kathañca , mahānāma, ariyasāvako catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī? Idha, mahānāma, ariyasāvako vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi, savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ…pe… dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; pītiyā ca virāgā…pe… tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Evaṃ kho, mahānāma, ariyasāvako catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.
27. ‘‘яад̇о ко, махаанаама, арияасааваго звам̣ сийласамбанно ход̇и, звам̣ инд̣̇риязсу г̇уд̇д̇ад̣̇вааро ход̇и, звам̣ бхож̇анз мад̇д̇ан̃н̃уу ход̇и, звам̣ ж̇ааг̇арияам̣ ануяуд̇д̇о ход̇и, звам̣ сад̇д̇ахи сад̣̇д̇хаммзхи саманнааг̇ад̇о ход̇и, звам̣ жад̇уннам̣ жхаанаанам̣ аабхижзд̇асигаанам̣ д̣̇идтад̇хаммасукавихаараанам̣ нигаамалаабхий ход̇и агижчалаабхий агасиралаабхий, аяам̣ вужжад̇и, махаанаама, арияасааваго сзко баадибад̣̇о абужжан̣д̣ад̇ааяа самаабанно, бхаб̣б̣о абхиниб̣бхид̣̇ааяа, бхаб̣б̣о самб̣од̇хааяа, бхаб̣б̣о ануд̇д̇арасса яог̇агкзмасса ад̇хиг̇амааяа. сзяяат̇ааби, махаанаама, гуггудияаа ан̣д̣аани адта ваа д̣̇аса ваа д̣̇ваад̣̇аса ваа д̇аанаассу гуггудияаа саммаа ад̇хисаяид̇аани саммаа барисзд̣̇ид̇аани саммаа барибхаавид̇аани, гин̃жааби д̇ассаа гуггудияаа на звам̣ ижчаа уббаж̇ж̇зяяа – ‘ахо вад̇имз гуггудабод̇агаа баад̣̇анакасикааяа ваа мукад̇ун̣д̣агзна ваа ан̣д̣агосам̣ бад̣̇аалзд̇ваа сод̇т̇инаа абхиниб̣бхиж̇ж̇зяяу’нд̇и, ат̇а ко бхаб̣б̣аава д̇з гуггудабод̇агаа баад̣̇анакасикааяа ваа мукад̇ун̣д̣агзна ваа ан̣д̣агосам̣ бад̣̇аалзд̇ваа сод̇т̇инаа абхиниб̣бхиж̇ж̇ид̇ум̣. звамзва ко, махаанаама, яад̇о арияасааваго звам̣ сийласамбанно ход̇и, звам̣ инд̣̇риязсу г̇уд̇д̇ад̣̇вааро ход̇и, звам̣ бхож̇анз мад̇д̇ан̃н̃уу ход̇и, звам̣ ж̇ааг̇арияам̣ ануяуд̇д̇о ход̇и, звам̣ сад̇д̇ахи сад̣̇д̇хаммзхи саманнааг̇ад̇о ход̇и, звам̣ жад̇уннам̣ жхаанаанам̣ аабхижзд̇асигаанам̣ д̣̇идтад̇хаммасукавихаараанам̣ нигаамалаабхий ход̇и агижчалаабхий агасиралаабхий, аяам̣ вужжад̇и, махаанаама, арияасааваго сзко баадибад̣̇о абужжан̣д̣ад̇ааяа самаабанно , бхаб̣б̣о абхиниб̣бхид̣̇ааяа, бхаб̣б̣о самб̣од̇хааяа, бхаб̣б̣о ануд̇д̇арасса яог̇агкзмасса ад̇хиг̇амааяа.
27. ‘‘Yato kho, mahānāma, ariyasāvako evaṃ sīlasampanno hoti, evaṃ indriyesu guttadvāro hoti, evaṃ bhojane mattaññū hoti, evaṃ jāgariyaṃ anuyutto hoti, evaṃ sattahi saddhammehi samannāgato hoti, evaṃ catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, ayaṃ vuccati, mahānāma, ariyasāvako sekho pāṭipado apuccaṇḍatāya samāpanno, bhabbo abhinibbhidāya, bhabbo sambodhāya, bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Seyyathāpi, mahānāma, kukkuṭiyā aṇḍāni aṭṭha vā dasa vā dvādasa vā tānāssu kukkuṭiyā sammā adhisayitāni sammā pariseditāni sammā paribhāvitāni, kiñcāpi tassā kukkuṭiyā na evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vatime kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṃ padāletvā sotthinā abhinibbhijjeyyu’nti, atha kho bhabbāva te kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṃ padāletvā sotthinā abhinibbhijjituṃ. Evameva kho, mahānāma, yato ariyasāvako evaṃ sīlasampanno hoti, evaṃ indriyesu guttadvāro hoti, evaṃ bhojane mattaññū hoti, evaṃ jāgariyaṃ anuyutto hoti, evaṃ sattahi saddhammehi samannāgato hoti, evaṃ catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, ayaṃ vuccati, mahānāma, ariyasāvako sekho pāṭipado apuccaṇḍatāya samāpanno , bhabbo abhinibbhidāya, bhabbo sambodhāya, bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya.
28. ‘‘са ко со, махаанаама, арияасааваго имам̣язва ануд̇д̇арам̣ убзгкаасад̇ибаарисуд̣̇д̇хим̣ ааг̇амма анзгавихид̇ам̣ буб̣б̣зниваасам̣ ануссарад̇и, сзяяат̇ид̣̇ам̣ – згамби ж̇аад̇им̣ д̣̇взби ж̇аад̇ияо…бз… ид̇и саагаарам̣ сауд̣̇д̣̇зсам̣ анзгавихид̇ам̣ буб̣б̣зниваасам̣ ануссарад̇и, аяамасса батамаабхиниб̣бхид̣̇аа ход̇и гуггудажчаабагассзва ан̣д̣агосамхаа.
28. ‘‘Sa kho so, mahānāma, ariyasāvako imaṃyeva anuttaraṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ āgamma anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, ayamassa paṭhamābhinibbhidā hoti kukkuṭacchāpakasseva aṇḍakosamhā.
‘‘са ко со, махаанаама, арияасааваго имам̣яз ануд̇д̇арам̣ убзгкаасад̇ибаарисуд̣̇д̇хим̣ ааг̇амма д̣̇иб̣б̣зна жагкунаа висуд̣̇д̇хзна ад̇игганд̇амаанусагзна сад̇д̇з бассад̇и жавамаанз убабаж̇ж̇амаанз хийнз бан̣ийд̇з суван̣н̣з д̣̇уб̣б̣ан̣н̣з суг̇ад̇з д̣̇уг̇г̇ад̇з…бз… яат̇аагаммуубаг̇з сад̇д̇з баж̇аанаад̇и, аяамасса д̣̇уд̇ияаабхиниб̣бхид̣̇аа ход̇и гуггудажчаабагассзва ан̣д̣агосамхаа.
‘‘Sa kho so, mahānāma, ariyasāvako imaṃye anuttaraṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ āgamma dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate…pe… yathākammūpage satte pajānāti, ayamassa dutiyābhinibbhidā hoti kukkuṭacchāpakasseva aṇḍakosamhā.
‘‘са ко со, махаанаама, арияасааваго имам̣язва ануд̇д̇арам̣ убзгкаасад̇ибаарисуд̣̇д̇хим̣ ааг̇амма аасаваанам̣ каяаа анаасавам̣ жзд̇овимуд̇д̇им̣ бан̃н̃аавимуд̇д̇им̣ д̣̇идтзва д̇хаммз саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихарад̇и, аяамасса д̇ад̇ияаабхиниб̣бхид̣̇аа ход̇и гуггудажчаабагассзва ан̣д̣агосамхаа.
‘‘Sa kho so, mahānāma, ariyasāvako imaṃyeva anuttaraṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ āgamma āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati, ayamassa tatiyābhinibbhidā hoti kukkuṭacchāpakasseva aṇḍakosamhā.
29. ‘‘яамби 15, махаанаама, арияасааваго сийласамбанно ход̇и, ид̣̇амбисса ход̇и жаран̣асмим̣; яамби, махаанаама, арияасааваго инд̣̇риязсу г̇уд̇д̇ад̣̇вааро ход̇и, ид̣̇амбисса ход̇и жаран̣асмим̣; яамби, махаанаама, арияасааваго бхож̇анз мад̇д̇ан̃н̃уу ход̇и, ид̣̇амбисса ход̇и жаран̣асмим̣; яамби, махаанаама, арияасааваго ж̇ааг̇арияам̣ ануяуд̇д̇о ход̇и, ид̣̇амбисса ход̇и жаран̣асмим̣; яамби, махаанаама, арияасааваго сад̇д̇ахи сад̣̇д̇хаммзхи саманнааг̇ад̇о ход̇и, ид̣̇амбисса ход̇и жаран̣асмим̣; яамби, махаанаама, арияасааваго жад̇уннам̣ жхаанаанам̣ аабхижзд̇асигаанам̣ д̣̇идтад̇хаммасукавихаараанам̣ нигаамалаабхий ход̇и агижчалаабхий агасиралаабхий, ид̣̇амбисса ход̇и жаран̣асмим̣.
29. ‘‘Yampi 16, mahānāma, ariyasāvako sīlasampanno hoti, idampissa hoti caraṇasmiṃ; yampi, mahānāma, ariyasāvako indriyesu guttadvāro hoti, idampissa hoti caraṇasmiṃ; yampi, mahānāma, ariyasāvako bhojane mattaññū hoti, idampissa hoti caraṇasmiṃ; yampi, mahānāma, ariyasāvako jāgariyaṃ anuyutto hoti, idampissa hoti caraṇasmiṃ; yampi, mahānāma, ariyasāvako sattahi saddhammehi samannāgato hoti, idampissa hoti caraṇasmiṃ; yampi, mahānāma, ariyasāvako catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, idampissa hoti caraṇasmiṃ.
‘‘яан̃жа ко, махаанаама, арияасааваго анзгавихид̇ам̣ буб̣б̣зниваасам̣ ануссарад̇и, сзяяат̇ид̣̇ам̣ – згамби ж̇аад̇им̣ д̣̇взби ж̇аад̇ияо…бз… ид̇и саагаарам̣ сауд̣̇д̣̇зсам̣ анзгавихид̇ам̣ буб̣б̣зниваасам̣ ануссарад̇и, ид̣̇амбисса ход̇и виж̇ж̇ааяа; яамби, махаанаама, арияасааваго д̣̇иб̣б̣зна жагкунаа висуд̣̇д̇хзна ад̇игганд̇амаанусагзна сад̇д̇з бассад̇и жавамаанз убабаж̇ж̇амаанз хийнз бан̣ийд̇з суван̣н̣з д̣̇уб̣б̣ан̣н̣з суг̇ад̇з д̣̇уг̇г̇ад̇з…бз… яат̇аагаммуубаг̇з сад̇д̇з баж̇аанаад̇и, ид̣̇амбисса ход̇и виж̇ж̇ааяа. яамби, махаанаама, арияасааваго аасаваанам̣ каяаа анаасавам̣ жзд̇овимуд̇д̇им̣ бан̃н̃аавимуд̇д̇им̣ д̣̇идтзва д̇хаммз саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихарад̇и, ид̣̇амбисса ход̇и виж̇ж̇ааяа.
‘‘Yañca kho, mahānāma, ariyasāvako anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, idampissa hoti vijjāya; yampi, mahānāma, ariyasāvako dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate…pe… yathākammūpage satte pajānāti, idampissa hoti vijjāya. Yampi, mahānāma, ariyasāvako āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati, idampissa hoti vijjāya.
‘‘аяам̣ вужжад̇и, махаанаама, арияасааваго виж̇ж̇аасамбанно ид̇иби жаран̣асамбанно ид̇иби виж̇ж̇аажаран̣асамбанно ид̇иби.
‘‘Ayaṃ vuccati, mahānāma, ariyasāvako vijjāsampanno itipi caraṇasampanno itipi vijjācaraṇasampanno itipi.
30. ‘‘б̣рахмунаабзсаа, махаанаама, санан̇гумаарзна г̇аат̇аа бхаасид̇аа –
30. ‘‘Brahmunāpesā, mahānāma, sanaṅkumārena gāthā bhāsitā –
‘кад̇д̇ияо сздто ж̇анзд̇асмим̣, яз г̇од̇д̇абадисаарино;
‘Khattiyo seṭṭho janetasmiṃ, ye gottapaṭisārino;
виж̇ж̇аажаран̣асамбанно, со сздто д̣̇звамаанусз’д̇и.
Vijjācaraṇasampanno, so seṭṭho devamānuse’ti.
‘‘саа ко банзсаа, махаанаама, б̣рахмунаа санан̇гумаарзна г̇аат̇аа суг̇ийд̇аа но д̣̇уг̇г̇ийд̇аа, субхаасид̇аа но д̣̇уб̣бхаасид̇аа, ад̇т̇асам̣хид̇аа но анад̇т̇асам̣хид̇аа, анумад̇аа бхаг̇авад̇аа’’д̇и.
‘‘Sā kho panesā, mahānāma, brahmunā sanaṅkumārena gāthā sugītā no duggītā, subhāsitā no dubbhāsitā, atthasaṃhitā no anatthasaṃhitā, anumatā bhagavatā’’ti.
ат̇а ко бхаг̇аваа удтахид̇ваа ааяасманд̇ам̣ аананд̣̇ам̣ ааманд̇зси – ‘‘саад̇ху саад̇ху, аананд̣̇а, саад̇ху ко д̇вам̣, аананд̣̇а, гаабилавад̇т̇аваанам̣ сагяаанам̣ сзкам̣ баадибад̣̇ам̣ абхаасий’’д̇и.
Atha kho bhagavā uṭṭhahitvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘sādhu sādhu, ānanda, sādhu kho tvaṃ, ānanda, kāpilavatthavānaṃ sakyānaṃ sekhaṃ pāṭipadaṃ abhāsī’’ti.
ид̣̇амавожааяасмаа аананд̣̇о. саманун̃н̃о сад̇т̇аа ахоси. ад̇д̇аманаа гаабилавад̇т̇аваа сагяаа ааяасмад̇о аананд̣̇асса бхаасид̇ам̣ абхинанд̣̇унд̇и.
Idamavocāyasmā ānando. Samanuñño satthā ahosi. Attamanā kāpilavatthavā sakyā āyasmato ānandassa bhāsitaṃ abhinandunti.
сзкасуд̇д̇ам̣ нидтид̇ам̣ д̇ад̇ияам̣.
Sekhasuttaṃ niṭṭhitaṃ tatiyaṃ.
Footnotes:
Related texts:
адтагат̇аа • Aṭṭhakathā / суд̇д̇абидага (адтагат̇аа) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / маж̇жхиманигааяа (адтагат̇аа) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / 3. сзкасуд̇д̇аван̣н̣анаа • 3. Sekhasuttavaṇṇanā
дийгаа • Tīkā / суд̇д̇абидага (дийгаа) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / маж̇жхиманигааяа (дийгаа) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / 3. сзкасуд̇д̇аван̣н̣анаа • 3. Sekhasuttavaṇṇanā
