| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
៩. សាសង្កសិក្ខាបទវណ្ណនា
9. Sāsaṅkasikkhāpadavaṇṇanā
៦៥២-៣. នវមេ អន្តរន្តរា ឃរមេត្ថាតិ អន្តរឃរន្តិ គាមោ វុត្តោតិ អាហ ‘‘អន្តោគាមេ’’តិ។ ‘‘បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតី’’តិ (វិភ. ៦២៤) ឥមស្ស វិភង្គេ ‘‘ឧបសម្បជ្ជ’’ន្តិ សានុសារំ ឧទ្ធដំ។ តំ សន្ធាយាហ ‘‘ឧបសម្បជ្ជន្តិអាទីសុ វិយា’’តិ។ តស្សាបីតិ ‘‘វុត្ថវស្សាន’’ន្តិ វិភង្គបទស្សបិ។ វុត្ថវស្សានន្តិ ច និទ្ធារណេ សាមិវចនំ, ឯតេន ច បុរិមសិក្ខាបទេ អនត្ថតកថិនានំ កថិនមាសេបិ អសមាទានចារោ ន លព្ភតីតិ សិទ្ធំ ហោតិ, ឥតរថា សិក្ខាបទស្សេវ និរត្ថកត្តាតិ ទដ្ឋព្ពំ។
652-3. Navame antarantarā gharametthāti antaragharanti gāmo vuttoti āha ‘‘antogāme’’ti. ‘‘Paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharatī’’ti (vibha. 624) imassa vibhaṅge ‘‘upasampajja’’nti sānusāraṃ uddhaṭaṃ. Taṃ sandhāyāha ‘‘upasampajjantiādīsu viyā’’ti. Tassāpīti ‘‘vutthavassāna’’nti vibhaṅgapadassapi. Vutthavassānanti ca niddhāraṇe sāmivacanaṃ, etena ca purimasikkhāpade anatthatakathinānaṃ kathinamāsepi asamādānacāro na labbhatīti siddhaṃ hoti, itarathā sikkhāpadasseva niratthakattāti daṭṭhabbaṃ.
បរិក្ខេបារហដ្ឋានតោតិ ឯត្ថ គាមបរិយន្តេ ឋិតឃរូបចារតោ បដ្ឋាយ ឯកោ លេឌ្ឌុបាតោ បរិក្ខេបារហដ្ឋានំ នាម។ វិសុទ្ធិមគ្គេបិ ‘‘អបរិក្ខិត្តស្ស បឋមលេឌ្ឌុបាតតោ បដ្ឋាយា’’តិ (វិសុទ្ធិ. ១.៣១) វុត្តំ។ តន្តិ តំ បឋមសេនាសនាទិំ។ មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយំ បន វិហារស្សបិ គាមស្សេវ ឧបចារំ នីហរិត្វា ឧភិន្នំ លេឌ្ឌុបាតានំ អន្តរា មិនិតព្ពន្តិ វុត្តំ។
Parikkhepārahaṭṭhānatoti ettha gāmapariyante ṭhitagharūpacārato paṭṭhāya eko leḍḍupāto parikkhepārahaṭṭhānaṃ nāma. Visuddhimaggepi ‘‘aparikkhittassa paṭhamaleḍḍupātato paṭṭhāyā’’ti (visuddhi. 1.31) vuttaṃ. Tanti taṃ paṭhamasenāsanādiṃ. Majjhimanikāyaṭṭhakathāyaṃ pana vihārassapi gāmasseva upacāraṃ nīharitvā ubhinnaṃ leḍḍupātānaṃ antarā minitabbanti vuttaṃ.
‘‘កោសម្ពិយំ អញ្ញតរោ ភិក្ខុ គិលានោ ហោតី’’តិ អាគតត្តា ‘‘កោសម្ពកសម្មុតិ អនុញ្ញាតា’’តិ វុត្តំ។ ‘‘អយញ្ច បច្ឆិមទិសំ គតោ ហោតី’’តិ ឥមិនា អន្តរឃរេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា តស្មិំ វិហារេ វសន្តស្ស សកលម្បិ ចីវរមាសំ វិប្បវសិតុំ វដ្ដតិ, តតោ អញ្ញត្ថ គមនកិច្ចេ សតិ វិហារតោ ពហិ ឆារត្តំ វិប្បវាសោ អនុញ្ញាតោតិ ទីបេតិ។ តេនាហ ‘‘សេនាសនំ អាគន្ត្វា សត្តមំ អរុណំ ឧដ្ឋាបេតុ’’ន្តិអាទិ។ វសិត្វាតិ អរុណំ ឧដ្ឋាបេត្វា។ តត្ថេវាតិ តស្មិញ្ញេវ គតដ្ឋានេ។ អង្គានិ បនេត្ថ អដ្ឋកថាយមេវ វុត្តានិ។
‘‘Kosambiyaṃ aññataro bhikkhu gilāno hotī’’ti āgatattā ‘‘kosambakasammuti anuññātā’’ti vuttaṃ. ‘‘Ayañca pacchimadisaṃ gato hotī’’ti iminā antaraghare cīvaraṃ nikkhipitvā tasmiṃ vihāre vasantassa sakalampi cīvaramāsaṃ vippavasituṃ vaṭṭati, tato aññattha gamanakicce sati vihārato bahi chārattaṃ vippavāso anuññātoti dīpeti. Tenāha ‘‘senāsanaṃ āgantvā sattamaṃ aruṇaṃ uṭṭhāpetu’’ntiādi. Vasitvāti aruṇaṃ uṭṭhāpetvā. Tatthevāti tasmiññeva gataṭṭhāne. Aṅgāni panettha aṭṭhakathāyameva vuttāni.
សាសង្កសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Sāsaṅkasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៩. សាសង្កសិក្ខាបទំ • 9. Sāsaṅkasikkhāpadaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៩. សាសង្កសិក្ខាបទវណ្ណនា • 9. Sāsaṅkasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ៩. សាសង្កសិក្ខាបទវណ្ណនា • 9. Sāsaṅkasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៩. សាសង្កសិក្ខាបទវណ្ណនា • 9. Sāsaṅkasikkhāpadavaṇṇanā
