| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អង្គុត្តរនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) |
២. សង្គហសុត្តវណ្ណនា
2. Saṅgahasuttavaṇṇanā
៣២. ទុតិយេ សង្គហវត្ថូនីតិ សង្គណ្ហនការណានិ។ ទានញ្ចាតិអាទីសុ ឯកច្ចោ ហិ ទានេនេវ សង្គណ្ហិតព្ពោ ហោតិ, តស្ស ទានមេវ ទាតព្ពំ។ បេយ្យវជ្ជន្តិ បិយវចនំ។ ឯកច្ចោ ហិ ‘‘អយំ ទាតព្ពំ នាម ទេតិ, ឯកេកេន បន វចនេន សព្ពំ មក្ខេត្វា នាសេតិ, កិំ តស្ស ទាន’’ន្តិ វត្តា ហោតិ។ ឯកច្ចោ ‘‘អយំ កិញ្ចាបិ ទានំ ន ទេតិ, កថេន្តោ បន តេលេន វិយ មក្ខេតិ។ ឯស ទេតុ វា មា វា, វចនមេវស្ស សហស្សំ អគ្ឃតី’’តិ វត្តា ហោតិ។ ឯវរូបោ បុគ្គលោ ទានំ ន បច្ចាសីសតិ, បិយវចនមេវ បច្ចាសីសតិ។ តស្ស បិយវចនមេវ វត្តព្ពំ។ អត្ថចរិយាតិ អត្ថវឌ្ឍនកថា។ ឯកច្ចោ ហិ នេវ ទានំ, ន បិយវចនំ បច្ចាសីសតិ, អត្តនោ ហិតកថំ វឌ្ឍិកថមេវ បច្ចាសីសតិ។ ឯវរូបស្ស បុគ្គលស្ស ‘‘ឥទំ តេ កាតព្ពំ, ឥទំ ន កាតព្ពំ, ឯវរូបោ បុគ្គលោ សេវិតព្ពោ, ឯវរូបោ ន សេវិតព្ពោ’’តិ ឯវំ អត្ថចរិយកថាវ កថេតព្ពា។ សមានត្តតាតិ សមានសុខទុក្ខភាវោ។ ឯកច្ចោ ហិ ទានាទីសុ ឯកម្បិ ន បច្ចាសីសតិ , ឯកាសនេ និសជ្ជំ, ឯកបល្លង្កេ សយនំ, ឯកតោ ភោជនន្តិ ឯវំ សមានសុខទុក្ខតំ បច្ចាសីសតិ។ សោ សចេ គហដ្ឋស្ស ជាតិយា បព្ពជិតស្ស សីលេន សទិសោ ហោតិ, តស្សាយំ សមានត្តតា កាតព្ពា។ តត្ថ តត្ថ យថារហន្តិ តេសុ តេសុ ធម្មេសុ យថានុច្ឆវិកំ សមានត្តតាតិ អត្ថោ។ រថស្សាណីវ យាយតោតិ យថា រថស្ស គច្ឆតោ អាណិ សង្គហោ នាម ហោតិ, សា រថំ សង្គណ្ហាតិ, ឯវមិមេ សង្គហា លោកំ សង្គណ្ហន្តិ។ ន មាតា បុត្តការណាតិ យទិ មាតា ឯតេ សង្គហេ បុត្តស្ស ន ករេយ្យ, បុត្តការណា មានំ វា បូជំ វា ន លភេយ្យ។ សង្គហា ឯតេតិ ឧបយោគវចនេ បច្ចត្តំ។ សង្គហេ ឯតេតិ វា បាឋោ។ សមវេក្ខន្តីតិ សម្មា បេក្ខន្តិ។ បាសំសា ច ភវន្តីតិ បសំសនីយា ច ភវន្តិ។
32. Dutiye saṅgahavatthūnīti saṅgaṇhanakāraṇāni. Dānañcātiādīsu ekacco hi dāneneva saṅgaṇhitabbo hoti, tassa dānameva dātabbaṃ. Peyyavajjanti piyavacanaṃ. Ekacco hi ‘‘ayaṃ dātabbaṃ nāma deti, ekekena pana vacanena sabbaṃ makkhetvā nāseti, kiṃ tassa dāna’’nti vattā hoti. Ekacco ‘‘ayaṃ kiñcāpi dānaṃ na deti, kathento pana telena viya makkheti. Esa detu vā mā vā, vacanamevassa sahassaṃ agghatī’’ti vattā hoti. Evarūpo puggalo dānaṃ na paccāsīsati, piyavacanameva paccāsīsati. Tassa piyavacanameva vattabbaṃ. Atthacariyāti atthavaḍḍhanakathā. Ekacco hi neva dānaṃ, na piyavacanaṃ paccāsīsati, attano hitakathaṃ vaḍḍhikathameva paccāsīsati. Evarūpassa puggalassa ‘‘idaṃ te kātabbaṃ, idaṃ na kātabbaṃ, evarūpo puggalo sevitabbo, evarūpo na sevitabbo’’ti evaṃ atthacariyakathāva kathetabbā. Samānattatāti samānasukhadukkhabhāvo. Ekacco hi dānādīsu ekampi na paccāsīsati , ekāsane nisajjaṃ, ekapallaṅke sayanaṃ, ekato bhojananti evaṃ samānasukhadukkhataṃ paccāsīsati. So sace gahaṭṭhassa jātiyā pabbajitassa sīlena sadiso hoti, tassāyaṃ samānattatā kātabbā. Tattha tattha yathārahanti tesu tesu dhammesu yathānucchavikaṃ samānattatāti attho. Rathassāṇīva yāyatoti yathā rathassa gacchato āṇi saṅgaho nāma hoti, sā rathaṃ saṅgaṇhāti, evamime saṅgahā lokaṃ saṅgaṇhanti. Na mātā puttakāraṇāti yadi mātā ete saṅgahe puttassa na kareyya, puttakāraṇā mānaṃ vā pūjaṃ vā na labheyya. Saṅgahāeteti upayogavacane paccattaṃ. Saṅgahe eteti vā pāṭho. Samavekkhantīti sammā pekkhanti. Pāsaṃsā ca bhavantīti pasaṃsanīyā ca bhavanti.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / អង្គុត្តរនិកាយ • Aṅguttaranikāya / ២. សង្គហសុត្តំ • 2. Saṅgahasuttaṃ
ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / អង្គុត្តរនិកាយ (ដីកា) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) / ២. សង្គហសុត្តវណ្ណនា • 2. Saṅgahasuttavaṇṇanā
