Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā

[৩৪৯] ৯. সন্ধিভেদজাতকৰণ্ণনা

[349] 9. Sandhibhedajātakavaṇṇanā

নেৰ ইত্থীসু সামঞ্ঞন্তি ইদং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো পেসুঞ্ঞসিক্খাপদং আরব্ভ কথেসি। একস্মিং কির সমযে সত্থা ‘‘ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ পেসুঞ্ঞং উপসংহরন্তী’’তি সুত্ৰা তে পক্কোসাপেত্ৰা ‘‘সচ্চং কির তুম্হে, ভিক্খৰে, ভিক্খূনং ভণ্ডনজাতানং কলহজাতানং ৰিৰাদাপন্নানং পেসুঞ্ঞং উপসংহরথ, তেন অনুপ্পন্নানি চেৰ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভিয্যোভাৰায সংৰত্তন্তী’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘সচ্চ’’ন্তি ৰুত্তে তে ভিক্খূ গরহিত্ৰা ‘‘ভিক্খৰে, পিসুণা ৰাচা নাম তিখিণসত্তিপহারসদিসা, দল়্হো ৰিস্সাসোপি তায খিপ্পং ভিজ্জতি, তঞ্চ পন গহেত্ৰা অত্তনো মেত্তিভিন্দনকজনো সীহউসভসদিসো হোতী’’তি ৰত্ৰা অতীতং আহরি।

Neva itthīsu sāmaññanti idaṃ satthā jetavane viharanto pesuññasikkhāpadaṃ ārabbha kathesi. Ekasmiṃ kira samaye satthā ‘‘chabbaggiyā bhikkhū pesuññaṃ upasaṃharantī’’ti sutvā te pakkosāpetvā ‘‘saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, bhikkhūnaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ pesuññaṃ upasaṃharatha, tena anuppannāni ceva bhaṇḍanāni uppajjanti, uppannāni ca bhiyyobhāvāya saṃvattantī’’ti pucchitvā ‘‘sacca’’nti vutte te bhikkhū garahitvā ‘‘bhikkhave, pisuṇā vācā nāma tikhiṇasattipahārasadisā, daḷho vissāsopi tāya khippaṃ bhijjati, tañca pana gahetvā attano mettibhindanakajano sīhausabhasadiso hotī’’ti vatvā atītaṃ āhari.

অতীতে বারাণসিযং ব্রহ্মদত্তে রজ্জং কারেন্তে বোধিসত্তো তস্স পুত্তো হুত্ৰা ৰযপ্পত্তো তক্কসিলাযং উগ্গহিতসিপ্পো পিতু অচ্চযেন ধম্মেন রজ্জং কারেসি। তদা একো গোপালকো অরঞ্ঞে গোকুলেসু গাৰো পটিজগ্গিত্ৰা আগচ্ছন্তো একং গব্ভিনিং অসল্লক্খেত্ৰা পহায আগতো। তস্সা একায সীহিযা সদ্ধিং ৰিস্সাসো উপ্পজ্জি। তা উভোপি দল়্হমিত্তা হুত্ৰা একতো ৰিচরন্তি। অপরভাগে গাৰী ৰচ্ছকং, সীহী সীহপোতকং ৰিজাযি। তে উভোপি জনা কুলেন আগতমেত্তিযা দল়্হমিত্তা হুত্ৰা একতো ৰিচরন্তি । অথেকো ৰনচরকো অরঞ্ঞং পৰিসিত্ৰা তেসং ৰিস্সাসং দিস্ৰা অরঞ্ঞে উপ্পজ্জনকভণ্ডং আদায বারাণসিং গন্ত্ৰা রঞ্ঞো দত্ৰা ‘‘অপি তে, সম্ম, কিঞ্চি অরঞ্ঞে অচ্ছরিযং দিট্ঠপুব্ব’’ন্তি রঞ্ঞা পুট্ঠো ‘‘দেৰ, অঞ্ঞং কিঞ্চি ন পস্সামি, একং পন সীহঞ্চ উসভঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং ৰিস্সাসিকে একতো ৰিচরন্তে অদ্দস’’ন্তি আহ। ‘‘এতেসং ততিযে উপ্পন্নে ভযং ভৰিস্সতি, যদা তেসং ততিযং পস্সতি, অথ মে আচিক্খেয্যাসী’’তি। ‘‘সাধু, দেৰা’’তি।

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto tassa putto hutvā vayappatto takkasilāyaṃ uggahitasippo pitu accayena dhammena rajjaṃ kāresi. Tadā eko gopālako araññe gokulesu gāvo paṭijaggitvā āgacchanto ekaṃ gabbhiniṃ asallakkhetvā pahāya āgato. Tassā ekāya sīhiyā saddhiṃ vissāso uppajji. Tā ubhopi daḷhamittā hutvā ekato vicaranti. Aparabhāge gāvī vacchakaṃ, sīhī sīhapotakaṃ vijāyi. Te ubhopi janā kulena āgatamettiyā daḷhamittā hutvā ekato vicaranti . Atheko vanacarako araññaṃ pavisitvā tesaṃ vissāsaṃ disvā araññe uppajjanakabhaṇḍaṃ ādāya bārāṇasiṃ gantvā rañño datvā ‘‘api te, samma, kiñci araññe acchariyaṃ diṭṭhapubba’’nti raññā puṭṭho ‘‘deva, aññaṃ kiñci na passāmi, ekaṃ pana sīhañca usabhañca aññamaññaṃ vissāsike ekato vicarante addasa’’nti āha. ‘‘Etesaṃ tatiye uppanne bhayaṃ bhavissati, yadā tesaṃ tatiyaṃ passati, atha me ācikkheyyāsī’’ti. ‘‘Sādhu, devā’’ti.

ৰনচরকে পন বারাণসিং গতে একো সিঙ্গালো সীহঞ্চ উসভঞ্চ উপট্ঠহি। ৰনচরকো অরঞ্ঞং গন্ত্ৰা তং দিস্ৰা ‘‘ততিযস্স উপ্পন্নভাৰং রঞ্ঞো কথেস্সামী’’তি নগরং গতো। সিঙ্গালো চিন্তেসি ‘‘মযা ঠপেত্ৰা সীহমংসঞ্চ উসভমংসঞ্চ অঞ্ঞং অখাদিতপুব্বং নাম নত্থি, ইমে ভিন্দিত্ৰা ইমেসং মংসং খাদিস্সামী’’তি। সো ‘‘অযং তং এৰং ৰদতি, অযং তং এৰং ৰদতী’’তি উভোপি তে অঞ্ঞমঞ্ঞং ভিন্দিত্ৰা ন চিরস্সেৰ কলহং কারেত্ৰা মরণাকারপ্পত্তে অকাসি। ৰনচরকোপি গন্ত্ৰা রঞ্ঞো ‘‘তেসং, দেৰ, ততিযো উপ্পন্নো’’তি আহ। ‘‘কো সো’’তি? ‘‘সিঙ্গালো, দেৰা’’তি। রাজা ‘‘সো উভো মিত্তে ভিন্দিত্ৰা মারাপেস্সতি, মযং তেসং মতকালে সম্পাপুণিস্সামা’’তি ৰত্ৰা রথং অভিরুয্হ ৰনচরকেন মগ্গদেসকেন গচ্ছন্তো তেসু অঞ্ঞমঞ্ঞং কলহং কত্ৰা জীৰিতক্খযং পত্তেসু সম্পাপুণি। সিঙ্গালো পন হট্ঠতুট্ঠো একৰারং সীহস্স মংসং খাদতি, একৰারং উসভস্স মংসং খাদতি। রাজা তে উভোপি জীৰিতক্খযপ্পত্তে দিস্ৰা রথে ঠিতোৰ সারথিনা সদ্ধিং সল্লপন্তো ইমা গাথা অভাসি –

Vanacarake pana bārāṇasiṃ gate eko siṅgālo sīhañca usabhañca upaṭṭhahi. Vanacarako araññaṃ gantvā taṃ disvā ‘‘tatiyassa uppannabhāvaṃ rañño kathessāmī’’ti nagaraṃ gato. Siṅgālo cintesi ‘‘mayā ṭhapetvā sīhamaṃsañca usabhamaṃsañca aññaṃ akhāditapubbaṃ nāma natthi, ime bhinditvā imesaṃ maṃsaṃ khādissāmī’’ti. So ‘‘ayaṃ taṃ evaṃ vadati, ayaṃ taṃ evaṃ vadatī’’ti ubhopi te aññamaññaṃ bhinditvā na cirasseva kalahaṃ kāretvā maraṇākārappatte akāsi. Vanacarakopi gantvā rañño ‘‘tesaṃ, deva, tatiyo uppanno’’ti āha. ‘‘Ko so’’ti? ‘‘Siṅgālo, devā’’ti. Rājā ‘‘so ubho mitte bhinditvā mārāpessati, mayaṃ tesaṃ matakāle sampāpuṇissāmā’’ti vatvā rathaṃ abhiruyha vanacarakena maggadesakena gacchanto tesu aññamaññaṃ kalahaṃ katvā jīvitakkhayaṃ pattesu sampāpuṇi. Siṅgālo pana haṭṭhatuṭṭho ekavāraṃ sīhassa maṃsaṃ khādati, ekavāraṃ usabhassa maṃsaṃ khādati. Rājā te ubhopi jīvitakkhayappatte disvā rathe ṭhitova sārathinā saddhiṃ sallapanto imā gāthā abhāsi –

১৮৯.

189.

‘‘নেৰ ইত্থীসু সামঞ্ঞং, নাপি ভক্খেসু সারথি।

‘‘Neva itthīsu sāmaññaṃ, nāpi bhakkhesu sārathi;

অথস্স সন্ধিভেদস্স, পস্স যাৰ সুচিন্তিতং॥

Athassa sandhibhedassa, passa yāva sucintitaṃ.

১৯০.

190.

‘‘অসি তিক্খোৰ মংসম্হি, পেসুঞ্ঞং পরিৰত্ততি।

‘‘Asi tikkhova maṃsamhi, pesuññaṃ parivattati;

যত্থূসভঞ্চ সীহঞ্চ, ভক্খযন্তি মিগাধমা॥

Yatthūsabhañca sīhañca, bhakkhayanti migādhamā.

১৯১.

191.

‘‘ইমং সো সযনং সেতি, যমিমং পস্সসি সারথি।

‘‘Imaṃ so sayanaṃ seti, yamimaṃ passasi sārathi;

যো ৰাচং সন্ধিভেদস্স, পিসুণস্স নিবোধতি॥

Yo vācaṃ sandhibhedassa, pisuṇassa nibodhati.

১৯২.

192.

‘‘তে জনা সুখমেধন্তি, নরা সগ্গগতারিৰ।

‘‘Te janā sukhamedhanti, narā saggagatāriva;

যে ৰাচং সন্ধিভেদস্স, নাৰবোধন্তি সারথী’’তি॥

Ye vācaṃ sandhibhedassa, nāvabodhanti sārathī’’ti.

তত্থ নেৰ ইত্থীসূতি সম্ম সারথি, ইমেসং দ্ৰিন্নং জনানং নেৰ ইত্থীসু সামঞ্ঞং অত্থি ন , ভক্খেসুপি। অঞ্ঞমেৰ হি ইত্থিং সীহো সেৰতি, অঞ্ঞং উসভো, অঞ্ঞং ভক্খং সীহো খাদতি, অঞ্ঞং উসভোতি অত্থো। অথস্সাতি এৰং কলহকারণে অৰিজ্জমানেপি অথ ইমস্স মিত্তসন্ধিভেদকস্স দুট্ঠসিঙ্গালস্স ‘‘উভিন্নং মংসং খাদিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা ইমে মারেন্তস্স পস্স যাৰ সুচিন্তিতং, সুচিন্তিতং জাতন্তি অধিপ্পাযো। যত্থাতি যস্মিং পেসুঞ্ঞে পরিৰত্তমানে। উসভঞ্চ সীহঞ্চ মিগাধমা সিঙ্গালা খাদন্তি, তং পেসুঞ্ঞং মংসম্হি তিখিণো অসি ৰিয মিত্তভাৰং ছিন্দন্তমেৰ পরিৰত্ততীতি দীপেতি।

Tattha neva itthīsūti samma sārathi, imesaṃ dvinnaṃ janānaṃ neva itthīsu sāmaññaṃ atthi na , bhakkhesupi. Aññameva hi itthiṃ sīho sevati, aññaṃ usabho, aññaṃ bhakkhaṃ sīho khādati, aññaṃ usabhoti attho. Athassāti evaṃ kalahakāraṇe avijjamānepi atha imassa mittasandhibhedakassa duṭṭhasiṅgālassa ‘‘ubhinnaṃ maṃsaṃ khādissāmī’’ti cintetvā ime mārentassa passa yāva sucintitaṃ, sucintitaṃ jātanti adhippāyo. Yatthāti yasmiṃ pesuññe parivattamāne. Usabhañca sīhañca migādhamā siṅgālā khādanti, taṃ pesuññaṃ maṃsamhi tikhiṇo asi viya mittabhāvaṃ chindantameva parivattatīti dīpeti.

যমিমং পস্সসীতি সম্ম সারথি, যং ইমং পস্সসি ইমেসং দ্ৰিন্নং মতসযনং, অঞ্ঞোপি যো পুগ্গলো সন্ধিভেদস্স পিসুণস্স পিসুণৰাচং নিবোধতি গণ্হাতি, সো ইমং সযনং সেতি, এৰমেৰং মরতীতি দস্সেতি। সুখমেধন্তীতি সুখং ৰিন্দন্তি লভন্তি। নরা সগ্গগতারিৰাতি সগ্গগতা দিব্বভোগসমঙ্গিনো নরা ৰিয তে সুখং ৰিন্দন্তি। নাৰবোধন্তীতি ন সারতো পচ্চেন্তি, তাদিসং পন ৰচনং সুত্ৰা চোদেত্ৰা সারেত্ৰা মেত্তিং অভিন্দিত্ৰা পাকতিকাৰ হোন্তীতি।

Yamimaṃ passasīti samma sārathi, yaṃ imaṃ passasi imesaṃ dvinnaṃ matasayanaṃ, aññopi yo puggalo sandhibhedassa pisuṇassa pisuṇavācaṃ nibodhati gaṇhāti, so imaṃ sayanaṃ seti, evamevaṃ maratīti dasseti. Sukhamedhantīti sukhaṃ vindanti labhanti. Narā saggagatārivāti saggagatā dibbabhogasamaṅgino narā viya te sukhaṃ vindanti. Nāvabodhantīti na sārato paccenti, tādisaṃ pana vacanaṃ sutvā codetvā sāretvā mettiṃ abhinditvā pākatikāva hontīti.

রাজা ইমা গাথা ভাসিত্ৰা সীহস্স কেসরচম্মনখদাঠা গাহাপেত্ৰা নগরমেৰ গতো।

Rājā imā gāthā bhāsitvā sīhassa kesaracammanakhadāṭhā gāhāpetvā nagarameva gato.

সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহরিত্ৰা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা বারাণসিরাজা অহমেৰ অহোসি’’ন্তি।

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā bārāṇasirājā ahameva ahosi’’nti.

সন্ধিভেদজাতকৰণ্ণনা নৰমা।

Sandhibhedajātakavaṇṇanā navamā.







Related texts:



তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / খুদ্দকনিকায • Khuddakanikāya / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi / ৩৪৯. সন্ধিভেদজাতকং • 349. Sandhibhedajātakaṃ


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact