| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / খুদ্দসিক্খা-মূলসিক্খা • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
৪৬. সংৰরনিদ্দেসৰণ্ণনা
46. Saṃvaraniddesavaṇṇanā
৪৫৩. চক্খুসোতাদিভেদেহীতি (দী॰ নি॰ ১.২১৩, ৪৫৪; ম॰ নি॰ ১.৪১১; অ॰ নি॰ ৪.১৯৮; ধ॰ স॰ ১৩৫২-১৩৫৪; মহানি॰ ১৯৬) চক্খুসোতঘানজিৰ্হাকাযমনসঙ্খাতেহি ছহি ইন্দ্রিযেহীতি অত্থো। রূপসদ্দাদিগোচরেতি রূপসদ্দগন্ধরসফোট্ঠব্বধম্মসঙ্খাতেসু ছসু গোচরেসূতি অত্থো। এত্থ পন হত্থপাদহসিতকথিতৰিলোকিতাদিভেদং সুভাকারং গহেত্ৰা অযোনিসো মনসি করোন্তস্স অভিজ্ঝা উপ্পজ্জতি। ‘‘অনত্থং মে অচরি, চরতি, চরিস্সতী’’তিআদিনা (পরি॰ অট্ঠ॰ ৩২৯) নযেন পটিঘনিমিত্তং গহেত্ৰা অযোনিসো মনসি করোন্তস্স ব্যাপাদো উপ্পজ্জতি। এত্থ পন ইত্থিপুরিসনিমিত্তং ৰা সুভনিমিত্তাদিকং কিলেসৰত্থুভূতং নিমিত্তং অগ্গণ্হিত্ৰা দিট্ঠে দিট্ঠমত্তাদিনা পটিপজ্জিত্ৰা অসুভনিমিত্তে যোনিসো মনসিকারং বহুলীকরোন্তস্স অভিজ্ঝায পহানং হোতি। ‘‘অনত্থং মে অচরি, তং কুতেত্থ লব্ভা’’তিআদিনা ৰা মেত্তাভাৰনাদিৰসেন ৰা যোনিসো মনসি করোন্তস্স ব্যাপাদপ্পহানং হোতি। এৰমিদং সঙ্খেপতো রূপাদীসু কিলেসানুবন্ধনিমিত্তাদিগ্গাহপরিৰজ্জনলক্খণং ইন্দ্রিযসংৰরসীলন্তি ৰেদিতব্বং।
453.Cakkhusotādibhedehīti (dī. ni. 1.213, 454; ma. ni. 1.411; a. ni. 4.198; dha. sa. 1352-1354; mahāni. 196) cakkhusotaghānajivhākāyamanasaṅkhātehi chahi indriyehīti attho. Rūpasaddādigocareti rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbadhammasaṅkhātesu chasu gocaresūti attho. Ettha pana hatthapādahasitakathitavilokitādibhedaṃ subhākāraṃ gahetvā ayoniso manasi karontassa abhijjhā uppajjati. ‘‘Anatthaṃ me acari, carati, carissatī’’tiādinā (pari. aṭṭha. 329) nayena paṭighanimittaṃ gahetvā ayoniso manasi karontassa byāpādo uppajjati. Ettha pana itthipurisanimittaṃ vā subhanimittādikaṃ kilesavatthubhūtaṃ nimittaṃ aggaṇhitvā diṭṭhe diṭṭhamattādinā paṭipajjitvā asubhanimitte yoniso manasikāraṃ bahulīkarontassa abhijjhāya pahānaṃ hoti. ‘‘Anatthaṃ me acari, taṃ kutettha labbhā’’tiādinā vā mettābhāvanādivasena vā yoniso manasi karontassa byāpādappahānaṃ hoti. Evamidaṃ saṅkhepato rūpādīsu kilesānubandhanimittādiggāhaparivajjanalakkhaṇaṃ indriyasaṃvarasīlanti veditabbaṃ.
৪৫৪.
454.
নিগ্গণ্হেয্যাতি নিৰারেয্য।
Niggaṇheyyāti nivāreyya;
‘‘যানি সোতানি লোকস্মিং। (অজিতাতি ভগৰা,)
‘‘Yāni sotāni lokasmiṃ; (Ajitāti bhagavā,)
সতি তেসং নিৰারণং।
Sati tesaṃ nivāraṇaṃ;
সোতানং সংৰরং ব্রূমি।
Sotānaṃ saṃvaraṃ brūmi;
পঞ্ঞাযেতে পিধিয্যরে’’তি –॥ (সু॰ নি॰ ১০৪১)।
Paññāyete pidhiyyare’’ti –. (su. ni. 1041);
ৰুত্তত্তা ‘‘সতিমা সম্পজানো ৰা’’তি ৰুত্তং। এত্থ পন চতুব্বিধং সম্পজঞ্ঞং সাত্থকসপ্পাযগোচরঅসম্মোহৰসেন। সংৰরৰিনিচ্ছযো।
Vuttattā ‘‘satimā sampajāno vā’’ti vuttaṃ. Ettha pana catubbidhaṃ sampajaññaṃ sātthakasappāyagocaraasammohavasena. Saṃvaravinicchayo.
সংৰরনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা।
Saṃvaraniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
