| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មិលិន្ទបញ្ហបាឡិ • Milindapañhapāḷi |
៩. សំសារបញ្ហោ
9. Saṃsārapañho
៩. រាជា អាហ ‘‘ភន្តេ នាគសេន, យំ បនេតំ ព្រូសិ ‘សំសារោ’តិ, កតមោ សោ សំសារោ’’តិ? ‘‘ឥធ, មហារាជ, ជាតោ ឥធេវ មរតិ, ឥធ មតោ អញ្ញត្រ ឧប្បជ្ជតិ, តហិំ ជាតោ តហិំ យេវ មរតិ, តហិំ មតោ អញ្ញត្រ ឧប្បជ្ជតិ, ឯវំ ខោ, មហារាជ, សំសារោ ហោតី’’តិ។ ‘‘ឱបម្មំ ករោហី’’តិ។ ‘‘យថា, មហារាជ, កោចិទេវ បុរិសោ បក្កំ អម្ពំ ខាទិត្វា អដ្ឋិំ រោបេយ្យ, តតោ មហន្តោ អម្ពរុក្ខោ និព្ពត្តិត្វា ផលានិ ទទេយ្យ, អថ សោ បុរិសោ តតោបិ បក្កំ អម្ពំ ខាទិត្វា អដ្ឋិំ រោបេយ្យ, តតោបិ មហន្តោ អម្ពរុក្ខោ និព្ពត្តិត្វា ផលានិ ទទេយ្យ, ឯវមេតេសំ រុក្ខានំ កោដិ ន បញ្ញាយតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, ឥធ ជាតោ ឥធេវ មរតិ, ឥធ មតោ អញ្ញត្រ ឧប្បជ្ជតិ, តហិំ ជាតោ តហិំ យេវ មរតិ, តហិំ មតោ អញ្ញត្រ ឧប្បជ្ជតិ, ឯវំ ខោ, មហារាជ, សំសារោ ហោតី’’តិ។
9. Rājā āha ‘‘bhante nāgasena, yaṃ panetaṃ brūsi ‘saṃsāro’ti, katamo so saṃsāro’’ti? ‘‘Idha, mahārāja, jāto idheva marati, idha mato aññatra uppajjati, tahiṃ jāto tahiṃ yeva marati, tahiṃ mato aññatra uppajjati, evaṃ kho, mahārāja, saṃsāro hotī’’ti. ‘‘Opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, kocideva puriso pakkaṃ ambaṃ khāditvā aṭṭhiṃ ropeyya, tato mahanto ambarukkho nibbattitvā phalāni dadeyya, atha so puriso tatopi pakkaṃ ambaṃ khāditvā aṭṭhiṃ ropeyya, tatopi mahanto ambarukkho nibbattitvā phalāni dadeyya, evametesaṃ rukkhānaṃ koṭi na paññāyati, evameva kho, mahārāja, idha jāto idheva marati, idha mato aññatra uppajjati, tahiṃ jāto tahiṃ yeva marati, tahiṃ mato aññatra uppajjati, evaṃ kho, mahārāja, saṃsāro hotī’’ti.
‘‘កល្លោសិ, ភន្តេ នាគសេនា’’តិ។
‘‘Kallosi, bhante nāgasenā’’ti.
សំសារបញ្ហោ នវមោ។
Saṃsārapañho navamo.
