| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಥೇರೀಗಾಥಾ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Therīgāthā-aṭṭhakathā |
೧೦. ಸಾಮಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ
10. Sāmātherīgāthāvaṇṇanā
ಚತುಕ್ಖತ್ತುಂ ಪಞ್ಚಕ್ಖತ್ತುನ್ತಿಆದಿಕಾ ಸಾಮಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ। ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನಿತ್ವಾ ಸುಗತೀಸುಯೇವ ಸಂಸರನ್ತೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಸಾಮಾತಿಸ್ಸಾ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ। ಸಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಾ ಸಾಮಾವತಿಯಾ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಪಿಯಸಹಾಯಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ತಾಯ ಕಾಲಙ್ಕತಾಯ ಸಞ್ಜಾತಸಂವೇಗಾ ಪಬ್ಬಜಿ। ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಚ ಸಾಮಾವತಿಕಂ ಆರಬ್ಭ ಉಪ್ಪನ್ನಸೋಕಂ ವಿನೋದೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೀ ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ। ಅಪರಭಾಗೇ ಆಸನಸಾಲಾಯ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಆನನ್ದತ್ಥೇರಸ್ಸ ಓವಾದಂ ಸುತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ತತೋ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ।
Catukkhattuṃpañcakkhattuntiādikā sāmāya theriyā gāthā. Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinitvā sugatīsuyeva saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde kosambiyaṃ gahapatimahāsālakule nibbattitvā sāmātissā nāmaṃ ahosi. Sā viññutaṃ pattā sāmāvatiyā upāsikāya piyasahāyikā hutvā tāya kālaṅkatāya sañjātasaṃvegā pabbaji. Pabbajitvā ca sāmāvatikaṃ ārabbha uppannasokaṃ vinodetuṃ asakkontī ariyamaggaṃ gaṇhituṃ nāsakkhi. Aparabhāge āsanasālāya nisinnassa ānandattherassa ovādaṃ sutvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā tato sattame divase saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi.
ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ತಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೀ –
Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā taṃ pakāsentī –
೩೭.
37.
‘‘ಚತುಕ್ಖತ್ತುಂ ಪಞ್ಚಕ್ಖತ್ತುಂ, ವಿಹಾರಾ ಉಪನಿಕ್ಖಮಿಂ।
‘‘Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ, vihārā upanikkhamiṃ;
ಅಲದ್ಧಾ ಚೇತಸೋ ಸನ್ತಿಂ, ಚಿತ್ತೇ ಅವಸವತ್ತಿನೀ।
Aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī;
ತಸ್ಸಾ ಮೇ ಅಟ್ಠಮೀ ರತ್ತಿ, ಯತೋ ತಣ್ಹಾ ಸಮೂಹತಾ॥
Tassā me aṭṭhamī ratti, yato taṇhā samūhatā.
೩೮.
38.
‘‘ಬಹೂಹಿ ದುಕ್ಖಧಮ್ಮೇಹಿ, ಅಪ್ಪಮಾದರತಾಯ ಮೇ।
‘‘Bahūhi dukkhadhammehi, appamādaratāya me;
ತಣ್ಹಕ್ಖಯೋ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ॥ –
Taṇhakkhayo anuppatto, kataṃ buddhassa sāsana’’nti. –
ಉದಾನವಸೇನ ಇಮಾ ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ।
Udānavasena imā dve gāthā abhāsi.
ತತ್ಥ ಚತುಕ್ಖತ್ತುಂ ಪಞ್ಚಕ್ಖತ್ತುಂ, ವಿಹಾರಾ ಉಪನಿಕ್ಖಮಿನ್ತಿ ‘‘ಮಮ ವಸನಕವಿಹಾರೇ ವಿಪಸ್ಸನಾಮನಸಿಕಾರೇನ ನಿಸಿನ್ನಾ ಸಮಣಕಿಚ್ಚಂ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೀ ಉತುಸಪ್ಪಾಯಾಭಾವೇನ ನನು ಖೋ ಮಯ್ಹಂ ವಿಪಸ್ಸನಾ ಮಗ್ಗೇನ ಘಟ್ಟೇತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ಪಞ್ಚ ಚಾತಿ ನವ ವಾರೇ ವಿಹಾರಾ ಉಪಸ್ಸಯತೋ ಬಹಿ ನಿಕ್ಖಮಿಂ। ತೇನಾಹ ‘‘ಅಲದ್ಧಾ ಚೇತಸೋ ಸನ್ತಿಂ, ಚಿತ್ತೇ ಅವಸವತ್ತಿನೀ’’ತಿ। ತತ್ಥ ಚೇತಸೋ ಸನ್ತಿನ್ತಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸಮಾಧಿಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ। ಚಿತ್ತೇ ಅವಸವತ್ತಿನೀತಿ ವೀರಿಯಸಮತಾಯ ಅಭಾವೇನ ಮಮ ಭಾವನಾಚಿತ್ತೇ ನ ವಸವತ್ತಿನೀ। ಸಾ ಕಿರ ಅತಿವಿಯ ಪಗ್ಗಹಿತವೀರಿಯಾ ಅಹೋಸಿ। ತಸ್ಸಾ ಮೇ ಅಟ್ಠಮೀ ರತ್ತೀತಿ ಯತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಆನನ್ದತ್ಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಓವಾದಂ ಪಟಿಲಭಿಂ, ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ರತ್ತಿನ್ದಿವಮತನ್ದಿತಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀ ರತ್ತಿಯಂ ಚತುಕ್ಖತ್ತುಂ ಪಞ್ಚಕ್ಖತ್ತುಂ ವಿಹಾರತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಮನಸಿಕಾರಂ ಪವತ್ತೇನ್ತೀ ವಿಸೇಸಂ ಅನಧಿಗನ್ತ್ವಾ ಅಟ್ಠಮಿಯಂ ರತ್ತಿಯಂ ವೀರಿಯಸಮತಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಮಗ್ಗಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಕಿಲೇಸೇ ಖೇಪೇಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ತಸ್ಸಾ ಮೇ ಅಟ್ಠಮೀ ರತ್ತಿ, ಯತೋ ತಣ್ಹಾ ಸಮೂಹತಾ’’ತಿ। ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ।
Tattha catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ, vihārā upanikkhaminti ‘‘mama vasanakavihāre vipassanāmanasikārena nisinnā samaṇakiccaṃ matthakaṃ pāpetuṃ asakkontī utusappāyābhāvena nanu kho mayhaṃ vipassanā maggena ghaṭṭetī’’ti cintetvā cattāro pañca cāti nava vāre vihārā upassayato bahi nikkhamiṃ. Tenāha ‘‘aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī’’ti. Tattha cetaso santinti ariyamaggasamādhiṃ sandhāyāha. Citte avasavattinīti vīriyasamatāya abhāvena mama bhāvanācitte na vasavattinī. Sā kira ativiya paggahitavīriyā ahosi. Tassā me aṭṭhamī rattīti yato paṭṭhāya ānandattherassa santike ovādaṃ paṭilabhiṃ, tato paṭṭhāya rattindivamatanditā vipassanāya kammaṃ karontī rattiyaṃ catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ vihārato nikkhamitvā manasikāraṃ pavattentī visesaṃ anadhigantvā aṭṭhamiyaṃ rattiyaṃ vīriyasamataṃ labhitvā maggapaṭipāṭiyā kilese khepesinti attho. Tena vuttaṃ – ‘‘tassā me aṭṭhamī ratti, yato taṇhā samūhatā’’ti. Sesaṃ vuttanayameva.
ಸಾಮಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Sāmātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
ದುಕನಿಪಾತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Dukanipātavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಥೇರೀಗಾಥಾಪಾಳಿ • Therīgāthāpāḷi / ೧೦. ಸಾಮಾಥೇರೀಗಾಥಾ • 10. Sāmātherīgāthā
