| Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / நெத்திப்பகரணபாளி • Nettippakaraṇapāḷi |
16. ஸமாரோபனஹாரவிப⁴ங்கோ³
16. Samāropanahāravibhaṅgo
50. தத்த² கதமோ ஸமாரோபனோ ஹாரோ? ‘‘யே த⁴ம்மா யங்மூலா, யே சேகத்தா² பகாஸிதா முனினா’’தி.
50. Tattha katamo samāropano hāro? ‘‘Ye dhammā yaṃmūlā, ye cekatthā pakāsitā muninā’’ti.
ஏகஸ்மிங் பத³ட்டா²னே யத்தகானி பத³ட்டா²னானி ஓதரந்தி, ஸப்³பா³னி தானி ஸமாரோபயிதப்³பா³னி. யதா² ஆவட்டே ஹாரே ப³ஹுகானி பத³ட்டா²னானி ஓதரந்தீதி. தத்த² ஸமாரோபனா சதுப்³பி³தா⁴ பத³ட்டா²னங், வேவசனங், பா⁴வனா, பஹானமிதி.
Ekasmiṃ padaṭṭhāne yattakāni padaṭṭhānāni otaranti, sabbāni tāni samāropayitabbāni. Yathā āvaṭṭe hāre bahukāni padaṭṭhānāni otarantīti. Tattha samāropanā catubbidhā padaṭṭhānaṃ, vevacanaṃ, bhāvanā, pahānamiti.
தத்த² கதமா பத³ட்டா²னேன ஸமாரோபனா?
Tattha katamā padaṭṭhānena samāropanā?
‘‘ஸப்³ப³பாபஸ்ஸ அகரணங், குஸலஸ்ஸ உபஸம்பதா³;
‘‘Sabbapāpassa akaraṇaṃ, kusalassa upasampadā;
ஸசித்தபரியோத³பனங், ஏதங் பு³த்³தா⁴ன ஸாஸன’’ந்தி.
Sacittapariyodapanaṃ, etaṃ buddhāna sāsana’’nti.
தஸ்ஸ கிங் பத³ட்டா²னங்? தீணி ஸுசரிதானி – காயஸுசரிதங் வசீஸுசரிதங் மனோஸுசரிதங் – இத³ங் பத³ட்டா²னங்; தத்த² யங் காயிகஞ்ச வாசஸிகஞ்ச ஸுசரிதங், அயங் ஸீலக்க²ந்தோ⁴. மனோஸுசரிதே யா அனபி⁴ஜ்ஜா² அப்³யாபாதோ³ ச, அயங் ஸமாதி⁴க்க²ந்தோ⁴. யா ஸம்மாதி³ட்டி², அயங் பஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴. இத³ங் பத³ட்டா²னங், தத்த² ஸீலக்க²ந்தோ⁴ ச ஸமாதி⁴க்க²ந்தோ⁴ ச ஸமதோ², பஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ விபஸ்ஸனா. இத³ங் பத³ட்டா²னங், தத்த² ஸமத²ஸ்ஸ ப²லங் ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி, விபஸ்ஸனா ப²லங் அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தி. இத³ங் பத³ட்டா²னங்.
Tassa kiṃ padaṭṭhānaṃ? Tīṇi sucaritāni – kāyasucaritaṃ vacīsucaritaṃ manosucaritaṃ – idaṃ padaṭṭhānaṃ; tattha yaṃ kāyikañca vācasikañca sucaritaṃ, ayaṃ sīlakkhandho. Manosucarite yā anabhijjhā abyāpādo ca, ayaṃ samādhikkhandho. Yā sammādiṭṭhi, ayaṃ paññākkhandho. Idaṃ padaṭṭhānaṃ, tattha sīlakkhandho ca samādhikkhandho ca samatho, paññākkhandho vipassanā. Idaṃ padaṭṭhānaṃ, tattha samathassa phalaṃ rāgavirāgā cetovimutti, vipassanā phalaṃ avijjāvirāgā paññāvimutti. Idaṃ padaṭṭhānaṃ.
வனங் வனத²ஸ்ஸ பத³ட்டா²னங். கிஞ்ச வனங்? கோ ச வனதோ²? வனங் நாம பஞ்ச காமகு³ணா, தண்ஹா வனதோ². இத³ங் பத³ட்டா²னங். வனங் நாம நிமித்தக்³கா³ஹோ ‘‘இத்தீ²’’தி வா ‘‘புரிஸோ’’தி வா. வனதோ² நாம தேஸங் தேஸங் அங்க³பச்சங்கா³னங் அனுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹோ ‘‘அஹோ சக்கு², அஹோ ஸோதங், அஹோ கா⁴னங், அஹோ ஜிவ்ஹா, அஹோ காயோ, இதி. இத³ங் பத³ட்டா²னங். வனங் நாம ச² அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானி ஆயதனானி அபரிஞ்ஞாதானி. யங் தது³ப⁴யங் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸங்யோஜனங், அயங் வனதோ². இத³ங் பத³ட்டா²னங். வனங் நாம அனுஸயோ. வனதோ² நாம பரியுட்டா²னங். இத³ங் பத³ட்டா²னங். தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘செ²த்வா வனஞ்ச வனத²ஞ்சா’’தி. அயங் பத³ட்டா²னேன ஸமாரோபனா.
Vanaṃ vanathassa padaṭṭhānaṃ. Kiñca vanaṃ? Ko ca vanatho? Vanaṃ nāma pañca kāmaguṇā, taṇhā vanatho. Idaṃ padaṭṭhānaṃ. Vanaṃ nāma nimittaggāho ‘‘itthī’’ti vā ‘‘puriso’’ti vā. Vanatho nāma tesaṃ tesaṃ aṅgapaccaṅgānaṃ anubyañjanaggāho ‘‘aho cakkhu, aho sotaṃ, aho ghānaṃ, aho jivhā, aho kāyo, iti. Idaṃ padaṭṭhānaṃ. Vanaṃ nāma cha ajjhattikabāhirāni āyatanāni apariññātāni. Yaṃ tadubhayaṃ paṭicca uppajjati saṃyojanaṃ, ayaṃ vanatho. Idaṃ padaṭṭhānaṃ. Vanaṃ nāma anusayo. Vanatho nāma pariyuṭṭhānaṃ. Idaṃ padaṭṭhānaṃ. Tenāha bhagavā ‘‘chetvā vanañca vanathañcā’’ti. Ayaṃ padaṭṭhānena samāropanā.
51. தத்த² கதமா வேவசனேன ஸமாரோபனா? ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி ஸெக்க²ப²லங்; அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தி அஸெக்க²ப²லங். இத³ங் வேவசனங். ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி அனாகா³மிப²லங்; அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தி அக்³க³ப²லங் அரஹத்தங். இத³ங் வேவசனங். ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி காமதா⁴துஸமதிக்கமனங்; அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தி தேதா⁴துஸமதிக்கமனங். இத³ங் வேவசனங். பஞ்ஞிந்த்³ரியங், பஞ்ஞாப³லங், அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா², பஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴, த⁴ம்மவிசயஸம்பொ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, உபெக்கா²ஸம்பொ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, ஞாணங், ஸம்மாதி³ட்டி², தீரணா, ஸந்தீரணா, ஹிரீ, விபஸ்ஸனா, த⁴ம்மே ஞாணங், ஸப்³ப³ங், இத³ங் வேவசனங். அயங் வேவசனேன ஸமாரோபனா.
51. Tattha katamā vevacanena samāropanā? Rāgavirāgā cetovimutti sekkhaphalaṃ; avijjāvirāgā paññāvimutti asekkhaphalaṃ. Idaṃ vevacanaṃ. Rāgavirāgā cetovimutti anāgāmiphalaṃ; avijjāvirāgā paññāvimutti aggaphalaṃ arahattaṃ. Idaṃ vevacanaṃ. Rāgavirāgā cetovimutti kāmadhātusamatikkamanaṃ; avijjāvirāgā paññāvimutti tedhātusamatikkamanaṃ. Idaṃ vevacanaṃ. Paññindriyaṃ, paññābalaṃ, adhipaññāsikkhā, paññākkhandho, dhammavicayasambojjhaṅgo, upekkhāsambojjhaṅgo, ñāṇaṃ, sammādiṭṭhi, tīraṇā, santīraṇā, hirī, vipassanā, dhamme ñāṇaṃ, sabbaṃ, idaṃ vevacanaṃ. Ayaṃ vevacanena samāropanā.
தத்த² கதமா பா⁴வனாய ஸமாரோபனா? யதா²ஹ ப⁴க³வா ‘‘தஸ்மாதிஹ த்வங் பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹராஹி, ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினெய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸங்’’. ஆதாபீதி வீரியிந்த்³ரியங். ஸம்பஜானோதி பஞ்ஞிந்த்³ரியங். ஸதிமாதி ஸதிந்த்³ரியங். வினெய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸந்தி ஸமாதி⁴ந்த்³ரியங். ஏவங் காயே காயானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴வனாபாரிபூரிங் க³ச்ச²ந்தி. கேன காரணேன? ஏகலக்க²ணத்தா சதுன்னங் இந்த்³ரியானங். சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு பா⁴வியமானேஸு சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா பா⁴வனாபாரிபூரிங் க³ச்ச²ந்தி. சதூஸு ஸம்மப்பதா⁴னேஸு பா⁴வியமானேஸு சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴வனாபாரிபூரிங் க³ச்ச²ந்தி. சதூஸு இத்³தி⁴பாதே³ஸு பா⁴வியமானேஸு பஞ்சிந்த்³ரியானி பா⁴வனாபாரிபூரிங் க³ச்ச²ந்தி. ஏவங் ஸப்³பே³ . கேன காரணேன? ஸப்³பே³ ஹி போ³த⁴ங்க³மா த⁴ம்மா போ³தி⁴பக்கி²யா நிய்யானிகலக்க²ணேன ஏகலக்க²ணா, தே ஏகலக்க²ணத்தா பா⁴வனாபாரிபூரிங் க³ச்ச²ந்தி. அயங் பா⁴வனாய ஸமாரோபனா.
Tattha katamā bhāvanāya samāropanā? Yathāha bhagavā ‘‘tasmātiha tvaṃ bhikkhu kāye kāyānupassī viharāhi, ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ’’. Ātāpīti vīriyindriyaṃ. Sampajānoti paññindriyaṃ. Satimāti satindriyaṃ. Vineyya loke abhijjhādomanassanti samādhindriyaṃ. Evaṃ kāye kāyānupassino viharato cattāro satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Kena kāraṇena? Ekalakkhaṇattā catunnaṃ indriyānaṃ. Catūsu satipaṭṭhānesu bhāviyamānesu cattāro sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Catūsu sammappadhānesu bhāviyamānesu cattāro iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Catūsu iddhipādesu bhāviyamānesu pañcindriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Evaṃ sabbe . Kena kāraṇena? Sabbe hi bodhaṅgamā dhammā bodhipakkhiyā niyyānikalakkhaṇena ekalakkhaṇā, te ekalakkhaṇattā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Ayaṃ bhāvanāya samāropanā.
தத்த² கதமா பஹானேன ஸமாரோபனா? காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ ‘‘அஸுபே⁴ ஸுப⁴’’ந்தி விபல்லாஸங் பஜஹதி, கப³ளீகாரோ சஸ்ஸ ஆஹாரோ பரிஞ்ஞங் க³ச்ச²தி, காமுபாதா³னேன ச அனுபாதா³னோ ப⁴வதி, காமயோகே³ன ச விஸங்யுத்தோ ப⁴வதி, அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தே²ன ச விப்பயுஜ்ஜதி, காமாஸவேன ச அனாஸவோ ப⁴வதி, காமோக⁴ஞ்ச உத்திண்ணோ ப⁴வதி, ராக³ஸல்லேன ச விஸல்லோ ப⁴வதி, ரூபூபிகா 1 சஸ்ஸ விஞ்ஞாணட்டி²தி பரிஞ்ஞங் க³ச்ச²தி, ரூபதா⁴துயங் சஸ்ஸ ராகோ³ பஹீனோ ப⁴வதி, ந ச ச²ந்தா³க³திங் க³ச்ச²தி.
Tattha katamā pahānena samāropanā? Kāye kāyānupassī viharanto ‘‘asubhe subha’’nti vipallāsaṃ pajahati, kabaḷīkāro cassa āhāro pariññaṃ gacchati, kāmupādānena ca anupādāno bhavati, kāmayogena ca visaṃyutto bhavati, abhijjhākāyaganthena ca vippayujjati, kāmāsavena ca anāsavo bhavati, kāmoghañca uttiṇṇo bhavati, rāgasallena ca visallo bhavati, rūpūpikā 2 cassa viññāṇaṭṭhiti pariññaṃ gacchati, rūpadhātuyaṃ cassa rāgo pahīno bhavati, na ca chandāgatiṃ gacchati.
வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ ‘‘து³க்கே² ஸுக²’’ந்தி விபல்லாஸங் பஜஹதி, ப²ஸ்ஸோ சஸ்ஸ ஆஹாரோ பரிஞ்ஞங் க³ச்ச²தி, ப⁴வூபாதா³னேன ச அனுபாதா³னோ ப⁴வதி, ப⁴வயோகே³ன ச விஸங்யுத்தோ ப⁴வதி, ப்³யாபாத³காயக³ந்தே²ன ச விப்பயுஜ்ஜதி, ப⁴வாஸவேன ச அனாஸவோ ப⁴வதி, ப⁴வோக⁴ஞ்ச உத்திண்ணோ ப⁴வதி, தோ³ஸஸல்லேன ச விஸல்லோ ப⁴வதி, வேத³னூபிகா சஸ்ஸ விஞ்ஞாணட்டி²தி பரிஞ்ஞங் க³ச்ச²தி, வேத³னாதா⁴துயங் சஸ்ஸ ராகோ³ பஹீனோ ப⁴வதி, ந ச தோ³ஸாக³திங் க³ச்ச²தி.
Vedanāsu vedanānupassī viharanto ‘‘dukkhe sukha’’nti vipallāsaṃ pajahati, phasso cassa āhāro pariññaṃ gacchati, bhavūpādānena ca anupādāno bhavati, bhavayogena ca visaṃyutto bhavati, byāpādakāyaganthena ca vippayujjati, bhavāsavena ca anāsavo bhavati, bhavoghañca uttiṇṇo bhavati, dosasallena ca visallo bhavati, vedanūpikā cassa viññāṇaṭṭhiti pariññaṃ gacchati, vedanādhātuyaṃ cassa rāgo pahīno bhavati, na ca dosāgatiṃ gacchati.
சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ ‘‘அனிச்சே நிச்ச’’ந்தி விபல்லாஸங் பஜஹதி, விஞ்ஞாணங் சஸ்ஸ ஆஹாரோ பரிஞ்ஞங் க³ச்ச²தி, தி³ட்டு²பாதா³னேன ச அனுபாதா³னோ ப⁴வதி, தி³ட்டி²யோகே³ன ச விஸங்யுத்தோ ப⁴வதி, ஸீலப்³ப³தபராமாஸகாயக³ந்தே²ன ச விப்பயுஜ்ஜதி, தி³ட்டா²ஸவேன ச அனாஸவோ ப⁴வதி, தி³ட்டோ²க⁴ஞ்ச உத்திண்ணோ ப⁴வதி, மானஸல்லேன ச விஸல்லோ ப⁴வதி, ஸஞ்ஞூபிகா சஸ்ஸ விஞ்ஞாணட்டி²தி பரிஞ்ஞங் க³ச்ச²தி, ஸஞ்ஞாதா⁴துயங் சஸ்ஸ ராகோ³ பஹீனோ ப⁴வதி, ந ச ப⁴யாக³திங் க³ச்ச²தி.
Citte cittānupassī viharanto ‘‘anicce nicca’’nti vipallāsaṃ pajahati, viññāṇaṃ cassa āhāro pariññaṃ gacchati, diṭṭhupādānena ca anupādāno bhavati, diṭṭhiyogena ca visaṃyutto bhavati, sīlabbataparāmāsakāyaganthena ca vippayujjati, diṭṭhāsavena ca anāsavo bhavati, diṭṭhoghañca uttiṇṇo bhavati, mānasallena ca visallo bhavati, saññūpikā cassa viññāṇaṭṭhiti pariññaṃ gacchati, saññādhātuyaṃ cassa rāgo pahīno bhavati, na ca bhayāgatiṃ gacchati.
த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ ‘‘அனத்தனி 3 அத்தா’’தி விபல்லாஸங் பஜஹதி, மனோஸஞ்சேதனா சஸ்ஸ ஆஹாரோ பரிஞ்ஞங் க³ச்ச²தி, அத்தவாது³பாதா³னேன ச அனுபாதா³னோ ப⁴வதி, அவிஜ்ஜாயோகே³ன ச விஸங்யுத்தோ ப⁴வதி, இத³ங்ஸச்சாபி⁴னிவேஸகாயக³ந்தே²ன ச விப்பயுஜ்ஜதி, அவிஜ்ஜாஸவேன ச அனாஸவோ ப⁴வதி, அவிஜ்ஜோக⁴ஞ்ச உத்திண்ணோ ப⁴வதி, மோஹஸல்லேன ச விஸல்லோ ப⁴வதி , ஸங்கா²ரூபிகா சஸ்ஸ விஞ்ஞாணட்டி²தி பரிஞ்ஞங் க³ச்ச²தி, ஸங்கா²ரதா⁴துயங் சஸ்ஸ ராகோ³ பஹீனோ ப⁴வதி, ந ச மோஹாக³திங் க³ச்ச²தி. அயங் பஹானேன ஸமாரோபனா.
Dhammesu dhammānupassī viharanto ‘‘anattani 4 attā’’ti vipallāsaṃ pajahati, manosañcetanā cassa āhāro pariññaṃ gacchati, attavādupādānena ca anupādāno bhavati, avijjāyogena ca visaṃyutto bhavati, idaṃsaccābhinivesakāyaganthena ca vippayujjati, avijjāsavena ca anāsavo bhavati, avijjoghañca uttiṇṇo bhavati, mohasallena ca visallo bhavati , saṅkhārūpikā cassa viññāṇaṭṭhiti pariññaṃ gacchati, saṅkhāradhātuyaṃ cassa rāgo pahīno bhavati, na ca mohāgatiṃ gacchati. Ayaṃ pahānena samāropanā.
தேனாஹ ஆயஸ்மா மஹாகச்சாயனோ –
Tenāha āyasmā mahākaccāyano –
‘‘யே த⁴ம்மா யங் மூலா, யே சேகத்தா² பகாஸிதா முனினா;
‘‘Ye dhammā yaṃ mūlā, ye cekatthā pakāsitā muninā;
தே ஸமாரோபயிதப்³பா³, ஏஸ ஸமாரோபனோ ஹாரோ’’தி.
Te samāropayitabbā, esa samāropano hāro’’ti.
நியுத்தோ ஸமாரோபனோ ஹாரோ.
Niyutto samāropano hāro.
நிட்டி²தோ ச ஹாரவிப⁴ங்கோ³.
Niṭṭhito ca hāravibhaṅgo.
Footnotes:
Related texts:
அட்ட²கதா² • Aṭṭhakathā / ஸுத்தபிடக (அட்ட²கதா²) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / கு²த்³த³கனிகாய (அட்ட²கதா²) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / நெத்திப்பகரண-அட்ட²கதா² • Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā / 16. ஸமாரோபனஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா • 16. Samāropanahāravibhaṅgavaṇṇanā
டீகா • Tīkā / ஸுத்தபிடக (டீகா) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / கு²த்³த³கனிகாய (டீகா) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / நெத்திப்பகரண-டீகா • Nettippakaraṇa-ṭīkā / 16. ஸமாரோபனஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா • 16. Samāropanahāravibhaṅgavaṇṇanā
டீகா • Tīkā / ஸுத்தபிடக (டீகா) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / கு²த்³த³கனிகாய (டீகா) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / நெத்திவிபா⁴வினீ • Nettivibhāvinī / 16. ஸமாரோபனஹாரவிப⁴ங்க³விபா⁴வனா • 16. Samāropanahāravibhaṅgavibhāvanā
