Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / সুত্তনিপাতপাল়ি • Suttanipātapāḷi

৬. সভিযসুত্তং

6. Sabhiyasuttaṃ

এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে। তেন খো পন সমযেন সভিযস্স পরিব্বাজকস্স পুরাণসালোহিতায দেৰতায পঞ্হা উদ্দিট্ঠা হোন্তি – ‘‘যো তে, সভিয, সমণো ৰা ব্রাহ্মণো ৰা ইমে পঞ্হে পুট্ঠো ব্যাকরোতি তস্স সন্তিকে ব্রহ্মচরিযং চরেয্যাসী’’তি।

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena sabhiyassa paribbājakassa purāṇasālohitāya devatāya pañhā uddiṭṭhā honti – ‘‘yo te, sabhiya, samaṇo vā brāhmaṇo vā ime pañhe puṭṭho byākaroti tassa santike brahmacariyaṃ careyyāsī’’ti.

অথ খো সভিযো পরিব্বাজকো তস্সা দেৰতায সন্তিকে তে পঞ্হে উগ্গহেত্ৰা যে তে সমণব্রাহ্মণা সঙ্ঘিনো গণিনো গণাচরিযা ঞাতা যসস্সিনো তিত্থকরা সাধুসম্মতা বহুজনস্স, সেয্যথিদং – পূরণো কস্সপো মক্খলিগোসালো অজিতো কেসকম্বলো পকুধো 1 কচ্চানো সঞ্চযো 2 বেলট্ঠপুত্তো 3 নিগণ্ঠো নাটপুত্তো 4, তে উপসঙ্কমিত্ৰা তে পঞ্হে পুচ্ছতি। তে সভিযেন পরিব্বাজকেন পঞ্হে পুট্ঠা ন সম্পাযন্তি; অসম্পাযন্তা কোপঞ্চ দোসঞ্চ অপ্পচ্চযঞ্চ পাতুকরোন্তি। অপি চ সভিযং যেৰ পরিব্বাজকং পটিপুচ্ছন্তি।

Atha kho sabhiyo paribbājako tassā devatāya santike te pañhe uggahetvā ye te samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo makkhaligosālo ajito kesakambalo pakudho 5 kaccāno sañcayo 6 belaṭṭhaputto 7 nigaṇṭho nāṭaputto 8, te upasaṅkamitvā te pañhe pucchati. Te sabhiyena paribbājakena pañhe puṭṭhā na sampāyanti; asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti. Api ca sabhiyaṃ yeva paribbājakaṃ paṭipucchanti.

অথ খো সভিযস্স পরিব্বাজকস্স এতদহোসি – ‘‘যে খো তে ভোন্তো সমণব্রাহ্মণা সঙ্ঘিনো গণিনো গণাচরিযা ঞাতা যসস্সিনো তিত্থকরা সাধুসম্মতা বহুজনস্স, সেয্যথিদং – পূরণো কস্সপো…পে॰… নিগণ্ঠো নাটপুত্তো, তে মযা পঞ্হে পুট্ঠা ন সম্পাযন্তি, অসম্পাযন্তা কোপঞ্চ দোসঞ্চ অপ্পচ্চযঞ্চ পাতুকরোন্তি; অপি চ মঞ্ঞেৰেত্থ পটিপুচ্ছন্তি। যন্নূন্নাহং হীনাযাৰত্তিত্ৰা কামে পরিভুঞ্জেয্য’’ন্তি।

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo…pe… nigaṇṭho nāṭaputto, te mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti, asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti; api ca maññevettha paṭipucchanti. Yannūnnāhaṃ hīnāyāvattitvā kāme paribhuñjeyya’’nti.

অথ খো সভিযস্স পরিব্বাজকস্স এতদহোসি – ‘‘অযম্পি খো সমণো গোতমো সঙ্ঘী চেৰ গণী চ গণাচরিযো চ ঞাতো যসস্সী তিত্থকরো সাধুসম্মতো বহুজনস্স; যংনূনাহং সমণং গোতমং উপসঙ্কমিত্ৰা ইমে পঞ্হে পুচ্ছেয্য’’ন্তি।

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘ayampi kho samaṇo gotamo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa; yaṃnūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyya’’nti.

অথ খো সভিযস্স পরিব্বাজকস্স এতদহোসি – ‘‘যেপি খো তে 9 ভোন্তো সমণব্রাহ্মণা জিণ্ণা ৰুড্ঢা মহল্লকা অদ্ধগতা ৰযোঅনুপ্পত্তা থেরা রত্তঞ্ঞূ চিরপব্বজিতা সঙ্ঘিনো গণিনো গণাচরিযা ঞাতা যসস্সিনো তিত্থকরা সাধুসম্মতা বহুজনস্স, সেয্যথিদং – পূরণো কস্সপো…পে॰ … নিগণ্ঠো নাটপুত্তো, তেপি মযা পঞ্হে পুট্ঠা ন সম্পাযন্তি, অসম্পাযন্তা কোপঞ্চ দোসঞ্চ অপ্পচ্চযঞ্চ পাতুকরোন্তি, অপি চ মঞ্ঞেৰেত্থ পটিপুচ্ছন্তি; কিং পন মে সমণো গোতমো ইমে পঞ্হে পুট্ঠো ব্যাকরিস্সতি! সমণো হি গোতমো দহরো চেৰ জাতিযা, নৰো চ পব্বজ্জাযা’’তি।

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘yepi kho te 10 bhonto samaṇabrāhmaṇā jiṇṇā vuḍḍhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā therā rattaññū cirapabbajitā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo…pe. … nigaṇṭho nāṭaputto, tepi mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti, asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti, api ca maññevettha paṭipucchanti; kiṃ pana me samaṇo gotamo ime pañhe puṭṭho byākarissati! Samaṇo hi gotamo daharo ceva jātiyā, navo ca pabbajjāyā’’ti.

অথ খো সভিযস্স পরিব্বাজকস্স এতদহোসি – ‘‘সমণো খো 11 দহরোতি ন উঞ্ঞাতব্বো ন পরিভোতব্বো। দহরোপি চেস সমণো গোতমো মহিদ্ধিকো হোতি মহানুভাৰো, যংনূনাহং সমণং গোতমং উপসঙ্কমিত্ৰা ইমে পঞ্হে পুচ্ছেয্য’’ন্তি।

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘samaṇo kho 12 daharoti na uññātabbo na paribhotabbo. Daharopi cesa samaṇo gotamo mahiddhiko hoti mahānubhāvo, yaṃnūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyya’’nti.

অথ খো সভিযো পরিব্বাজকো যেন রাজগহং তেন চারিকং পক্কামি। অনুপুব্বেন চারিকং চরমানো যেন রাজগহং ৰেল়ুৰনং কলন্দকনিৰাপো, যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰতা সদ্ধিং সম্মোদি। সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং নিসীদি। একমন্তং নিসিন্নো খো সভিযো পরিব্বাজকো ভগৰন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –

Atha kho sabhiyo paribbājako yena rājagahaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena rājagahaṃ veḷuvanaṃ kalandakanivāpo, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sabhiyo paribbājako bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

৫১৫.

515.

‘‘কঙ্খী ৰেচিকিচ্ছী আগমং, (ইতি সভিযো)

‘‘Kaṅkhī vecikicchī āgamaṃ, (iti sabhiyo)

পঞ্হে পুচ্ছিতুং অভিকঙ্খমানো।

Pañhe pucchituṃ abhikaṅkhamāno;

তেসন্তকরো ভৰাহি 13 পঞ্হে মে পুট্ঠো,

Tesantakaro bhavāhi 14 pañhe me puṭṭho,

অনুপুব্বং অনুধম্মং ব্যাকরোহি মে’’॥

Anupubbaṃ anudhammaṃ byākarohi me’’.

৫১৬.

516.

‘‘দূরতো আগতোসি সভিয, (ইতি ভগৰা)

‘‘Dūrato āgatosi sabhiya, (iti bhagavā)

পঞ্হে পুচ্ছিতুং অভিকঙ্খমানো।

Pañhe pucchituṃ abhikaṅkhamāno;

তেসন্তকরো ভৰামি 15 পঞ্হে তে পুট্ঠো,

Tesantakaro bhavāmi 16 pañhe te puṭṭho,

অনুপুব্বং অনুধম্মং ব্যাকরোমি তে॥

Anupubbaṃ anudhammaṃ byākaromi te.

৫১৭.

517.

‘‘পুচ্ছ মং সভিয পঞ্হং, যং কিঞ্চি মনসিচ্ছসি।

‘‘Puccha maṃ sabhiya pañhaṃ, yaṃ kiñci manasicchasi;

তস্স তস্সেৰ পঞ্হস্স, অহং অন্তং করোমি তে’’তি॥

Tassa tasseva pañhassa, ahaṃ antaṃ karomi te’’ti.

অথ খো সভিযস্স পরিব্বাজকস্স এতদহোসি – ‘‘অচ্ছরিযং ৰত, ভো, অব্ভুতং ৰত, ভো! যং ৰতাহং অঞ্ঞেসু সমণব্রাহ্মণেসু ওকাসকম্মমত্তম্পি 17 নালত্থং তং মে ইদং সমণেন গোতমেন ওকাসকম্মং কত’’ন্তি। অত্তমনো পমুদিতো উদগ্গো পীতিসোমনস্সজাতো ভগৰন্তং পঞ্হং অপুচ্ছি –

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Yaṃ vatāhaṃ aññesu samaṇabrāhmaṇesu okāsakammamattampi 18 nālatthaṃ taṃ me idaṃ samaṇena gotamena okāsakammaṃ kata’’nti. Attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṃ pañhaṃ apucchi –

৫১৮.

518.

‘‘কিং পত্তিনমাহু ভিক্খুনং, (ইতি সভিযো)

‘‘Kiṃ pattinamāhu bhikkhunaṃ, (iti sabhiyo)

সোরতং কেন কথঞ্চ দন্তমাহু।

Sorataṃ kena kathañca dantamāhu;

বুদ্ধোতি কথং পৰুচ্চতি,

Buddhoti kathaṃ pavuccati,

পুট্ঠো মে ভগৰা ব্যাকরোহি’’॥

Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.

৫১৯.

519.

‘‘পজ্জেন কতেন অত্তনা, (সভিযাতি ভগৰা)

‘‘Pajjena katena attanā, (sabhiyāti bhagavā)

পরিনিব্বানগতো ৰিতিণ্ণকঙ্খো।

Parinibbānagato vitiṇṇakaṅkho;

ৰিভৰঞ্চ ভৰঞ্চ ৰিপ্পহায,

Vibhavañca bhavañca vippahāya,

ৰুসিতৰা খীণপুনব্ভৰো স ভিক্খু॥

Vusitavā khīṇapunabbhavo sa bhikkhu.

৫২০.

520.

‘‘সব্বত্থ উপেক্খকো সতিমা, ন সো হিংসতি কঞ্চি সব্বলোকে।

‘‘Sabbattha upekkhako satimā, na so hiṃsati kañci sabbaloke;

তিণ্ণো সমণো অনাৰিলো, উস্সদা যস্স ন সন্তি সোরতো সো॥

Tiṇṇo samaṇo anāvilo, ussadā yassa na santi sorato so.

৫২১.

521.

‘‘যস্সিন্দ্রিযানি ভাৰিতানি, অজ্ঝত্তং বহিদ্ধা চ সব্বলোকে।

‘‘Yassindriyāni bhāvitāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke;

নিব্বিজ্ঝ ইমং পরঞ্চ লোকং, কালং কঙ্খতি ভাৰিতো স দন্তো॥

Nibbijjha imaṃ parañca lokaṃ, kālaṃ kaṅkhati bhāvito sa danto.

৫২২.

522.

‘‘কপ্পানি ৰিচেয্য কেৰলানি, সংসারং দুভযং চুতূপপাতং।

‘‘Kappāni viceyya kevalāni, saṃsāraṃ dubhayaṃ cutūpapātaṃ;

ৰিগতরজমনঙ্গণং ৰিসুদ্ধং, পত্তং জাতিখযং তমাহু বুদ্ধ’’ন্তি॥

Vigatarajamanaṅgaṇaṃ visuddhaṃ, pattaṃ jātikhayaṃ tamāhu buddha’’nti.

অথ খো সভিযো পরিব্বাজকো ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা অত্তমনো পমুদিতো উদগ্গো পীতিসোমনস্সজাতো ভগৰন্তং উত্তরিং 19 পঞ্হং অপুচ্ছি –

Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṃ uttariṃ 20 pañhaṃ apucchi –

৫২৩.

523.

‘‘কিং পত্তিনমাহু ব্রাহ্মণং, (ইতি সভিযো)

‘‘Kiṃ pattinamāhu brāhmaṇaṃ, (iti sabhiyo)

সমণং কেন কথঞ্চ ন্হাতকোতি।

Samaṇaṃ kena kathañca nhātakoti;

নাগোতি কথং পৰুচ্চতি,

Nāgoti kathaṃ pavuccati,

পুট্ঠো মে ভগৰা ব্যাকরোহি’’॥

Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.

৫২৪.

524.

‘‘বাহিত্ৰা সব্বপাপকানি, (সভিযাতি ভগৰা)

‘‘Bāhitvā sabbapāpakāni, (sabhiyāti bhagavā)

ৰিমলো সাধুসমাহিতো ঠিতত্তো।

Vimalo sādhusamāhito ṭhitatto;

সংসারমতিচ্চ কেৰলী সো,

Saṃsāramaticca kevalī so,

অসিতো তাদি পৰুচ্চতে স ব্রহ্মা॥

Asito tādi pavuccate sa brahmā.

৫২৫.

525.

‘‘সমিতাৰি পহায পুঞ্ঞপাপং, ৰিরজো ঞত্ৰা ইমং পরঞ্চ লোকং।

‘‘Samitāvi pahāya puññapāpaṃ, virajo ñatvā imaṃ parañca lokaṃ;

জাতিমরণং উপাতিৰত্তো, সমণো তাদি পৰুচ্চতে তথত্তা॥

Jātimaraṇaṃ upātivatto, samaṇo tādi pavuccate tathattā.

৫২৬.

526.

‘‘নিন্হায 21 সব্বপাপকানি, অজ্ঝত্তং বহিদ্ধা চ সব্বলোকে।

‘‘Ninhāya 22 sabbapāpakāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke;

দেৰমনুস্সেসু কপ্পিযেসু, কপ্পং নেতি তমাহু ন্হাতকো’’তি॥

Devamanussesu kappiyesu, kappaṃ neti tamāhu nhātako’’ti.

৫২৭.

527.

‘‘আগুং ন করোতি কিঞ্চি লোকে, সব্বসংযোগে 23 ৰিসজ্জ বন্ধনানি।

‘‘Āguṃ na karoti kiñci loke, sabbasaṃyoge 24 visajja bandhanāni;

সব্বত্থ ন সজ্জতী ৰিমুত্তো, নাগো তাদি পৰুচ্চতে তথত্তা’’তি॥

Sabbattha na sajjatī vimutto, nāgo tādi pavuccate tathattā’’ti.

অথ খো সভিযো পরিব্বাজকো…পে॰… ভগৰন্তং উত্তরিং পঞ্হং অপুচ্ছি –

Atha kho sabhiyo paribbājako…pe… bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –

৫২৮.

528.

‘‘কং খেত্তজিনং ৰদন্তি বুদ্ধা, (ইতি সভিযো)

‘‘Kaṃ khettajinaṃ vadanti buddhā, (iti sabhiyo)

কুসলং কেন কথঞ্চ পণ্ডিতোতি।

Kusalaṃ kena kathañca paṇḍitoti;

মুনি নাম কথং পৰুচ্চতি,

Muni nāma kathaṃ pavuccati,

পুট্ঠো মে ভগৰা ব্যাকরোহি’’॥

Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.

৫২৯.

529.

‘‘খেত্তানি ৰিচেয্য কেৰলানি, (সভিযাতি ভগৰা)

‘‘Khettāni viceyya kevalāni, (sabhiyāti bhagavā)

দিব্বং মানুসকঞ্চ ব্রহ্মখেত্তং।

Dibbaṃ mānusakañca brahmakhettaṃ;

সব্বখেত্তমূলবন্ধনা পমুত্তো,

Sabbakhettamūlabandhanā pamutto,

খেত্তজিনো তাদি পৰুচ্চতে তথত্তা॥

Khettajino tādi pavuccate tathattā.

৫৩০.

530.

‘‘কোসানি ৰিচেয্য কেৰলানি, দিব্বং মানুসকঞ্চ ব্রহ্মকোসং।

‘‘Kosāni viceyya kevalāni, dibbaṃ mānusakañca brahmakosaṃ;

সব্বকোসমূলবন্ধনা পমুত্তো, কুসলো তাদি পৰুচ্চতে তথত্তা॥

Sabbakosamūlabandhanā pamutto, kusalo tādi pavuccate tathattā.

৫৩১.

531.

‘‘দুভযানি ৰিচেয্য পণ্ডরানি, অজ্ঝত্তং বহিদ্ধা চ সুদ্ধিপঞ্ঞো।

‘‘Dubhayāni viceyya paṇḍarāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca suddhipañño;

কণ্হং সুক্কং উপাতিৰত্তো, পণ্ডিতো তাদি পৰুচ্চতে তথত্তা॥

Kaṇhaṃ sukkaṃ upātivatto, paṇḍito tādi pavuccate tathattā.

৫৩২.

532.

‘‘অসতঞ্চ সতঞ্চ ঞত্ৰা ধম্মং, অজ্ঝত্তং বহিদ্ধা চ সব্বলোকে।

‘‘Asatañca satañca ñatvā dhammaṃ, ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke;

দেৰমনুস্সেহি পূজনীযো, সঙ্গং জালমতিচ্চ সো মুনী’’তি॥

Devamanussehi pūjanīyo, saṅgaṃ jālamaticca so munī’’ti.

অথ খো সভিযো পরিব্বাজকো…পে॰… ভগৰন্তং উত্তরিং পঞ্হং অপুচ্ছি –

Atha kho sabhiyo paribbājako…pe… bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –

৫৩৩.

533.

‘‘কিং পত্তিনমাহু ৰেদগুং, (ইতি সভিযো)

‘‘Kiṃ pattinamāhu vedaguṃ, (iti sabhiyo)

অনুৰিদিতং কেন কথঞ্চ ৰীরিযৰাতি।

Anuviditaṃ kena kathañca vīriyavāti;

আজানিযো কিন্তি নাম হোতি,

Ājāniyo kinti nāma hoti,

পুট্ঠো মে ভগৰা ব্যাকরোহি’’॥

Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.

৫৩৪.

534.

‘‘ৰেদানি ৰিচেয্য কেৰলানি, (সভিযাতি ভগৰা)

‘‘Vedāni viceyya kevalāni, (sabhiyāti bhagavā)

সমণানং যানিধত্থি 25 ব্রাহ্মণানং।

Samaṇānaṃ yānidhatthi 26 brāhmaṇānaṃ;

সব্বৰেদনাসু ৰীতরাগো,

Sabbavedanāsu vītarāgo,

সব্বং ৰেদমতিচ্চ ৰেদগূ সো॥

Sabbaṃ vedamaticca vedagū so.

৫৩৫.

535.

‘‘অনুৰিচ্চ পপঞ্চনামরূপং, অজ্ঝত্তং বহিদ্ধা চ রোগমূলং।

‘‘Anuvicca papañcanāmarūpaṃ, ajjhattaṃ bahiddhā ca rogamūlaṃ;

সব্বরোগমূলবন্ধনা পমুত্তো, অনুৰিদিতো তাদি পৰুচ্চতে তথত্তা॥

Sabbarogamūlabandhanā pamutto, anuvidito tādi pavuccate tathattā.

৫৩৬.

536.

‘‘ৰিরতো ইধ সব্বপাপকেহি, নিরযদুক্খং অতিচ্চ ৰীরিযৰা সো।

‘‘Virato idha sabbapāpakehi, nirayadukkhaṃ aticca vīriyavā so;

সো ৰীরিযৰা পধানৰা, ধীরো তাদি পৰুচ্চতে তথত্তা॥

So vīriyavā padhānavā, dhīro tādi pavuccate tathattā.

৫৩৭.

537.

‘‘যস্সস্সু লুনানি বন্ধনানি, অজ্ঝত্তং বহিদ্ধা চ সঙ্গমূলং।

‘‘Yassassu lunāni bandhanāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca saṅgamūlaṃ;

সব্বসঙ্গমূলবন্ধনা পমুত্তো, আজানিযো তাদি পৰুচ্চতে তথত্তা’’তি॥

Sabbasaṅgamūlabandhanā pamutto, ājāniyo tādi pavuccate tathattā’’ti.

অথ খো সভিযো পরিব্বাজকো…পে॰… ভগৰন্তং উত্তরিং পঞ্হং অপুচ্ছি –

Atha kho sabhiyo paribbājako…pe… bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –

৫৩৮.

538.

‘‘কিং পত্তিনমাহু সোত্তিযং, (ইতি সভিযো)

‘‘Kiṃ pattinamāhu sottiyaṃ, (iti sabhiyo)

অরিযং কেন কথঞ্চ চরণৰাতি।

Ariyaṃ kena kathañca caraṇavāti;

পরিব্বাজকো কিন্তি নাম হোতি,

Paribbājako kinti nāma hoti,

পুট্ঠো মে ভগৰা ব্যাকরোহি’’॥

Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.

৫৩৯.

539.

‘‘সুত্ৰা সব্বধম্মং অভিঞ্ঞায লোকে, (সভিযাতি ভগৰা)

‘‘Sutvā sabbadhammaṃ abhiññāya loke, (sabhiyāti bhagavā)

সাৰজ্জানৰজ্জং যদত্থি কিঞ্চি।

Sāvajjānavajjaṃ yadatthi kiñci;

অভিভুং অকথংকথিং ৰিমুত্তং,

Abhibhuṃ akathaṃkathiṃ vimuttaṃ,

অনিঘং সব্বধিমাহু সোত্তিযোতি॥

Anighaṃ sabbadhimāhu sottiyoti.

৫৪০.

540.

‘‘ছেত্ৰা আসৰানি আলযানি, ৰিদ্ৰা সো ন উপেতি গব্ভসেয্যং।

‘‘Chetvā āsavāni ālayāni, vidvā so na upeti gabbhaseyyaṃ;

সঞ্ঞং তিৰিধং পনুজ্জ পঙ্কং, কপ্পং নেতি তমাহু অরিযোতি॥

Saññaṃ tividhaṃ panujja paṅkaṃ, kappaṃ neti tamāhu ariyoti.

৫৪১.

541.

‘‘যো ইধ চরণেসু পত্তিপত্তো, কুসলো সব্বদা আজানাতি 27 ধম্মং।

‘‘Yo idha caraṇesu pattipatto, kusalo sabbadā ājānāti 28 dhammaṃ;

সব্বত্থ ন সজ্জতি ৰিমুত্তচিত্তো 29, পটিঘা যস্স ন সন্তি চরণৰা সো॥

Sabbattha na sajjati vimuttacitto 30, paṭighā yassa na santi caraṇavā so.

৫৪২.

542.

‘‘দুক্খৰেপক্কং যদত্থি কম্মং, উদ্ধমধো তিরিযং ৰাপি 31 মজ্ঝে।

‘‘Dukkhavepakkaṃ yadatthi kammaṃ, uddhamadho tiriyaṃ vāpi 32 majjhe;

পরিব্বাজযিত্ৰা পরিঞ্ঞচারী, মাযং মানমথোপি লোভকোধং।

Paribbājayitvā pariññacārī, māyaṃ mānamathopi lobhakodhaṃ;

পরিযন্তমকাসি নামরূপং, তং পরিব্বাজকমাহু পত্তিপত্ত’’ন্তি॥

Pariyantamakāsi nāmarūpaṃ, taṃ paribbājakamāhu pattipatta’’nti.

অথ খো সভিযো পরিব্বাজকো ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা অত্তমনো পমুদিতো উদগ্গো পীতিসোমনস্সজাতো উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা যেন ভগৰা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৰা ভগৰন্তং সম্মুখা সারুপ্পাহি গাথাহি অভিত্থৰি –

Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi –

৫৪৩.

543.

‘‘যানি চ তীণি যানি চ সট্ঠি, সমণপ্পৰাদসিতানি 33 ভূরিপঞ্ঞ।

‘‘Yāni ca tīṇi yāni ca saṭṭhi, samaṇappavādasitāni 34 bhūripañña;

সঞ্ঞক্খরসঞ্ঞনিস্সিতানি, ওসরণানি ৰিনেয্য ওঘতমগা॥

Saññakkharasaññanissitāni, osaraṇāni vineyya oghatamagā.

৫৪৪.

544.

‘‘অন্তগূসি পারগূ 35 দুক্খস্স, অরহাসি সম্মাসম্বুদ্ধো খীণাসৰং তং মঞ্ঞে।

‘‘Antagūsi pāragū 36 dukkhassa, arahāsi sammāsambuddho khīṇāsavaṃ taṃ maññe;

জুতিমা মুতিমা পহূতপঞ্ঞো, দুক্খস্সন্তকরং অতারেসি মং॥

Jutimā mutimā pahūtapañño, dukkhassantakaraṃ atāresi maṃ.

৫৪৫.

545.

‘‘যং মে কঙ্খিতমঞ্ঞাসি, ৰিচিকিচ্ছা মং তারযি নমো তে।

‘‘Yaṃ me kaṅkhitamaññāsi, vicikicchā maṃ tārayi namo te;

মুনি মোনপথেসু পত্তিপত্ত, অখিল আদিচ্চবন্ধু সোরতোসি॥

Muni monapathesu pattipatta, akhila ādiccabandhu soratosi.

৫৪৬.

546.

‘‘যা মে কঙ্খা পুরে আসি, তং মে ব্যাকাসি চক্খুমা।

‘‘Yā me kaṅkhā pure āsi, taṃ me byākāsi cakkhumā;

অদ্ধা মুনীসি সম্বুদ্ধো, নত্থি নীৰরণা তৰ॥

Addhā munīsi sambuddho, natthi nīvaraṇā tava.

৫৪৭.

547.

‘‘উপাযাসা চ তে সব্বে, ৰিদ্ধস্তা ৰিনল়ীকতা।

‘‘Upāyāsā ca te sabbe, viddhastā vinaḷīkatā;

সীতিভূতো দমপ্পত্তো, ধিতিমা সচ্চনিক্কমো॥

Sītibhūto damappatto, dhitimā saccanikkamo.

৫৪৮.

548.

‘‘তস্স তে নাগনাগস্স, মহাৰীরস্স ভাসতো।

‘‘Tassa te nāganāgassa, mahāvīrassa bhāsato;

সব্বে দেৰানুমোদন্তি, উভো নারদপব্বতা॥

Sabbe devānumodanti, ubho nāradapabbatā.

৫৪৯.

549.

‘‘নমো তে পুরিসাজঞ্ঞ, নমো তে পুরিসুত্তম।

‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;

সদেৰকস্মিং লোকস্মিং, নত্থি তে পটিপুগ্গলো॥

Sadevakasmiṃ lokasmiṃ, natthi te paṭipuggalo.

৫৫০.

550.

‘‘তুৰং বুদ্ধো তুৰং সত্থা, তুৰং মারাভিভূ মুনি।

‘‘Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā, tuvaṃ mārābhibhū muni;

তুৰং অনুসযে ছেত্ৰা, তিণ্ণো তারেসি মং পজং॥

Tuvaṃ anusaye chetvā, tiṇṇo tāresi maṃ pajaṃ.

৫৫১.

551.

‘‘উপধী তে সমতিক্কন্তা, আসৰা তে পদালিতা।

‘‘Upadhī te samatikkantā, āsavā te padālitā;

সীহোসি অনুপাদানো, পহীনভযভেরৰো॥

Sīhosi anupādāno, pahīnabhayabheravo.

৫৫২.

552.

‘‘পুণ্ডরীকং যথা ৰগ্গু, তোযে ন উপলিম্পতি 37

‘‘Puṇḍarīkaṃ yathā vaggu, toye na upalimpati 38;

এৰং পুঞ্ঞে চ পাপে চ, উভযে ত্ৰং ন লিম্পসি।

Evaṃ puññe ca pāpe ca, ubhaye tvaṃ na limpasi;

পাদে ৰীর পসারেহি, সভিযো ৰন্দতি সত্থুনো’’তি॥

Pāde vīra pasārehi, sabhiyo vandati satthuno’’ti.

অথ খো সভিযো পরিব্বাজকো ভগৰতো পাদেসু সিরসা নিপতিত্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভন্তে…পে॰… এসাহং ভগৰন্তং সরণং গচ্ছামি ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ; লভেয্যাহং, ভন্তে, ভগৰতো সন্তিকে পব্বজ্জং, লভেয্যং উপসম্পদ’’ন্তি ।

Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante…pe… esāhaṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca; labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti .

‘‘যো খো, সভিয, অঞ্ঞতিত্থিযপুব্বো ইমস্মিং ধম্মৰিনযে আকঙ্খতি পব্বজ্জং, আকঙ্খতি উপসম্পদং, সো চত্তারো মাসে পরিৰসতি; চতুন্নং মাসানং অচ্চযেন আরদ্ধচিত্তা ভিক্খূ পব্বাজেন্তি, উপসম্পাদেন্তি ভিক্খুভাৰায। অপি চ মেত্থ পুগ্গলৰেমত্ততা ৰিদিতা’’তি।

‘‘Yo kho, sabhiya, aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadaṃ, so cattāro māse parivasati; catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya. Api ca mettha puggalavemattatā viditā’’ti.

‘‘সচে, ভন্তে, অঞ্ঞতিত্থিযপুব্বা ইমস্মিং ধম্মৰিনযে আকঙ্খন্তা পব্বজ্জং, আকঙ্খন্তা উপসম্পদং চত্তারো মাসে পরিৰসন্তি, চতুন্নং মাসানং অচ্চযেন আরদ্ধচিত্তা ভিক্খূ পব্বাজেন্তি, উপসম্পাদেন্তি ভিক্খুভাৰায, অহং চত্তারি ৰস্সানি পরিৰসিস্সামি; চতুন্নং ৰস্সানং অচ্চযেন আরদ্ধচিত্তা ভিক্খূ পব্বাজেন্তু উপসম্পাদেন্তু ভিক্খুভাৰাযা’’তি। অলত্থ খো সভিযো পরিব্বাজকো ভগৰতো সন্তিকে পব্বজ্জং অলত্থ উপসম্পদং…পে॰… অঞ্ঞতরো খো পনাযস্মা সভিযো অরহতং অহোসীতি।

‘‘Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṃ, ākaṅkhantā upasampadaṃ cattāro māse parivasanti, catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya, ahaṃ cattāri vassāni parivasissāmi; catunnaṃ vassānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā’’ti. Alattha kho sabhiyo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṃ alattha upasampadaṃ…pe… aññataro kho panāyasmā sabhiyo arahataṃ ahosīti.

সভিযসুত্তং ছট্ঠং নিট্ঠিতং।

Sabhiyasuttaṃ chaṭṭhaṃ niṭṭhitaṃ.







Footnotes:
1. ককুধো (সী॰) পকুদ্ধো (স্যা॰ কং॰)
2. সঞ্জযো (সী॰ স্যা॰ কং॰ পী॰)
3. বেল্লট্ঠিপুত্তো (সী॰ পী॰), ৰেল়ট্ঠপুত্তো (স্যা॰)
4. নাতপুত্তো (সী॰ পী॰)
5. kakudho (sī.) pakuddho (syā. kaṃ.)
6. sañjayo (sī. syā. kaṃ. pī.)
7. bellaṭṭhiputto (sī. pī.), veḷaṭṭhaputto (syā.)
8. nātaputto (sī. pī.)
9. যে খো তে (স্যা॰), যং খো তে (ক॰)
10. ye kho te (syā.), yaṃ kho te (ka.)
11. সমণো খো গোতমো (স্যা॰ ক॰)
12. samaṇo kho gotamo (syā. ka.)
13. ভৰাহি মে (পী॰ ক॰)
14. bhavāhi me (pī. ka.)
15. তেসমন্তকরোমি তে (ক॰)
16. tesamantakaromi te (ka.)
17. ওকাসমত্তম্পি (সী॰ পী॰)
18. okāsamattampi (sī. pī.)
19. উত্তরি (ক॰)
20. uttari (ka.)
21. নিনহায (স্যা॰)
22. ninahāya (syā.)
23. সব্বযোগে (ক॰)
24. sabbayoge (ka.)
25. যানিপত্থি (সী॰ স্যা॰ পী॰)
26. yānipatthi (sī. syā. pī.)
27. আজানি (স্যা॰)
28. ājāni (syā.)
29. ৰিমুত্তো (সী॰)
30. vimutto (sī.)
31. তিরিযঞ্চাপি (স্যা॰)
32. tiriyañcāpi (syā.)
33. সমণপ্পৰাদনিস্সিতানি (স্যা॰ ক॰)
34. samaṇappavādanissitāni (syā. ka.)
35. পারগূসি (স্যা॰ পী॰ ক॰)
36. pāragūsi (syā. pī. ka.)
37. তোযেন ন উপলিপ্পতি (সী॰), তোযে ন উপলিপ্পতি (পী॰), তোযেন ন উপলিম্পতি (ক॰)
38. toyena na upalippati (sī.), toye na upalippati (pī.), toyena na upalimpati (ka.)



Related texts:



অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / খুদ্দকনিকায (অট্ঠকথা) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / সুত্তনিপাত-অট্ঠকথা • Suttanipāta-aṭṭhakathā / ৬. সভিযসুত্তৰণ্ণনা • 6. Sabhiyasuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact