| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
៣. សព្ពមិទំ កម្មតោតិកថាវណ្ណនា
3. Sabbamidaṃ kammatotikathāvaṇṇanā
៧៨៣. ឥទានិ សព្ពមិទំ កម្មតោតិកថា នាម ហោតិ។ តត្ថ ‘‘កម្មុនា វត្តតិ លោកោ’’តិ សុត្តំ និស្សាយ ‘‘សព្ពមិទំ កម្មកិលេសវិបាកវដ្ដំ កម្មតោវ ហោតី’’តិ យេសំ លទ្ធិ , សេយ្យថាបិ រាជគិរិកានញ្ចេវ សិទ្ធត្ថិកានញ្ច; តេ សន្ធាយ សព្ពមិទន្តិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស។ អថ នំ ‘‘ឯវំ សន្តេ កម្មម្បិ កម្មតោ អាបជ្ជតី’’តិ ចោទេតុំ កម្មម្បិ កម្មតោតិ អាហ។ ឥតរោ យទិ កម្មម្បិ កម្មតោវ នាម តំ កម្មំ វិបាកោយេវ សិយាតិ បដិក្ខិបតិ។ បុព្ពេកតហេតូតិ ‘‘យទិ សព្ពមិទំ កម្មតោ, បុព្ពេកតហេតុនា តេន ភវិតព្ព’’ន្តិ ចោទេតុំ បុច្ឆតិ, ឥតរោ បុព្ពេកតហេតុវាទភយេន បដិក្ខិបតិ។
783. Idāni sabbamidaṃ kammatotikathā nāma hoti. Tattha ‘‘kammunā vattati loko’’ti suttaṃ nissāya ‘‘sabbamidaṃ kammakilesavipākavaṭṭaṃ kammatova hotī’’ti yesaṃ laddhi , seyyathāpi rājagirikānañceva siddhatthikānañca; te sandhāya sabbamidanti pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Atha naṃ ‘‘evaṃ sante kammampi kammato āpajjatī’’ti codetuṃ kammampi kammatoti āha. Itaro yadi kammampi kammatova nāma taṃ kammaṃ vipākoyeva siyāti paṭikkhipati. Pubbekatahetūti ‘‘yadi sabbamidaṃ kammato, pubbekatahetunā tena bhavitabba’’nti codetuṃ pucchati, itaro pubbekatahetuvādabhayena paṭikkhipati.
៧៨៤. កម្មវិបាកតោតិ ‘‘យទិ សព្ពមិទំ កម្មតោ, យំ អតីតភវេ បវត្តស្ស ហេតុភូតំ កម្មំ, តម្បិ បុរិមតរេ ភវេ កម្មតោតិ កម្មវិបាកោ សម្បជ្ជតិ, តេន តេ សព្ពមិទំ កម្មវិបាកតោ អាបជ្ជតី’’តិ ចោទេតុំ បុច្ឆតិ។ ឥតរោ ពីជតោ អំកុរស្សេវ បច្ចុប្បន្នបវត្តស្ស កម្មតោ និព្ពត្តិំ សន្ធាយ បដិក្ខិបតិ។ ទុតិយំ បុដ្ឋោ តស្សាបិ កម្មស្ស ពីជស្ស បុរិមពីជតោ វិយ បុរិមកម្មតោ បវត្តត្តា បដិជានាតិ។ បាណំ ហនេយ្យាតិអាទិ ‘‘យទិ សព្ពំ កម្មវិបាកតោ, បាណាតិបាតាទីនិ កម្មវិបាកេនេវ ករេយ្យា’’តិ ចោទេតុំ វុត្តំ។ ឥតរោ ទុស្សីល្យចេតនាបិ បុរិមកម្មនិព្ពត្តា ឯកេន បរិយាយេន វិបាកោយេវាតិ លទ្ធិយា បដិជានាតិ។ អថ នំ ‘‘យទិ តេ បាណាតិបាតោ កម្មវិបាកតោ និព្ពត្តតិ, បាណាតិបាតោ វិយ វិបាកោបិ សផលោ អាបជ្ជតី’’តិ ចោទេតុំ សផលោតិ អាហ។ ឥតរោ បាណាតិបាតស្ស និរយសំវត្តនិកាទិភាវតោ សផលតំ បស្សន្តោ បដិជានាតិ។ កម្មវិបាកស្ស បន ឥទំ នាម ផលន្តិ វុត្តដ្ឋានំ អបស្សន្តោ បដិក្ខិបតិ។ អទិន្នាទានាទីសុបិ ឯសេវ នយោ។ គិលានបច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារោ សផលោតិ ទេយ្យធម្មវសេន ទានផលំ បុច្ឆតិ។ កម្មុនា វត្តតីតិ សុត្តំ ‘‘នត្ថិ កម្ម’’ន្តិ អកម្មវាទិតំ បដិក្ខិបិត្វា ‘‘អត្ថិ កម្ម’’ន្តិ កម្មវាទិតំ កម្មស្សកតំ ទីបេតិ។ ន សព្ពស្សេវ កម្មតោ និព្ពត្តិំ, តស្មា អសាធកន្តិ។
784. Kammavipākatoti ‘‘yadi sabbamidaṃ kammato, yaṃ atītabhave pavattassa hetubhūtaṃ kammaṃ, tampi purimatare bhave kammatoti kammavipāko sampajjati, tena te sabbamidaṃ kammavipākato āpajjatī’’ti codetuṃ pucchati. Itaro bījato aṃkurasseva paccuppannapavattassa kammato nibbattiṃ sandhāya paṭikkhipati. Dutiyaṃ puṭṭho tassāpi kammassa bījassa purimabījato viya purimakammato pavattattā paṭijānāti. Pāṇaṃ haneyyātiādi ‘‘yadi sabbaṃ kammavipākato, pāṇātipātādīni kammavipākeneva kareyyā’’ti codetuṃ vuttaṃ. Itaro dussīlyacetanāpi purimakammanibbattā ekena pariyāyena vipākoyevāti laddhiyā paṭijānāti. Atha naṃ ‘‘yadi te pāṇātipāto kammavipākato nibbattati, pāṇātipāto viya vipākopi saphalo āpajjatī’’ti codetuṃ saphaloti āha. Itaro pāṇātipātassa nirayasaṃvattanikādibhāvato saphalataṃ passanto paṭijānāti. Kammavipākassa pana idaṃ nāma phalanti vuttaṭṭhānaṃ apassanto paṭikkhipati. Adinnādānādīsupi eseva nayo. Gilānapaccayabhesajjaparikkhāro saphaloti deyyadhammavasena dānaphalaṃ pucchati. Kammunā vattatīti suttaṃ ‘‘natthi kamma’’nti akammavāditaṃ paṭikkhipitvā ‘‘atthi kamma’’nti kammavāditaṃ kammassakataṃ dīpeti. Na sabbasseva kammato nibbattiṃ, tasmā asādhakanti.
សព្ពមិទំ កម្មតោតិកថាវណ្ណនា។
Sabbamidaṃ kammatotikathāvaṇṇanā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / កថាវត្ថុបាឡិ • Kathāvatthupāḷi / (១៦៨) ៣. សព្ពមិទំ កម្មតោតិកថា • (168) 3. Sabbamidaṃ kammatotikathā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ៣. សព្ពមិទំកម្មតោតិកថាវណ្ណនា • 3. Sabbamidaṃkammatotikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ៣. សព្ពមិទំកម្មតោតិកថាវណ្ណនា • 3. Sabbamidaṃkammatotikathāvaṇṇanā
