| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
၆. ရောဟိတသ္သသုတ္တဝဏ္ဏနာ
6. Rohitassasuttavaṇṇanā
၁၀၇. ဧကောကာသေတိ စက္ကဝာဠသ္သ ပရိယန္တသညိတေ ဧကသ္မိံ ဩကာသေ။ ဘုမ္မန္တိ ‘‘ယတ္ထာ’’တိ ဣဒံ ဘုမ္မဝစနံ, သာမညတော ဝုတ္တမ္ပိ ‘‘သော လောကသ္သ အန္တော’’တိ ဝစနတော ဝိသိဋ္ဌဝိသယမေဝ ဟောတိ။ ‘‘န ဇာယတိ န မီယတီ’’တိ ဝတ္ဝာ ပုန ‘‘န စဝတိ န ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ ကသ္မာ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ဣဒံ အပရာပရံ။ပေ.။ ဂဟိတ’’န္တိ။ ပဒဂမနေနာတိ ပဒသာ ဂမနေန။ သင္ခာရလောကသ္သ အန္တံ သန္ဓာယ ဝဒတိ ဥပရိ သစ္စာနိ ပကာသေတုကာမော။ သင္ခာရလောကသ္သ ဟိ အန္တော နိဗ္ဗာနံ။
107.Ekokāseti cakkavāḷassa pariyantasaññite ekasmiṃ okāse. Bhummanti ‘‘yatthā’’ti idaṃ bhummavacanaṃ, sāmaññato vuttampi ‘‘so lokassa anto’’ti vacanato visiṭṭhavisayameva hoti. ‘‘Na jāyati na mīyatī’’ti vatvā puna ‘‘na cavati na upapajjatī’’ti kasmā vuttanti āha ‘‘idaṃ aparāparaṃ…pe… gahita’’nti. Padagamanenāti padasā gamanena. Saṅkhāralokassa antaṃ sandhāya vadati upari saccāni pakāsetukāmo. Saṅkhāralokassa hi anto nibbānaṃ.
ဒဠ္ဟံ ထိရံ ဓနု ဧတသ္သာတိ ဒဠ္ဟဓန္ဝာ။ သော ဧဝ ဒဠ္ဟဓမ္မောတိ ဝုတ္တော။ တေနာဟ ‘‘ဒဠ္ဟဓနူ’’တိ။ ဥတ္တမပ္ပမာဏေနာတိ သဟသ္သထာမပ္ပမာဏေန။ ဓနုသိပ္ပသိက္ခိတတာယ ဓနုဂ္ဂဟော, န ဓနုဂ္ဂဟမတ္တေနာတိ အာဟ ‘‘ဓနုဂ္ဂဟောတိ ဓနုအာစရိယော’’တိ။ ‘‘ဓနုဂ္ဂဟော’’တိ ဝတ္ဝာ ‘‘သိက္ခိတော’’တိ ဝုတ္တေ ဓနုသိက္ခာယ သိက္ခိတောတိ ဝိညာယတိ, သိက္ခာ စ ဧတ္တကေ ကာလေ သမတ္ထသ္သ ဥက္ကံသဂတော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ဒသ ဒ္ဝာဒသ ဝသ္သာနိ ဓနုသိပ္ပံ သိက္ခိတော’’တိ။ ဥသဘပ္ပမာဏေပီတိ ဝီသတိယဋ္ဌိယော ဥသဘံ, တသ္မိံ ဥသဘပ္ပမာဏေ ပဒေသေ။ ဝာလဂ္ဂန္တိ ဝာဠကောဋိံ။ ကတဟတ္ထောတိ ပရိစိတဟတ္ထော။ ကတသရက္ခေပောတိ ဝိဝဋသရက္ခေပပဒေသဒသ္သနဝသေန သရက္ခေပကတာဝီ။ တေနာဟ ‘‘ဒသ္သိတသိပ္ပော’’တိ။ ‘‘ကတသိပ္ပော’’တိ ကေစိ။ အသန္တိ ဧတေနာတိ အသနံ, ကဏ္ဍော။ တာလစ္ဆာယန္တိ တာလစ္ဆာဒိံ, သာ ပန ရတနမတ္တာ, ဝိဒတ္ထိစတုရင္ဂုလာ ဝာ။
Daḷhaṃ thiraṃ dhanu etassāti daḷhadhanvā. So eva daḷhadhammoti vutto. Tenāha ‘‘daḷhadhanū’’ti. Uttamappamāṇenāti sahassathāmappamāṇena. Dhanusippasikkhitatāya dhanuggaho, na dhanuggahamattenāti āha ‘‘dhanuggahoti dhanuācariyo’’ti. ‘‘Dhanuggaho’’ti vatvā ‘‘sikkhito’’ti vutte dhanusikkhāya sikkhitoti viññāyati, sikkhā ca ettake kāle samatthassa ukkaṃsagato hotīti āha ‘‘dasa dvādasa vassāni dhanusippaṃ sikkhito’’ti. Usabhappamāṇepīti vīsatiyaṭṭhiyo usabhaṃ, tasmiṃ usabhappamāṇe padese. Vālagganti vāḷakoṭiṃ. Katahatthoti paricitahattho. Katasarakkhepoti vivaṭasarakkhepapadesadassanavasena sarakkhepakatāvī. Tenāha ‘‘dassitasippo’’ti. ‘‘Katasippo’’ti keci. Asanti etenāti asanaṃ, kaṇḍo. Tālacchāyanti tālacchādiṃ, sā pana ratanamattā, vidatthicaturaṅgulā vā.
ပုရတ္ထိမသမုဒ္ဒာတိ ဧကသ္မိံ စက္ကဝာဠေ ပုရတ္ထိမသမုဒ္ဒာ။ သမုဒ္ဒသီသေန ပုရတ္ထိမစက္ကဝာဠမုခဝဋ္ဋိံ ဝဒတိ။ ပစ္ဆိမသမုဒ္ဒောတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော။ နိပ္ပပဉ္စတန္တိ အဒန္ဓကာရိတံ။ သမ္ပတ္တေတိ တာဒိသေန ဇဝေန ဂစ္ဆန္တေန သမ္ပတ္တေ။ အနောတတ္တေတိ ဧတ္ထာပိ ‘‘သမ္ပတ္တေ’’တိ ပဒံ အာနေတ္ဝာ သမ္ဗန္ဓော, တထာ ‘‘နာဂလတာဒန္တကဋ္ဌံ ခာဒိတ္ဝာ’’တိ ဧတ္ထာပိ။ တဒာတိ ယဒာ သော လောကန္တဂဝေသကော အဟောသိ, တဒာ။ ဒီဃာယုကကာလောတိ အနေကဝသ္သသဟသ္သာယုကကာလော။ စက္ကဝာဠလောကသ္သာတိ သာမညဝသေန ဧကဝစနံ, စက္ကဝာဠလောကန္တိ အတ္ထော။ ဣမသ္မိံယေဝ စက္ကဝာဠေ နိဗ္ဗတ္တိ ပုဗ္ဗပရိစရိယသိဒ္ဓာယ နိကန္တိယာ။ သသညိမ္ဟိ သမနကေတိ န ရူပဓမ္မမတ္တကေ, အထ ခော ပဉ္စက္ခန္ဓသမုဒာယေတိ ဒသ္သေတိ။ သမိတပာပောတိ သမုစ္ဆိန္နသံကိလေသဓမ္မော။
Puratthimasamuddāti ekasmiṃ cakkavāḷe puratthimasamuddā. Samuddasīsena puratthimacakkavāḷamukhavaṭṭiṃ vadati. Pacchimasamuddoti etthāpi eseva nayo. Nippapañcatanti adandhakāritaṃ. Sampatteti tādisena javena gacchantena sampatte. Anotatteti etthāpi ‘‘sampatte’’ti padaṃ ānetvā sambandho, tathā ‘‘nāgalatādantakaṭṭhaṃ khāditvā’’ti etthāpi. Tadāti yadā so lokantagavesako ahosi, tadā. Dīghāyukakāloti anekavassasahassāyukakālo. Cakkavāḷalokassāti sāmaññavasena ekavacanaṃ, cakkavāḷalokanti attho. Imasmiṃyeva cakkavāḷe nibbatti pubbaparicariyasiddhāya nikantiyā. Sasaññimhi samanaketi na rūpadhammamattake, atha kho pañcakkhandhasamudāyeti dasseti. Samitapāpoti samucchinnasaṃkilesadhammo.
ရောဟိတသ္သသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Rohitassasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၆. ရောဟိတသ္သသုတ္တံ • 6. Rohitassasuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၆. ရောဟိတသ္သသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 6. Rohitassasuttavaṇṇanā
