Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / ථෙරගාථාපාළි • Theragāthāpāḷi

4. රට්‌ඨපාලත්‌ථෙරගාථා

4. Raṭṭhapālattheragāthā

769.

769.

1 ‘‘පස්‌ස චිත්‌තකතං බිම්‌බං, අරුකායං සමුස්‌සිතං;

2 ‘‘Passa cittakataṃ bimbaṃ, arukāyaṃ samussitaṃ;

ආතුරං බහුසඞ්‌කප්‌පං, යස්‌ස නත්‌ථි ධුවං ඨිති.

Āturaṃ bahusaṅkappaṃ, yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.

770.

770.

‘‘පස්‌ස චිත්‌තකතං රූපං, මණිනා කුණ්‌ඩලෙන ච;

‘‘Passa cittakataṃ rūpaṃ, maṇinā kuṇḍalena ca;

අට්‌ඨිං තචෙන ඔනද්‌ධං, සහ වත්‌ථෙහි සොභති.

Aṭṭhiṃ tacena onaddhaṃ, saha vatthehi sobhati.

771.

771.

‘‘අලත්‌තකකතා පාදා, මුඛං චුණ්‌ණකමක්‌ඛිතං;

‘‘Alattakakatā pādā, mukhaṃ cuṇṇakamakkhitaṃ;

අලං බාලස්‌ස මොහාය, නො ච පාරගවෙසිනො.

Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.

772.

772.

‘‘අට්‌ඨපදකතා කෙසා, නෙත්‌තා අඤ්‌ජනමක්‌ඛිතා;

‘‘Aṭṭhapadakatā kesā, nettā añjanamakkhitā;

අලං බාලස්‌ස මොහාය, නො ච පාරගවෙසිනො.

Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.

773.

773.

‘‘අඤ්‌ජනීව නවා චිත්‌තා, පූතිකායො අලඞ්‌කතො;

‘‘Añjanīva navā cittā, pūtikāyo alaṅkato;

අලං බාලස්‌ස මොහාය, නො ච පාරගවෙසිනො.

Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.

774.

774.

‘‘ඔදහි මිගවො පාසං, නාසදා වාගුරං මිගො;

‘‘Odahi migavo pāsaṃ, nāsadā vāguraṃ migo;

භුත්‌වා නිවාපං ගච්‌ඡාම, කන්‌දන්‌තෙ මිගබන්‌ධකෙ.

Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, kandante migabandhake.

775.

775.

‘‘ඡින්‌නො පාසො මිගවස්‌ස, නාසදා වාගුරං මිගො;

‘‘Chinno pāso migavassa, nāsadā vāguraṃ migo;

භුත්‌වා නිවාපං ගච්‌ඡාම, සොචන්‌තෙ මිගලුද්‌දකෙ.

Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, socante migaluddake.

776.

776.

‘‘පස්‌සාමි ලොකෙ සධනෙ මනුස්‌සෙ, ලද්‌ධාන විත්‌තං න දදන්‌ති මොහා;

‘‘Passāmi loke sadhane manusse, laddhāna vittaṃ na dadanti mohā;

ලුද්‌ධා ධනං සන්‌නිචයං කරොන්‌ති, භිය්‍යොව කාමෙ අභිපත්‌ථයන්‌ති.

Luddhā dhanaṃ sannicayaṃ karonti, bhiyyova kāme abhipatthayanti.

777.

777.

‘‘රාජා පසය්‌හප්‌පථවිං විජෙත්‌වා, සසාගරන්‌තං මහිමාවසන්‌තො;

‘‘Rājā pasayhappathaviṃ vijetvā, sasāgarantaṃ mahimāvasanto;

ඔරං සමුද්‌දස්‌ස අතිත්‌තරූපො, පාරං සමුද්‌දස්‌සපි පත්‌ථයෙථ.

Oraṃ samuddassa atittarūpo, pāraṃ samuddassapi patthayetha.

778.

778.

‘‘රාජා ච අඤ්‌ඤෙ ච බහූ මනුස්‌සා, අවීතතණ්‌හා මරණං උපෙන්‌ති;

‘‘Rājā ca aññe ca bahū manussā, avītataṇhā maraṇaṃ upenti;

ඌනාව හුත්‌වාන ජහන්‌ති දෙහං, කාමෙහි ලොකම්‌හි න හත්‌ථි තිත්‌ති.

Ūnāva hutvāna jahanti dehaṃ, kāmehi lokamhi na hatthi titti.

779.

779.

‘‘කන්‌දන්‌ති නං ඤාතී පකිරිය කෙසෙ, අහො වතා නො අමරාති චාහු;

‘‘Kandanti naṃ ñātī pakiriya kese, aho vatā no amarāti cāhu;

වත්‌ථෙන නං පාරුතං නීහරිත්‌වා, චිතං සමොධාය තතො ඩහන්‌ති.

Vatthena naṃ pārutaṃ nīharitvā, citaṃ samodhāya tato ḍahanti.

780.

780.

‘‘සො ඩය්‌හති සූලෙහි තුජ්‌ජමානො, එකෙන වත්‌ථෙන 3 පහාය භොගෙ;

‘‘So ḍayhati sūlehi tujjamāno, ekena vatthena 4 pahāya bhoge;

න මීයමානස්‌ස භවන්‌ති තාණා, ඤාතී ච මිත්‌තා අථ වා සහායා.

Na mīyamānassa bhavanti tāṇā, ñātī ca mittā atha vā sahāyā.

781.

781.

‘‘දායාදකා තස්‌ස ධනං හරන්‌ති, සත්‌තො පන ගච්‌ඡති යෙන කම්‌මං;

‘‘Dāyādakā tassa dhanaṃ haranti, satto pana gacchati yena kammaṃ;

න මීයමානං ධනමන්‌වෙති 5 කිඤ්‌චි, පුත්‌තා ච දාරා ච ධනඤ්‌ච රට්‌ඨං.

Na mīyamānaṃ dhanamanveti 6 kiñci, puttā ca dārā ca dhanañca raṭṭhaṃ.

782.

782.

‘‘න දීඝමායුං ලභතෙ ධනෙන, න චාපි විත්‌තෙන ජරං විහන්‌ති;

‘‘Na dīghamāyuṃ labhate dhanena, na cāpi vittena jaraṃ vihanti;

අප්‌පප්‌පං හිදං ජීවිතමාහු ධීරා, අසස්‌සතං විප්‌පරිණාමධම්‌මං.

Appappaṃ hidaṃ jīvitamāhu dhīrā, asassataṃ vippariṇāmadhammaṃ.

783.

783.

‘‘අඩ්‌ඪා දලිද්‌දා ච ඵුසන්‌ති ඵස්‌සං, බාලො ච ධීරො ච තථෙව ඵුට්‌ඨො;

‘‘Aḍḍhā daliddā ca phusanti phassaṃ, bālo ca dhīro ca tatheva phuṭṭho;

බාලො හි බාල්‍යා වධිතොව සෙති, ධීරො ච නො වෙධති ඵස්‌සඵුට්‌ඨො.

Bālo hi bālyā vadhitova seti, dhīro ca no vedhati phassaphuṭṭho.

784.

784.

‘‘තස්‌මා හි පඤ්‌ඤාව ධනෙන සෙය්‍යා, යාය වොසානමිධාධිගච්‌ඡති;

‘‘Tasmā hi paññāva dhanena seyyā, yāya vosānamidhādhigacchati;

අබ්‍යොසිතත්‌තා හි භවාභවෙසු, පාපානි කම්‌මානි කරොති මොහා.

Abyositattā hi bhavābhavesu, pāpāni kammāni karoti mohā.

785.

785.

‘‘උපෙති ගබ්‌භඤ්‌ච පරඤ්‌ච ලොකං, සංසාරමාපජ්‌ජ පරම්‌පරාය;

‘‘Upeti gabbhañca parañca lokaṃ, saṃsāramāpajja paramparāya;

තස්‌සප්‌පපඤ්‌ඤො අභිසද්‌දහන්‌තො, උපෙති ගබ්‌භඤ්‌ච පරඤ්‌ච ලොකං.

Tassappapañño abhisaddahanto, upeti gabbhañca parañca lokaṃ.

786.

786.

‘‘චොරො යථා සන්‌ධිමුඛෙ ගහීතො, සකම්‌මුනා හඤ්‌ඤති පාපධම්‌මො;

‘‘Coro yathā sandhimukhe gahīto, sakammunā haññati pāpadhammo;

එවං පජා පෙච්‌ච පරම්‌හි ලොකෙ, සකම්‌මුනා හඤ්‌ඤති පාපධම්‌මො.

Evaṃ pajā pecca paramhi loke, sakammunā haññati pāpadhammo.

787.

787.

‘‘කාමා හි චිත්‍රා මධුරා මනොරමා, විරූපරූපෙන මථෙන්‌ති චිත්‌තං;

‘‘Kāmā hi citrā madhurā manoramā, virūparūpena mathenti cittaṃ;

ආදීනවං කාමගුණෙසු දිස්‌වා, තස්‌මා අහං පබ්‌බජිතොම්‌හි රාජ.

Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, tasmā ahaṃ pabbajitomhi rāja.

788.

788.

‘‘දුමප්‌ඵලානීව පතන්‌ති මාණවා, දහරා ච වුඩ්‌ඪා ච සරීරභෙදා;

‘‘Dumapphalānīva patanti māṇavā, daharā ca vuḍḍhā ca sarīrabhedā;

එතම්‌පි දිස්‌වා පබ්‌බජිතොම්‌හි රාජ, අපණ්‌ණකං සාමඤ්‌ඤමෙව සෙය්‍යො.

Etampi disvā pabbajitomhi rāja, apaṇṇakaṃ sāmaññameva seyyo.

789.

789.

‘‘සද්‌ධායාහං පබ්‌බජිතො, උපෙතො ජිනසාසනෙ;

‘‘Saddhāyāhaṃ pabbajito, upeto jinasāsane;

අවජ්‌ඣා මය්‌හං පබ්‌බජ්‌ජා, අනණො භුඤ්‌ජාමි භොජනං.

Avajjhā mayhaṃ pabbajjā, anaṇo bhuñjāmi bhojanaṃ.

790.

790.

‘‘කාමෙ ආදිත්‌තතො දිස්‌වා, ජාතරූපානි සත්‌ථතො;

‘‘Kāme ādittato disvā, jātarūpāni satthato;

ගබ්‌භවොක්‌කන්‌තිතො දුක්‌ඛං, නිරයෙසු මහබ්‌භයං.

Gabbhavokkantito dukkhaṃ, nirayesu mahabbhayaṃ.

791.

791.

‘‘එතමාදීනවං ඤත්‌වා, සංවෙගං අලභිං තදා;

‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, saṃvegaṃ alabhiṃ tadā;

සොහං විද්‌ධො තදා සන්‌තො, සම්‌පත්‌තො ආසවක්‌ඛයං.

Sohaṃ viddho tadā santo, sampatto āsavakkhayaṃ.

792.

792.

‘‘පරිචිණ්‌ණො මයා සත්‌ථා, කතං බුද්‌ධස්‌ස සාසනං;

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්‌ති සමූහතා.

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

793.

793.

‘‘යස්‌සත්‌ථාය පබ්‌බජිතො, අගාරස්‌මානගාරියං;

‘‘Yassatthāya pabbajito, agārasmānagāriyaṃ;

සො මෙ අත්‌ථො අනුප්‌පත්‌තො, සබ්‌බසංයොජනක්‌ඛයො’’ති.

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo’’ti.

… රට්‌ඨපාලො ථෙරො….

… Raṭṭhapālo thero….







Footnotes:
1. ම. නි. 2.302
2. ma. ni. 2.302
3. එතෙන ගත්‌ථෙන (ක.)
4. etena gatthena (ka.)
5. මන්‌විති (ක.)
6. manviti (ka.)



Related texts:



අට්‌ඨකථා • Aṭṭhakathā / සුත්‌තපිටක (අට්‌ඨකථා) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ඛුද්‌දකනිකාය (අට්‌ඨකථා) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ථෙරගාථා-අට්‌ඨකථා • Theragāthā-aṭṭhakathā / 4. රට්‌ඨපාලත්‌ථෙරගාථාවණ්‌ණනා • 4. Raṭṭhapālattheragāthāvaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact