Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / အပဒာန-အဋ္ဌကထာ • Apadāna-aṭṭhakathā

၁၁. ရဋ္ဌပာလတ္ထေရအပဒာနဝဏ္ဏနာ

11. Raṭṭhapālattheraapadānavaṇṇanā

ဧကာဒသမာပဒာနေ ပဒုမုတ္တရသ္သ ဘဂဝတောတိအာဒိကံ အာယသ္မတော ရဋ္ဌပာလတ္ထေရသ္သ အပဒာနံ။ အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိသ္သယာနိ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော ပဒုမုတ္တရသ္သ ဘဂဝတော ကာလေ တသ္သ ဥပ္ပတ္တိတော ပုရေတရမေဝ ဟံသဝတီနဂရေ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတ္ဝာ ဝယပ္ပတ္တော ပိတု အစ္စယေန ဃရာဝာသေ ပတိဋ္ဌိတော ရတနကောဋ္ဌာဂာရကမ္မိကေန ဒသ္သိတံ အပရိမာဏံ ကုလဝံသာနုဂတံ ဓနံ ဒိသ္ဝာ ‘‘ဣမံ ဧတ္တကံ ဓနရာသိံ မယ္ဟံ အယ္ယကပယ္ယကာဒယော အတ္တနာ သဒ္ဓိံ ဂဟေတ္ဝာ ဂန္တုံ နာသက္ခိံသု, မယာ ပန ဂဟေတ္ဝာ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတ္ဝာ ကပဏဒ္ဓိကာဒီနံ မဟာဒာနံ ဒေတိ။ သော အဘိညာလာဘိံ ဧကံ တာပသံ ဥပဋ္ဌဟန္တော တေန ဒေဝလောကာဓိပစ္စေ ဥယ္ယောဇိတော ယာဝဇီဝံ ပုညာနိ ကတ္ဝာ တတော စုတော ဒေဝော ဟုတ္ဝာ နိဗ္ဗတ္တိ။ သော တတ္ထ ဒေဝလောကေ ဒေဝရဇ္ဇံ ကရောန္တော ယာဝတာယုကံ ဌတ္ဝာ တတော စုတော မနုသ္သလောကေ ဘိန္နံ ရဋ္ဌံ သန္ဓာရေတုံ သမတ္ထသ္သ ကုလသ္သ ဧကပုတ္တော ဟုတ္ဝာ နိဗ္ဗတ္တိ။ တေန စ သမယေန ပဒုမုတ္တရော နာမ ဘဂဝာ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ဝာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကော ဝေနေယ္ယသတ္တံ နိဗ္ဗာနမဟာနဂရသင္ခာတခေမန္တဘူမိံ သမ္ပာပေသိ။ အထ သော ကုလပုတ္တော အနုက္ကမေန ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ ဥပာသကေဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဟာရံ ဂတော သတ္ထာရံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တံ ဒိသ္ဝာ ပသန္နစိတ္တော ပရိသပရိယန္တေ နိသီဒိ။

Ekādasamāpadāne padumuttarassa bhagavatotiādikaṃ āyasmato raṭṭhapālattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto padumuttarassa bhagavato kāle tassa uppattito puretarameva haṃsavatīnagare gahapatimahāsālakule nibbattitvā vayappatto pitu accayena gharāvāse patiṭṭhito ratanakoṭṭhāgārakammikena dassitaṃ aparimāṇaṃ kulavaṃsānugataṃ dhanaṃ disvā ‘‘imaṃ ettakaṃ dhanarāsiṃ mayhaṃ ayyakapayyakādayo attanā saddhiṃ gahetvā gantuṃ nāsakkhiṃsu, mayā pana gahetvā gantuṃ vaṭṭatī’’ti cintetvā kapaṇaddhikādīnaṃ mahādānaṃ deti. So abhiññālābhiṃ ekaṃ tāpasaṃ upaṭṭhahanto tena devalokādhipacce uyyojito yāvajīvaṃ puññāni katvā tato cuto devo hutvā nibbatti. So tattha devaloke devarajjaṃ karonto yāvatāyukaṃ ṭhatvā tato cuto manussaloke bhinnaṃ raṭṭhaṃ sandhāretuṃ samatthassa kulassa ekaputto hutvā nibbatti. Tena ca samayena padumuttaro nāma bhagavā loke uppajjitvā pavattitavaradhammacakko veneyyasattaṃ nibbānamahānagarasaṅkhātakhemantabhūmiṃ sampāpesi. Atha so kulaputto anukkamena viññutaṃ patto ekadivasaṃ upāsakehi saddhiṃ vihāraṃ gato satthāraṃ dhammaṃ desentaṃ disvā pasannacitto parisapariyante nisīdi.

တေန စ သမယေန သတ္ထာ ဧကံ ဘိက္ခုံ သဒ္ဓာပဗ္ဗဇိတာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေသိ, တံ ဒိသ္ဝာ ပသန္နမာနသော တဒတ္ထာယ စိတ္တံ ဌပေတ္ဝာ သတသဟသ္သဘိက္ခုပရိဝာရသ္သ ဘဂဝတော မဟတာ သက္ကာရေန သတ္တာဟံ မဟာဒာနံ ပဝတ္တေတ္ဝာ ပဏိဓာနံ အကာသိ။ သတ္ထာ တသ္သ အနန္တရာယေန ဣဇ္ဈနဘာဝံ ဒိသ္ဝာ ‘‘အနာဂတေ ဂောတမသ္သ နာမ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသ္သ သာသနေ သဒ္ဓာပဗ္ဗဇိတာနံ အဂ္ဂော ဘဝိသ္သတီ’’တိ ဗ္ယာကာသိ။ သော သတ္ထာရံ ဘိက္ခုသင္ဃဉ္စ ဝန္ဒိတ္ဝာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ။ သော တတ္ထ ယာဝတာယုကံ ပုညာနိ ကတ္ဝာ တတော စဝိတ္ဝာ ဒေဝမနုသ္သေသု သံသရန္တော ဣတော ဒ္ဝာနဝုတိကပ္ပေ ဖုသ္သသ္သ ဘဂဝတော ကာလေ သတ္ထု ဝေမာတိကဘာတိကေသု တီသု ရာဇပုတ္တေသု သတ္ထာရံ ဥပဋ္ဌဟန္တေသု တေသံ ပုညကိရိယာယ သဟာယကိစ္စံ အကာသိ။ ဧဝံ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ တံ တံ ဗဟုံ ကုသလံ ဥပစိနိတ္ဝာ သုဂတီသုယေဝ သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပာဒေ ကုရုရဋ္ဌေ ထုလ္လကောဋ္ဌိကနိဂမေ ရဋ္ဌပာလသေဋ္ဌိဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိ, တသ္သ ဘိန္နံ ရဋ္ဌံ သန္ဓာရေတုံ သမတ္ထေ ကုလေ နိဗ္ဗတ္တတ္တာ ရဋ္ဌပာလောတိ ဝံသာနုဂတမေဝ နာမံ အဟောသိ။ သော မဟတာ ပရိဝာရေန ဝဍ္ဎန္တော အနုက္ကမေန ယောဗ္ဗနံ ပတ္တော မာတာပိတူဟိ ပတိရူပေန ဒာရေန သံယောဇေတ္ဝာ မဟန္တေ စ ယသေ ပတိဋ္ဌာပိတော ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိသဒိသံ သမ္ပတ္တိံ ပစ္စနုဘောတိ။ အထ ဘဂဝာ ကုရုရဋ္ဌေ ဇနပဒစာရိကံ စရန္တော ထုလ္လကောဋ္ဌိကံ အနုပာပုဏိ။ တံ သုတ္ဝာ ရဋ္ဌပာလော ကုလပုတ္တော သတ္ထာရံ ဥပသင္ကမိတ္ဝာ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတ္ဝာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓော သတ္တဝာရေ ဘတ္တစ္ဆေဒေ ကတ္ဝာ ကိစ္ဆေန ကသိရေန မာတာပိတရော အနုဇာနာပေတ္ဝာ သတ္ထာရံ ဥပသင္ကမိတ္ဝာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိတ္ဝာ သတ္ထု အာဏတ္တိယာ အညတရသ္သ ထေရသ္သ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတ္ဝာ ယောနိသောမနသိကာရေန ကမ္မံ ကရောန္တော ဝိပသ္သနံ ဝဍ္ဎေတ္ဝာ အရဟတ္တံ ပာပုဏိ။

Tena ca samayena satthā ekaṃ bhikkhuṃ saddhāpabbajitānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesi, taṃ disvā pasannamānaso tadatthāya cittaṃ ṭhapetvā satasahassabhikkhuparivārassa bhagavato mahatā sakkārena sattāhaṃ mahādānaṃ pavattetvā paṇidhānaṃ akāsi. Satthā tassa anantarāyena ijjhanabhāvaṃ disvā ‘‘anāgate gotamassa nāma sammāsambuddhassa sāsane saddhāpabbajitānaṃ aggo bhavissatī’’ti byākāsi. So satthāraṃ bhikkhusaṅghañca vanditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. So tattha yāvatāyukaṃ puññāni katvā tato cavitvā devamanussesu saṃsaranto ito dvānavutikappe phussassa bhagavato kāle satthu vemātikabhātikesu tīsu rājaputtesu satthāraṃ upaṭṭhahantesu tesaṃ puññakiriyāya sahāyakiccaṃ akāsi. Evaṃ tattha tattha bhave taṃ taṃ bahuṃ kusalaṃ upacinitvā sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kururaṭṭhe thullakoṭṭhikanigame raṭṭhapālaseṭṭhigehe nibbatti, tassa bhinnaṃ raṭṭhaṃ sandhāretuṃ samatthe kule nibbattattā raṭṭhapāloti vaṃsānugatameva nāmaṃ ahosi. So mahatā parivārena vaḍḍhanto anukkamena yobbanaṃ patto mātāpitūhi patirūpena dārena saṃyojetvā mahante ca yase patiṭṭhāpito dibbasampattisadisaṃ sampattiṃ paccanubhoti. Atha bhagavā kururaṭṭhe janapadacārikaṃ caranto thullakoṭṭhikaṃ anupāpuṇi. Taṃ sutvā raṭṭhapālo kulaputto satthāraṃ upasaṅkamitvā satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho sattavāre bhattacchede katvā kicchena kasirena mātāpitaro anujānāpetvā satthāraṃ upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yācitvā satthu āṇattiyā aññatarassa therassa santike pabbajitvā yonisomanasikārena kammaṃ karonto vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi.

၁၇၉-၁၈၀. အထာယသ္မာ အပရဘာဂေ အတ္တနော ပုဗ္ဗကမ္မံ သရိတ္ဝာ သောမနသ္သဇာတော ပုဗ္ဗစရိတာပဒာနံ ပကာသေန္တော ပဒုမုတ္တရသ္သ ဘဂဝတောတိအာဒိမာဟ။ သုနာဂော သော မယာ ဒိန္နောတိ တဒာ မဟာဓနသေဋ္ဌိ ဟုတ္ဝာ သဗ္ဗံ သာပတေယ္ယံ ဒာနမုခေ ဝိသ္သဇ္ဇနသမယေ သတ္တပ္ပတိဋ္ဌော သုန္ဒရော နာဂော ဟတ္ထိရာဇာ မယာ ဒိန္နော အဟောသိ။ တံ ဒသ္သေန္တော ဤသာဒန္တောတိအာဒိမာဟ။ ဤသာဒန္တော ရထဤသပ္ပမာဏဒန္တော, သော မယာ ဒိန္နော ဟတ္ထိနာဂော။ ဥရူဠ္ဟဝာတိ ရာဇာဝဟနယောဂ္ဂသမတ္ထော, ရာဇာရဟော ဝာ။ သေတစ္ဆတ္တောတိ အလင္ကာရတ္ထာယ ဥပဋ္ဌဟနသေတစ္ဆတ္တသဟိတောတိ အတ္ထော။ ပသောဘိတောတိ အာရောဟပရိဏာဟဝာ ရူပသောဘာဟိ သမ္ပန္နောတိ အတ္ထော။ သကပ္ပနော သဟတ္ထိပောတိ ဟတ္ထိအလင္ကာရသဟိတော ဟတ္ထိဂောပကသဟိတောတိ အတ္ထော။ ဣတ္ထမ္ဘူတော ဟတ္ထိနာဂော ပဒုမုတ္တရသ္သ ဘဂဝတော မယာ ဒိန္နောတိ အတ္ထော။

179-180. Athāyasmā aparabhāge attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento padumuttarassa bhagavatotiādimāha. Sunāgo so mayā dinnoti tadā mahādhanaseṭṭhi hutvā sabbaṃ sāpateyyaṃ dānamukhe vissajjanasamaye sattappatiṭṭho sundaro nāgo hatthirājā mayā dinno ahosi. Taṃ dassento īsādantotiādimāha. Īsādanto rathaīsappamāṇadanto, so mayā dinno hatthināgo. Urūḷhavāti rājāvahanayoggasamattho, rājāraho vā. Setacchattoti alaṅkāratthāya upaṭṭhahanasetacchattasahitoti attho. Pasobhitoti ārohapariṇāhavā rūpasobhāhi sampannoti attho. Sakappano sahatthipoti hatthialaṅkārasahito hatthigopakasahitoti attho. Itthambhūto hatthināgo padumuttarassa bhagavato mayā dinnoti attho.

၁၈၁. မယာ ဘတ္တံ ကာရေတ္ဝာနာတိ မယာ ကာရာပိတဝိဟာရေ ဝသန္တာနံ ကောဋိသင္ခာနံ ဘိက္ခူနံ နိစ္စဘတ္တံ ပဋ္ဌပေတ္ဝာ မဟေသိနော နိယ္ယာဒေသိန္တိ သမ္ဗန္ဓော။

181.Mayā bhattaṃ kāretvānāti mayā kārāpitavihāre vasantānaṃ koṭisaṅkhānaṃ bhikkhūnaṃ niccabhattaṃ paṭṭhapetvā mahesino niyyādesinti sambandho.

၁၈၃. ဇလဇုတ္တမနာမကောတိ ဇလတော ဇာတော ဇလဇော, ကိံ တံ? ပဒုမံ, ပဒုမေန သမာနနာမတ္တာ ဥတ္တမတ္တာ စ ပဒုမုတ္တရော နာမ ဘဂဝာတိ အတ္ထော။ သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနတ္ထမေဝာတိ။

183.Jalajuttamanāmakoti jalato jāto jalajo, kiṃ taṃ? Padumaṃ, padumena samānanāmattā uttamattā ca padumuttaro nāma bhagavāti attho. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.

ရဋ္ဌပာလတ္ထေရအပဒာနဝဏ္ဏနာ သမတ္တာ။

Raṭṭhapālattheraapadānavaṇṇanā samattā.

ဆပ္ပညာသမမဟာဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ သမတ္တာ။

Chappaññāsamamahāvaggavaṇṇanā samattā.

ဣတိ ဝိသုဒ္ဓဇနဝိလာသိနိယာ အပဒာန-အဋ္ဌကထာယ

Iti visuddhajanavilāsiniyā apadāna-aṭṭhakathāya

ဧတ္တာဝတာ ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓသာဝကတ္ထေရာပဒာန-အဋ္ဌကထာ သမတ္တာ။

Ettāvatā buddhapaccekabuddhasāvakattherāpadāna-aṭṭhakathā samattā.







Related texts:



တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / ခုဒ္ဒကနိကာယ • Khuddakanikāya / အပဒာနပာဠိ • Apadānapāḷi / ၁၁. ရဋ္ဌပာလတ္ထေရအပဒာနံ • 11. Raṭṭhapālattheraapadānaṃ


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact