Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ཏིཔིཊཀ • Tipiṭaka / པེཏཝཏྠུ-ཨཊྛཀཐཱ • Petavatthu-aṭṭhakathā

༧. རཱཛཔུཏྟཔེཏཝཏྠུཝཎྞནཱ

7. Rājaputtapetavatthuvaṇṇanā

པུབྦེ ཀཏཱནཾ ཀམྨཱནནྟི ཨིདཾ སཏྠཱ ཛེཏཝནེ ཝིཧརནྟོ རཱཛཔུཏྟཔེཏཾ ཨཱརབྦྷ ཀཐེསི། ཏཏྠ ཡོ སོ ཨཏཱིཏེ ཀིཏཝསྶ ནཱམ རཉྙོ པུཏྟོ ཨཏཱིཏེ པཙྩེཀབུདྡྷེ ཨཔརཛ྄ཛྷིཏྭཱ བཧཱུནི ཝསྶསཧསྶཱནི ནིརཡེ པཙྩིཏྭཱ ཏསྶེཝ ཀམྨསྶ ཝིཔཱཀཱཝསེསེན པེཏེསུ ཨུཔྤནྣོ། སོ ཨིདྷ ‘‘རཱཛཔུཏྟཔེཏོ’’ཏི ཨདྷིཔྤེཏོ། ཏསྶ ཝཏྠུ ཧེཊྛཱ སཱཎཝཱསིཔེཏཝཏྠུམྷི ཝིཏྠཱརཏོ ཨཱགཏམེཝ, ཏསྨཱ ཏཏྠ ཝུཏྟནཡེནེཝ གཧེཏབྦཾ། སཏྠཱ ཧི ཏདཱ ཐེརེན ཨཏྟནོ ཉཱཏིཔེཏཱནཾ པཝཏྟིཡཱ ཀཐིཏཱཡ ‘‘ན ཀེཝལཾ ཏཝ ཉཱཏཀཱཡེཝ, ཨཐ ཁོ ཏྭམྤི ཨིཏོ ཨནནྟརཱཏཱིཏེ ཨཏྟབྷཱཝེ པེཏོ ཧུཏྭཱ མཧཱདུཀྑཾ ཨནུབྷཝཱི’’ཏི ཝཏྭཱ ཏེན ཡཱཙིཏོ –

Pubbekatānaṃ kammānanti idaṃ satthā jetavane viharanto rājaputtapetaṃ ārabbha kathesi. Tattha yo so atīte kitavassa nāma rañño putto atīte paccekabuddhe aparajjhitvā bahūni vassasahassāni niraye paccitvā tasseva kammassa vipākāvasesena petesu uppanno. So idha ‘‘rājaputtapeto’’ti adhippeto. Tassa vatthu heṭṭhā sāṇavāsipetavatthumhi vitthārato āgatameva, tasmā tattha vuttanayeneva gahetabbaṃ. Satthā hi tadā therena attano ñātipetānaṃ pavattiyā kathitāya ‘‘na kevalaṃ tava ñātakāyeva, atha kho tvampi ito anantarātīte attabhāve peto hutvā mahādukkhaṃ anubhavī’’ti vatvā tena yācito –

༧༥༣.

753.

‘‘པུབྦེ ཀཏཱནཾ ཀམྨཱནཾ, ཝིཔཱཀོ མཐཡེ མནཾ།

‘‘Pubbe katānaṃ kammānaṃ, vipāko mathaye manaṃ;

རཱུཔེ སདྡེ རསེ གནྡྷེ, ཕོཊྛབྦེ ཙ མནོརམེ༎

Rūpe sadde rase gandhe, phoṭṭhabbe ca manorame.

༧༥༤.

754.

‘‘ཨིཙྩཾ གཱིཏཾ རཏིཾ ཁིཌྜཾ, ཨནུབྷུཏྭཱ ཨནཔྤཀཾ།

‘‘Iccaṃ gītaṃ ratiṃ khiḍḍaṃ, anubhutvā anappakaṃ;

ཨུཡྻཱནེ པརིཙརིཏྭཱ, པཝིསནྟོ གིརིབྦཛཾ༎

Uyyāne paricaritvā, pavisanto giribbajaṃ.

༧༥༥.

755.

‘‘ཨིསིཾ སུནེཏྟམདྡཀྑི, ཨཏྟདནྟཾ སམཱཧིཏཾ།

‘‘Isiṃ sunettamaddakkhi, attadantaṃ samāhitaṃ;

ཨཔྤིཙྪཾ ཧིརིསམྤནྣཾ, ཨུཉྪེ པཏྟགཏེ རཏཾ༎

Appicchaṃ hirisampannaṃ, uñche pattagate rataṃ.

༧༥༦.

756.

‘‘ཧཏྠིཀྑནྡྷཏོ ཨོརུཡ྄ཧ, ལདྡྷཱ བྷནྟེཏི ཙཱབྲཝི།

‘‘Hatthikkhandhato oruyha, laddhā bhanteti cābravi;

ཏསྶ པཏྟཾ གཧེཏྭཱན, ཨུཙྩཾ པགྒཡ྄ཧ ཁཏྟིཡོ༎

Tassa pattaṃ gahetvāna, uccaṃ paggayha khattiyo.

༧༥༧.

757.

‘‘ཐཎྜིལེ པཏྟཾ བྷིནྡིཏྭཱ, ཧསམཱནོ ཨཔཀྐམི།

‘‘Thaṇḍile pattaṃ bhinditvā, hasamāno apakkami;

རཉྙོ ཀིཏཝསྶཱཧཾ པུཏྟོ, ཀིཾ མཾ བྷིཀྑུ ཀརིསྶསི༎

Rañño kitavassāhaṃ putto, kiṃ maṃ bhikkhu karissasi.

༧༥༨.

758.

‘‘ཏསྶ ཀམྨསྶ ཕརུསསྶ, ཝིཔཱཀོ ཀཊུཀོ ཨཧུ།

‘‘Tassa kammassa pharusassa, vipāko kaṭuko ahu;

ཡཾ རཱཛཔུཏྟོ ཝེདེསི, ནིརཡམྷི སམཔྤིཏོ༎

Yaṃ rājaputto vedesi, nirayamhi samappito.

༧༥༩.

759.

‘‘ཚལེ༹ཝ ཙཏུརཱསཱིཏི, ཝསྶཱནི ནཧུཏཱནི ཙ།

‘‘Chaḷeva caturāsīti, vassāni nahutāni ca;

བྷུསཾ དུཀྑཾ ནིགཙྪིཏྠོ, ནིརཡེ ཀཏཀིབྦིསོ༎

Bhusaṃ dukkhaṃ nigacchittho, niraye katakibbiso.

༧༦༠.

760.

‘‘ཨུཏྟཱནོཔི ཙ པཙྩིཏྠ, ནིཀུཛྫོ ཝཱམདཀྑིཎོ།

‘‘Uttānopi ca paccittha, nikujjo vāmadakkhiṇo;

ཨུདྡྷཾཔཱདོ ཋིཏོ ཙེཝ, ཙིརཾ བཱལོ ཨཔཙྩཐ༎

Uddhaṃpādo ṭhito ceva, ciraṃ bālo apaccatha.

༧༦༡.

761.

‘‘བཧཱུནི ཝསྶསཧསྶཱནི, པཱུགཱནི ནཧུཏཱནི ཙ།

‘‘Bahūni vassasahassāni, pūgāni nahutāni ca;

བྷུསཾ དུཀྑཾ ནིགཙྪིཏྠོ, ནིརཡེ ཀཏཀིབྦིསོ༎

Bhusaṃ dukkhaṃ nigacchittho, niraye katakibbiso.

༧༦༢.

762.

‘‘ཨེཏཱདིསཾ ཁོ ཀཊུཀཾ, ཨཔྤདུཊྛཔྤདོསིནཾ།

‘‘Etādisaṃ kho kaṭukaṃ, appaduṭṭhappadosinaṃ;

པཙྩནྟི པཱཔཀམྨནྟཱ, ཨིསིམཱསཛྫ སུབྦཏཾ༎

Paccanti pāpakammantā, isimāsajja subbataṃ.

༧༦༣.

763.

‘‘སོ ཏཏྠ བཧུཝསྶཱནི, ཝེདཡིཏྭཱ བཧུཾ དུཁཾ།

‘‘So tattha bahuvassāni, vedayitvā bahuṃ dukhaṃ;

ཁུཔྤིཔཱསཧཏོ ནཱམ, པེཏོ ཨཱསི ཏཏོ ཙུཏོ༎

Khuppipāsahato nāma, peto āsi tato cuto.

༧༦༤.

764.

‘‘ཨེཏམཱདཱིནཝཾ ཉཏྭཱ, ཨིསྶརམདསམྦྷཝཾ།

‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, issaramadasambhavaṃ;

པཧཱཡ ཨིསྶརམདཾ, ནིཝཱཏམནུཝཏྟཡེ༎

Pahāya issaramadaṃ, nivātamanuvattaye.

༧༦༥.

765.

‘‘དིཊྛེཝ དྷམྨེ པཱསཾསོ, ཡོ བུདྡྷེསུ སགཱརཝོ།

‘‘Diṭṭheva dhamme pāsaṃso, yo buddhesu sagāravo;

ཀཱཡསྶ བྷེདཱ སཔྤཉྙོ, སགྒཾ སོ ཨུཔཔཛྫཏཱི’’ཏི༎ –

Kāyassa bhedā sappañño, saggaṃ so upapajjatī’’ti. –

ཨིདཾ པེཏཝཏྠུཾ ཀཐེསི།

Idaṃ petavatthuṃ kathesi.

༧༥༣. ཏཏྠ པུབྦེ ཀཏཱནཾ ཀམྨཱནཾ, ཝིཔཱཀོ མཐཡེ མནནྟི པུརིམཱསུ ཛཱཏཱིསུ ཀཏཱནཾ ཨཀུསལཀམྨཱནཾ ཕལཾ ཨུལཱ༹རཾ ཧུཏྭཱ ཨུཔྤཛྫམཱནཾ ཨནྡྷབཱལཱནཾ ཙིཏྟཾ མཐཡེཡྻ ཨབྷིབྷཝེཡྻ, པརེསཾ ཨནཏྠཀརཎམུཁེན ཨཏྟནོ ཨཏྠཾ ཨུཔྤཱདེཡྻཱཏི ཨདྷིཔྤཱཡོ།

753. Tattha pubbe katānaṃ kammānaṃ, vipāko mathaye mananti purimāsu jātīsu katānaṃ akusalakammānaṃ phalaṃ uḷāraṃ hutvā uppajjamānaṃ andhabālānaṃ cittaṃ mathayeyya abhibhaveyya, paresaṃ anatthakaraṇamukhena attano atthaṃ uppādeyyāti adhippāyo.

ཨིདཱནི ཏཾ ཙིཏྟམཐནཾ ཝིསཡེན སདྡྷིཾ དསྶེཏུཾ ‘‘རཱུཔེ སདྡེ’’ཏིཨཱདི ཝུཏྟཾ། ཏཏྠ རཱུཔེཏི རཱུཔཧེཏུ, ཡཐིཙྪིཏསྶ མནཱཔིཡསྶ རཱུཔཱརམྨཎསྶ པཊིལཱབྷནིམིཏྟནྟི ཨཏྠོ། སདྡེཏིཨཱདཱིསུཔི ཨེསེཝ ནཡོ།

Idāni taṃ cittamathanaṃ visayena saddhiṃ dassetuṃ ‘‘rūpe sadde’’tiādi vuttaṃ. Tattha rūpeti rūpahetu, yathicchitassa manāpiyassa rūpārammaṇassa paṭilābhanimittanti attho. Saddetiādīsupi eseva nayo.

༧༥༤. ཨེཝཾ སཱདྷཱརཎཏོ ཝུཏྟམཏྠཾ ཨསཱདྷཱརཎཏོ ནིཡམེཏྭཱ དསྶེནྟོ ‘‘ནཙྩཾ གཱིཏ’’ནྟིཨཱདིམཱཧ། ཏཏྠ རཏིནྟི ཀཱམརཏིཾ། ཁིཌྜནྟི སཧཱཡཀཱདཱིཧི ཀེལི༹ཾ། གིརིབྦཛནྟི རཱཛགཧཾ།

754. Evaṃ sādhāraṇato vuttamatthaṃ asādhāraṇato niyametvā dassento ‘‘naccaṃ gīta’’ntiādimāha. Tattha ratinti kāmaratiṃ. Khiḍḍanti sahāyakādīhi keḷiṃ. Giribbajanti rājagahaṃ.

༧༥༥. ཨིསིནྟི ཨསེཀྑཱནཾ སཱིལཀྑནྡྷཱདཱིནཾ ཨེསནཊྛེན ཨིསིཾ། སུནེཏྟནྟི ཨེཝཾནཱམཀཾ པཙྩེཀབུདྡྷཾ། ཨཏྟདནྟནྟི ཨུཏྟམེན དམཐེན དམིཏཙིཏྟཾ། སམཱཧིཏནྟི ཨརཧཏྟཕལསམཱདྷིནཱ སམཱཧིཏཾ། ཨུཉྪེ པཏྟགཏེ རཏནྟི ཨུཉྪེན བྷིཀྑཱཙཱརེན ལདྡྷེ པཏྟགཏེ པཏྟཔརིཡཱཔནྣེ ཨཱཧཱརེ རཏཾ སནྟུཊྛཾ།

755.Isinti asekkhānaṃ sīlakkhandhādīnaṃ esanaṭṭhena isiṃ. Sunettanti evaṃnāmakaṃ paccekabuddhaṃ. Attadantanti uttamena damathena damitacittaṃ. Samāhitanti arahattaphalasamādhinā samāhitaṃ. Uñche pattagate ratanti uñchena bhikkhācārena laddhe pattagate pattapariyāpanne āhāre rataṃ santuṭṭhaṃ.

༧༥༦. ལདྡྷཱ, བྷནྟེཏི ཙཱབྲཝཱིཏི ‘‘ཨཔི, བྷནྟེ, བྷིཀྑཱ ལདྡྷཱ’’ཏི ཝིསྶཱསཛནནཏྠཾ ཀཐེསི། ཨུཙྩཾ པགྒཡ྄ཧཱཏི ཨུཙྩཏརཾ ཀཏྭཱ པཏྟཾ ཨུཀྑིཔིཏྭཱ།

756.Laddhā, bhanteti cābravīti ‘‘api, bhante, bhikkhā laddhā’’ti vissāsajananatthaṃ kathesi. Uccaṃ paggayhāti uccataraṃ katvā pattaṃ ukkhipitvā.

༧༥༧. ཐཎྜིལེ པཏྟཾ བྷིནྡིཏྭཱཏི ཁརཀཋིནེ བྷཱུམིཔྤདེསེ ཁིཔནྟོ པཏྟཾ བྷིནྡིཏྭཱ། ཨཔཀྐམཱིཏི ཐོཀཾ ཨཔསཀྐི། ཨཔསཀྐནྟོ ཙ ‘‘ཨཀཱརཎེནེཝ ཨནྡྷབཱལོ མཧནྟཾ ཨནཏྠཾ ཨཏྟནོ ཨཀཱསཱི’’ཏི ཀརུཎཱཡནཝསེན ཨོལོཀེནྟཾ པཙྩེཀབུདྡྷཾ རཱཛཔུཏྟོ ཨཱཧ ‘‘རཉྙོ ཀིཏཝསྶཱཧཾ པུཏྟོ, ཀིཾ མཾ བྷིཀྑུ ཀརིསྶསཱི’’ཏི།

757.Thaṇḍile pattaṃ bhinditvāti kharakaṭhine bhūmippadese khipanto pattaṃ bhinditvā. Apakkamīti thokaṃ apasakki. Apasakkanto ca ‘‘akāraṇeneva andhabālo mahantaṃ anatthaṃ attano akāsī’’ti karuṇāyanavasena olokentaṃ paccekabuddhaṃ rājaputto āha ‘‘rañño kitavassāhaṃ putto, kiṃ maṃ bhikkhu karissasī’’ti.

༧༥༨. ཕརུསསྶཱཏི དཱརུཎསྶ། ཀཊུཀོཏི ཨནིཊྛོ། ནྟི ཡཾ ཝིཔཱཀཾ། སམཔྤིཏོཏི ཨལླཱིནོ།

758.Pharusassāti dāruṇassa. Kaṭukoti aniṭṭho. Yanti yaṃ vipākaṃ. Samappitoti allīno.

༧༥༩. ཚལེ༹ཝ ཙཏུརཱསཱིཏི, ཝསྶཱནི ནཧུཏཱནི ཙཱཏི ཨུཏྟཱནོ ནིཔནྣོ ཙཏུརཱསཱིཏིཝསྶསཧསྶཱནི, ནིཀུཛྫོ, ཝཱམཔསྶེན, དཀྑིཎཔསྶེན, ཨུདྡྷཾཔཱདོ, ཨོལམྦིཀོ, ཡཐཱཋིཏོ ཙཱཏི ཨེཝཾ ཚ ཙཏུརཱསཱིཏིསཧསྶཱནི ཝསྶཱནི ཧོནྟི། ཏེནཱཧ –

759.Chaḷeva caturāsīti, vassāni nahutāni cāti uttāno nipanno caturāsītivassasahassāni, nikujjo, vāmapassena, dakkhiṇapassena, uddhaṃpādo, olambiko, yathāṭhito cāti evaṃ cha caturāsītisahassāni vassāni honti. Tenāha –

༧༦༠.

760.

‘‘ཨུཏྟཱནོཔི ཙ པཙྩིཏྠ, ནིཀུཛྫོ ཝཱམདཀྑིཎོ།

‘‘Uttānopi ca paccittha, nikujjo vāmadakkhiṇo;

ཨུདྡྷཾཔཱདོ ཋིཏོ ཙེཝ, ཙིརཾ བཱལོ ཨཔཙྩཐཱ’’ཏི༎

Uddhaṃpādo ṭhito ceva, ciraṃ bālo apaccathā’’ti.

ཏཱནི པན ཝསྶཱནི ཡསྨཱ ཨནེཀཱནི ནཧུཏཱནི ཧོནྟི, ཏསྨཱ ཝུཏྟཾ ‘‘ནཧུཏཱནཱི’’ཏི། བྷུསཾ དུཀྑཾ ནིགཙྪིཏྠོཏི ཨཏིཝིཡ དུཀྑཾ པཱཔུཎི།

Tāni pana vassāni yasmā anekāni nahutāni honti, tasmā vuttaṃ ‘‘nahutānī’’ti. Bhusaṃ dukkhaṃ nigacchitthoti ativiya dukkhaṃ pāpuṇi.

༧༦༡. པཱུགཱནཱིཏི ཝསྶསམཱུཧེ, ཨིདྷ པུརིམགཱཐཱཡ ཙ ཨཙྩནྟསཾཡོགེ ཨུཔཡོགཝཙནཾ དཊྛབྦཾ།

761.Pūgānīti vassasamūhe, idha purimagāthāya ca accantasaṃyoge upayogavacanaṃ daṭṭhabbaṃ.

༧༦༢. ཨེཏཱདིསནྟི ཨེཝརཱུཔཾ། ཀཊུཀནྟི ཨཏིདུཀྑཾ, བྷཱཝནཔཾསཀནིདྡེསོཡཾ ‘‘ཨེཀམནྟཾ ནིསཱིདཱི’’ཏིཨཱདཱིསུ ཝིཡ། ཨཔྤདུཊྛཔྤདོསིནཾ ཨིསིཾ སུབྦཏཾ ཨཱསཛྫ ཨཱསཱདེཏྭཱ པཱཔཀམྨནྟཱ པུགྒལཱ ཨེཝརཱུཔཾ ཀཊུཀཾ ཨཏིཝིཡ དུཀྑཾ པཙྩནྟཱིཏི ཡོཛནཱ།

762.Etādisanti evarūpaṃ. Kaṭukanti atidukkhaṃ, bhāvanapaṃsakaniddesoyaṃ ‘‘ekamantaṃ nisīdī’’tiādīsu viya. Appaduṭṭhappadosinaṃ isiṃ subbataṃ āsajja āsādetvā pāpakammantā puggalā evarūpaṃ kaṭukaṃ ativiya dukkhaṃ paccantīti yojanā.

༧༦༣. སོཏི སོ རཱཛཔུཏྟཔེཏོ། ཏཏྠཱཏི ནིརཡེ། ཝེདཡིཏྭཱཏི ཨནུབྷཝིཏྭཱ། ནཱམཱཏི བྱཏྟཔཱཀཊབྷཱཝེན། ཏཏོ ཙུཏོཏི ནིརཡཏོ ཙུཏོ། སེསཾ ཝུཏྟནཡམེཝ།

763.Soti so rājaputtapeto. Tatthāti niraye. Vedayitvāti anubhavitvā. Nāmāti byattapākaṭabhāvena. Tato cutoti nirayato cuto. Sesaṃ vuttanayameva.

ཨེཝཾ བྷགཝཱ རཱཛཔུཏྟཔེཏཀཐཱཡ ཏཏྠ སནྣིཔཏིཏཾ མཧཱཛནཾ སཾཝེཛེཏྭཱ ཨུཔརི སཙྩཱནི པཀཱསེསི། སཙྩཔརིཡོསཱནེ བཧཱུ སོཏཱཔཏྟིཕལཱདཱིནི སམྤཱཔུཎིཾསཱུཏི།

Evaṃ bhagavā rājaputtapetakathāya tattha sannipatitaṃ mahājanaṃ saṃvejetvā upari saccāni pakāsesi. Saccapariyosāne bahū sotāpattiphalādīni sampāpuṇiṃsūti.

རཱཛཔུཏྟཔེཏཝཏྠུཝཎྞནཱ ནིཊྛིཏཱ།

Rājaputtapetavatthuvaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



ཏིཔིཊཀ (མཱུལ) • Tipiṭaka (Mūla) / སུཏྟཔིཊཀ • Suttapiṭaka / ཁུདྡཀནིཀཱཡ • Khuddakanikāya / པེཏཝཏྠུཔཱལི༹ • Petavatthupāḷi / ༧. རཱཛཔུཏྟཔེཏཝཏྠུ • 7. Rājaputtapetavatthu


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact