Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā

[১৯৮] ৮. রাধজাতকৰণ্ণনা

[198] 8. Rādhajātakavaṇṇanā

পৰাসা আগতো তাতাতি ইদং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো একং উক্কণ্ঠিতভিক্খুং আরব্ভ কথেসি। সো কির সত্থারা ‘‘সচ্চং কির, ত্ৰং ভিক্খু, উক্কণ্ঠিতো’’তি পুট্ঠো ‘‘সচ্চং, ভন্তে’’তি ৰত্ৰা ‘‘কিংকারণা’’তি ৰুত্তে ‘‘একং অলঙ্কতইত্থিং দিস্ৰা কিলেসৰসেনা’’তি আহ। অথ নং সত্থা ‘‘মাতুগামো নাম ভিক্খু ন সক্কা রক্খিতুং, পুব্বেপি দোৰারিকে ঠপেত্ৰা রক্খন্তাপি রক্খিতুং ন সক্খিংসু, কিং তে ইত্থিযা, লদ্ধাপি সা রক্খিতুং ন সক্কা’’তি ৰত্ৰা অতীতং আহরি।

Pavāsāāgato tātāti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ ukkaṇṭhitabhikkhuṃ ārabbha kathesi. So kira satthārā ‘‘saccaṃ kira, tvaṃ bhikkhu, ukkaṇṭhito’’ti puṭṭho ‘‘saccaṃ, bhante’’ti vatvā ‘‘kiṃkāraṇā’’ti vutte ‘‘ekaṃ alaṅkataitthiṃ disvā kilesavasenā’’ti āha. Atha naṃ satthā ‘‘mātugāmo nāma bhikkhu na sakkā rakkhituṃ, pubbepi dovārike ṭhapetvā rakkhantāpi rakkhituṃ na sakkhiṃsu, kiṃ te itthiyā, laddhāpi sā rakkhituṃ na sakkā’’ti vatvā atītaṃ āhari.

অতীতে বারাণসিযং ব্রহ্মদত্তে রজ্জং কারেন্তে বোধিসত্তো সুৰযোনিযং নিব্বত্তি, ‘‘রাধো’’তিস্স নামং, কনিট্ঠভাতা পনস্স পোট্ঠপাদো নাম। তে উভোপি তরুণকালেযেৰ একো লুদ্দকো গহেত্ৰা বারাণসিযং অঞ্ঞতরস্স ব্রাহ্মণস্স অদাসি, ব্রাহ্মণো তে পুত্তট্ঠানে ঠপেত্ৰা পটিজগ্গি। ব্রাহ্মণস্স পন ব্রাহ্মণী অরক্খিতা দুস্সীলা। সো ৰোহারকরণত্থায গচ্ছন্তো তে সুৰপোতকে আমন্তেত্ৰা ‘‘তাতা, অহং ৰোহারকরণত্থায গচ্ছামি, কালে ৰা ৰিকালে ৰা তুম্হাকং মাতু করণকম্মং ওলোকেয্যাথ, অঞ্ঞস্স পুরিসস্স গমনভাৰং ৰা অগমনভাৰং ৰা জানেয্যাথা’’তি ব্রাহ্মণিং সুৰপোতকানং পটিচ্ছাপেত্ৰা অগমাসি। সা তস্স নিক্খন্তকালতো পট্ঠায অনাচারং চরি, রত্তিম্পি দিৰাপি আগচ্ছন্তানঞ্চ গচ্ছন্তানঞ্চ পমাণং নত্থি।

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto suvayoniyaṃ nibbatti, ‘‘rādho’’tissa nāmaṃ, kaniṭṭhabhātā panassa poṭṭhapādo nāma. Te ubhopi taruṇakāleyeva eko luddako gahetvā bārāṇasiyaṃ aññatarassa brāhmaṇassa adāsi, brāhmaṇo te puttaṭṭhāne ṭhapetvā paṭijaggi. Brāhmaṇassa pana brāhmaṇī arakkhitā dussīlā. So vohārakaraṇatthāya gacchanto te suvapotake āmantetvā ‘‘tātā, ahaṃ vohārakaraṇatthāya gacchāmi, kāle vā vikāle vā tumhākaṃ mātu karaṇakammaṃ olokeyyātha, aññassa purisassa gamanabhāvaṃ vā agamanabhāvaṃ vā jāneyyāthā’’ti brāhmaṇiṃ suvapotakānaṃ paṭicchāpetvā agamāsi. Sā tassa nikkhantakālato paṭṭhāya anācāraṃ cari, rattimpi divāpi āgacchantānañca gacchantānañca pamāṇaṃ natthi.

তং দিস্ৰা পোট্ঠপাদো রাধং পুচ্ছি – ‘‘ব্রাহ্মণো ইমং ব্রাহ্মণিং অম্হাকং নিয্যাদেত্ৰা গতো, অযঞ্চ পাপকম্মং করোতি, ৰদামি ন’’ন্তি। রাধো ‘‘মা ৰদাহী’’তি আহ। সো তস্স ৰচনং অগ্গহেত্ৰা ‘‘অম্ম, কিংকারণা পাপকম্মং করোসী’’তি আহ। সা তং মারেতুকামা হুত্ৰা ‘‘তাত, ত্ৰং নাম ময্হং পুত্তো, ইতো পট্ঠায ন করিস্সামি, এহি, তাত, তাৰা’’তি পিযাযমানা ৰিয পক্কোসিত্ৰা আগতং গহেত্ৰা ‘‘ত্ৰং মং ওৰদসি, অত্তনো পমাণং ন জানাসী’’তি গীৰং পরিৰত্তেত্ৰা মারেত্ৰা উদ্ধনন্তরেসু পক্খিপি। ব্রাহ্মণো আগন্ত্ৰা ৰিস্সমিত্ৰা বোধিসত্তং ‘‘কিং, তাত রাধ, মাতা তে অনাচারং করোতি, ন করোতী’’তি পুচ্ছন্তো পঠমং গাথমাহ –

Taṃ disvā poṭṭhapādo rādhaṃ pucchi – ‘‘brāhmaṇo imaṃ brāhmaṇiṃ amhākaṃ niyyādetvā gato, ayañca pāpakammaṃ karoti, vadāmi na’’nti. Rādho ‘‘mā vadāhī’’ti āha. So tassa vacanaṃ aggahetvā ‘‘amma, kiṃkāraṇā pāpakammaṃ karosī’’ti āha. Sā taṃ māretukāmā hutvā ‘‘tāta, tvaṃ nāma mayhaṃ putto, ito paṭṭhāya na karissāmi, ehi, tāta, tāvā’’ti piyāyamānā viya pakkositvā āgataṃ gahetvā ‘‘tvaṃ maṃ ovadasi, attano pamāṇaṃ na jānāsī’’ti gīvaṃ parivattetvā māretvā uddhanantaresu pakkhipi. Brāhmaṇo āgantvā vissamitvā bodhisattaṃ ‘‘kiṃ, tāta rādha, mātā te anācāraṃ karoti, na karotī’’ti pucchanto paṭhamaṃ gāthamāha –

৯৫.

95.

‘‘পৰাসা আগতো তাত, ইদানি নচিরাগতো।

‘‘Pavāsā āgato tāta, idāni nacirāgato;

কচ্চিন্নু তাত তে মাতা, ন অঞ্ঞমুপসেৰতী’’তি॥

Kaccinnu tāta te mātā, na aññamupasevatī’’ti.

তস্সত্থো – অহং, তাত রাধ, পৰাসা আগতো, সো চম্হি ইদানেৰ আগতো নচিরাগতো, তেন পৰত্তিং অজানন্তো তং পুচ্ছামি – ‘‘কচ্চি নু তে, তাত, মাতা অঞ্ঞং পুরিসং ন উপসেৰতী’’তি।

Tassattho – ahaṃ, tāta rādha, pavāsā āgato, so camhi idāneva āgato nacirāgato, tena pavattiṃ ajānanto taṃ pucchāmi – ‘‘kacci nu te, tāta, mātā aññaṃ purisaṃ na upasevatī’’ti.

রাধো ‘‘তাত, পণ্ডিতা নাম ভূতং ৰা অভূতং ৰা অনিয্যানিকং নাম ন কথেসু’’ন্তি ঞাপেন্তো দুতিযং গাথমাহ –

Rādho ‘‘tāta, paṇḍitā nāma bhūtaṃ vā abhūtaṃ vā aniyyānikaṃ nāma na kathesu’’nti ñāpento dutiyaṃ gāthamāha –

৯৬.

96.

‘‘ন খো পনেতং সুভণং, গিরং সচ্চুপসংহিতং।

‘‘Na kho panetaṃ subhaṇaṃ, giraṃ saccupasaṃhitaṃ;

সযেথ পোট্ঠপাদোৰ, মুম্মুরে উপকূথিতো’’তি॥

Sayetha poṭṭhapādova, mummure upakūthito’’ti.

তত্থ গিরন্তি ৰচনং। তঞ্হি যথা ইদানি গিরা, এৰং তদা ‘‘গির’’ন্তি ৰুচ্চতি, সো সুৰপোতকো লিঙ্গং অনাদিযিত্ৰা এৰমাহ। অযং পনেত্থ অত্থো – তাত, পণ্ডিতেন নাম সচ্চুপসংহিতং যথাভূতং অত্থযুত্তং সভাৰৰচনম্পি অনিয্যানিকং ন সুভণং। অনিয্যানিকঞ্চ সচ্চং ভণন্তো সযেথ পোট্ঠপাদোৰ, মুম্মুরে উপকূথিতো, যথা পোট্ঠপাদো কুক্কুল়ে ঝামো সযতি, এৰং সযেয্যাতি। ‘‘উপকূধিতো’’তিপি পাঠো, অযমেৰত্থো।

Tattha giranti vacanaṃ. Tañhi yathā idāni girā, evaṃ tadā ‘‘gira’’nti vuccati, so suvapotako liṅgaṃ anādiyitvā evamāha. Ayaṃ panettha attho – tāta, paṇḍitena nāma saccupasaṃhitaṃ yathābhūtaṃ atthayuttaṃ sabhāvavacanampi aniyyānikaṃ na subhaṇaṃ. Aniyyānikañca saccaṃ bhaṇanto sayetha poṭṭhapādova, mummure upakūthito, yathā poṭṭhapādo kukkuḷe jhāmo sayati, evaṃ sayeyyāti. ‘‘Upakūdhito’’tipi pāṭho, ayamevattho.

এৰং বোধিসত্তো ব্রাহ্মণস্স ধম্মং দেসেত্ৰা ‘‘মযাপি ইমস্মিং ঠানে ৰসিতুং ন সক্কা’’তি ব্রাহ্মণং আপুচ্ছিত্ৰা অরঞ্ঞমেৰ পাৰিসি।

Evaṃ bodhisatto brāhmaṇassa dhammaṃ desetvā ‘‘mayāpi imasmiṃ ṭhāne vasituṃ na sakkā’’ti brāhmaṇaṃ āpucchitvā araññameva pāvisi.

সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহরিত্ৰা সচ্চানি পকাসেত্ৰা জাতকং সমোধানেসি, সচ্চপরিযোসানে উক্কণ্ঠিতভিক্খু সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি। ‘‘তদা পোট্ঠপাদো আনন্দো অহোসি, রাধো পন অহমেৰ অহোসি’’ন্তি।

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi, saccapariyosāne ukkaṇṭhitabhikkhu sotāpattiphale patiṭṭhahi. ‘‘Tadā poṭṭhapādo ānando ahosi, rādho pana ahameva ahosi’’nti.

রাধজাতকৰণ্ণনা অট্ঠমা।

Rādhajātakavaṇṇanā aṭṭhamā.







Related texts:



তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / খুদ্দকনিকায • Khuddakanikāya / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi / ১৯৮. রাধজাতকং • 198. Rādhajātakaṃ


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact