| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Aṅguttara Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationඅඞ්ගුත්තර නිකාය 6.62
Numbered Discourses 6.62
6. මහාවග්ග
6. The Great Chapter
පුරිසින්ද්රියඤාණසුත්ත
Knowledge of the Faculties of Persons
ඒවං මේ සුතං—ඒකං සමයං භගවා කෝසලේසු චාරිකං චරමානෝ මහතා භික්ඛුසඞ්ඝේන සද්ධිං යේන දණ්ඩකප්පකං නාම කෝසලානං නිගමෝ තදවසරි. අථ ඛෝ භගවා මග්ගා ඕක්කම්ම අඤ්ඤතරස්මිං රුක්ඛමූලේ පඤ්ඤත්තේ ආසනේ නිසීදි. තේ ච භික්ඛූ දණ්ඩකප්පකං පවිසිංසු ආවසථං පරියේසිතුං.
So I have heard. At one time the Buddha was wandering in the land of the Kosalans together with a large Saṅgha of bhikkhus when he arrived at a town of the Kosalans named Daṇḍakappaka. The Buddha left the road and sat at the root of a tree on the seat spread out. The bhikkhus entered Daṇḍakappaka to look for a guest house.
අථ ඛෝ ආයස්මා ආනන්දෝ සම්බහුලේහි භික්ඛූහි සද්ධිං යේන අචිරවතී නදී තේනුපසඞ්කමි ගත්තානි පරිසිඤ්චිතුං. අචිරවතියා නදියා ගත්තානි පරිසිඤ්චිත්වා පච්චුත්තරිත්වා ඒකචීවරෝ අට්ඨාසි ගත්තානි පුබ්බාපයමානෝ.
Then Venerable Ānanda together with several bhikkhus went to the Aciravati River to bathe. When he had bathed and emerged from the water he stood in one robe drying himself.
අථ ඛෝ අඤ්ඤතරෝ භික්ඛු යේනායස්මා ආනන්දෝ තේනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං ඒතදවෝච: “කිං නු ඛෝ, ආවුසෝ ආනන්ද, සබ්බං චේතසෝ සමන්නාහරිත්වා නු ඛෝ දේවදත්තෝ භගවතා බ්යාකතෝ: ‘ආපායිකෝ දේවදත්තෝ නේරයිකෝ කප්පට්ඨෝ අතේකිච්ඡෝ(අ)ති, උදාහු කේනචිදේව පරියායේනාති?
Then a certain bhikkhu went up to Venerable Ānanda, and said to him, “Friend Ānanda, when the Buddha declared that Devadatta was going to a place of loss, to hell, there to remain for an eon, irredeemable, did he do so after wholeheartedly deliberating, or was this just a way of speaking?”
ඒවං ඛෝ පනේතං, ආවුසෝ, භගවතා බ්යාකතන්”ති.
“You’re right, friend, that’s how the Buddha declared it.”
අථ ඛෝ ආයස්මා ආනන්දෝ යේන භගවා තේනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදේත්වා ඒකමන්තං නිසීදි. ඒකමන්තං නිසින්නෝ ඛෝ ආයස්මා ආනන්දෝ භගවන්තං ඒතදවෝච: “ඉධාහං, භන්තේ, සම්බහුලේහි භික්ඛූහි සද්ධිං යේන අචිරවතී නදී තේනුපසඞ්කමිං ගත්තානි පරිසිඤ්චිතුං. අචිරවතියා නදියා ගත්තානි පරිසිඤ්චිත්වා පච්චුත්තරිත්වා ඒකචීවරෝ අට්ඨාසිං ගත්තානි පුබ්බාපයමානෝ. අථ ඛෝ, භන්තේ, අඤ්ඤතරෝ භික්ඛු යේනාහං තේනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං ඒතදවෝච: ‘කිං නු ඛෝ, ආවුසෝ ආනන්ද, සබ්බං චේතසෝ සමන්නාහරිත්වා නු ඛෝ දේවදත්තෝ භගවතා බ්යාකතෝ—ආපායිකෝ දේවදත්තෝ නේරයිකෝ කප්පට්ඨෝ අතේකිච්ඡෝති, උදාහු කේනචිදේව පරියායේනා(අ)ති? ඒවං වුත්තේ, අහං, භන්තේ, තං භික්ඛුං ඒතදවෝචං: ‘ඒවං ඛෝ පනේතං, ආවුසෝ, භගවතා බ්යාකතන්(අ)”ති.
Then Venerable Ānanda went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened.
“සෝ වා ඛෝ, ආනන්ද, භික්ඛු නවෝ භවිස්සති අචිරපබ්බජිතෝ, ථේරෝ වා පන බාලෝ අබ්යත්තෝ. කථඤ්හි නාම යං මයා ඒකංසේන බ්යාකතං තත්ථ ද්වේජ්ඣං ආපජ්ජිස්සති. නාහං, ආනන්ද, අඤ්ඤං ඒකපුග්ගලම්පි සමනුපස්සාමි, යෝ ඒවං මයා සබ්බං චේතසෝ සමන්නාහරිත්වා බ්යාකතෝ, යථයිදං දේවදත්තෝ.
“Ānanda, that bhikkhu must be junior, recently gone forth, or else a foolish, incompetent senior bhikkhu. How on earth can he take something that I have declared definitively to be ambiguous? I do not see a single other person about whom I have given such whole-hearted deliberation before making a declaration as I did in the case of Devadatta.
යාවකීවඤ්චාහං, ආනන්ද, දේවදත්තස්ස වාලග්ගකෝටිනිත්තුදනමත්තම්පි සුක්කධම්මං අද්දසං; නේව තාවාහං දේවදත්තං බ්යාකාසිං: ‘ආපායිකෝ දේවදත්තෝ නේරයිකෝ කප්පට්ඨෝ අතේකිච්ඡෝ(අ)ති. යතෝ ච ඛෝ අහං, ආනන්ද, දේවදත්තස්ස වාලග්ගකෝටිනිත්තුදනමත්තම්පි සුක්කධම්මං න අද්දසං; අථාහං දේවදත්තං බ්යාකාසිං: ‘ආපායිකෝ දේවදත්තෝ නේරයිකෝ කප්පට්ඨෝ අතේකිච්ඡෝ(අ)ති.
As long as I saw even a fraction of a hair’s tip of goodness in Devadatta I did not declare that he was going to a place of loss, to hell, there to remain for an eon, irredeemable. But when I saw that there was not even a fraction of a hair’s tip of goodness in Devadatta I declared that he was going to a place of loss, to hell, there to remain for an eon, irredeemable.
සේය්යථාපි, ආනන්ද, ගූථකූපෝ සාධිකපෝරිසෝ පූරෝ ගූථස්ස සමතිත්තිකෝ. තත්ර පුරිසෝ සසීසකෝ නිමුග්ගෝ අස්ස. තස්ස කෝචිදේව පුරිසෝ උප්පජ්ජේය්ය අත්ථකාමෝ හිතකාමෝ යෝගක්ඛේමකාමෝ තම්හා ගූථකූපා උද්ධරිතුකාමෝ. සෝ තං ගූථකූපං සමන්තානුපරිගච්ඡන්තෝ නේව පස්සේය්ය තස්ස පුරිසස්ස වාලග්ගකෝටිනිත්තුදනමත්තම්පි ගූථේන අමක්ඛිතං, යත්ථ තං ගහේත්වා උද්ධරේය්ය.
Suppose there was a sewer deeper than a man’s height, full to the brim with feces, and someone was sunk into it over their head. Then along comes a person who wants to help make them safe, who wants to lift them out of that sewer. But circling all around the sewer they couldn’t see even a fraction of a hair’s tip of that person that was not smeared with feces.
ඒවමේවං ඛෝ අහං, ආනන්ද, යතෝ දේවදත්තස්ස වාලග්ගකෝටිනිත්තුදනමත්තම්පි සුක්කධම්මං න අද්දසං; අථාහං දේවදත්තං බ්යාකාසිං: ‘ආපායිකෝ දේවදත්තෝ නේරයිකෝ කප්පට්ඨෝ අතේකිච්ඡෝ(අ)ති. සචේ තුම්හේ, ආනන්ද, සුණේය්යාථ තථාගතස්ස පුරිසින්ද්රියඤාණානි විභජිස්සාමී”ති?
In the same way, when I saw that there was not even a fraction of a hair’s tip of goodness in Devadatta I declared that he was going to a place of loss, to hell, there to remain for an eon, irredeemable. Ānanda, if only you would all listen to the Realized One’s analysis of the knowledges of the faculties of individuals.”
“ඒතස්ස, භගවා, කාලෝ; ඒතස්ස, සුගත, කාලෝ යං භගවා පුරිසින්ද්රියඤාණානි විභජේය්ය. භගවතෝ සුත්වා භික්ඛූ ධාරේස්සන්තී”ති.
“Now is the time, Blessed One! Now is the time, Holy One! Let the Buddha analyze the faculties of persons. The bhikkhus will listen and remember it.”
“තේනහානන්ද, සුණාහි, සාධුකං මනසි කරෝහි; භාසිස්සාමී”ති.
“Well then, Ānanda, listen and apply your mind well, I will speak.”
“ඒවං, භන්තේ”ති ඛෝ ආයස්මා ආනන්දෝ භගවතෝ පච්චස්සෝසි. භගවා ඒතදවෝච:
“Yes, sir,” Ānanda replied. The Buddha said this:
“ඉධාහං, ආනන්ද, ඒකච්චං පුග්ගලං ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස විජ්ජමානා කුසලාපි ධම්මා අකුසලාපි ධම්මා(අ)ති. තමේනං අපරේන සමයේන ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස කුසලා ධම්මා අන්තරහිතා, අකුසලා ධම්මා සම්මුඛීභූතා. අත්ථි ච ඛ්වස්ස කුසලමූලං අසමුච්ඡින්නං, තම්හා තස්ස කුසලා කුසලං පාතුභවිස්සති. ඒවමයං පුග්ගලෝ ආයතිං අපරිහානධම්මෝ භවිස්සතී(අ)ති. සේය්යථාපි, ආනන්ද, බීජානි අඛණ්ඩානි අපූතීනි අවාතාතපහතානි සාරදානි සුඛසයිතානි සුඛේත්තේ සුපරිකම්මකතාය භූමියා නික්ඛිත්තානි. ජානේය්යාසි ත්වං, ආනන්ද, ඉමානි බීජානි වුද්ධිං විරූළ්හිං වේපුල්ලං ආපජ්ජිස්සන්තී”ති?
“Ānanda, when I’ve comprehended the mind of a person, I understand: ‘Both skillful and unskillful qualities are found in this person.’ After some time I comprehend their mind and understand: ‘The skillful qualities of this person have vanished, but the unskillful qualities are still present. Nevertheless, their skillful root is unbroken, and from that the skillful will appear. So this person is not liable to decline in the future.’ Suppose some seeds were intact, unspoiled, not weather-damaged, fertile, and well-kept. They’re sown in a well-prepared, productive field. Wouldn’t you know that those seeds would grow, increase, and mature?”
“ඒවං, භන්තේ”.
“Yes, sir.”
“ඒවමේවං ඛෝ අහං, ආනන්ද, ඉධේකච්චං පුග්ගලං ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස විජ්ජමානා කුසලාපි ධම්මා අකුසලාපි ධම්මා(අ)ති. තමේනං අපරේන සමයේන ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස කුසලා ධම්මා අන්තරහිතා, අකුසලා ධම්මා සම්මුඛීභූතා. අත්ථි ච ඛ්වස්ස කුසලමූලං අසමුච්ඡින්නං, තම්හා තස්ස කුසලා කුසලං පාතුභවිස්සති. ඒවමයං පුග්ගලෝ ආයතිං අපරිහානධම්මෝ භවිස්සතී(අ)ති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස පුරිසපුග්ගලෝ චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතෝ හෝති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස පුරිසින්ද්රියඤාණං චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතං හෝති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස ආයතිං ධම්මසමුප්පාදෝ චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතෝ හෝති.
“In the same way, when I’ve comprehended the mind of a person, I understand … This person is not liable to decline in the future … This is how another individual is known to the Realized One by comprehending their mind. And this is how the Realized One knows a person’s faculties by comprehending their mind. And this is how the Realized One knows the future origination of a person’s qualities by comprehending their mind.
ඉධ පනාහං, ආනන්ද, ඒකච්චං පුග්ගලං ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස විජ්ජමානා කුසලාපි ධම්මා අකුසලාපි ධම්මා(අ)ති. තමේනං අපරේන සමයේන ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස අකුසලා ධම්මා අන්තරහිතා, කුසලා ධම්මා සම්මුඛීභූතා. අත්ථි ච ඛ්වස්ස අකුසලමූලං අසමුච්ඡින්නං, තම්හා තස්ස අකුසලා අකුසලං පාතුභවිස්සති. ඒවමයං පුග්ගලෝ ආයතිං පරිහානධම්මෝ භවිස්සතී(අ)ති. සේය්යථාපි, ආනන්ද, බීජානි අඛණ්ඩානි අපූතීනි අවාතාතපහතානි සාරදානි සුඛසයිතානි පුථුසිලාය නික්ඛිත්තානි. ජානේය්යාසි ත්වං, ආනන්ද, නයිමානි බීජානි වුද්ධිං විරූළ්හිං වේපුල්ලං ආපජ්ජිස්සන්තී”ති?
When I’ve comprehended the mind of a person, I understand: ‘Both skillful and unskillful qualities are found in this person.’ After some time I comprehend their mind and understand: ‘The unskillful qualities of this person have vanished, but the skillful qualities are still present. Nevertheless, their unskillful root is unbroken, and from that the unskillful will appear. So this person is still liable to decline in the future.’ Suppose some seeds were intact, unspoiled, not weather-damaged, fertile, and well-kept. And they were sown on a broad rock. Wouldn’t you know that those seeds would not grow, increase, and mature?”
“ඒවං, භන්තේ”.
“Yes, sir.”
“ඒවමේවං ඛෝ අහං, ආනන්ද, ඉධේකච්චං පුග්ගලං ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස විජ්ජමානා කුසලාපි ධම්මා අකුසලාපි ධම්මා(අ)ති. තමේනං අපරේන සමයේන ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස අකුසලා ධම්මා අන්තරහිතා, කුසලා ධම්මා සම්මුඛීභූතා. අත්ථි ච ඛ්වස්ස අකුසලමූලං අසමුච්ඡින්නං, තම්හා තස්ස අකුසලා අකුසලං පාතුභවිස්සති. ඒවමයං පුග්ගලෝ ආයතිං පරිහානධම්මෝ භවිස්සතී(අ)ති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස පුරිසපුග්ගලෝ චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතෝ හෝති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස පුරිසින්ද්රියඤාණං චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතං හෝති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස ආයතිං ධම්මසමුප්පාදෝ චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතෝ හෝති.
“In the same way, when I’ve comprehended the mind of a person, I understand … This person is still liable to decline in the future … This is how another individual is known to the Realized One …
ඉධ පනාහං, ආනන්ද, ඒකච්චං පුග්ගලං ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස විජ්ජමානා කුසලාපි ධම්මා අකුසලාපි ධම්මා(අ)ති. තමේනං අපරේන සමයේන ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘නත්ථි ඉමස්ස පුග්ගලස්ස වාලග්ගකෝටිනිත්තුදනමත්තෝපි සුක්කෝ ධම්මෝ, සමන්නාගතෝයං පුග්ගලෝ ඒකන්තකාළකේහි අකුසලේහි ධම්මේහි, කායස්ස භේදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජිස්සතී(අ)ති. සේය්යථාපි, ආනන්ද, බීජානි ඛණ්ඩානි පූතීනි වාතාතපහතානි සුඛේත්තේ සුපරිකම්මකතාය භූමියා නික්ඛිත්තානි. ජානේය්යාසි ත්වං, ආනන්ද, නයිමානි බීජානි වුද්ධිං විරූළ්හිං වේපුල්ලං ආපජ්ජිස්සන්තී”ති?
When I’ve comprehended the mind of a person, I understand: ‘Both skillful and unskillful qualities are found in this person.’ After some time I comprehend their mind and understand: ‘This person has not even a fraction of a hair’s tip of goodness. They have exclusively dark, unskillful qualities. When their body breaks up, after death, they will be reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.’ Suppose some seeds were broken, spoiled, weather-damaged. They’re sown in a well-prepared, productive field. Wouldn’t you know that those seeds would not grow, increase, and mature?”
“ඒවං, භන්තේ”.
“Yes, sir.”
“ඒවමේවං ඛෝ අහං, ආනන්ද, ඉධේකච්චං පුග්ගලං ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස විජ්ජමානා කුසලාපි ධම්මා අකුසලාපි ධම්මා(අ)ති. තමේනං අපරේන සමයේන ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘නත්ථි ඉමස්ස පුග්ගලස්ස වාලග්ගකෝටිනිත්තුදනමත්තෝපි සුක්කෝ ධම්මෝ, සමන්නාගතෝයං පුග්ගලෝ ඒකන්තකාළකේහි අකුසලේහි ධම්මේහි, කායස්ස භේදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජිස්සතී(අ)ති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස පුරිසපුග්ගලෝ චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතෝ හෝති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස පුරිසින්ද්රියඤාණං චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතං හෝති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස ආයතිං ධම්මසමුප්පාදෝ චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතෝ හෝතී”ති.
“In the same way, when I’ve comprehended the mind of a person, I understand … ‘This person has not even a fraction of a hair’s tip of goodness. They have exclusively dark, unskillful qualities. When their body breaks up, after death, they will be reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.’ …”
ඒවං වුත්තේ, ආයස්මා ආනන්දෝ භගවන්තං ඒතදවෝච: “සක්කා නු ඛෝ, භන්තේ, ඉමේසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අපරේපි තයෝ පුග්ගලා සප්පටිභාගා පඤ්ඤාපේතුන්”ති?
When he said this, Venerable Ānanda said to the Buddha, “Sir, can you describe three other persons who are counterparts of these three?”
“සක්කා, ආනන්දා”ති භගවා අවෝච: “ඉධාහං, ආනන්ද, ඒකච්චං පුග්ගලං ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස විජ්ජමානා කුසලාපි ධම්මා අකුසලාපි ධම්මා(අ)ති. තමේනං අපරේන සමයේන ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස කුසලා ධම්මා අන්තරහිතා, අකුසලා ධම්මා සම්මුඛීභූතා. අත්ථි ච ඛ්වස්ස කුසලමූලං අසමුච්ඡින්නං, තම්පි සබ්බේන සබ්බං සමුග්ඝාතං ගච්ඡති. ඒවමයං පුග්ගලෝ ආයතිං පරිහානධම්මෝ භවිස්සතී(අ)ති. සේය්යථාපි, ආනන්ද, අඞ්ගාරානි ආදිත්තානි සම්පජ්ජලිතානි සජෝතිභූතානි පුථුසිලාය නික්ඛිත්තානි. ජානේය්යාසි ත්වං, ආනන්ද, නයිමානි අඞ්ගාරානි වුද්ධිං විරූළ්හිං වේපුල්ලං ආපජ්ජිස්සන්තී”ති?
“I can, Ānanda,” said the Buddha. “Ānanda, when I’ve comprehended the mind of a person, I understand: ‘Both skillful and unskillful qualities are found in this person.’ After some time I comprehend their mind and understand: ‘The skillful qualities of this person have vanished, but the unskillful qualities are still present. Nevertheless, their skillful root is unbroken, but it’s about to be totally destroyed. So this person is still liable to decline in the future.’ Suppose that there were some burning coals, blazing and glowing. And they were placed on a broad rock. Wouldn’t you know that those coals would not grow, increase, and spread?”
“ඒවං, භන්තේ”.
“Yes, sir.”
“සේය්යථාපි වා පන, ආනන්ද, සායන්හසමයං සූරියේ ඕගච්ඡන්තේ, ජානේය්යාසි ත්වං, ආනන්ද, ආලෝකෝ අන්තරධායිස්සති අන්ධකාරෝ පාතුභවිස්සතී”ති?
“Or suppose it was the late afternoon and the sun was going down. Wouldn’t you know that the light was about to vanish and darkness appear?”
“ඒවං, භන්තේ”.
“Yes, sir.”
“සේය්යථාපි වා, පනානන්ද, අභිදෝ අද්ධරත්තං භත්තකාලසමයේ, ජානේය්යාසි ත්වං, ආනන්ද, ආලෝකෝ අන්තරහිතෝ අන්ධකාරෝ පාතුභූතෝ”ති?
“Or suppose that it’s nearly time for the midnight meal. Wouldn’t you know that the light had vanished and the darkness appeared?”
“ඒවං, භන්තේ”.
“Yes, sir.”
“ඒවමේවං ඛෝ අහං, ආනන්ද, ඉධේකච්චං පුග්ගලං ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස විජ්ජමානා කුසලාපි ධම්මා අකුසලාපි ධම්මා(අ)ති. තමේනං අපරේන සමයේන ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස කුසලා ධම්මා අන්තරහිතා, අකුසලා ධම්මා සම්මුඛීභූතා. අත්ථි ච ඛ්වස්ස කුසලමූලං අසමුච්ඡින්නං, තම්පි සබ්බේන සබ්බං සමුග්ඝාතං ගච්ඡති. ඒවමයං පුග්ගලෝ ආයතිං පරිහානධම්මෝ භවිස්සතී(අ)ති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස පුරිසපුග්ගලෝ චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතෝ හෝති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස පුරිසින්ද්රියඤාණං චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතං හෝති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස ආයතිං ධම්මසමුප්පාදෝ චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතෝ හෝති.
“In the same way, when I’ve comprehended the mind of a person, I understand … This person is still liable to decline in the future …
ඉධ පනාහං, ආනන්ද, ඒකච්චං පුග්ගලං ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස විජ්ජමානා කුසලාපි ධම්මා අකුසලාපි ධම්මා(අ)ති. තමේනං අපරේන සමයේන ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස අකුසලා ධම්මා අන්තරහිතා, කුසලා ධම්මා සම්මුඛීභූතා. අත්ථි ච ඛ්වස්ස අකුසලමූලං අසමුච්ඡින්නං, තම්පි සබ්බේන සබ්බං සමුග්ඝාතං ගච්ඡති. ඒවමයං පුග්ගලෝ ආයතිං අපරිහානධම්මෝ භවිස්සතී(අ)ති. සේය්යථාපි, ආනන්ද, අඞ්ගාරානි ආදිත්තානි සම්පජ්ජලිතානි සජෝතිභූතානි සුක්ඛේ තිණපුඤ්ජේ වා කට්ඨපුඤ්ජේ වා නික්ඛිත්තානි. ජානේය්යාසි ත්වං, ආනන්ද, ඉමානි අඞ්ගාරානි වුඩ්ඪිං විරූළ්හිං වේපුල්ලං ආපජ්ජිස්සන්තී”ති?
When I’ve comprehended the mind of a person, I understand: ‘Both skillful and unskillful qualities are found in this person.’ After some time I comprehend their mind and understand: ‘The unskillful qualities of this person have vanished, but the skillful qualities are still present. Nevertheless, their unskillful root is unbroken, but it’s about to be totally destroyed. So this person is not liable to decline in the future.’ Suppose that there were some burning coals, blazing and glowing. They were placed on a pile of grass or timber. Wouldn’t you know that those coals would grow, increase, and spread?”
“ඒවං, භන්තේ”.
“Yes, sir.”
“සේය්යථාපි වා පනානන්ද, රත්තියා පච්චූසසමයං සූරියේ උග්ගච්ඡන්තේ, ජානේය්යාසි ත්වං, ආනන්ද, අන්ධකාරෝ අන්තරධායිස්සති, ආලෝකෝ පාතුභවිස්සතී”ති?
“Suppose it’s the crack of dawn and the sun is rising. Wouldn’t you know that the dark will vanish and the light appear?”
“ඒවං, භන්තේ”.
“Yes, sir.”
“සේය්යථාපි වා පනානන්ද, අභිදෝ මජ්ඣන්හිකේ භත්තකාලසමයේ, ජානේය්යාසි ත්වං, ආනන්ද, අන්ධකාරෝ අන්තරහිතෝ ආලෝකෝ පාතුභූතෝ”ති?
“Or suppose that it’s nearly time for the midday meal. Wouldn’t you know that the dark had vanished and the light appeared?”
“ඒවං, භන්තේ”.
“Yes, sir.”
“ඒවමේවං ඛෝ අහං, ආනන්ද, ඉධේකච්චං පුග්ගලං ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස විජ්ජමානා කුසලාපි ධම්මා අකුසලාපි ධම්මා(අ)ති. තමේනං අපරේන සමයේන ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස අකුසලා ධම්මා අන්තරහිතා, කුසලා ධම්මා සම්මුඛීභූතා. අත්ථි ච ඛ්වස්ස අකුසලමූලං අසමුච්ඡින්නං, තම්පි සබ්බේන සබ්බං සමුග්ඝාතං ගච්ඡති. ඒවමයං පුග්ගලෝ ආයතිං අපරිහානධම්මෝ භවිස්සතී(අ)ති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස පුරිසපුග්ගලෝ චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතෝ හෝති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස පුරිසින්ද්රියඤාණං චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතං හෝති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස ආයතිං ධම්මසමුප්පාදෝ චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතෝ හෝති.
“In the same way, when I’ve comprehended the mind of a person, I understand … This person is not liable to decline in the future …
ඉධ පනාහං, ආනන්ද, ඒකච්චං පුග්ගලං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස විජ්ජමානා කුසලාපි ධම්මා අකුසලාපි ධම්මා(අ)ති. තමේනං අපරේන සමයේන ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘නත්ථි ඉමස්ස පුග්ගලස්ස වාලග්ගකෝටිනිත්තුදනමත්තෝපි අකුසලෝ ධම්මෝ, සමන්නාගතෝයං පුග්ගලෝ ඒකන්තසුක්කේහි අනවජ්ජේහි ධම්මේහි, දිට්ඨේව ධම්මේ පරිනිබ්බායිස්සතී(අ)ති. සේය්යථාපි, ආනන්ද, අඞ්ගාරානි සීතානි නිබ්බුතානි සුක්ඛේ තිණපුඤ්ජේ වා කට්ඨපුඤ්ජේ වා නික්ඛිත්තානි. ජානේය්යාසි ත්වං, ආනන්ද, නයිමානි අඞ්ගාරානි වුඩ්ඪිං විරූළ්හිං වේපුල්ලං ආපජ්ජිස්සන්තී”ති?
When I’ve comprehended the mind of a person, I understand: ‘Both skillful and unskillful qualities are found in this person.’ After some time I comprehend their mind and understand: ‘This person has not even a fraction of a hair’s tip of unskillful qualities. They have exclusively bright, blameless qualities. They will become extinguished in this very life.’ Suppose that there were some cool, extinguished coals. They were placed on a pile of grass or timber. Wouldn’t you know that those coals would not grow, increase, and spread?”
“ඒවං, භන්තේ”.
“Yes, sir.”
“ඒවමේවං ඛෝ අහං, ආනන්ද, ඉධේකච්චං පුග්ගලං ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘ඉමස්ස ඛෝ පුග්ගලස්ස විජ්ජමානා කුසලාපි ධම්මා අකුසලාපි ධම්මා(අ)ති. තමේනං අපරේන සමයේන ඒවං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාමි: ‘නත්ථි ඉමස්ස පුග්ගලස්ස වාලග්ගකෝටිනිත්තුදනමත්තෝපි අකුසලෝ ධම්මෝ, සමන්නාගතෝයං පුග්ගලෝ ඒකන්තසුක්කේහි අනවජ්ජේහි ධම්මේහි, දිට්ඨේව ධම්මේ පරිනිබ්බායිස්සතී(අ)ති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස පුරිසපුග්ගලෝ චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතෝ හෝති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස පුරිසින්ද්රියඤාණං චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතං හෝති. ඒවම්පි ඛෝ, ආනන්ද, තථාගතස්ස ආයතිං ධම්මසමුප්පාදෝ චේතසා චේතෝ පරිච්ච විදිතෝ හෝති.
“In the same way, when I’ve comprehended the mind of a person, I understand … ‘This person has not even a fraction of a hair’s tip of unskillful qualities. They have exclusively bright, blameless qualities. They will become extinguished in this very life.’ This is how another individual is known to the Realized One by comprehending their mind. And this is how the Realized One knows a person’s faculties by comprehending their mind. And this is how the Realized One knows the future origination of a person’s qualities by comprehending their mind.
තත්රානන්ද, යේ තේ පුරිමා තයෝ පුග්ගලා තේසං තිණ්ණං පුග්ගලානං ඒකෝ අපරිහානධම්මෝ, ඒකෝ පරිහානධම්මෝ, ඒකෝ ආපායිකෝ නේරයිකෝ. තත්රානන්ද, යේමේ පච්ඡිමා තයෝ පුග්ගලා ඉමේසං තිණ්ණං පුග්ගලානං ඒකෝ පරිහානධම්මෝ, ඒකෝ අපරිහානධම්මෝ, ඒකෝ පරිනිබ්බානධම්මෝ”ති.
And so, Ānanda, of the first three people one is not liable to decline, one is liable to decline, and one is bound for a place of loss, hell. And of the second three people, one is liable to decline, one is not liable to decline, and one is bound to become extinguished.”
අට්ඨමං.
The authoritative text of the Aṅguttara Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
