| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ឧទានបាឡិ • Udānapāḷi |
១. បិយតរសុត្តំ
1. Piyatarasuttaṃ
៤១. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន រាជា បសេនទិ កោសលោ មល្លិកាយ ទេវិយា សទ្ធិំ ឧបរិបាសាទវរគតោ ហោតិ។ អថ ខោ រាជា បសេនទិ កោសលោ មល្លិកំ ទេវិំ ឯតទវោច – ‘‘អត្ថិ នុ ខោ តេ, មល្លិកេ, កោចញ្ញោ អត្តនា បិយតរោ’’តិ?
41. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo mallikāya deviyā saddhiṃ uparipāsādavaragato hoti. Atha kho rājā pasenadi kosalo mallikaṃ deviṃ etadavoca – ‘‘atthi nu kho te, mallike, kocañño attanā piyataro’’ti?
‘‘នត្ថិ ខោ មេ, មហារាជ, កោចញ្ញោ អត្តនា បិយតរោ។ តុយ្ហំ បន, មហារាជ, អត្ថញ្ញោ កោចិ អត្តនា បិយតរោ’’តិ? ‘‘មយ្ហម្បិ ខោ, មល្លិកេ, នត្ថញ្ញោ កោចិ អត្តនា បិយតរោ’’តិ។
‘‘Natthi kho me, mahārāja, kocañño attanā piyataro. Tuyhaṃ pana, mahārāja, atthañño koci attanā piyataro’’ti? ‘‘Mayhampi kho, mallike, natthañño koci attanā piyataro’’ti.
អថ ខោ រាជា បសេនទិ កោសលោ បាសាទា ឱរោហិត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ រាជា បសេនទិ កោសលោ ភគវន្តំ ឯតទវោច –
Atha kho rājā pasenadi kosalo pāsādā orohitvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ឥធាហំ, ភន្តេ, មល្លិកាយ ទេវិយា សទ្ធិំ ឧបរិបាសាទវរគតោ មល្លិកំ ទេវិំ ឯតទវោចំ – ‘អត្ថិ នុ ខោ តេ, មល្លិកេ, កោចញ្ញោ អត្តនា បិយតរោ’តិ? ឯវំ វុត្តេ, មល្លិកា ទេវី មំ ឯតទវោច – ‘នត្ថិ ខោ មេ, មហារាជ, កោចញ្ញោ អត្តនា បិយតរោ។ តុយ្ហំ បន, មហារាជ, អត្ថញ្ញោ កោចិ អត្តនា បិយតរោ’តិ? ឯវំ វុត្តេ, អហំ, ភន្តេ, មល្លិកំ ទេវិំ ឯតទវោចំ – ‘មយ្ហម្បិ ខោ, មល្លិកេ, នត្ថញ្ញោ កោចិ អត្តនា បិយតរោ’’’តិ។
‘‘Idhāhaṃ, bhante, mallikāya deviyā saddhiṃ uparipāsādavaragato mallikaṃ deviṃ etadavocaṃ – ‘atthi nu kho te, mallike, kocañño attanā piyataro’ti? Evaṃ vutte, mallikā devī maṃ etadavoca – ‘natthi kho me, mahārāja, kocañño attanā piyataro. Tuyhaṃ pana, mahārāja, atthañño koci attanā piyataro’ti? Evaṃ vutte, ahaṃ, bhante, mallikaṃ deviṃ etadavocaṃ – ‘mayhampi kho, mallike, natthañño koci attanā piyataro’’’ti.
អថ ខោ ភគវា ឯតមត្ថំ វិទិត្វា តាយំ វេលាយំ ឥមំ ឧទានំ ឧទានេសិ –
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘សព្ពា ទិសា អនុបរិគម្ម ចេតសា,
‘‘Sabbā disā anuparigamma cetasā,
នេវជ្ឈគា បិយតរមត្តនា ក្វចិ;
Nevajjhagā piyataramattanā kvaci;
ឯវំ បិយោ បុថុ អត្តា បរេសំ,
Evaṃ piyo puthu attā paresaṃ,
តស្មា ន ហិំសេ បរមត្តកាមោ’’តិ។ បឋមំ;
Tasmā na hiṃse paramattakāmo’’ti. paṭhamaṃ;
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ឧទាន-អដ្ឋកថា • Udāna-aṭṭhakathā / ១. បិយតរសុត្តវណ្ណនា • 1. Piyatarasuttavaṇṇanā
