| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) |
៧. បិយជាតិកសុត្តវណ្ណនា
7. Piyajātikasuttavaṇṇanā
៣៥៣. ឯវំ មេ សុតន្តិ បិយជាតិកសុត្តំ។ តត្ថ នេវ កម្មន្តា បដិភន្តីតិ ន សព្ពេន សព្ពំ បដិភន្តិ, បកតិនិយាមេន បន ន បដិភន្តិ។ ទុតិយបទេបិ ឯសេវ នយោ។ ឯត្ថ ច ន បដិភាតីតិ ន រុច្ចតិ។ អាឡាហនន្តិ សុសានំ។ អញ្ញថត្តន្តិ វិវណ្ណតាយ អញ្ញថាភាវោ។ ឥន្ទ្រិយានិ នាម មនោវិញ្ញេយ្យា ធម្មា, បតិដ្ឋិតោកាសំ បន សន្ធាយ ឥទំ វុត្តំ។ បិយជាតិកាតិ បិយតោ ជាយន្តិ។ បិយប្បភាវិកាតិ បិយតោ បភវន្តិ។
353.Evaṃme sutanti piyajātikasuttaṃ. Tattha neva kammantā paṭibhantīti na sabbena sabbaṃ paṭibhanti, pakatiniyāmena pana na paṭibhanti. Dutiyapadepi eseva nayo. Ettha ca na paṭibhātīti na ruccati. Āḷāhananti susānaṃ. Aññathattanti vivaṇṇatāya aññathābhāvo. Indriyāni nāma manoviññeyyā dhammā, patiṭṭhitokāsaṃ pana sandhāya idaṃ vuttaṃ. Piyajātikāti piyato jāyanti. Piyappabhāvikāti piyato pabhavanti.
៣៥៥. សចេ តំ, មហារាជាតិ តស្ស អត្ថំ អសល្លក្ខយមានាបិ សត្ថរិ សទ្ធាយ ឯវំ វទតិ។ ចរ បិរេតិ អបេហិ អម្ហាកំ បរេ, អនជ្ឈត្តិកភូតេតិ អត្ថោ។ អថ វា ចរ បិរេតិ បរតោ គច្ឆ, មា ឥធ តិដ្ឋាតិបិ អត្ថោ។
355.Sace taṃ, mahārājāti tassa atthaṃ asallakkhayamānāpi satthari saddhāya evaṃ vadati. Cara pireti apehi amhākaṃ pare, anajjhattikabhūteti attho. Atha vā cara pireti parato gaccha, mā idha tiṭṭhātipi attho.
៣៥៦. ទ្វិធា ឆេត្វាតិ អសិនា ទ្វេ កោដ្ឋាសេ ករោន្តោ ឆិន្ទិត្វា។ អត្តានំ ឧប្ផាលេសីតិ តេនេវ អសិនា អត្តនោ ឧទរំ ផាលេសិ។ យទិ ហិ តស្ស សា អប្បិយា ភវេយ្យ, ឥទានិ អញ្ញំ មាតុគាមំ គណ្ហិស្សាមីតិ អត្តានំ ន ឃាតេយ្យ។ យស្មា បនស្ស សា បិយា អហោសិ, តស្មា បរលោកេបិ តាយ សទ្ធិំ សមង្គិភាវំ បត្ថយមានោ ឯវមកាសិ។
356.Dvidhāchetvāti asinā dve koṭṭhāse karonto chinditvā. Attānaṃupphālesīti teneva asinā attano udaraṃ phālesi. Yadi hi tassa sā appiyā bhaveyya, idāni aññaṃ mātugāmaṃ gaṇhissāmīti attānaṃ na ghāteyya. Yasmā panassa sā piyā ahosi, tasmā paralokepi tāya saddhiṃ samaṅgibhāvaṃ patthayamāno evamakāsi.
៣៥៧. បិយា តេ វជិរីតិ ឯវំ កិរស្សា អហោសិ – ‘‘សចាហំ, ‘ភូតបុព្ពំ, មហារាជ, ឥមិស្សាយេវ សាវត្ថិយំ អញ្ញតរិស្សា ឥត្ថិយា’តិអាទិកថំ កថេយ្យំ, ‘កោ តេ ឯវំ អកាសិ, អបេហិ នត្ថិ ឯត’ន្តិ មំ បដិសេធេយ្យ, វត្តមានេនេវ នំ សញ្ញាបេស្សាមី’’តិ ចិន្តេត្វា ឯវមាហ។ វិបរិណាមញ្ញថាភាវាតិ ឯត្ថ មរណវសេន វិបរិណាមោ, កេនចិ សទ្ធិំ បលាយិត្វា គមនវសេន អញ្ញថាភាវោ វេទិតព្ពោ។
357.Piyā te vajirīti evaṃ kirassā ahosi – ‘‘sacāhaṃ, ‘bhūtapubbaṃ, mahārāja, imissāyeva sāvatthiyaṃ aññatarissā itthiyā’tiādikathaṃ katheyyaṃ, ‘ko te evaṃ akāsi, apehi natthi eta’nti maṃ paṭisedheyya, vattamāneneva naṃ saññāpessāmī’’ti cintetvā evamāha. Vipariṇāmaññathābhāvāti ettha maraṇavasena vipariṇāmo, kenaci saddhiṃ palāyitvā gamanavasena aññathābhāvo veditabbo.
វាសភាយាតិ វាសភា នាម រញ្ញោ ឯកា ទេវី, តំ សន្ធាយាហ។
Vāsabhāyāti vāsabhā nāma rañño ekā devī, taṃ sandhāyāha.
បិយា តេ អហន្តិ កស្មា សព្ពបច្ឆា អាហ? ឯវំ កិរស្សា អហោសិ – ‘‘អយំ រាជា មយ្ហំ កុបិតោ, សចាហំ សព្ពបឋមំ ‘បិយា តេ អហ’ន្តិ បុច្ឆេយ្យំ, ‘ន មេ ត្វំ បិយា, ចរ បិរេ’តិ វទេយ្យ, ឯវំ សន្តេ កថា បតិដ្ឋានំ ន លភិស្សតី’’តិ កថាយ បតិដ្ឋានត្ថំ សព្ពបច្ឆា បុច្ឆិ។ កាសិកោសលេសុ ឆឌ្ឌិតភាវេន វិបរិណាមោ, បដិរាជូនំ ហត្ថគមនវសេន អញ្ញថាភាវោ វេទិតព្ពោ។
Piyāte ahanti kasmā sabbapacchā āha? Evaṃ kirassā ahosi – ‘‘ayaṃ rājā mayhaṃ kupito, sacāhaṃ sabbapaṭhamaṃ ‘piyā te aha’nti puccheyyaṃ, ‘na me tvaṃ piyā, cara pire’ti vadeyya, evaṃ sante kathā patiṭṭhānaṃ na labhissatī’’ti kathāya patiṭṭhānatthaṃ sabbapacchā pucchi. Kāsikosalesu chaḍḍitabhāvena vipariṇāmo, paṭirājūnaṃ hatthagamanavasena aññathābhāvo veditabbo.
អាចមេហីតិ អាចមនោទកំ ទេហិ។ អាចមិត្វា ហត្ថបាទេ ធោវិត្វា មុខំ វិក្ខាលេត្វា សត្ថារំ នមស្សិតុកាមោ ឯវមាហ។ សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ។
Ācamehīti ācamanodakaṃ dehi. Ācamitvā hatthapāde dhovitvā mukhaṃ vikkhāletvā satthāraṃ namassitukāmo evamāha. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
បិយជាតិកសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Piyajātikasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៧. បិយជាតិកសុត្តំ • 7. Piyajātikasuttaṃ
ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ៧. បិយជាតិកសុត្តវណ្ណនា • 7. Piyajātikasuttavaṇṇanā
