| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਉਦਾਨ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Udāna-aṭṭhakathā |
੮. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
8. Piṇḍapātikasuttavaṇṇanā
੨੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਕਾਸਨਿਕਖਲੁਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਿਕਾਨਂ ਪਾਤੋવ ਭੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕੋਪਿ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਮੇવ, ਇਧ ਪਨ ਪਕਤਿਭਤ੍ਤਸ੍ਸੇવ ਪਚ੍ਛਤੋ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ વੇਦਿਤਬ੍ਬਂ। ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਤੋ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਂ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍વਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਾਪਨવਸੇਨ ਤਤੋ ਨਿવਤ੍ਤਾਨਂ। ਕਰੇਰਿਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਰੇਰੀਤਿ વਰੁਣਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਨਾਮਂ। ਸੋ ਕਿਰ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਾ ਮਣ੍ਡਪਸ੍ਸ ਸਾਲਾਯ ਚ ਅਨ੍ਤਰੇ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਗਨ੍ਧਕੁਟੀਪਿ ‘‘ਕਰੇਰਿਕੁਟਿਕਾ’’ਤਿ વੁਚ੍ਚਤਿ, ਮਣ੍ਡਪੋਪਿ ਸਾਲਾਪਿ ‘‘ਕਰੇਰਿਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੋ’’ਤਿ। ਤਸ੍ਮਾ ਕਰੇਰਿਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅવਿਦੂਰੇ ਕਤੇ ਨਿਸੀਦਨਸਾਲਸਙ੍ਖਾਤੇ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇ। ਤਿਣਪਣ੍ਣਚ੍ਛਦਨਂ ਅਨੋવਸ੍ਸਕਂ ‘‘ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੋ’’ਤਿ વਦਨ੍ਤਿ, ਅਤਿਮੁਤ੍ਤਕਾਦਿਲਤਾਮਣ੍ਡਪੋ ‘‘ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੋ’’ਤਿ ਅਪਰੇ।
28. Aṭṭhame pacchābhattanti ekāsanikakhalupacchābhattikānaṃ pātova bhuttānaṃ antomajjhanhikopi pacchābhattameva, idha pana pakatibhattasseva pacchato pacchābhattanti veditabbaṃ. Piṇḍapātapaṭikkantānanti piṇḍapātato paṭikkantānaṃ, piṇḍapātaṃ pariyesitvā bhattakiccassa niṭṭhāpanavasena tato nivattānaṃ. Karerimaṇḍalamāḷeti ettha karerīti varuṇarukkhassa nāmaṃ. So kira gandhakuṭiyā maṇḍapassa sālāya ca antare hoti, tena gandhakuṭīpi ‘‘karerikuṭikā’’ti vuccati, maṇḍapopi sālāpi ‘‘karerimaṇḍalamāḷo’’ti. Tasmā karerirukkhassa avidūre kate nisīdanasālasaṅkhāte maṇḍalamāḷe. Tiṇapaṇṇacchadanaṃ anovassakaṃ ‘‘maṇḍalamāḷo’’ti vadanti, atimuttakādilatāmaṇḍapo ‘‘maṇḍalamāḷo’’ti apare.
ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਨ੍ਤਿ ਕਾਲੇ ਕਾਲੇ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਮਨਾਪਿਕੇਤਿ ਮਨવਡ੍ਢਕੇ, ਪਿਯਰੂਪੇ ਇਟ੍ਠੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਭਾવੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲવਸੇਨ ਚ ਦ੍વਾਰવਸੇਨ ਚ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ। ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਹਿ ਇਟ੍ਠਾਭਿਮਤੋ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਨਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਨਿਟ੍ਠਾਭਿਮਤੋ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਇਟ੍ਠੋ । ਤਥਾ ਏਕਸ੍ਸ ਦ੍વਾਰਸ੍ਸ ਇਟ੍ਠੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਨਿਟ੍ਠੋ। વਿਪਾਕવਸੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ વਿਨਿਚ੍ਛਯੋ વੇਦਿਤਬ੍ਬੋ। ਕੁਸਲવਿਪਾਕੋ ਹਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਇਟ੍ਠੋ, ਅਕੁਸਲવਿਪਾਕੋ ਅਨਿਟ੍ਠੋ ਏવਾਤਿ। ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪੇ ਪਸ੍ਸਿਤੁਨ੍ਤਿ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪવਿਟ੍ਠੋ ਉਪਾਸਕੇਹਿ ਗੇਹਂ ਪવੇਸੇਤ੍વਾ ਪੂਜਾਸਕ੍ਕਾਰਕਰਣਤ੍ਥਂ ਉਪਨੀਤੇਸੁ ਆਸਨવਿਤਾਨਾਦੀਸੁ ਨਾਨਾવਿਰਾਗਸਮੁਜ੍ਜਲવਣ੍ਣਸਙ੍ਖਾਤੇ ਰਜਨੀਯੇ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਸવਿਞ੍ਞਾਣਕਰੂਪੇ ਚਕ੍ਖੁਦ੍વਾਰਿਕવਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ। ਸਦ੍ਦੇਤਿ ਤਥੇવ ਇਸ੍ਸਰਜਨਾਨਂ ਗੇਹਂ ਪવਿਟ੍ਠੋ ਤੇਸਂ ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਗੀਤવਾਦਿਤਸਦ੍ਦੇ ਸੋਤੁਂ। ਗਨ੍ਧੇਤਿ ਤਥਾ ਤੇਹਿ ਪੂਜਾਸਕ੍ਕਾਰવਸੇਨ ਉਪਨੀਤੇ ਪੁਪ੍ਫਧੂਮਾਦਿਗਨ੍ਧੇ ਘਾਯਿਤੁਂ। ਰਸੇਤਿ ਤੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਾਹਾਰਪਰਿਭੋਗੇ ਨਾਨਗ੍ਗਰਸੇ ਸਾਯਿਤੁਂ। ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਤਿ ਮਹਗ੍ਘਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣੇਸੁ ਆਸਨੇਸੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲੇ ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇ ਫੁਸਿਤੁਂ। ਏવਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਦ੍વਾਰਿਕਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਟਿਲਾਭਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍વਾ ਇਦਾਨਿ ਮਨੋਦ੍વਾਰਿਕਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਟਿਲਾਭਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਕ੍ਕਤੋ’’ਤਿਆਦਿ વੁਤ੍ਤਂ। ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ વੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇવ।
Kālena kālanti kāle kāle antarantarā, tasmiṃ tasmiṃ samayeti attho. Manāpiketi manavaḍḍhake, piyarūpe iṭṭheti attho. Iṭṭhāniṭṭhabhāvo ca puggalavasena ca dvāravasena ca gahetabbo. Ekaccassa hi iṭṭhābhimato ekaccassa aniṭṭho hoti, ekaccassa aniṭṭhābhimato ekaccassa iṭṭho . Tathā ekassa dvārassa iṭṭho aññassa aniṭṭho. Vipākavasena panettha vinicchayo veditabbo. Kusalavipāko hi ekantena iṭṭho, akusalavipāko aniṭṭho evāti. Cakkhunā rūpe passitunti gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭho upāsakehi gehaṃ pavesetvā pūjāsakkārakaraṇatthaṃ upanītesu āsanavitānādīsu nānāvirāgasamujjalavaṇṇasaṅkhāte rajanīye aññe ca saviññāṇakarūpe cakkhudvārikaviññāṇehi passituṃ. Saddeti tatheva issarajanānaṃ gehaṃ paviṭṭho tesaṃ payutte gītavāditasadde sotuṃ. Gandheti tathā tehi pūjāsakkāravasena upanīte pupphadhūmādigandhe ghāyituṃ. Raseti tehi dinnāhāraparibhoge nānaggarase sāyituṃ. Phoṭṭhabbeti mahagghapaccattharaṇesu āsanesu nisinnakāle sukhasamphasse phoṭṭhabbe phusituṃ. Evañca pañcadvārikaiṭṭhārammaṇappaṭilābhaṃ kittetvā idāni manodvārikaiṭṭhārammaṇappaṭilābhaṃ dassetuṃ ‘‘sakkato’’tiādi vuttaṃ. Taṃ heṭṭhā vuttatthameva.
ਕਿਂ ਪਨ ਅਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾਨਂ ਅਯਂ ਨਯੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ? ਲਬ੍ਭਤਿ। ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਹਿ ਨਿਮਨ੍ਤਨਸਲਾਕਭਤ੍ਤਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਗਾਮਂ ਗਤਕਾਲੇ ਉਲ਼ਾਰવਿਭવਾ ਉਪਾਸਕਾ ਤਥਾ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿਯੇવ, ਤਂ ਪਨ ਅਨਿਯਤਂ। ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾਨਂ ਪਨ ਤਦਾ ਨਿਚ੍ਚਮੇવ ਤਤ੍ਥ ਪੂਜਾਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰਿਯਮਾਨਂ ਦਿਸ੍વਾ, ਸਕ੍ਕਾਰਗਰੁਤਾਯ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਮਗ੍ਗੇ ਠਤ੍વਾ, ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰવਸੇਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏવਮਾਹਂਸੁ। ਤੇਨੇવਾਹ – ‘‘ਹਨ੍ਦਾવੁਸੋ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾ ਹੋਮਾ’’ਤਿਆਦਿ।
Kiṃ pana apiṇḍapātikānaṃ ayaṃ nayo na labbhatīti? Labbhati. Tesampi hi nimantanasalākabhattādiatthaṃ gāmaṃ gatakāle uḷāravibhavā upāsakā tathā sakkārasammānaṃ karontiyeva, taṃ pana aniyataṃ. Piṇḍapātikānaṃ pana tadā niccameva tattha pūjāsakkāraṃ kariyamānaṃ disvā, sakkāragarutāya anissaraṇamagge ṭhatvā, ayonisomanasikāravasena te bhikkhū evamāhaṃsu. Tenevāha – ‘‘handāvuso, mayampi piṇḍapātikā homā’’tiādi.
ਤਤ੍ਥ ਹਨ੍ਦਾਤਿ વੋਸ੍ਸਗ੍ਗਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ। ਲਚ੍ਛਾਮਾਤਿ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮ। ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸੁਰਭਿਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤੇਸਂ ਤਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ ਸੁਤ੍વਾ ‘‘ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍વਾ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕવਿਹਾਰੇ વਸਨ੍ਤਾਪਿ ਏવਂ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰવਸੇਨ ਕਥਂ ਪવਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਸਲ੍ਲੇਖੇ ਨ વਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਹਨ੍ਦ ਤੇ ਤਤੋ ਨਿવਾਰੇਤ੍વਾ ਸਲ੍ਲੇਖવਿਹਾਰੇ ਨਿਯੋਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ। ਸੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ વੁਤ੍ਤਨਯਮੇવ।
Tattha handāti vossaggatthe nipāto. Lacchāmāti labhissāma. Tenupasaṅkamīti tattha surabhigandhakuṭiyaṃ nisinno tesaṃ taṃ kathāsallāpaṃ sutvā ‘‘ime bhikkhū mādisassa nāma buddhassa sāsane pabbajitvā mayā saddhiṃ ekavihāre vasantāpi evaṃ ayonisomanasikāravasena kathaṃ pavattenti, sallekhe na vattanti, handa te tato nivāretvā sallekhavihāre niyojessāmī’’ti maṇḍalamāḷaṃ upasaṅkami. Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
ਏਤਮਤ੍ਥਂ વਿਦਿਤ੍વਾਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਤਾਸਲ੍ਲੇਖਾਨਂ વਸੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਧੁਨਿਤੁਂ ਤਣ੍ਹਂ વਿਸੋਸੇਤੁਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਸ੍ਸ ਸਤੋ ਦੇવਾ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਦਰਜਾਤਾ ਪਿਯਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ વਿਦਿਤ੍વਾ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ।
Etamatthaṃ viditvāti ‘‘appicchatāsantuṭṭhitāsallekhānaṃ vasena kilese dhunituṃ taṇhaṃ visosetuṃ paṭipannoti piṇḍapātikassa sato devā pihayanti, tassa paṭipattiyā ādarajātā piyāyanti, na ito aññathā’’ti imamatthaṃ viditvā tadatthadīpanaṃ imaṃ udānaṃ udānesi.
ਤਤ੍ਥ ਨੋ ਚੇ ਸਦ੍ਦਸਿਲੋਕਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ‘‘ਅਹੋ ਅਯ੍ਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਪਰਮਸਲ੍ਲੇਖવੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਰੇਹਿ ਕਿਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਸਦ੍ਦਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਿਲੋਕਂ। ਤਣ੍ਹਾਯ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਨ ਹੋਤਿ ਚੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਸਦ੍ਦੋ વਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾ વਣ੍ਣਭਣਨਥੁਤਿਘੋਸੋ, ਸਿਲੋਕੋ ਪਰਮ੍ਮੁਖਭੂਤਾ ਪਸਂਸਾ ਪਤ੍ਥਟਯਸਤਾ વਾ। ਸੇਸਂ ਅਨਨ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇ વੁਤ੍ਤਨਯਮੇવ।
Tattha no ce saddasilokanissitoti ‘‘aho ayyo appiccho santuṭṭho paramasallekhavuttī’’tiādinā parehi kittitabbasaddasaṅkhātaṃ silokaṃ. Taṇhāya nissito na hoti ceti attho. Saddo vā sammukhā vaṇṇabhaṇanathutighoso, siloko parammukhabhūtā pasaṃsā patthaṭayasatā vā. Sesaṃ anantarasutte vuttanayameva.
ਅਟ੍ਠਮਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Aṭṭhamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਖੁਦ੍ਦਕਨਿਕਾਯ • Khuddakanikāya / ਉਦਾਨਪਾਲ਼ਿ • Udānapāḷi / ੮. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਸੁਤ੍ਤਂ • 8. Piṇḍapātikasuttaṃ
