| Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³-அட்ட²கதா² • Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā |
25-28. படிஸம்பி⁴தா³ஞாணனித்³தே³ஸவண்ணனா
25-28. Paṭisambhidāñāṇaniddesavaṇṇanā
76. படிஸம்பி⁴தா³ஞாணனித்³தே³ஸே யஸ்மா த⁴ம்மே அவுத்தே தஸ்ஸ கிச்சங் ந ஸக்கா வத்துங், தஸ்மா உத்³தி³ட்டா²னங் படிபாடிங் அனாதி³யித்வா பட²மங் த⁴ம்மா நித்³தி³ட்டா². த⁴ம்மாதீ³னங் அத்தா² வுத்தாயேவ. ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியங் த⁴ம்மோதிஆதீ³ஹி த⁴ம்மஸத்³த³பரியாபன்னே த⁴ம்மே வத்வா நானத்தஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ங் த³ஸ்ஸெந்தோ அஞ்ஞோ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியங் த⁴ம்மோதிஆதி³மாஹ. ‘‘அஞ்ஞோ த⁴ம்மோ’’தி ஹி வுத்தே த⁴ம்மானங் நானத்தங் த³ஸ்ஸிதங் ஹோதி. படிவிதி³தாதி அபி⁴முக²பா⁴வேன விதி³தா பாகடா நாம ஹொந்தி. தேன படிஸம்பி⁴தா³பத³ஸ்ஸ அத்தோ² வுத்தோ. அதி⁴மொக்க²ட்டோ² அத்தோ²திஆதீ³ஹி தேஸங் ஸத்³தா⁴தீ³னங் அதி⁴முச்சனாதி³கிச்சங் அத்தோ² நாமாதி த³ஸ்ஸேதி. ஸந்த³ஸ்ஸேதுந்தி பரங் ஞாபேதுகாமஸ்ஸ பரங் ஸந்த³ஸ்ஸேதுங். பரஸ்ஸ பன வசனங் ஸுணந்தஸ்ஸாபி லப்³ப⁴தியேவ. ப்³யஞ்ஜனநிருத்தாபி⁴லாபாதி நாமப்³யஞ்ஜனங் நாமனிருத்தி நாமாபி⁴லாபோ. நாமஞ்ஹி அத்த²ங் ப்³யஞ்ஜயதீதி ப்³யஞ்ஜனங், ‘‘ஸங்க²தமபி⁴ஸங்க²ரொந்தீதி கோ², பி⁴க்க²வே, தஸ்மா ஸங்கா²ராதி வுச்சந்தீ’’தி (ஸங்॰ நி॰ 3.79) ஏவங் நித்³தா⁴ரெத்வா ஸஹேதுகங் கத்வா வுச்சமானத்தா நிருத்தி, அபி⁴லபீயதி ஏதேன அத்தோ²தி அபி⁴லாபோதி வுச்சதி.
76. Paṭisambhidāñāṇaniddese yasmā dhamme avutte tassa kiccaṃ na sakkā vattuṃ, tasmā uddiṭṭhānaṃ paṭipāṭiṃ anādiyitvā paṭhamaṃ dhammā niddiṭṭhā. Dhammādīnaṃ atthā vuttāyeva. Saddhindriyaṃ dhammotiādīhi dhammasaddapariyāpanne dhamme vatvā nānattasaddassa atthaṃ dassento añño saddhindriyaṃ dhammotiādimāha. ‘‘Añño dhammo’’ti hi vutte dhammānaṃ nānattaṃ dassitaṃ hoti. Paṭividitāti abhimukhabhāvena viditā pākaṭā nāma honti. Tena paṭisambhidāpadassa attho vutto. Adhimokkhaṭṭho atthotiādīhi tesaṃ saddhādīnaṃ adhimuccanādikiccaṃ attho nāmāti dasseti. Sandassetunti paraṃ ñāpetukāmassa paraṃ sandassetuṃ. Parassa pana vacanaṃ suṇantassāpi labbhatiyeva. Byañjananiruttābhilāpāti nāmabyañjanaṃ nāmanirutti nāmābhilāpo. Nāmañhi atthaṃ byañjayatīti byañjanaṃ, ‘‘saṅkhatamabhisaṅkharontīti kho, bhikkhave, tasmā saṅkhārāti vuccantī’’ti (saṃ. ni. 3.79) evaṃ niddhāretvā sahetukaṃ katvā vuccamānattā nirutti, abhilapīyati etena atthoti abhilāpoti vuccati.
நாமஞ்ச நாமேதங் சதுப்³பி³த⁴ங் – ஸாமஞ்ஞனாமங், கு³ணனாமங், கித்திமனாமங், ஓபபாதிகனாமந்தி. தத்த² பட²மகப்பிகேஸு மஹாஜனேன ஸம்மன்னித்வா ட²பிதத்தா ‘‘மஹாஸம்மதோ’’தி ரஞ்ஞோ நாமங் ஸாமஞ்ஞனாமங். யங் ஸந்தா⁴ய வுத்தங் ‘‘மஹாஜனஸம்மதோதி கோ², வாஸெட்ட², ‘மஹாஸம்மதோ மஹாஸம்மதோ’த்வேவ பட²மங் அக்க²ரங் உபனிப்³ப³த்த’’ந்தி (தீ³॰ நி॰ 3.131). ‘‘த⁴ம்மகதி²கோ பங்ஸுகூலிகோ வினயத⁴ரோ திபிடகத⁴ரோ ஸத்³தோ⁴ ஸதோ’’தி ஏவரூபங் கு³ணதோ ஆக³தனாமங் கு³ணனாமங். ‘‘ப⁴க³வா அரஹங் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’திஆதீ³னிபி ததா²க³தஸ்ஸ அனேகானி நாமஸதானி கு³ணனாமானேவ. தேன வுத்தங் –
Nāmañca nāmetaṃ catubbidhaṃ – sāmaññanāmaṃ, guṇanāmaṃ, kittimanāmaṃ, opapātikanāmanti. Tattha paṭhamakappikesu mahājanena sammannitvā ṭhapitattā ‘‘mahāsammato’’ti rañño nāmaṃ sāmaññanāmaṃ. Yaṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘mahājanasammatoti kho, vāseṭṭha, ‘mahāsammato mahāsammato’tveva paṭhamaṃ akkharaṃ upanibbatta’’nti (dī. ni. 3.131). ‘‘Dhammakathiko paṃsukūliko vinayadharo tipiṭakadharo saddho sato’’ti evarūpaṃ guṇato āgatanāmaṃ guṇanāmaṃ. ‘‘Bhagavā arahaṃ sammāsambuddho’’tiādīnipi tathāgatassa anekāni nāmasatāni guṇanāmāneva. Tena vuttaṃ –
‘‘அஸங்க்²யெய்யானி நாமானி, ஸகு³ணேன மஹேஸினோ;
‘‘Asaṅkhyeyyāni nāmāni, saguṇena mahesino;
கு³ணேஹி நாமமுத்³தெ⁴ய்யங், அபி நாமஸஹஸ்ஸதோ’’தி.
Guṇehi nāmamuddheyyaṃ, api nāmasahassato’’ti.
யங் பன ஜாதஸ்ஸ குமாரகஸ்ஸ நாமக்³க³ஹணதி³வஸே த³க்கி²ணெய்யானங் ஸக்காரங் கத்வா ஸமீபே டி²தா ஞாதகா கப்பெத்வா பகப்பெத்வா ‘‘அயங் அஸுகோ நாமா’’தி நாமங் கரொந்தி, இத³ங் கித்திமனாமங். யா பன புரிமபஞ்ஞத்தி அபரபஞ்ஞத்தியங் பததி, புரிமவோஹாரோ பச்சி²மவோஹாரே பததி. ஸெய்யதி²த³ங், புரிமகப்பேபி சந்தோ³ சந்தோ³யேவ நாம, ஏதரஹிபி சந்தோ³யேவ. அதீதே ஸூரியோ, ஸமுத்³தோ³, பத²வீ, பப்³ப³தோ பப்³ப³தோயேவ நாம, ஏதரஹிபி பப்³ப³தோயேவாதி, இத³ங் ஓபபாதிகனாமங். இத³ங் சதுப்³பி³த⁴ம்பி நாமங் ஏகங் நாமமேவ ஹோதி , தங் லோகஸங்கேதமத்தஸித்³த⁴ங் பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானங். அஞ்ஞே பன ‘‘நாமங் நாம அத்த²ஜோதகோ ஸத்³தோ³’’தி வத³ந்தி. ப³லபொ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்கா³னங் வுத்தனயானுஸாரேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.
Yaṃ pana jātassa kumārakassa nāmaggahaṇadivase dakkhiṇeyyānaṃ sakkāraṃ katvā samīpe ṭhitā ñātakā kappetvā pakappetvā ‘‘ayaṃ asuko nāmā’’ti nāmaṃ karonti, idaṃ kittimanāmaṃ. Yā pana purimapaññatti aparapaññattiyaṃ patati, purimavohāro pacchimavohāre patati. Seyyathidaṃ, purimakappepi cando candoyeva nāma, etarahipi candoyeva. Atīte sūriyo, samuddo, pathavī, pabbato pabbatoyeva nāma, etarahipi pabbatoyevāti, idaṃ opapātikanāmaṃ. Idaṃ catubbidhampi nāmaṃ ekaṃ nāmameva hoti , taṃ lokasaṅketamattasiddhaṃ paramatthato avijjamānaṃ. Aññe pana ‘‘nāmaṃ nāma atthajotako saddo’’ti vadanti. Balabojjhaṅgamaggaṅgānaṃ vuttanayānusāreneva attho veditabbo.
படிஸம்பி⁴தா³ஞாணனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.
Paṭisambhidāñāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
திபிடக (மூல) • Tipiṭaka (Mūla) / ஸுத்தபிடக • Suttapiṭaka / கு²த்³த³கனிகாய • Khuddakanikāya / படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³பாளி • Paṭisambhidāmaggapāḷi / 25-28. படிஸம்பி⁴தா³ஞாணனித்³தே³ஸோ • 25-28. Paṭisambhidāñāṇaniddeso
