| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / খুদ্দসিক্খা-মূলসিক্খা • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
৯. পটিগ্গাহনিদ্দেসৰণ্ণনা
9. Paṭiggāhaniddesavaṇṇanā
১০৬. ইদানি ‘‘পটিগ্গাহো’’তি পদং ৰিত্থারেতুং ‘‘দাতুকামাভিহারো চা’’তিআদি আরদ্ধং। তত্থ দাতুকামস্স অভিহারো দাতুকামাভিহারো। এতেন অঞ্ঞস্স পত্তে পক্খিপিতুং আলুলেন্তস্স ফুসিতানি উট্ঠহিত্ৰা অঞ্ঞস্স পত্তে সচে পতন্তি, পটিগ্গহণং ন রুহতীতি দীপিতং হোতি। এরণক্খমন্তি থামমজ্ঝিমেন পুরিসেন উক্খিপনক্খমং, ততো মহন্তে পটিগ্গহণং ন রুহতি। তিধা দেন্তেতি কাযকাযপ্পটিবদ্ধনিস্সগ্গিযানং ৰসেন তিধা দেন্তে। তস্স ভিক্খুনো কাযকাযপ্পটিবদ্ধেহি দ্ৰিধা গাহোতি অত্থো। পঞ্চঙ্গো এৰং পঞ্চঙ্গেৰং। দাতুকামাভিহারো একং, হত্থপাসো একং, এরণক্খমতা একং, দেৰমনুস্সতিরচ্ছানগতেসু একেন তিধা দানমেকং, দ্ৰিধা গাহো একন্তি এৰং পঞ্চঙ্গানি হোন্তি।
106. Idāni ‘‘paṭiggāho’’ti padaṃ vitthāretuṃ ‘‘dātukāmābhihāro cā’’tiādi āraddhaṃ. Tattha dātukāmassa abhihāro dātukāmābhihāro. Etena aññassa patte pakkhipituṃ ālulentassa phusitāni uṭṭhahitvā aññassa patte sace patanti, paṭiggahaṇaṃ na ruhatīti dīpitaṃ hoti. Eraṇakkhamanti thāmamajjhimena purisena ukkhipanakkhamaṃ, tato mahante paṭiggahaṇaṃ na ruhati. Tidhā denteti kāyakāyappaṭibaddhanissaggiyānaṃ vasena tidhā dente. Tassa bhikkhuno kāyakāyappaṭibaddhehi dvidhā gāhoti attho. Pañcaṅgo evaṃ pañcaṅgevaṃ. Dātukāmābhihāro ekaṃ, hatthapāso ekaṃ, eraṇakkhamatā ekaṃ, devamanussatiracchānagatesu ekena tidhā dānamekaṃ, dvidhā gāho ekanti evaṃ pañcaṅgāni honti.
১০৭. ইদানি যেন কাযপ্পটিবদ্ধেন পটিগ্গহণং ন রুহতি, তং দস্সেতুং ‘‘অসংহারিযে’’তিআদিমাহ। খাণুকে (পাচি॰ অট্ঠ॰ ২৬৫) বন্ধিত্ৰা ঠপিতমঞ্চাদিম্হি ৰা ফলকে ৰা পাসাণে ৰা অসংহারিযে ন রুহতীতি অত্থো। তত্থজাতে পদুমিনিপণ্ণে ৰা কিংসুকপণ্ণাদিম্হি ৰা ন ৰট্টতি, সুখুমে চিঞ্চআদীনং পণ্ণে ৰা ন রুহতি, যঞ্চ মজ্ঝিমপুরিসো সন্ধারেতুং ন সক্কোতি, তস্মিং অসয্হভারে চ পটিগ্গহো ন রুহতীতি অত্থো।
107. Idāni yena kāyappaṭibaddhena paṭiggahaṇaṃ na ruhati, taṃ dassetuṃ ‘‘asaṃhāriye’’tiādimāha. Khāṇuke (pāci. aṭṭha. 265) bandhitvā ṭhapitamañcādimhi vā phalake vā pāsāṇe vā asaṃhāriye na ruhatīti attho. Tatthajāte paduminipaṇṇe vā kiṃsukapaṇṇādimhi vā na vaṭṭati, sukhume ciñcaādīnaṃ paṇṇe vā na ruhati, yañca majjhimapuriso sandhāretuṃ na sakkoti, tasmiṃ asayhabhāre ca paṭiggaho na ruhatīti attho.
১০৮. ইদানি পটিগ্গহণৰিজহনং দস্সেতুং ‘‘সিক্খামরণলিঙ্গেহী’’তিআদি আরদ্ধং। তত্থাযং পিণ্ডত্থো – সিক্খাপচ্চক্খানেন চ মরণেন চ লিঙ্গপরিৰত্তনেন চ ‘‘ন তং দানি পরিভুঞ্জিস্সামী’’তি ৰা ‘‘ন পুন পটিগ্গহেত্ৰা পরিভুঞ্জিস্সামী’’তি ৰা এৰং অনপেক্খৰিস্সজ্জনেন চ চোরাদীহি ৰা অচ্ছেদা চ অনুপসম্পন্নস্স দানা চ গাহো পটিগ্গাহো উপসম্মতি ৰিজহতীতি। ভিক্খুনিযা পন সিক্খাপচ্চক্খানস্স অভাৰা ৰিব্ভমনেন চ ৰিজহতীতি গহেতব্বং।
108. Idāni paṭiggahaṇavijahanaṃ dassetuṃ ‘‘sikkhāmaraṇaliṅgehī’’tiādi āraddhaṃ. Tatthāyaṃ piṇḍattho – sikkhāpaccakkhānena ca maraṇena ca liṅgaparivattanena ca ‘‘na taṃ dāni paribhuñjissāmī’’ti vā ‘‘na puna paṭiggahetvā paribhuñjissāmī’’ti vā evaṃ anapekkhavissajjanena ca corādīhi vā acchedā ca anupasampannassa dānā ca gāho paṭiggāho upasammati vijahatīti. Bhikkhuniyā pana sikkhāpaccakkhānassa abhāvā vibbhamanena ca vijahatīti gahetabbaṃ.
১০৯-১১০
109-110
. ইদানি পটিগ্গহেত্ৰা পরিভুঞ্জিতব্বং দস্সেতুং ‘‘অপ্পটিগ্গহিতং সব্ব’’ন্তিআদি ৰুত্তং। তস্সত্থো (কঙ্খা॰ অট্ঠ॰ দন্তপোনসিক্খাপদ) – চতুকালিকপরিযাপন্নং অন্তমসো রজরেণুম্পি অপ্পটিগ্গহেত্ৰা সব্বং পরিভুঞ্জতো পাচিত্তি। ইদানি অপ্পটিগ্গহেত্ৰা পরিভুঞ্জিতব্বং দস্সেতুং ‘‘সুদ্ধঞ্চ নাতিবহল’’ন্তিআদি ৰুত্তং। তত্থ সুদ্ধঞ্চাতি অঞ্ঞেসং রসেন অসম্মিস্সং। হিমোদকসমুদ্দোদকাদীসু পটিগ্গহণকিচ্চং নত্থি। লোণঞ্চ অস্সু চ লোণস্সু। এত্থ লোণং নাম সরীরে উট্ঠিতং। এতানি পন সব্বানি অৰিচ্ছিন্নানেৰ কপ্পন্তি, নেতরানি।
. Idāni paṭiggahetvā paribhuñjitabbaṃ dassetuṃ ‘‘appaṭiggahitaṃ sabba’’ntiādi vuttaṃ. Tassattho (kaṅkhā. aṭṭha. dantaponasikkhāpada) – catukālikapariyāpannaṃ antamaso rajareṇumpi appaṭiggahetvā sabbaṃ paribhuñjato pācitti. Idāni appaṭiggahetvā paribhuñjitabbaṃ dassetuṃ ‘‘suddhañca nātibahala’’ntiādi vuttaṃ. Tattha suddhañcāti aññesaṃ rasena asammissaṃ. Himodakasamuddodakādīsu paṭiggahaṇakiccaṃ natthi. Loṇañca assu ca loṇassu. Ettha loṇaṃ nāma sarīre uṭṭhitaṃ. Etāni pana sabbāni avicchinnāneva kappanti, netarāni.
১১১. ইদানি অনঙ্গলগ্গানিপি দস্সেতুং ‘‘গূথমত্তিকমুত্তানী’’তিআদিমাহ। তথাৰিধেতি তথাৰিধে কালে, সপ্পদট্ঠকালেতি অত্থো। অঞ্ঞেসং পন অপ্পটিগ্গহিতং অনঙ্গলগ্গং ন ৰট্টতি। কস্মা ? ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, যং করোন্তো পটিগ্গণ্হাতি, স্ৰেৰ পটিগ্গহো কতো, ন পুন পটিগ্গহেতব্বো’’তি (মহাৰ॰ ২৬৮) ৰুত্তত্তা।
111. Idāni anaṅgalaggānipi dassetuṃ ‘‘gūthamattikamuttānī’’tiādimāha. Tathāvidheti tathāvidhe kāle, sappadaṭṭhakāleti attho. Aññesaṃ pana appaṭiggahitaṃ anaṅgalaggaṃ na vaṭṭati. Kasmā ? ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, yaṃ karonto paṭiggaṇhāti, sveva paṭiggaho kato, na puna paṭiggahetabbo’’ti (mahāva. 268) vuttattā.
১১২. দুরূপচিণ্ণেতি দুপ্পরামট্ঠে ফলিকরুক্খৰল্লিআদিং চালেন্তস্স ৰা আমিসভরিতভাজনং অপ্পটিগ্গহিতং পরামসন্তস্স ৰা দুরূপচিণ্ণদুক্কটং হোতীতি অত্থো। রজোকিণ্ণেতি ভিক্খায চরন্তস্স পত্তে পতিতরজং অপ্পটিগ্গহেত্ৰা পুন ভিক্খং গণ্হতো ৰিনযদুক্কটং হোতীতি অত্থো। অথুগ্গহপ্পটিগ্গহেতি অথ উগ্গহপ্পটিগ্গহে, অত্তনা এৰ উগ্গহেত্ৰা গহিতেতি অত্থো। অকপ্পিযকুটিযং অন্তোৰুত্থে চ যত্থ কত্থচি ভিক্খুনা সযংপক্কে চ অত্তনা ৰা পরেন ৰা অকপ্পিযকুটিযং অন্তোপক্কে চাতি সব্বত্থ দুক্কটন্তি অধিপ্পাযো। পটিগ্গাহৰিনিচ্ছযো।
112.Durūpaciṇṇeti dupparāmaṭṭhe phalikarukkhavalliādiṃ cālentassa vā āmisabharitabhājanaṃ appaṭiggahitaṃ parāmasantassa vā durūpaciṇṇadukkaṭaṃ hotīti attho. Rajokiṇṇeti bhikkhāya carantassa patte patitarajaṃ appaṭiggahetvā puna bhikkhaṃ gaṇhato vinayadukkaṭaṃ hotīti attho. Athuggahappaṭiggaheti atha uggahappaṭiggahe, attanā eva uggahetvā gahiteti attho. Akappiyakuṭiyaṃ antovutthe ca yattha katthaci bhikkhunā sayaṃpakke ca attanā vā parena vā akappiyakuṭiyaṃ antopakke cāti sabbattha dukkaṭanti adhippāyo. Paṭiggāhavinicchayo.
পটিগ্গাহনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা।
Paṭiggāhaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
