Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi

৩. পথৰীৰগ্গো

3. Pathavīvaggo

১. পথৰীঅঙ্গপঞ্হো

1. Pathavīaṅgapañho

. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ‘পথৰিযা পঞ্চ অঙ্গানি গহেতব্বানী’তি যং ৰদেসি, কতমানি তানি পঞ্চ অঙ্গানি গহেতব্বানী’’তি? ‘‘যথা, মহারাজ, পথৰী ইট্ঠানিট্ঠানি কপ্পূরাগরুতগরচন্দনকুঙ্কুমাদীনি আকিরন্তেপি পিত্তসেম্হপুব্বরুহিরসেদমেদখেল়সিঙ্ঘাণিকলসিক- মুত্তকরীসাদীনি আকিরন্তেপি তাদিসা যেৰ, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন ইট্ঠানিট্ঠে লাভালাভে যসাযসে নিন্দাপসংসায সুখদুক্খে সব্বত্থ তাদিনা যেৰ ভৰিতব্বং। ইদং, মহারাজ, পথৰিযা পঠমং অঙ্গং গহেতব্বং।

1. ‘‘Bhante nāgasena, ‘pathaviyā pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, pathavī iṭṭhāniṭṭhāni kappūrāgarutagaracandanakuṅkumādīni ākirantepi pittasemhapubbaruhirasedamedakheḷasiṅghāṇikalasika- muttakarīsādīni ākirantepi tādisā yeva, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena iṭṭhāniṭṭhe lābhālābhe yasāyase nindāpasaṃsāya sukhadukkhe sabbattha tādinā yeva bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

‘‘পুন চপরং, মহারাজ, পথৰী মণ্ডনৰিভূসনাপগতা সকগন্ধপরিভাৰিতা, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন ৰিভূসনাপগতেন সকসীলগন্ধপরিভাৰিতেন ভৰিতব্বং। ইদং, মহারাজ, পথৰিযা দুতিযং অঙ্গং গহেতব্বং।

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī maṇḍanavibhūsanāpagatā sakagandhaparibhāvitā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vibhūsanāpagatena sakasīlagandhaparibhāvitena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

‘‘পুন চপরং, মহারাজ, পথৰী নিরন্তরা অখণ্ডচ্ছিদ্দা অসুসিরা বহলা ঘনা ৰিত্থিণ্ণা, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন নিরন্তরমখণ্ডচ্ছিদ্দমসুসিরবহলঘনৰিত্থিণ্ণসীলেন ভৰিতব্বং। ইদং, মহারাজ, পথৰিযা ততিযং অঙ্গং গহেতব্বং।

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī nirantarā akhaṇḍacchiddā asusirā bahalā ghanā vitthiṇṇā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena nirantaramakhaṇḍacchiddamasusirabahalaghanavitthiṇṇasīlena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

‘‘পুন চপরং, মহারাজ, পথৰী গামনিগমনগরজনপদরুক্খপব্বতনদীতল়াকপোক্খরণীমিগপক্খিমনুজনরনারিগণং ধারেন্তীপি অকিলাসু হোতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন ওৰদন্তেনপি অনুসাসন্তেনপি ৰিঞ্ঞাপেন্তেনপি সন্দস্সেন্তেনপি সমাদপেন্তেনপি সমুত্তেজেন্তেনপি সম্পহংসেন্তেনপি ধম্মদেসনাসু অকিলাসুনা ভৰিতব্বং। ইদং, মহারাজ, পথৰিযা চতুত্থং অঙ্গং গহেতব্বং।

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī gāmanigamanagarajanapadarukkhapabbatanadītaḷākapokkharaṇīmigapakkhimanujanaranārigaṇaṃ dhārentīpi akilāsu hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ovadantenapi anusāsantenapi viññāpentenapi sandassentenapi samādapentenapi samuttejentenapi sampahaṃsentenapi dhammadesanāsu akilāsunā bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

‘‘পুন চপরং, মহারাজ, পথৰী অনুনযপ্পটিঘৰিপ্পমুত্তা, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন অনুনযপ্পটিঘৰিপ্পমুত্তেন পথৰিসমেন চেতসা ৰিহরিতব্বং। ইদং, মহারাজ, পথৰিযা পঞ্চমং অঙ্গং গহেতব্বং। ভাসিতম্পেতং , মহারাজ, উপাসিকায চূল়সুভদ্দায সকসমণে পরিকিত্তযমানায –

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī anunayappaṭighavippamuttā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena anunayappaṭighavippamuttena pathavisamena cetasā viharitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ , mahārāja, upāsikāya cūḷasubhaddāya sakasamaṇe parikittayamānāya –

‘‘‘একঞ্চে বাহং ৰাসিযা, তচ্ছে কুপিতমানসা 1

‘‘‘Ekañce bāhaṃ vāsiyā, tacche kupitamānasā 2;

একঞ্চেবাহং গন্ধেন, আলিম্পেয্য পমোদিতা 3

Ekañcebāhaṃ gandhena, ālimpeyya pamoditā 4.

‘‘‘অমুস্মিং পটিঘো নত্থি, রাগো অস্মিং ন ৰিজ্জতি।

‘‘‘Amusmiṃ paṭigho natthi, rāgo asmiṃ na vijjati;

পথৰীসমচিত্তা তে, তাদিসা সমণা মমা’’’তি॥

Pathavīsamacittā te, tādisā samaṇā mamā’’’ti.

পথৰীঅঙ্গপঞ্হো পঠমো।

Pathavīaṅgapañho paṭhamo.







Footnotes:
1. কুপিতমানসো (ক॰)
2. kupitamānaso (ka.)
3. পমোদিতো (ক॰)
4. pamodito (ka.)

© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact